Моңғол кезеңіне дейін наймандар мен керейіттердің ірі тайпалары қоныстанды:

Наймандардың көршілерінің бағыттарымен сәйкестіріңіз: 1. солтүстікте; 2. шығыста; 3. батыста. А. Қыпшақтар; Ә. Енисей қырғыздары; Б. Керейіттер.

1201 жылы наймандардың құрылтай ұйымдастыру мақсаты:

Найман тарихына қатысты дұрыс дәйектер: I. 1203 жылы моңғолдар наймандарды толықтай жеңді II. XII ғасырдың соң — XIII ғасырдың басында Найман хандығының өзі екі бөлікке ыдырап кетті III. Моңғолдардан жеңілген найманның соңғы билеушісінің ұлы Күшлік Жетісуға қоныстанды IV. 840 жылы Ұйғыр қағанаты құлағаннан кейін Найман мемлекеті құрылды V. XII ғасырда наймандар солтүстігінде Орхон өзенінен, оңтүстігінде Хуанхэ өзеніне дейінгі жерді иеленді VI. Найман мемлекеттің ордасы Орхон өзені жағасындағы Балықты қаласы болды

ДІНМҰХАМЕД АХМЕТҰЛЫ ҚОНАЕВ (1912-1993)

Кеңестік партия және мемлекет қайраткері, ғалым, Қазақстан ҒА-ның академигі (1952), техника ғылымдарының докторы (1969), үш мәрте Социалистік Еңбек Ері (1972, 1976, 1982) . Өмірінің 45 жылға жуығын ел басқару ісіне арнады.

       Д. Қонаевтың оқыған оқу орнын анықтаңыз:

Д.Қонаевтың атқарған қызметтерінің жылдарымен сәйкестіріңіз: 1. 1952-1955 жылдары 2. 1955-1960 жылдары 3. 1960-1962 жылдары А. Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің төрағасы Ә. Қазақстан Коммунистік Партиясы ОК-нің бірінші хатшысы Б. Қазақстан ҒА-ның президенті

Д.Қонаевтың1962-1964 жылдары атқарған қызметі

Суреттегі қайраткердің басшылығы кезінде іске қосылған кәсіпорынды анықтаңыз:

Тарихи біліміңізді пайдаланып, суреттегі тұлғаға қатысты дұрыс дәйектерді анықтаңыз: I. Д.Қонаев үш мәрте Социалистік Еңбек Ері атағын иеленген; II. Маңғышлақты Түрікмен КСР-не бермеу және басқа да аумақтық мәселелер бойынша Л.Брежневпен келіспегендіктен қызметі төмендетілді; III. Қазақстанның ҒА-ның Тау-кен және түсті металлургия институтына есімі берілді; IV. Қазақстан ҒА-ның тұңғыш Президенті болды; V. 1986 жылы Қазақстан басшылығына Д.Қонаевтың орнына Г.Колбин келді.

Б.з.б. III ғасырда дах-массагеттердің ығыстыруымен Ұлы Даланың батыс бөлігін тастап шықты:

Еуропада ғұндар аталған тайпа:

Бөкей Ордасындағы көтеріліске қатысты оқиғалардың реттілігін таңдаңыз: 1) Ақбұлақ бойындағы шайқас; 2) Көтерілісшілердің Жайық өзенін кесіп өтуі; 3) Хан ордасын көтерілісшілердің қоршауы; 4) Тастөбе түбіндегі шайқас

Түркі теңгелерін айналымға кіргізген және олардың атаулары мен белгілерін де қабылдаған ел:

Ноғай Ордасы өркендеу дәуірінің белгісі болып табылатын эпостар:

Абылай хан 1779 жылы жорық жасады:

Ұлы Отан соғысы жылдары Қазақстанға көшірілген завод, фабрикалардың құрал-жабдықтарын алған кәсіпорындармен сәйкестігін анықтаңыз: 1) Запорожье феррокорытпалар зауыты; 2) Луганск ауыр машина жасау зауытының цехтары; 3) Владимир облысындағы Ковтунчин қаласының түсті прокат зауыты; 4) Украинаның 14 қант зауыты. А) Алматы автокөлік жөндеу зауыты; Ә) Республиканың оңтүстігіндегі тамақ өнеркәсібінің жаңа құрылысстары; Б) Ақтөбе феррокорытпалар зауыты; В) Балқаш мыс қорыту кешені

Бір ай ішінде бес рет (30 сағат 8 минут) ашық ғарышта болған сапары үшін Гиннес рекордтар кітабына енген қазақ ғарышкері:

ХХ ғасырдың 20–30 жылдары ұжымдастырумен қатар жүргізілген науқан:

1991 жылы 21 желтоқсанда болған тарихи оқиға:

 МӘШҺҮР ЖҮСІП КӨПЕЙҰЛЫ (1858–1931)

Қазақ халқының ауыз әдебиеті үлгілерін жинаушы, энциклопедист-ғалымы. Ол дала тұрғындары үшін дана да қасиетті адам саналды. Ата-анасының азан шақырып қойған есімі Адам Жүсіп. Ол 9 жасқа толғанда аға сұлтан Мұса Шорманов халық аңыздары мен дастан, поэмаларын жатқа айтқаны үшін «Мәшһүр» атандырады. «Мәшһүр» сөзі араб тілінен аударғанда «атақты», «даңқты», «белгілі» ұғымын білдіреді. Ол осы Мәшһүр Жүсіп есімімен халық арасында кең танылды.

