wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Ғылыми зерттеулерге кіріспе

Total questions: 30

Worksheet time: 15mins

Name
Class
Date
1.

Дәрісте ғылыми зерттеу қалай анықталады?

a)

Пән туралы ақпаратты жинаудың кез келген процесі.

b)

Пайда табуға бағытталған жүйелі процесс.

c)

Жаңа білімді меңгеруге, бар теорияларды тексеруге немесе нақтылауға бағытталған жүйелі және мақсатты таным процесі.

d)

Бұрыннан белгілі гипотезаны растайтын фактілерді іздеу.

e)

Технологиялық инновацияларды дамыту.

2.

Дәріс мәтініне сәйкес ғылыми зерттеудің негізгі мақсаты қандай?

a)

Нақты практикалық міндеттерді шешу.

b)

Бұрыннан бар білімді жүйелеу және түсіндіру.

c)

Адам танымының шекарасын кеңейту.

d)

Болашақ оқиғаларды болжау.

e)

Жаңа теорияларды құру.

3.

Төмендегі ғылыми зерттеулердің мақсаттарының қайсысы жаңа фактілерді, заңдылықтар мен заңдылықтарды ашуға бағытталған?

a)

Теориялық мақсат

b)

Қолданбалы мақсат

c)

Болжамдық мақсат

d)

Әдістемелік мақсат

e)

Танымдық мақсат

4.

Ғылыми зерттеудің қандай мақсаты жаңа теорияларды, тұжырымдамаларды және модельдерді әзірлеуге немесе бұрынғыларын нақтылауға және қайта қарауға бағытталған?

a)

Танымдық мақсат

b)

Теориялық мақсат

c)

Болжамдық мақсат

d)

Қолданбалы мақсат

e)

Жүйелендіру мақсаты

5.

Ғылыми процестің бірінші кезеңіндегі ғылыми мәселе дегеніміз не?

a)

Тексеруге жататын бекіту.

b)

Қолданыстағы білім мен жаңа, практикалық немесе теориялық білімге деген қажеттілік арасындағы қайшылық.

c)

Оқытылатын нақты пән.

d)

Зерттеу нәтижелері бойынша аяқталған есеп.

e)

Деректерді

6.

Қолданыстағы білім мен жаңа, практикалық немесе теориялық білімге деген қажеттілік арасындағы қайшылық.

a)

Зерттеудің түпкілікті, расталған қорытындысы.

b)

Зерттеу барысында тексеруге жататын болжам немесе мәлімдеме.

c)

Таңдалған тақырып бойынша әдебиеттерге шолу.

d)

Эмпирикалық деректерді жинау әдісі.

e)

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.

7.

Ғылыми зерттеу процесіндегі гипотеза нені білдіреді?

a)

Зерттеудің түпкілікті, расталған қорытындысы.

b)

Зерттеу барысында тексеруге жататын болжам немесе мәлімдеме.

c)

Таңдалған тақырып бойынша әдебиеттерге шолу.

d)

Эмпирикалық деректерді жинау әдісі.

e)

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі.

8.

Ғылыми процестің қай кезеңінде алынған нәтижелер гипотезамен салыстырылады?

a)

Тақырыпты таңдау және мәселені қою.

b)

Гипотезаны тұжырымдау және әдістерді таңдау.

c)

Деректерді жинау және талдау.

d)

Деректерді интерпретациялау және бағалау.

e)

Қорытындыларды тұжырымдау және нәтижелерді ұсыну.

9.

Бақылау, сұрау немесе эксперимент сияқты әдістер арқылы эмпирикалық деректерді жинау ғылыми процестің қай кезеңіне жатады?

a)

1 кезең: Тақырыпты таңдау және мәселені қою.

b)

2 кезең: Гипотезаны тұжырымдау және әдістерді таңдау.

c)

3 кезең: Деректерді жинау және талдау.

d)

4 кезең: Деректерді интерпретациялау және бағалау.

e)

5 кезең: Қорытындыларды тұжырымдау және нәтижелерді ұсыну.

10.

кезеңіне зерттеу нәтижелерін жүйелеу және оларды ғылыми баяндама, мақала немесе диссертация түрінде баяндау кіреді?

a)

Тақырыпты таңдау және мәселені қою.

b)

Деректерді жинау және талдау.

c)

Деректерді интерпретациялау және бағалау.

d)

Қорытындыларды тұжырымдау және нәтижелерді ұсыну.

e)

Болжамдау.

11.

