wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Уровень 1: Психологияның зерттеу пәні

Total questions: 108

Worksheet time: 57mins

Name
Class
Date
1.

Психологияның зерттеу пәні:

a)

санадан тыс

b)

Психика

c)

мінез-құлық

d)

Сана

2.

"Псюхе" жан деген мағынаны білдіреді:

a)

жоқ

b)

иә

3.

Алғашқы рет эксперименталды психологиялық лабораторияның ашылуы:

a)

1889ж., (Л.С.Выготский)

b)

1899ж., (С.Л.Рубинштейн)

c)

1900ж., (Вертгеймер)

d)

1879ж. (В.Вундт)

4.

Психологияның даму барысындағы зерттеу пәні:

a)

Психология – индивид туралы ғылым

b)

Психология-эмоция туралы ғылым

c)

Психология – жан туралы ғылым

d)

Психология –тұлға туралы ғылым

5.

«Жан бөлінбейтін шар тәріздес атомдардан құрылған»,– деп айтқан ғалым...

a)

Демокрит

b)

Платон

6.

Бірнеше жылдар бойы адамды ұзақ мерзімде қайталау арқылы зерттеу әдісі:

a)

социометриялық зерттеу

b)

лонгитюдті зерттеу

c)

лабораториялық эксперимент

d)

көлденең кескін

7.

Психологияда төмендегі бағыттардың зерттеу объектісіне мінез-құлықты талдады

a)

генетикалық психология

b)

ассоционизм

c)

бихевиоризм

d)

психоанализ

8.

"Психика" психологияның зерттеу нысаны:

a)

иә

b)

жоқ

9.

Адамның түрлі көңіл-күйінің тұрақты компоненттері:

a)

органикалық қажеттіліктер

b)

психикалық процестер

c)

физиологиялық процестер

d)

психикалық кейіп

10.

Түс көру адамдағы болатын санасыздық үрдіс:

a)

иә

b)

жоқ

11.

Жан қуаттарын атаңыз

a)

адаптация

b)

нерв талшықтары

c)

психикалық қалып, күй

d)

рецептор

12.

Адамға ғана тән психиканың жоғары қасиеті

a)

сана

b)

сезіну

13.

Бір адамды екінші бір адамнан ажыратуға болатын ерекшеліктер:

a)

психикалық күйлер

b)

психологиялық қасиеттер

c)

ақкөңілділік, сенгіштік

d)

психикалық процестер аффектілі жағдайлар

14.

Психикалық құбылыстардың топтастырылуы:

a)

логика, философия, психология

b)

адам жанын түсіну

c)

психикалық процестер, психологиялық қасиеттер

d)

көзбен көру, құлақпен есту

15.

Тұлға психологиядағы қоғамдық-тарихи категория болып есептелінетін:

a)

жоқ

b)

иә

16.

Топтағы тұлға аралық қарым-қатынастардың психологиялық зерттеуі:

a)

интроспекция

b)

шкалалау

c)

корреляция

d)

социометрия

17.

Тұлғаның психокоррекциялық әдістерімен айналысатын пәні:

a)

әлеуметтік психология

b)

психотерапия

18.

Өзінің албыртық реакцияларын жоюға көмектесетін тұлғаның қасиеті:

a)

шешімталдық

b)

өзін-өзі реттеу

c)

жігерлік

d)

батылдық

19.

Тұлға туралы психоанализ бағытында негізгі көрініске сәйкес келетінi:

a)

тұлға - ерекше өмірлік рухани негіз

b)

тұлға -қоғамдық қатынастармен анықталатын тіршілік иесі

20.

Тұлға туралы гуманистік теорияның көрнекі өкілдері:

a)

У.Джеймс

b)

З.Фрейд

c)

Э.Берн

d)

А.Маслоу

21.

Жағымды мінез-құлық көріністері:

a)

тиянақсыз

b)

теріс пиғыл

c)

көркем мінез

d)

ашулану

22.

Іс -әрекет дегеніміз:

a)

мінез-құлықтық акциялар мен реакцияларының жиынтығы

b)

перцептивті центрация дағдыларының жүйесі

c)

жағдайды гештальттар алмастырудың субъективті тәсілдері

d)

саналы мақсатқа байланысты реттелген әрекеттер мен операциялар жүйесі

23.

Білім, іскерлік, дағдыларды меңгеруге бағытталған іс-әрекет:

a)

ойлау

b)

жұмыс

c)

амалдар

d)

оқу

24.

Адамды іс-әрекетке жетелейтін:

a)

мотив және қажеттiлiк

b)

ес және қиял

c)

сөйлеу мен ойлау

d)

қабылдау

25.

Іс-әрекеттің құрылымына қатысты:

a)

ынталар мен қызығу

b)

рефлекстер мен реакциялар

c)

мотивтер мен мақсаттар

d)

бейнелер мен ұғымдар

26.

Балаларда еріктік қасиеттерді дамыту үшін шешуші рөл атқаратын іс-әрекеттің аталымшы түрі:

a)

оқу

b)

сюжеттік ойын

c)

еңбек жұмысы

d)

тәжібире

27.

Әрекеттің компоненттері:

a)

психофизиологиялық

b)

шеткі

c)

физикалық

d)

моторлық

28.

Операция әрекеттерді орындау тәсілі:

a)

иә

b)

жоқ

29.

