wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

8888

Total questions: 101

Worksheet time: 51mins

Name
Class
Date
1.

    Анлаут термині нені білдіреді?

a)

   сөздің фонетикалық бастауы  

b)

   қатар тұрған дыбыстардың ықпалы

c)

  тұйық буын

d)

   сөздің дұрыс айтылуы

2.

  Ауслаут дегенімі не?

a)

  сөздің фонетикалық аяқталуы  

b)

   сөздің фонетикалық басталуы

c)

  буын алмасуы

d)

  сөз соңындағы дыбыстың түсіп қалуы

3.

Дауыстың қатысына қарай дауыссыздар қалай бөлінеді?

a)

    қатаң, ұяң, үнді  

b)

  ашық, қысаң

c)

    үнді, үнсіз

d)

  қатаң, үнді, салдыр

4.

 Дауыссыздар айтылу жолына қарай қалай жіктеледі?

a)

   шұғыл, ызың, діріл  

b)

  шұғыл, ызың, үнді

c)

  ерін, тіл

d)

  тіл алды, тіл ортасы, тіл арты

5.

  Жасалу орнына қарай дауыссыздар қалай бөлінеді?

a)

ерін, тіл, көмей  

b)

 қатаң, ұяң, үнді

c)

 шұғыл, ызың, үнді

d)

  еріндік, езулік

6.

Дыбыстау мүшелері бір-біріне жабысып, ауаның кілт үзілуі арқылы жасалатын дауыссыз дыбыс.

a)

    шұғыл дауыссыз  

b)

 еріндік дауыссыз

c)

   көмей дауыссыз

d)

  діріл дауыссыз

7.

Тек салдырдан жасалатын дауыссыз дыбыс.

a)

   қатаң дауыссыз  

b)

  үнді дауыссыз

c)

  ызың дауыссыз

d)

  шала дауыстылар

8.

      Лингваль термині қандай ұғымға балама болады?

a)

  тіл дауыссызы  

b)

  көмей дауыссызы

c)

 қатаң дауыссыз

d)

    діріл дауыссыз

9.

    Лабиаль фонемаларды анықтаңыз.

a)

   П, Б, В  

b)

    Х, Ћ, Қ

c)

   Ғ, Ц, Ч

d)

   Ң, Л, Р

10.

    Буын дегеніміз не?

a)

   Ауаның кілт үзілуінен пайда болған дыбыстар тобы  

b)

    Дыбыстау мүшесінен шыққан ауаның кедергіге ұшырауы

c)

   Сөздегі дауысты дыбыстар тобы

d)

   морфемаларды құрайтын, оларды мағына жағынан ажырататын ең кіші бірлік

11.

Қазақ тілінде буынның қанша түрі бар?

a)

3

b)

5

c)

6

d)

2

12.

  Қ.Жұбанов буынның қанша түрін көрсеткен?

a)

6

b)

3

c)

2

d)

4

13.

Н.Сауранбаев қазақ тіліндегі буынды нешеге бөлген?

a)

4

b)

3

c)

6

d)

5

14.

Ашық буын дегеніміз қандай буын?

a)

   жеке дауыстыдан тұратын немесе дауыстыдан басталып, дауыстыға аяқталатын буын  

b)

 дауыстыдан басталып, дауыссызға аяқталатын буын

c)

  қос дауыссыздан басталатын буын

d)

  екі дыбыстан ғана тұратын буын

15.

Ашық буын дегеніміз қандай буын?

a)

   жеке дауыстыдан тұратын немесе дауыстыдан басталып, дауыстыға аяқталатын буын  

b)

    дауыстыдан басталып, дауыссызға аяқталатын буын

c)

  қос дауыссыздан басталатын буын

d)

    екі дыбыстан ғана тұратын буын

16.

Дауыстыдан басталып, дауыссызға аяқталатын буын?

a)

  тұйық буын  

b)

    бітеу буын

c)

  жартылай ашық буын

d)

    жалаң буын

17.

Бітеу буын дегеніміз - ...

a)

 дауыссыздан басталып, дауыссызға аяқталатын буын  

b)

қос дауыссыздан басталатын буын

c)

   жеке дауыстыдан тек дауыстыдан тұратын буын

d)

   дауыстыдан басталып, дауыссызға аяқталатын буын

18.