Мәшһүр Жүсіп Көпейұлының дүниеге келген жері

1907 жылы Қазан қаласында жарық көрген үш кітабының бірі

1865 жылы ұстазы Қамар хазіреттiң көмегімен жазып алған эпосы

1872–1874 жылдары білім алған оқу орны

Мәшһүр Жүсіп Көпейұлына қатысты дұрыс дәйекті анықтаңыз: I. Меккеге қажылыққа барған сапарында Стамбұл мен Париж кітапханаларынан қазақ халқының тарихына байланысты кітаптар оқыған II. Медресе ашып, татар, араб тілдерінен дәріс берген III. 9 жасқа толғанда ара судтан Мұса Шорманов халық аңыздары мен дастан, поэмаларын жатқа айтқаны үшін «Мәшһүр» атандырды IV. Патша үкіметінің саясатына қарсы шыққан жер аударылған зиялылар оның саяси көзқарасының қалыптасуына ықпал етті V. Мәшһүр Жүсіп ізібикти әулетханушы әйгілі жырау Бұқар Қалқаманұлының жерленген жерін тауып, анықтады VI. Абылай ханға «Ұлы Даланың айбынды билеушісі» ретінде баға берді

ӘМІР ТЕМІР ШАПҚЫНШЫЛЫҒЫ

Шағатай ұлысының батыс бөлiгiнде, яғни Мауараннахрда 1370 жылы Әмір Темір мемлекеті құрылды. Әмір Темiр өзiнiң саяси өсу жолын ХIV ғасырдың 60-жылдарының басында барлас тайпасына билiгін орнатудан бастады. Жарақат алу нәтижесiнде оның оң аяғы сол аяғынан қысқа болып, Ақсақ Темiр атанды. Оны еуропалықтар Темiрлан деп атаған. Алғашында ол хан тағына Шыңғысхан ұрпақтарын отырғызып, «өзiн тақ иесiнiң өкiлiмін» деп атады.

Әмір Темiр жорықтарының ауқымы Ертiстен Делиге дейiнгi, Рязань жерлерiнен Жерорта теңiзiне дейiнгi көптеген елдерді қамтыды. Бiрақ Әмір Темiр өз мемлекетіне Каспий бойы аймағын, Иран мен Ауғанстанды ғана қосып алды. Оның Моғолстан, Ақ Орда, Алтын Орда, Сирия, Үндiстанға және басқа аумақтарға жорықтары шапқыншылық сипатында өтті.

Әмір Темірдің тонаушылық жорықтары осы мемлекеттердің құлауына әкелді

Әмір Темір талқандаған Еуропаға қауіп төндіріп, осыған дейін жеңілмейтіндей көрінген Осман империясының сұлтаны

Әмір Темір жорықтары нәтижесінде өз мемлекетіне қосып алған аймақтар

Әмір Темір ұрпақтары мемлекеттерінің бытыраңқылығы XVI ғасырдың басында әулетін құлауына әкелді, оның орнына Мауереннахрда құрылды

Әмір Темір мемлекетіне қатысты дәйектердің дұрыстығын таңдаңыз: I. Әмір Темірдің 1395 жылғы үшінші соңғы жорығы нәтижесінде Алтын Орда күйреді II. Әмір Темір мемлекетінің астанасы Алмалық қаласы болды III. Әмір Темір 1405 жылы Қытайға жорыққа жиналған сәтте қаза тапты

ІV. Әмір Темір қият тайпасынан шыққан

V. Әмір Темiрдiң ұраны «әдiлдiк және күш» деп айтылып, мөрге және оның сақинасына бедерлендi.

Андрондықтарда ең басты құдірет құдайы:

1555 жылы Қахназар хан қақтығысқа түсті:

Жошы әулетінің тарихы баяндалатын шығарма:

Уақытша үкіметтің Қазақстанда тағайындалған комиссарлардың аймақтарымен сәйкестігі: 1. М.Тынышбаев; 2. Б.Ниязов; 3. Ә.Бөкейхан; 4. М.Шоқай. A. Орал облысы; Б. Түркістан өлкесі; В. Торғай облысы; С. Жетісу облысы.