Заттылық, тұтастық, таңдамалылық, константтылық — бұл қандай процестің қасиеттері:

a)

ес

b)

ойлау

c)

кабылдау

d)

түйсіну

30.

Заттар мен құбылыстардың жеке қасиеттерін бейнелеу — бұл:

a)

тәрбие

b)

түйсік

c)

ой

d)

көңіл күй

31.

Ішкі мүшелердің әсерінен туындайтын түйісік түрі:

a)

метарецепторлар

b)

экстерорецепторлар

c)

интерорецепторлар

d)

проприорецепторлар

32.

Адамға тікелей әсер еткендегі құбылыстардың, заттардың бүтіндей бейнесі, ол:

a)

түйсіну

b)

қиял

c)

ойлау

d)

қабылдау

33.

Түйсіктің сезгіштігі дегеніміз:

a)

сигналды жүйе

b)

адамның түйсіне алу қабілеті

34.

Түйсіктердің өзара байланысы шамадан тыс дамыған бір көрінісі (қосарланған түйісік):

a)

синестезия

b)

амнезия

c)

Сезгіштік

d)

Импульс

35.

Қабылдаудың таңдамалылығы толып жатқан объектілердің ішінен біреуін іріктеп алу:

a)

иә

b)

жоқ

36.

Материалдың мәндік байланыстарын есте қалдыруға негізделген естің түрі:

a)

логикалық

b)

механикалық

c)

эйдетикалық

d)

эмоционалды

37.

Тұтастық жағдайдың өзгеруіне қарамасатан, қабылданатын заттардың кейбір қасиеттерінің өзгермеуі:

a)

иә

b)

жоқ

38.

Қысқа мерзімді естің негізгі сипаттамасы:

a)

рецепторлардың әрекет етуі

b)

уақытша сақтау

c)

бөгеттерге тұрақсыз болу

d)

тұрақсыздық

39.

Өзгеріссіз қайталау механикалық есте қалдырудың негізі:

a)

жоқ

b)

иә

40.

Елестерге, табиғат көріністеріне, дыбыс, дәмге негізделген естің түрі:

a)

қозғалысты

b)

бейнелі

c)

сөз-логикалық

d)

мағыналы

41.

Оқу процесіндегі шәкірттің білім игеруі мен жинақтауына себепші естің түрі:

a)

қозғалысты

b)

механикалық

c)

мағыналы

d)

бейнелі

42.

Ырықсыз еске түсіру мақсатсыз жүретін психикалық процесс:

a)

жоқ

b)

иә

43.

Жаңа ғана болып өткен оқиғаны есте қалдыру, бекіту және қайта жаңғырту үшін естің ерекше формасы:

a)

ырықсыз ес

b)

ұзақ мерзімді ес

c)

қысқа мерзімді ес

d)

ырықты ес

44.

Бейнені сипаттайтын ойлаудың түрі:

a)

көрнекi-бейнелiк

b)

арман-қиял

c)

сезіну-түйсiну

d)

көрнекі-әрекеттік

45.

Сөздік-логикалық ойлаудың ең жоғары деңгейі:

a)

иә

b)

жоқ

46.

Объектінің элементтерін, қасиеттерін, қатынастарын бөлетін ойлаудың операциясы:

a)

талдау

b)

жіктеу  

c)

синтез

d)

топтастыру

47.

Ойлау операцияларын айқындаңыз:

a)

сапасы жағы әр түрлі процестер

b)

процесті және іс-әрекет

c)

топтастыру, жалпылау

d)

іс-әрекет

48.

Синтез және біріктіру бөлінген элементтердің тұтастылығын қалыптастыратын ойлау операциясы:

a)

иә

b)

жоқ

49.

Ой қорытындыларын анықтаңыз:

a)

логикалық түрде жасалады

b)

жекеден жалпыға қарай жасалады

c)

көрнекі-бейнелі болады

d)

көрнекі-қозғалысты

50.

Пікір дегеніміз бір нәрсе жөнінде мақұлдау, не теріске шығару

a)

жоқ

b)

иә

51.

Психологиядағы сөйлеуді зерттеген ғалымдар:

a)

П. Брока

b)

Н. Лейтес

c)

А.Р. Лурия

d)

Ж. Пиаже

e)

Р. Аткинсон

52.

Адамдағы сөйлеу түріне жататындар:

a)

диалогтық

b)

монологтық

c)

эгоцентрлік

d)

жазбаша

e)

Символ

53.

Адамдағы сөйлеудің бұзылуындағы афазиялық үрдістер

a)

сенсорлық

b)

семантикалық

c)

фрустрация

d)

афферренттік

e)

тежелу

54.

Адамдағы сөйлеудің атқаратын қызметтері:

a)

интерактивті

b)

экспрессивтілгі

c)

перцевтивті

d)

сингификативтілгі

e)

коммуникатикті

55.

Эгоцентрикалық сөйлеуді түсіндірген психологтар:

a)

А.Н. Леонтьев

b)

Л.С. Выготский

c)

З. Фрейд

d)

Ж. Пиаже

e)

П.Я. Гальперин

56.

Сөйлеу формалары:

a)

үйлесімдігі

b)

мазмұндылығы

c)

афазия, амнезия

d)

диалогты

e)

монолог

57.