Протеза құбылысының анықтамасы

a)

  сөздің алдынан басы артық дыбыстың қосылуы  

b)

 тілдік бірліктің түсіп қалуы

c)

 бір буын ішіндегі дыбыстардың орын алмастыруы

d)

    бір фонеманың түрліше дыбысталуы

19.

Протезаға мысал болатын сөзді табыңыз.

a)

    Лай  

b)

  Қой

c)

   Көрші

d)

   Бейшара

20.

 Протеза құбылысы байқалатын сөз қайсы?

a)

    Рұқсат  

b)

    Балдар

c)

    Таңлай

d)

    Біз

21.

 Протеза құбылысын анықтаңыз.

a)

    Рүстем  

b)

    Тақтай

c)

  Маңдай

d)

   Хабар

22.

Протеза құбылысы қай сөзден көрінеді?

a)

  Рас  

b)

   Қарала

c)

 Темір

d)

   Астық

23.

   Протеза құбылысы байқалатын сөз қайсы?

a)

   Үстел  

b)

 Дос

c)

   Әпкел

d)

   Метір

24.

 Протезаға көбінесе қай тілден енген сөздер ұшырайды?

a)

  орыс тілінен енген сөздер  

b)

    грек тілінен енген сөздер

c)

    парсы тілінен енген сөздер

d)

    латын тілінен енген сөздер

25.

«Лұқпан» сөзінен қандай фонетикалық құбылыс байқалады?

a)

 протеза  

b)

   метатеза

c)

  редукция

d)

   элизия

26.

   Эпентеза қандай құбылыс?

a)

 сөз ішінде дауыссыздардың арасына дауыстының қосылуы  

b)

   қатар келген дауыстының алғашқысының түсуі

c)

   қатар келген дауыстының кейінгісінің түсуі

d)

   сөз соңындағы дыбыстың түсіп қалуы

27.

Эпентеза құбылысы кездесетін сөзді анықтаңыз.

a)

  класс  

b)

    түпкір

c)

  әкпе

d)

    әпке

28.

 Қай сөзден эпентеза құбылысы байқалады?

a)

   наурыз  

b)

   торала

c)

    қарала

d)

   бесік

29.

 Эпентезаға мысал болатын сөз қайсы?

a)

 театр  

b)

  станция

c)

   арна

d)

    тау

30.

  Эпентеза құбылысы көрінетін жалқы есімді анықтаңыз.

a)

  Днепр

b)

    Рига

c)

  Стамбұл

d)

   Ханой

31.

   Сөздегі бірдей немесе ұқсас дыбыстардың бірінің басқа дыбысқа айналуы қандай құбылыс?

a)

  диссимиляция  

b)

 ассимиляция

c)

    аккомодация

d)

   диффузия

32.

Диссимиляция қандай құбылыс?

a)

    сөздегі бірдей немесе ұқсас дыбыстардың бірінің басқа дыбысқа айналуы

b)

    екпіннің көмегімен бір элементтің ерекшеленуі

c)

  қатар тұрған дауыссыздардың ілгерінді-кейінді ықпалы

d)

    сөз ішіндегі буынның жылысуы

33.

      Графикалық элементтер арқылы хабарды сақтап, жеткізетін белгілер жүйесі

a)

  жазу

b)

 тыныс белгілер

c)

  кітап

d)

  фонема

34.

 Орфографияның зерттеу нысаны

a)

    жазу ережелерінің жүйесі

b)

  тілдің дыбыстық құрамы

c)

  тыныс белгілер

d)

    буын және екпін

35.

Орфоэпия нені қарастырады?

a)

 сөздің айтылу нормаларын

b)

тілдің дыбыстық құрамы

c)

тыныс белгілер

d)

   буын және екпін

36.

 Пунктуация нені қарастырады?

a)

    тыныс белгілері және олардың қойылу ережелерін

b)

    дұрыс жазу ережелерін

c)

    дұрыс айту ережелерін

d)

    тілдегі алфавитті

37.

    Пунктуация дегеніміз - ...

a)

    тіл білімінің пунктуациялық заңдылықтармен айналысатын саласы  

b)

 жазу ережелерінің жүйесін қарастыратын сала

c)

  сөз тіркесі мен сөйлемдерді қарастыратын сала

d)

    сөздің айтылу нормаларын қарастыратын саласы

38.