Жаңа дәріні жасау немесе тиімді алгоритмді әзірлеу сияқты нақты практикалық мәселелерді шешуге бағытталған ғылыми зерттеудің мақсаты қандай?

a)

Танымдық мақсат

b)

Теориялық мақсат

c)

Болжамдық мақсат

d)

Қолданбалы мақсат

e)

Әдістемелік мақсат

12.

Зерттеудің сандық әдістері негізінен неге назар аударады?

a)

Құбылыстар мен контекст туралы терең түсінік алу туралы.

b)

Әлеуметтік процестер мен мәдени ерекшеліктерді зерттеу туралы.

c)

Айнымалыларды өлшеу, гипотезаларды тексеру және статистикалық байланыстарды орнату туралы.

d)

Сандық емес мәліметтерді (мәтіндер, сұхбаттар) жинауда.

e)

Индуктивті тәсіл бойынша (үлкеннен жалпыға дейін).

13.

Төмендегі әдістердің қайсысы сандық зерттеу әдістеріне жатады?

a)

Фокус-топ

b)

Тереңдетілген сұхбат

c)

Тәжірибе

d)

Кейс-стади (кейс-стади)

e)

Құрылымданбаған мәтіндерді талдау

14.

Зерттеудің сапалы әдістерінің негізгі мақсаты болып табылады:

a)

Нәтижелерді үлкен популяцияға жалпылау.

b)

Себеп-салдарлық байланыстарды орнату.

c)

Егжей-тегжейлі және терең ақпарат ала отырып, құбылыстардың "неге" және "қалай" болатынын түсіну.

d)

Статисти

15.

Тәсілдердің қайсысы (пайымдау логикасы) сандық әдістерге тән?

a)

Индуктивті (нақты бақылаулардан жалпы теорияға дейін).

b)

Субъективті (зерттеуші процеске қатысады).

c)

Дедуктивті (жалпы теориядан нақты бақылауларға дейін).

d)

Эмпирикалық (жеке тәжірибені пайдалану).

e)

Интерпретациялық (жеке түсіндіру негізінде).

16.

Бір немесе бірнеше айнымалыларды оқшаулау және манипуляциялау арқылы себеп-салдарлық байланыстарды орнату үшін қандай зерттеу әдісі қолданылады?

a)

Сауалнама

b)

Бақылау

c)

Фокус-топ

d)

Тәжірибе

e)

Құжаттарды талдау

17.

Классикалық экспериментті жүргізудің кілті қандай шарт болып табылады?

a)

Репрезентативті іріктеуді қолдану.

b)

Процестің ашықтығы мен айқындығы.

c)

Кем дегенде бақылау және тәжірибелік топтардың болуы.

d)

Тек табиғи ортада жүргізу.

e)

Тек сапалы деректерді жинау.

18.

Популяцияның кең, репрезентативті үлгісінен стандартталған деректердің үлкен көлемін жинау үшін қандай зерттеу әдісі тиімдірек?

a)

Тәжірибе

b)

Пікіртерім (сауалнама жүргізу, сұхбаттасу)

c)

Қатысушылардың бақылауы

d)

Тарихи құжаттарды талдау

e)

Кейс-стади

19.

Қосылған бақылауды қосылмаған бақылаудан не ажыратады?

a)

Жазу үшін техникалық құралдарды пайдалану.

b)

Зертханалық жағдайда ғана жүргізу.

c)

Зерттеушінің толық бейтараптығы.

d)

Зерттеушінің өзі бақыланатын топтың немесе процестің бір бөлігіне айналады.

e)

Нәтижелерді жалпылау қажеттілігі.

20.

Зерттеудің нақты әдісін (сандық немесе сапалық) таңдауда қандай фактор шешуші болып табылады?

a)

Зерттеуді жүргізу құны.

b)

Нақты ғылыми зерттеудің пәні мен мақсаты.

c)

Зерттеушінің жеке қалауы.

d)

Зерттеуді жүргізуге бөлінген мерзім.

e)

Қолжетімді әдебиеттер көлемі.

21.

Сапалы деректер туралы қандай мәлімдеме дұрыс?

a)

Олар әрқашан сандар мен пайыздар түрінде көрсетіледі.

b)

Олар бүкіл популяциядағы нәтижелерді жалпылауға арналған.

c)

Олар сандық емес түрде ұсынылған (мәтіндер, сұхбат жазбалары, суреттер) және терең талдауға бағытталған.

d)

Олар тек эксперименттер арқылы жиналады.

e)

Олар әрқашан статистикалық талдау арқылы өңделеді.

22.