Адамдардағы сөйлесудің түрлері

a)

қажеттіліктен туындаған адамдар арасындағы байланыстар

b)

вербалды емес қарым–қатынас

c)

вербалды қарым–қатынас

d)

жест

e)

ым-ишара

58.

Екiншi сигналды жүйе:

a)

сөйлеу

b)

түйсiк

c)

жест

d)

бейне

e)

қабылдау

59.

Адамдағы қиялдың жасалу жолдары:

a)

заттылығы

b)

бейімделу

c)

гипербола

d)

схематизация

e)

агглютинация

60.

Қиялдың жалпы түрлері:

a)

продуктивті

b)

белсенді

c)

механикалық

d)

теориялық

e)

енжар

61.

Адамдағы ырықты қиялдың түрлері:

a)

қайта жасау

b)

типтік образдық

c)

түс көру

d)

жасампаздық

e)

түс көру

62.

Көркем әдебиетті оқығанда қатысатын қиял түрін көрсетіңіз:

a)

ырықты

b)

әсерлену

c)

ырықты

d)

типтік образ жасау

e)

гипербола

63.

Қиял, бұл

a)

жанама тану

b)

болар нәтижені бейнелеу

c)

қайта жаңғырту

d)

жаңа бейнелер жасау

e)

жалпылай тану

64.

Адамдағы қиялдың негізгі ерекшеліктері:

a)

қызығушылыққа, мақсатына бағытталуы

b)

білім мен тәжірибесіне негізделуі

c)

елестете алу мүмкіндігі

d)

дарындылығы

e)

Қажеттіліктермен байланыстылығы

65.

Ұлттық ою, төмендегідей қиялдың жасалу жолымен жүзеге асады:

a)

талдау, жинақтау

b)

агглютинация

c)

схематизация

d)

литолизация

e)

гипербола

66.

Жаңа бейненi құру және болашақты бейнелеу:

a)

түйсiк

b)

қиял

c)

зейiн

d)

ес

e)

елес

67.

Адамдағы күрделі эмоциялар:

a)

аффекті

b)

физиологиялық процестер

c)

қажеттіліктер

d)

стресстер

e)

көңіл-күйлер

68.

Адамдағы конфликтілік эмоциялық жағдайлар::

a)

аффект

b)

фрустрация

c)

стресс

d)

эгоизм

e)

апатия

69.

Жоғары сезім түрлері:

a)

интеллектуалдық

b)

эстетикалық

c)

моралдық

d)

адаптация

e)

нерв талшықтары

70.

Психикалық процестерге жатпайтыны:

a)

ес

b)

түйсіну

c)

сезімдер

d)

эмоциялар

e)

аффект

71.

Эмоциялар белсенділігіне ықпал етуіне қарай мынадай түрлерге бөлінеді:

a)

әлсіз

b)

стеникалық

c)

тайыз

d)

астеникалық

e)

қабылдау

72.

Еріктің өзін-өзі басқару сипатына қарама-қарсы ниеттер:

a)

жалқаулық

b)

әлсіздігі

c)

шаттану

d)

күлкі

e)

қуаныш

73.

Еріктің дайындық кезеңі:

a)

мақсат қою

b)

жаттығу

c)

бақылау

d)

орындау

e)

шаттану

74.

Эмоция теориялары:

a)

Б.Скиннердің концепциясы

b)

Ухтомскийдің теориясы

c)

Джемс-Ланге теориясы

d)

Г. Сельенің теориясы

e)

Гиппенрейтердің теориясы

75.

Бихевиористік теорияның негізгі өкілдері::

a)

Б. Скиннер

b)

Д. Уотсон

c)

А. Маслоу

d)

А. Адлер

e)

Э. Торндайк

76.

Тұлғаның сыртқы мінезінің қалыптасуына әсер ететін факторлар

a)

өмір жағдайлары

b)

әрбір әлеуметтік дәуір

c)

ажырату

d)

қоғамдық қатынастардың тарихи дамуы

e)

темперамент

77.

Экстроверттік мінез типіне жататындар:

a)

ашықтық

b)

аңқылдақ

c)

көпшілдік

d)

өзімен-өзі болып жүреді

e)

ойшыл

78.

Тұлғаның акцентуациялық мінез типтерін жіктеген ғалымдар:

a)

К.Юнг

b)

Е.А. Личко

c)

А. Маслоу

d)

К.Леонгард

e)

Л.С. Выготский

79.

Мінез акцентуациясы:

a)

қоғамға қауіпті

b)

туа беріледі

c)

мінез-құлық нормаларынан уақытша ауытқу

d)

мінездің норма шегінен артуы

e)

эмоциялық сезім

80.

Экстроверттік мінез бітістерінің жағымсыз жағы:

a)

эмоционалдық салқындық

b)

ойлаудың тарлығы

c)

қыңырлық

d)

басқаларды кінәлау

e)

ойланбастан әрекет ету

81.

Адамның мінезінің анықталуы:

a)

отбасының әсері арқылы

b)

қоршаған орта әсері арқылы

c)

ойлау

d)

зейін

e)

қызығушылықтар

82.

И.П.Павлов ашқан жүйке жүйесінің типтері:

a)

белсенді тип

b)

күшті тип

c)

әлсіз тип

d)

ұшқалақ тип

e)

көркем тип

83.

Тұлғаның қабілеттілік мотивациялық шеңберін зерттеген ғалымдар:

a)

К. Юнг

b)

А.Н. Леонтьев

c)

Д.Н. Узнадзе

d)

А.Маслоу

e)

А.Адлер

84.