Түбірдің соңғы дыбысы үнді болса қосымша қалай жалғанады?

a)

   қосымша үнді не ұяңнан басталады

b)

 қосымша қатаңнан басталады

c)

    алдындағы дыбыс түсіріліп барып жалғанады

d)

   үнді дыбыс ұяңға айналады

39.

    Түбірдің соңғы дыбысы ұяң болса қосымша қалай жалғанады?

a)

  қосымша ұяңнан басталады  

b)

  қосымша қатаңнан басталады

c)

  алдындағы дыбыс түсіріліп барып жалғанады

d)

    ұяң дыбыс үндіге айналады

40.

 Алмасу ұғымы нені білдіреді?

a)

    сөзде түрлі қолданыста бір орында тұратын дыбыстың алмасуы    

b)

  екпіннің көмегімен бір элементтің ерекшеленуі

c)

  қатар тұрған дауыссыздардың ілгерінді-кейінді ықпалы

d)

  сөз ішіндегі буынның жылысуы

41.

Сөзде түрлі қолданыста бір орында тұратын дыбыстың алмасуы қандай құбылысқа жатады?

a)

   альтернация    

b)

 ассимиляция

c)

 ассибиляция

d)

    анлаут

42.

  Екпіннің анықтамасы?

a)

   сөздің фонетикалық бастауы

b)

қатар тұрған дыбыстардың өзара ықпалы

c)

  сөз ішінде бір буынның күшті айтылуы

d)

 сөз ішіндегі буынның жылысуы

43.

 Қазақ тіліндегі екпіннің орны

a)

   сөздің соңғы буынына түседі

b)

   сөз ортасы

c)

    ашық буындарға ғана түседі

d)

    бітеу буындарға ғана түседі

44.

Апокопа қандай құбылыс?

a)

    сөздің соңындағы дыбыстың түсіп қалуы

b)

 сөздің соңына артық дыбыстың қосылуы

c)

  сөздің соңғы буынынын алмасуы

d)

    сөз басына дыбыстың қосылуы

45.

 Сөздің соңындағы дыбыстың түсіп қалуы қандай құбылысқа жатады?

a)

   апокопа

b)

    эпентеза

c)

аллофон

d)

   гаплология

46.

   Апокопа құбылысына ұшыраған сөз қайсы?

a)

 газет

b)

    арластыр

c)

   қағаз

d)

    литр

47.

Апокопа құбылысы байқалатын сөзді анықтаңыз.

a)

  минут

b)

   балдар

c)

   балалар

d)

    үстеу

48.

 Қай сөз апокопа құбылысына ұшыраған?

a)

   шахмат

b)

  өкпе

c)

   разы

d)

    кереует

49.

 «Секунда - секунд» сөз қандай құбылысқа ұшырады?

a)

 апокопа

b)

    метатеза

c)

   протеза

d)

    гаплология

50.

Аферезис ұғымының анықтамасы?

a)

   бунақта қатар келген екі дауыстының кейінгісінің түсуі

b)

 қосымша жалғанғанда қос дауыссыздың бірінің түсуі

c)

    қатар келген екі дауыстының екеуінің де түсуі

d)

   қатар келген екі дауыстының бірінің көмескіленуі

51.

«Не істейін? – Нестейін?» сөз қандай құбылыс нәтижесінен өзгерді?

a)

 аферезис

b)

  метатеза

c)

  протеза

d)

  гаплология

52.

 «Сарыарқа - Сарарқа» өзгеріс қандай құбылыстың нәтижесі?

a)

    элизия

b)

    метатеза

c)

 протеза

d)

   гаплология

53.

    Қазақ тілінің орфографиясына қатысты алғашқы еңбек?

a)

  Емле және тыныс белгілері

b)

    Орфоргафиялық сөздік

c)

  Қазіргі қазақ тілінің пуктуациясы

d)

  Баспа қызметтері мен мұғалімдерге арналған анықтауыш

54.

1894 ж бастап кейбір сөйлемдердің жігін ажыратуға шартты таңбаларды қолданған  газет қалай аталады?

a)

    «Дала уалаяты»

b)

  «Айқын»

c)

   «Қазақ» газеті  

d)

  «Айқап» журналы

55.