К.Қасымұлы көтерілісіне қолдау көрсеткен Ұлы жүздің батырлары:

Бір немесе бірнеше мемлекеттің басқа мемлекеттің ішкі істеріне күш қолдану арқылы араласуы, оның егемендігін бұзуы:

Бөкей Ордасы қазақтарының көтерілісіне қатысты оқиғалардың реттілігі: 1) Көтерілісшілер Жайық өзенін кесіп өтті; 2) Көтерілісшілердің Хан ордасын қамуға алды; 3) Қиыл және Ақбұлақ өзендерінің бойындағы шайқас; 4) Тастөбе түбіндегі шайқас.

Қытай деректерінің бірінде 100 мың адамдық әскері бар «он тайпа қағаны» аталды:

Желтоқсан оқиғасына түрткі болған оқиға:

Билеушісі «Аспан ұлы» аталған мемлекет:

ЖӘДИТШІЛДІК

Жәдитшілдік (араб сөзі- жаңа әдіс) -ХІХ ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың басында Ресей империясындағы түркі тілдес мұсылман халықтары арасында өріс алған қоғамдық-саяси және мәдени-ағартушылық қозғалыс.

ХХ ғасырдың бас кезiнде дәстүрлi мектептер мен медреселер қоғамның өскелең талаптарын қанағаттандырудан қалды. Мұсылман мектептерiн реформалау қозғалысы басталды. Оны ұйымдастырушылар жәдитшiлдер болды. Жадитшілер мектептерде арифметика, география, жаратылыстану, тарих сияқты зайырлы пәндерді оқыту қажеттілігін дәлелдеді. ХХғ. бас кезінде жаңа әдістемелік мектептер пайда бола бастады. Жаңа әдiстемелiк мектептерде бiлiмдi де бiлiктi мұғалiмдер сабақ бердi. Олар да қажеттi оқу құралдары мен жабдықтар жеткiлiктi болды.

Пантүркизмнен шыққан «жәдидшілдік» екі идеяның- ағартушылық пен діннің бірігуін білдіреді. Пантүркизм- түркішілдік, ХХ ғасырдың басында пайда болған, Түркияның қамқорлығымен түркі халықтарын мәдени және саяси біріктіруге бағытталған идеология және қоғамдық-саяси ағым. Панисламизм- барлық мұсылман қауымының біртұтас ислам мемлекетіне бірігуін негіздейтін діни-саяси идеология.

Жәдитшілдіктің негізгі қалаушы белгілі түркі тілдес халық ағартушыларының бірі, қоғам қайраткері:

Қазақстандағы ең алғашқы жаңа әдістемелік мектеп 1900 жылы ашылған қала:

Жәдитшілдіктің мақсаты:

Жаңа әдістемелік мектептердің елге кең көлемде таралмау себебі:

Жәдитшілдік ағымға қатысты дұрыс дәйектер: I. Жәдитшілер әйелдердің теңқұқтылығына қарсы шықты II. 1888 жылы бірінші түркітілдес газет «Тәрджиман» (Аудармашы) шығарылды III. Жаңа әдістемелік мектептерде зайырлы пәндер оқытылды IV. Жаңа әдістемелік мектептерде білімді діни білім алған молдалар сабақ берді V. Панисламизм – барлық мұсылман қауымының бірыттас ислам мемлекетіне бірігуін негіздейтін діни-саяси идеология

САНЖАР АСФЕНДИЯРОВ (1889–1938)

Мемлекет және қоғам қайраткері, медицина саласының білікті маманы, әскери дәрігер, көрнекті тарихшы-ғалым, тұңғыш профессор. Кәсіпқой дәрігер бола тұрып, ұлт тарихының білгірі болды.

1919 жылдан бастап Түркістан Республикасының денсаулық сақтау, егіншілік халық комиссары, Түркістан Республикасының Мәскеудегі тұрақты өкілі болды. Орта Азия бюросы, Түркістан Компартиясы Орталық Комитеті, БОАҚ Төралқасы аппараттарында жауапты қызметтер атқарды. Бірінші Мәскеу мемлекеттік университетінің профессоры, Қазақ КСР Денсаулық сақтау халық комиссары, КСРО Ғылым Академиясы Қазақ базасы төрағасының орынбасары болды. Алматыдағы педагогикалық және медициналық институттарды құру  бастамашыларының бірі, осы жоғарғы оқу орындарының алғашқы ректоры.

1938 жылы репрессияға ұшырап, 1958 жылы ақталды.

Санжар Асфендияров қатысқан соғыс:

С.Асфендияровтың оқыған оқу орны:

С.Асфендияровтың 1935 жылы жарық көрген еңбегі:

Мемлекет және қоғам қайраткері Санжар Асфендияровқа қатысты дұрыс емес дәйекті анықтаңыз:

С. Асфендияровтың атқарған қызметтерінің реттілігі: 1. Түркістан Республикасының денсаулық сақтау комиссары 2. Қазақ КСР Денсаулық сақтау халық комиссары 3. Түркістан полкіnde әскери дәрігер 4. Алматы медициналық институтының ректоры