Жалпы қабiлеттiлiктi қандай терминмен жиi белгiлейдi

a)

дарындылық

b)

икемділік

c)

дағды

d)

жалпыламалық

e)

эмоционалдық

85.

Жеке тұлғаның туа берілген тұлғалық ерекшеліктері:

a)

ерікі

b)

орталық жүйке жүйесі

c)

қиялы

d)

нышандары

e)

дене құрлысы

86.

Дағдыны қалыптастыру жолдары:

a)

қайталаулар

b)

жоспар құру

c)

арнайы жаттығулар

d)

мақсат құрулар

e)

тренингтер

87.

Қабілет жіктеледі:

a)

үйреншікті

b)

арнаулы

c)

жалпы

d)

ырықсыз.

e)

ырықты

88.

Қабілет деңгейлері:

a)

түйсіну

b)

бейімділік

c)

тұлға

d)

талант

e)

даналық

89.

Баланың есте сақтау қабілетін дамыту үшін қандай жұмыс жүргізілуі тиіс

a)

өзіндік

b)

зерттеу

c)

орындау

d)

арнайы

e)

мақсатсыз

90.

Іс -әрекетті табысты игеруге мүмкіндік беруші психологиялық қасиет

a)

мінез

b)

ерік

c)

қабілет

d)

темперамент

e)

дағды

91.

К.М.Андрееваның пікірінше топ- жақсы ұйымдасқан адамдар ұйымы, ал ондағы қарым-қатынас жеке тұлғаның қажеттіліктен туындайтын  ақпарат алмасу, басқа адамды қабылдау мен түсінудің ортақ стратегиясын өндіруді және өзара  байлынысты орнатуға  негізделген көп жақты үрдіс  ретінде қарастырады. Осы тұжырымдамаға сүйене отырып психологияның зерттеу нысанасы болып табылатын  тұлғаның толықтай қалыптасуы мен дамуы жақсы ұйымдасқан топпен қарым-қатынас негізінде жүзеге асатыны белгілі.  

Сондықтан да педагог-психологтың жұмысының нәтижелі болуы біріншіден, топ туралы теориялық,  психологиялық білімдерінің болуы, екіншіден, топтарды ұйымдастырғанда оның түрлерін ажарата алу мен қатар  психологиялық сипаттарын білу топтармен жұмыс жасаудың тиімділігін көрсетеді.

1. Топтың психологиялық сипаттамасы:

a)

а) бір-бірімен жақсы қарым-қатынас жасайды

b)

в) қажеттілік барысында таптасады

c)

с) нәсілдік белгілер бойынша

d)

д) ортақ дүниетанымдары бойынша

92.

К.М.Андрееваның пікірінше топ- жақсы ұйымдасқан адамдар ұйымы, ал ондағы қарым-қатынас жеке тұлғаның қажеттіліктен туындайтын  ақпарат алмасу, басқа адамды қабылдау мен түсінудің ортақ стратегиясын өндіруді және өзара  байлынысты орнатуға  негізделген көп жақты үрдіс  ретінде қарастырады. Осы тұжырымдамаға сүйене отырып психологияның зерттеу нысанасы болып табылатын  тұлғаның толықтай қалыптасуы мен дамуы жақсы ұйымдасқан топпен қарым-қатынас негізінде жүзеге асатыны белгілі.  

Сондықтан да педагог-психологтың жұмысының нәтижелі болуы біріншіден, топ туралы теориялық,  психологиялық білімдерінің болуы, екіншіден, топтарды ұйымдастырғанда оның түрлерін ажарата алу мен қатар  психологиялық сипаттарын білу топтармен жұмыс жасаудың тиімділігін көрсетеді.

2. Ережелерге, нормаларға адамдар бағынатын эталондық топ:

a)

А) шағын топ

b)

В) үлкен топтар

c)

С) номиналды топ

d)

Д) референтті топ

93.

К.М.Андрееваның пікірінше топ- жақсы ұйымдасқан адамдар ұйымы, ал ондағы қарым-қатынас жеке тұлғаның қажеттіліктен туындайтын  ақпарат алмасу, басқа адамды қабылдау мен түсінудің ортақ стратегиясын өндіруді және өзара  байлынысты орнатуға  негізделген көп жақты үрдіс  ретінде қарастырады. Осы тұжырымдамаға сүйене отырып психологияның зерттеу нысанасы болып табылатын  тұлғаның толықтай қалыптасуы мен дамуы жақсы ұйымдасқан топпен қарым-қатынас негізінде жүзеге асатыны белгілі.  

Сондықтан да педагог-психологтың жұмысының нәтижелі болуы біріншіден, топ туралы теориялық,  психологиялық білімдерінің болуы, екіншіден, топтарды ұйымдастырғанда оның түрлерін ажарата алу мен қатар  психологиялық сипаттарын білу топтармен жұмыс жасаудың тиімділігін көрсетеді.

3. Бірлескен әрекет пен ауыз біршілік жоқ топ:

a)

А) диффузды топ

b)

В) формалды емес топ

c)

С) номиналды топ

d)

Д) референтті топ

94.