Хронологиялық және ағылшын, қазақ тілі тыныс белгілері жөнінде жазылған алғашқы  еңбектің авторы кім?

a)

   Ш.Сарыбаев

b)

Хронологиялық және   А.Әбілқаев

c)

 И.Ұйықбав

d)

   М.Балақаев

56.

«Тыныс белгілері» атты мақаланың авторы кім?

a)

    С. Жиенбаев

b)

    Р.Сыздықова

c)

   А.Нұғманов

d)

    К.Аханов

57.

Төмендегі белгілердің қайсысы пунктуациялық белгіге жатпайды?

a)

    Параграф

b)

Леп белгі

c)

   Нүкте

d)

  Қос нүкте

58.

Пунктуация (punetum) – латын тілінен аударғанда қандай мағына береді?

a)

   Нүкте

b)

    Үтір

c)

   Апостраф

d)

    Жұлдызша

59.

«Пунктуацияның бір мәселесі» мақаласының авторы кім?

a)

  А.Нұғманов

b)

   Р.Сыздықова

c)

 Ғ.Бегалиев

d)

   Н.Сауранбаев    

60.

Орыс тілінен енген «рк, рг, ск, кт, кс, нк, нг»  дыбыстарына біткен сөздерге қосымша қалай жалғанады?

a)

    қосымша жалғанбайды

b)

  қосымша дауыссызы түсіп қалады

c)

   соңғы дауыссызы  түсіп қалады

d)

   қосымша жуан жалғанады  

61.

Орфографиялық  нормаға сай жазылған сөзді табыңыз

a)

 бейуақ

b)

   қойулану

c)

   тайақша

d)

    жыйнақтау

62.

  «Ю» әріпінің  емлесіне байланысты дұрысын табыңыз

a)

  тою

b)

    тоюу

c)

    тойу

d)

  тойуу

63.

  Айтылуы бойынша жазылған сөзді тап.

a)

    сембе

b)

  сен бе

c)

  сеңбе

d)

    сенпе

64.

«Ә» әріпінің емлесіне байланысты дұрысын табыңыз

a)

   сәтен, пәтуа

b)

   жићанкез, жайлау

c)

  жәяу, рәсуә

d)

   жәйлау, күндүз

65.

«Ю» әріпінің емлесіне байланысты дұрысын табыңыз

a)

    баю

b)

   биуро

c)

    кейіу

d)

    күиу

66.

Орыс тілінен кірген сөздерге ғана қолданылатын дауысты дыбыс?

a)

  Е

b)

 Ә

c)

  У

d)

   Э

67.

Қай жерде дефис қойылу керек?

a)

   80 метр

b)

   200 процент

c)

   30 наурыз  

d)

    9 сынып

68.

Қай сөздің жазылуында қате бар?

a)

  шегара

b)

 Сарыарқа

c)

   өнерпаз

d)

    кітап

69.

  Ең бірінші орфографиялық сөздік қай жылы шықты?

a)

    1978

b)

    1857

c)

   1959

d)

   1963

70.

Қазақ тілі орфографиясында қанша принцип бар?

a)

  үш

b)

  екі

c)

    алты

d)

    төрт

71.

Қазақ тілі орфографиясындағы ең негізгі принцип?

a)

    морфологиялық

b)

    дәстүрлі

c)

   семантикалық

d)

   генеологиялық

72.

Морфологиялық принцип бойынша  жазыған сөз?

a)

 Ержүрек

b)

 Ботагөз

c)

Морфологиялық    Шұрып

d)

   Инелік

73.

  Р.Сыздықованың “Емле және тыныс белгілері” кітабы неше тараудан тұрады?

a)

   Жеті

b)

    Үш

c)

 Алты

d)

    Бес

74.

«Я» әрпінің емлесі бойынша жазылған сөз?

a)

   Жояды

b)

    Жыйады

c)

 Сыйады

d)

   Қиады

75.

Морфологиялық принципке сай жазылмаған сөйлемді  табыңыз:

a)

  Малды осында сояйық

b)

 Шалбарымды далаға жаяйын

c)

  Оның жағдайы аянышты – ақ

d)

 Үйге бармай – ақ қой

76.

Дефис арқылы жазылатын сөздер:

a)

Қос сөздер                              

b)

   Қосалқы айқындауыш           

c)

  Қосарланған қос сөздер      

d)

 Барлық жауап дұрыс

77.