Өзекті ғылыми мәселе қандай негізгі аспектіні көрсетуі керек?

a)

Зерттеудің қаржылық құны.

b)

Белгілі бір құбылысты немесе байланысты зерттеудің белгісіздігі немесе жеткіліксіздігі.

c)

Зерттеушінің жеке сенімдері.

d)

Қажетті қаржыландыру көлемі.

e)

Есепті жазуға бөлінген мерзім.

23.

Төмендегілердің қайсысы жұмыс гипотезасының (H1) ең дәл анықтамасы болып табылады?

a)

Түпкілікті ғылыми қорытынды.

b)

Эмпирикалық тексеруге жататын айнымалылар арасындағы байланыс туралы болжам.

c)

Зерттеуде қолданылатын барлық әдістердің тізімі.

d)

Бұрыннан белгілі ғылыми фактілердің қысқаша мазмұны.

e)

Қайта тұжырымдалған ғылыми мәселе.

24.

Қандай гипотеза айнымалылар арасында статистикалық маңызды байланыс жоқ немесе салыстырылатын топтар арасында ешқандай айырмашылық жоқ деп есептейді?

a)

Жұмыс (зерттеу) гипотезасы (H1)

b)

Себеп-салдарлық гипотеза

c)

Нөлдік гипотеза (H0)

d)

Корреляциялық гипотеза

e)

Теориялық гипотеза

25.

з айнымалы дегеніміз не?

a)

Өлшеуге болмайтын айнымалы.

b)

Тәуелді айнымалыға әсерін көру үшін зерттеуші басқаратын айнымалы (болжамды себеп).

c)

Әсер ету нәтижесінде өлшенетін айнымалы.

d)

Барлық шарттарда өзгеріссіз қалатын айнымалы.

e)

Статистикалық талдаудың нәтижесі.

26.

Себептік байланыс гипотезасындағы тәуелді айнымалы дегеніміз не?

a)

Өзгермейтін айнымалы.

b)

Тәуелсіз айнымалыны манипуляциялау негізінде өлшенетін және өзгеретін айнымалы (болжамды әсер).

c)

Өлшеудегі кездейсоқ қателік.

d)

Тек теориялық құрылым болып табылатын айнымалы.

e)

Нөлдік гипотезаның басқа атауы.

27.

Гипотезаға қойылатын талап оның қолда бар әдістер мен құралдарды пайдалана отырып, сынақтан өту қажеттілігін көрсетеді?

a)

Өзектілігі

b)

Қисындылық

c)

Тексерілетіндігі (бұрмалануы)

d)

Маңыздылығы

e)

Объективтілік

28.

Эмпирикалық зерттеуді жоспарлау процесінде гипотеза қандай орталық рөл атқарады?

a)

Ол зерттеудің қорытынды қорытындысы болып табылады.

b)

Ол қандай деректерді жинау керектігін және оларды талдау үшін қандай статистикалық әдістерді қолдану керектігін анықтайды.

c)

Ол таңдалған тақырыптың өзектілігін негіздейді.

d)

Ол пайдаланылған әдебиеттер тізімін анықтайды.

e)

Ол ғылыми мәселенің орнын басады.

29.

Оқытудың жаңа әдісін қолдану оқушылардың үлгерімін арттырады деп жазылса, онда сәйкес нөлдік гипотеза (H0) келесідей болады:

a)

Оқытудың ескі әдісін қолдану оқушылардың үлгерімін төмендетеді.

b)

Студенттердің үлгерімі оқытудың жаңа әдісіне байланысты.

c)

Оқытудың жаңа әдісін қолдану студенттердің үлгеріміне әсер етпейді (немесе статистикалық маңызды айырмашылыққа әкелмейді).

d)

Оқытудың жаңа әдісі студенттер үшін күрделі.

e)

Студенттердің үлгерімі сыртқы факторлардың әсерінен төмендейді.

30.

Егер жиналған эмпирикалық дәлелдер жұмыс гипотезасының бұрмалануына (теріске шығарылуына) әкеп соқтырса, ғылыми нәтиже қандай болады?

a)

Зерттеу сәтсіз деп саналады және ғылыми құндылығы жоқ.

b)

Гипотезаны растау үшін деректерді дереу өзгерту қажет.

c)

Жұмыс гипотезасын жоққа шығару (нөлді растау) теорияны нақтылауға және болашақ зерттеулерді бағыттауға мүмкіндік беретін маңызды ғылыми нәтиже болып табылады.

d)

Зерттеуші өз тұжырымдарынан бас тартуы керек.

e)

Бұл іріктеменің репрезентативті емес екенін білдіреді.