Топ – бұл адамдардың бір-бірімен белгілі бір мақсатта немесе қызығушылықта жиналатын әлеуметтік құрылым. Ал топтағы қарым-қатынас бұл құрылымдағы адамдардың бір-бірімен ақпарат алмасу, эмоцияларын білдіру, өзара әрекеттесу және шешімдер қабылдау процестерін қамтиды.

Балалардағы қарым-қатыныс мазмұны күрделі, бірден қалыптасып  дамымайтын үрдіс.

Осы кезеңдерде маман қарым-қатыныс мазмұнына мұқиятпен қарап оның түрлерін, қалыптасу сатылары мен даму мүмкіндіктерін ескеріп, ондағы кемшіліктерге психологиялық тұрғыдан түзетулер жүргізіп отыру маңызды болып табылады.

1. Адамаралық қатынастардың даму кезеңі:

a)

А) кемел жаста

b)

В) бозбалалық шақта

c)

С) ересектік шақта

d)

Д) балалық шақта

95.

Топ – бұл адамдардың бір-бірімен белгілі бір мақсатта немесе қызығушылықта жиналатын әлеуметтік құрылым. Ал топтағы қарым-қатынас бұл құрылымдағы адамдардың бір-бірімен ақпарат алмасу, эмоцияларын білдіру, өзара әрекеттесу және шешімдер қабылдау процестерін қамтиды.

Балалардағы қарым-қатыныс мазмұны күрделі, бірден қалыптасып  дамымайтын үрдіс.

Осы кезеңдерде маман қарым-қатыныс мазмұнына мұқиятпен қарап оның түрлерін, қалыптасу сатылары мен даму мүмкіндіктерін ескеріп, ондағы кемшіліктерге психологиялық тұрғыдан түзетулер жүргізіп отыру маңызды болып табылады.

2. Балалардағы  қарым-қатынас қызметтерінің маңызды түрі:

a)

А)  өз ойын білдіру

b)

В) қажеттіліктерін қанағаттандыру

c)

С) қалыптасу және даму

d)

Д) эмоциясын білдіру

96.

Топ – бұл адамдардың бір-бірімен белгілі бір мақсатта немесе қызығушылықта жиналатын әлеуметтік құрылым. Ал топтағы қарым-қатынас бұл құрылымдағы адамдардың бір-бірімен ақпарат алмасу, эмоцияларын білдіру, өзара әрекеттесу және шешімдер қабылдау процестерін қамтиды.

Балалардағы қарым-қатыныс мазмұны күрделі, бірден қалыптасып  дамымайтын үрдіс.

Осы кезеңдерде маман қарым-қатыныс мазмұнына мұқиятпен қарап оның түрлерін, қалыптасу сатылары мен даму мүмкіндіктерін ескеріп, ондағы кемшіліктерге психологиялық тұрғыдан түзетулер жүргізіп отыру маңызды болып табылады.

3.Әбір тұлғаның көңіл-күіне бағына бермейтін қатынастар түрі

a)

А) жеке

b)

В) ресми

c)

С)ұжымдық

d)

Д)анархиялық

97.

Адамдар топтағы қарым-қатынас уақыт өте келе дамиды. Алғашқы кезеңде топ мүшелері бір-бірін танып, өзара қарым-қатынастың негіздерін қалайды. Бұл кезеңде қарым-қатынас әдетте ресми және сақ болады. Бірақ топ тұрақты жұмыс істей бастаған сайын, қарым-қатынас еркін, ашық және тиімді бола түседі. Сонымен қатар, топ мүшелерінің арасында сенім қалыптасып, пікір алуандылығы мен шығармашылық жұмыс қабілеті артады.

Осы кездегі топты басқару мен оны ұйымдастырудың мынандай маңызды аспектілерін қарастыруға болады. Алдымен топтағы қарым-қатыныстың стратегиялық жоспарын құру, тиімді басқару стилін таңдап алу, өзара ақпарат алмасудың инновациялық жолдарын таңдау болып табылады.

1. Топтағы қарым-қатынысты дамытудың стратегиялық жоспары дегеніміз:

a)

А) жеке адамдарды дамытуға арналған жоспар

b)

В) ұзақ уақытқа негізделген кешенді жоспар

c)

С) қысқа мерізімге арналған жоспар

d)

Д) топтағы бос уақытты ұйымдастыруға арналған жоспар

98.

Адамдар топтағы қарым-қатынас уақыт өте келе дамиды. Алғашқы кезеңде топ мүшелері бір-бірін танып, өзара қарым-қатынастың негіздерін қалайды. Бұл кезеңде қарым-қатынас әдетте ресми және сақ болады. Бірақ топ тұрақты жұмыс істей бастаған сайын, қарым-қатынас еркін, ашық және тиімді бола түседі. Сонымен қатар, топ мүшелерінің арасында сенім қалыптасып, пікір алуандылығы мен шығармашылық жұмыс қабілеті артады.

Осы кездегі топты басқару мен оны ұйымдастырудың мынандай маңызды аспектілерін қарастыруға болады. Алдымен топтағы қарым-қатыныстың стратегиялық жоспарын құру, тиімді басқару стилін таңдап алу, өзара ақпарат алмасудың инновациялық жолдарын таңдау болып табылады.

2. Адамдар тобын басқарудың стилдері:

a)

А)  авторитарлық, демократиялық, либералдық

b)

В) іштей және сырттай басқару

c)

С) анархиялық басқару

d)

Д) немқұрайлы басқару

99.

Адамдар топтағы қарым-қатынас уақыт өте келе дамиды. Алғашқы кезеңде топ мүшелері бір-бірін танып, өзара қарым-қатынастың негіздерін қалайды. Бұл кезеңде қарым-қатынас әдетте ресми және сақ болады. Бірақ топ тұрақты жұмыс істей бастаған сайын, қарым-қатынас еркін, ашық және тиімді бола түседі. Сонымен қатар, топ мүшелерінің арасында сенім қалыптасып, пікір алуандылығы мен шығармашылық жұмыс қабілеті артады.

Осы кездегі топты басқару мен оны ұйымдастырудың мынандай маңызды аспектілерін қарастыруға болады. Алдымен топтағы қарым-қатыныстың стратегиялық жоспарын құру, тиімді басқару стилін таңдап алу, өзара ақпарат алмасудың инновациялық жолдарын таңдау болып табылады.

3.Ақпарат алмасудың инновациялық заманауи  түрлері:

a)

А) ауызша

b)

В) жазбаша

c)

С) ақпараттық-коммуникациялық құралдар арқылы

d)

Д) баспасөз құралдары арқылы

100.

Қарым-қатынас – адамның қоғамда өмір сүруінің, өзара әрекеттесуінің және жалпы дамуының негізі болып табылатын маңызды процесс. Бұл түсінік кең ауқымды, ол адамның жеке өмірінен бастап, қоғамдағы әлеуметтік құрылымдарға дейінгі түрлі деңгейлерде көрініс табады. Топтағы қарым-қатынас осы үлкен концепцияның бір бөлігі ретінде маңызды рөл атқарады.

Сондықтан  да педагог-психологтың маңызды жұмыстарының бірі осы топтардағы қарым-қатынастарды психологиялық тұрғыдан зерттеудің тиімді әдіс-тәсілдерін білу оны пайдалана алу маңызды болып табылады.

Психология ғылымында топты ондағы қарым-қатынастарды зерттейтін әдістер мен әдістемелердің түрлері өте көп, бірақ олардың барлығын біржақты қолдана беру дұрыс нәтиже бермейді.

1. Топтағы  оқушылардың психологиялық   өзара қарым-қатынастарын  зерттеу әдісі:

a)

А) социометрия

b)

В) корреляция

c)

С) шкалалау

d)

Д) интроспекция

101.

Қарым-қатынас – адамның қоғамда өмір сүруінің, өзара әрекеттесуінің және жалпы дамуының негізі болып табылатын маңызды процесс. Бұл түсінік кең ауқымды, ол адамның жеке өмірінен бастап, қоғамдағы әлеуметтік құрылымдарға дейінгі түрлі деңгейлерде көрініс табады. Топтағы қарым-қатынас осы үлкен концепцияның бір бөлігі ретінде маңызды рөл атқарады.

Сондықтан  да педагог-психологтың маңызды жұмыстарының бірі осы топтардағы қарым-қатынастарды психологиялық тұрғыдан зерттеудің тиімді әдіс-тәсілдерін білу оны пайдалана алу маңызды болып табылады.

Психология ғылымында топты ондағы қарым-қатынастарды зерттейтін әдістер мен әдістемелердің түрлері өте көп, бірақ олардың барлығын біржақты қолдана беру дұрыс нәтиже бермейді.

2.Адамдар тобын ұзақ уақыт қайталайтын зерттеу әдісі

a)

А) бақылау

b)

В) салыстыру

c)

С) интервью

d)

Д) лонгитюд

102.

Қарым-қатынас – адамның қоғамда өмір сүруінің, өзара әрекеттесуінің және жалпы дамуының негізі болып табылатын маңызды процесс. Бұл түсінік кең ауқымды, ол адамның жеке өмірінен бастап, қоғамдағы әлеуметтік құрылымдарға дейінгі түрлі деңгейлерде көрініс табады. Топтағы қарым-қатынас осы үлкен концепцияның бір бөлігі ретінде маңызды рөл атқарады.

Сондықтан  да педагог-психологтың маңызды жұмыстарының бірі осы топтардағы қарым-қатынастарды психологиялық тұрғыдан зерттеудің тиімді әдіс-тәсілдерін білу оны пайдалана алу маңызды болып табылады.

Психология ғылымында топты ондағы қарым-қатынастарды зерттейтін әдістер мен әдістемелердің түрлері өте көп, бірақ олардың барлығын біржақты қолдана беру дұрыс нәтиже бермейді.

3. Адам өзі жөніндегі шындықты білуінің тиімді жолы

a)

А) өзіндік пайымдауы

b)

В) басқалармен қатынасын зерттеу  

c)

С) анкеталау  

d)

Д) бақалау

103.

Зейін – психологиялық феномен, ол туралы пікірталастар, ғасырлар бойы жалғасып келеді. Ғалымдардың бірқатары «зейін тәуелсіз процес ретінде өмір сүре алмайды, ол тек қана кез келген психикалық процестің немесе адам іс-әрекетінің бір жағы ретінде көрінуі деп түсіндірсе, басқа ғалымдар зейінді тәуелсіз процес, өзінің ерекшелігі бар, олар анатомиялық және физиологиялық өзін басқаратын құрылымына сүйеніп басқа таным процестерінің міндетін атқаруын, динамикасын және психикалық ахуалдың ерекшеліктерін қарастырады» деген тұжырымға негізделсек болашақ педагог-психологтарға зейіннің теориялық негіздерін, түрлерін қасиеттерін білу маңызды болып табылады.

1. Адам санасын бір объектіге шоғырлануы:

А) рефлексия

В) қабылдау

С) зейін

Д)  ойлау

2. Зейін түрлері:
А) есте қалдыру, жаңғырту, ұмыту

В) ұғым, пікір, ой қорытындысы

С) көру, есту, сезу

Д) ырықты, ырықсыз, үйреншікті

3.Зейін көлемін эксперименталды зерттеу үшін қажет ақпарат
А) феноскоп
В) тахистоскоп
С) кардиограф
Д) кинескоп

a)

1-Д, 2-С, 3-Д

b)

1-С, 2-Д, 3-В

c)

1-В, 2-А, 3-А

d)

1-А, 2-B, 3-С

104.

Зейіннің бала өмірінденгі маңызын атақты педагог К.Д.Ушинский былай тұжырымдайды. «Зейін адам санасынан қорытылып өтетін барлық ойды аңғартатын, адам жанының жалғыз ғана есігі болып табылады, демек, бұл есікке ілімнің бірде-бір сөзі соқпай ете алмайды, егер де ол соқпай өтсе, онда баланың санасында ештеңе де қалмайды» деген ойы бүгінгі күндегі педагог-психолог жұмысының маңызын көрсетеді.

Себебі педагог-психолог оқушылардың тәрбиесіне жауап беру мен қатар мектептегі сабақты ұйымдастырудың психологиялық негіздері мен сапасына да жауапты болып табылады.

Мектептегі көптеген жанжалдар сабақ барысында туындайтыны белгілі. Мысалы: оқушылар сабақты тыңдағысы келсе де қызығушылығына сәйкес келмеуі, оқу материалдарының ұзақты немесе оқытушының бір сарында оқытуы болып табылады.

1. Адамдағы зейіннің көлемі:

А) зейіннің ұзақ уақытқа сақталуы

В) бір уақытта қабылдаған нысалараның саны

С) бір нысанадан екіншіге ауысуы

Д) бірнеше әрекеттерді орындау мүмкіндігі

2. Сабақ барысында зейінді шоғырландырудың тиімді тәсіліне жататын:
А) қызығушылықтарына байланысты материалдарды бөліп-бөліп оқыту

В) материалдарды тұтас тез оқыту

С) материалдарды талдап нақтылап алу тиімді

Д) материалдарды басқа материалдармен салыстырып оқыту тиімді

3. Зейінді тәрбиелеудің тиімді тәсілі:

А) оқыту

В) қайталау

С) бағалау

Д) бақылау

a)

1-Д, 2-С, 3-Д

b)

1-В, 2-А, 3-В

c)

1-С, 2-Д, 3-А

d)

1-А, 2-B, 3-С

105.

Зейіннің физиологиялық механизмі өте күрделі. Оның негізі — жүйке жүйесінің әр түрлі деңгейде тұрған сезгіштік қызметі. Сезгіш дегеніміз — ми қабығының төменгі қатарында орналасқан ретикулярлық формациялар деп аталатын анатомиялық және функционалдық ерекшелік. Ретикулярлық формацияның өрлеуші, төмендеуші деп аталатын қызметтері сырттан келетін импульстерді сиретіп тежеп, отырса, екіншілерін күшейтіп, ми қабығына талғап жеткізіп отырады.  Осының нәтижесінде ми алаптары жұмысының реттеліп (қозу, тежелу)  нәтижесінде әр қилы психикалық әрекет жүзеге асады. Зейіннің физиологиялық қызметтін - доминанта принципі негізінде белгілі ғалым А.А.Ухтомский  түсіндірген.

1. Ми қабығының бір аймағында туындаған қозу басқа бөліктерде тежелу пайда ететінін түсіндіруші зейін заңы:

А) индукция
В) илюзия
С) синестезия
Д) доминанта

2.Ми қабығының бір аймағында туындаған қозу басқа бөліктерде тежелу пайда ететінін түсіндіруші зейін заңы:
А) индукция
В) доминанта
С) адаптация
Д) синестезия

3.Бас ми қабығында зейіннің шоғырлану себебі:
А) тежелу
В) радиация
С) иррадиация
Д) қозу

a)

1-Д, 2-А, 3-Д

b)

1-В, 2-С, 3-В

c)

1-А, 2-B, 3-С

d)

1-С, 2-Д, 3-А

106.

Темперамент туралы ілім  ерте замандарда пайда болса да әлде болса да талас тудырып келе жақтан маңызды зерттеу объектілерінің бірі, өйткені ол адамдар арасындағы қарым-қатынасты жақсарту мен әлеуметтік ортада үйлесімділік орнатуға септігін тигізеді. Темпераменттің ерекшеліктерін ескере отырып, адамдардың психологиялық қажеттіліктерін және мінез-құлық динамикасын бағалауға мүмкіндік береді.

      Білім беру мен тәрбие үдерісінде темпераментті ескеру өте маңызды. Әрбір темпераменттің өзіне тән оқу стилі мен тәртібі бар, сондықтан оқытушылар мен ата-аналар баланың темпераментін танып, соған сәйкес оқу және тәрбиелеу әдістерін қолдануы қажет. Мысалы, холериктерге активтілік пен шығармашылыққа бағытталған тапсырмалар ұсыну тиімді, ал меланхоликтер үшін терең зерттеу мен шығармашылық жұмыстарға көңіл бөлу керек.

1. Темперамент - бұл

А) мінез бітістері
В) мінез- құлықтың табиғи ерекшелігін
С) сыртқы дүниенің сансыз тітіркендіргіштеріне жауап беру
Д) мінездің динамикалық сипаты

2. Холерик, сангвиник типтерінің сипаттамаларын тап:

А) қозу мен тежелу тепе-тең
В) әлсіз
С) тежелу төмен
Д) аса қозғалғыш, ұшқалақ, қимыл-қозғалысы ширақ, қозғалымпаз

3. Флегматик, меланхолик типтерінің сипаттамаларын тап:
А) ширақ тип,  ұстамсыз
В) әлсіз тип, ұстамсыз

С) баяу тип, ұстамды, әлсіз, мінезі кертартпа, сезімтал

Д) дамуы шектелуі

a)

1-Д, 2-С, 3-В

b)

1-В, 2-Д, 3-Д

c)

1-С, 2-А, 3-С

d)

1-А, 2-B, 3-А

107.

Темперамент – бұл әр адамның тұлғалық құрылымының бір бөлігі. Темперамент түрлерін түсіну – адамдар арасындағы қарым-қатынасты жақсарту мен әлеуметтік ортада үйлесімділік орнатуға септігін тигізеді. Темпераменттің ерекшеліктерін ескере отырып, адамдардың психологиялық қажеттіліктерін және мінез-құлық динамикасын бағалауға мүмкіндік береді.

Қазіргі психология ғылымында темперамент ілімі туралы зерттеулер көптеп кездеседі. Олардың барлығы адамды түрлі белгілеріне байланысты сипаттап типтік ерекшеліктеріне бөліп көрсетуі. Ондай зерттеулер алғашқы психологиялық білімдер де кездеседі. Мысалы, белгілі грек ғалымы Гиппокарт адам денесіндегі сұйықтықтардың қасиеттеріне байланысты типтерге бөлуі негіз бола алады.

1.Темпераментті адамның дене құрылымына байланыстыруды негізге алған конституциялық типология теориясының негізін қалаушы:
А) Выготский
В) Стреляу
С) Кречмер
Д) Павлов

2.Конституциялық типология бойынша шизотомик темпераментіне жататын адам сипаты
А) денесі мығым, ойлауы шабан
В) денесі нәзік, икемі жоқ
С) семізшең тіл табысқыш
Д) қапсағай, дүлей

3. Кречмер бойынша домаланған денелі, көзқарастары шындықтан ауытқымайтын адамды қамтыған конституциялық тип:
А) шизатомик
В) иксотомик
С) пикник
Д) астеник

a)

1-Д, 2-С, 3-В

b)

1-С, 2-В, 3-С

c)

1-В, 2-А, 3-Д

d)

1-А, 2-Д, 3-А

108.

Темпераменттің физиологиялық негізін ғылыми тұрғыдан түсіндірген ғалым И.П.Павлов болды. Ол шартты рефлекс арқылы жоғарғы жүйке қызметінің және жүйке үрдісінің негізгі қасиеті- қозу мен тежелудің заңдары ашып оның үшке бөліп көрсетті.

Күші- бұл жүйке жүйесі мен жүйке жасушаларының жұмыс қабілетінің көрсеткіші.Күшті жүйке  жүйесі түрлі тітіркендіргіштерге төзімді келсе, әлсізі мұндайда шамасы келмей теріс қылықтар беріп жатады.

Тепе- теңдігі- бұл қозу мен тежелудің өзара сайма- сайлылығын көрсетеді. Бұл үрдістер кейде бір- бірімен тепе- тең болып, кейде тең келмей, біреуі екіншісінен күшті болып жатады.

Қозғалғыштығы- бір үрдістің екінші үрдіспен алмасу шапшаңдығы. Бұл мидың кездейсоқ және қолайсыз өзгерістерге бейімделуіне мүмкіндік береді.

Осыған байланысты адамдарды  төрт типке бөліп сипаттап көрсетті.

1. И.П.Павлов  зерттеулеріндегі ұстамсыз типтің сипаттамасы:
А) қозу үрдісінің күштілігімен және тежелудің әлсіздігі
В) қозу үрдісі тежелу үрдісімен сайма- сай болуы
С) Күшті тепе- тең, иннертті
Д) қозу мен тежелу үрдістерінің баяулығымен

2. И.П.Павлов  зерттеулеріндегі қозғалғыш типтің сипаттамасы:
А) қозу үрдісінің күштілігімен және тежелудің әлсіздігі
В) қозу үрдісі тежелу үрдісімен сайма- сай болуы
С) Күшті тепе- тең, иннертті
Д) қозу мен тежелу үрдістерінің баяулығымен

3. И.П.Павлов  зерттеулеріндегі әлсіз типтің сипаттамасы:

А) қозу үрдісінің күштілігімен және тежелудің әлсіздігі
В) қозу үрдісі тежелу үрдісімен сайма- сай болуы
С) Күшті тепе- тең, иннертті
Д) қозу мен тежелу үрдістерінің баяулығымен

a)

1-Д, 2-С, 3-В

b)

1-А, 2-В, 3-Д

c)

1-В, 2-А, 3-С

d)

1-С, 2-Д, 3-А