Р. Сыздықованың «Емле және тыныс белгілері» атты еңбегінің бірінші тарауында қандай мәселе қамтылған?

a)

  Пунктуация ережелері            

b)

    Сөз таптары туралы                 

c)

   Орфография ережелері

d)

  Морфология туралы

78.

Емлеге сай жазылған сөз:

a)

   Жиналыс

b)

 қырықыншы

c)

  Бұйырық             

d)

    Құлны

79.

Орфографиялық сөздік нені түсіндіреді?


і.

a)

    Сөздердің дұрыс жазылуын түсіндіреді.

b)

    Тұрақты сөз тіркестерінің мағынасын түсіндіреді.

c)

 Басқа тілді үйретеді,сөздік құрамын меңгертеді.

d)

    Сөздердің мағынасы мен тілдің байлығын түсіндіреді.

80.

Дұрыс жазуға үйрететін сөздік?

a)

    Орфографиялық сөздік

b)

    Орфоэпиялық сөздік

c)

 Терминологиялық сөздік

d)

    Аударма сөздік

81.

Ережеге сай жалғанған қосымшаны анықтаңыз?

a)

    Ансамбльге

b)

  Ансамблдан

c)

  Ансамбльға

d)

  Ансамблын

82.

Емлеге сай дұрыс жазылғанын табыңыз

a)

   Ырсияды

b)

  Ырсийады

c)

   Ырсыяды

d)

  Ырсйяды

83.

Сызықша  дұрыс қойылған сөйлемді тап.

a)

  Біздің қыздар - дүниедегі ең бақытты қыздар.

b)

    Біздің қыздар дүниедегі - ең бақытты қыздар.

c)

Біздің қыздар дүниедегі ең - бақытты қыздар.

d)

   Біздің қыздар дүниедегі ең бақытты - қыздар.

84.

Драмалық шығармалардағы ремаркаларға  қойылатын тыныс белгі

a)

    жақша

b)

  сызықша

c)

   сызықша

d)

   тырнақша

85.

 Белгілі мазмұнды күн тәртіпке қойып, арнаулы рет тәртібімен жазғанда, саннан кейін қандай тыныс белгісі қойылады?

a)

 сұрау белгісі

b)

    нүкте

c)

    көп нүкте

d)

  леп белгісі

86.

Сан есімнен болған бастауышты күрделі сан есімнен болған мүшеден ажырату үшін, соңынан қандай тыныс белгісі қойылады?

a)

    сызықша

b)

   үтір

c)

  нүкте

d)

  сұрақ

87.

«Қазақ графикасы мен орфографиясының негіздері» еңбегінің авторы.

a)

С.Аманжолов

b)

  Н.Оралбаева

c)

Ф.Мұсабекова

d)

   С.Мырзабеков

88.

Сөз соңында келмейтін дауыссызды көрсетіңіз.

a)

   Ғ

b)

     Ћ 

c)

 Ң

d)

   Й

89.

 Сөз соңында келмейтін дауыстылар қатарын табыңыз.

a)

   Ә, о, и.

b)

 Ү, ы, ә.

c)

 Ө, ұ, ү.

d)

   А, ы, ү.

90.

«Орфография» сөзі қай тілден алынған және қандай мағынаны береді?

a)

   Грек тілінен, дұрыс жазамын.

b)

Парсы тілінен, дұрыс жазамын.

c)

  Орыс тілінен, дұрыс оқимын.

d)

  Орыс тілінен, дұрыс жазамын.

91.

 Морфологиялық принципке сай жазылған сөздерді табыңыз.

a)

 Жұмысшы, ашса

b)

   Божы, әділ

c)

   Хабар, хат

d)

  Пәуеске, самауыр

92.

 2001-жылы жарық көрген орфографиялық сөздіктің авторы.

a)

   Р.Сыздықова

b)

 Ә.Жүнісбеков

c)

   Х.Досмұхамедұлы

d)

 С.Мырзабеков

93.

Тұлғасы дұрыс жазылған сөзді көрсет:

a)

  телефон-хат

b)

    веб-сайт

c)

  ал-пар

d)

  баспа-сөз

94.

Айтылуы бойынша жазылатын жалқы есімдер

a)

   Мырзаәлі, Әлібек

b)

Аманғали, Төрегелді

c)

   Төленді, Төлеубек

d)

  Бекежан, Жанболат

95.

А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институты дайындаған орфографиялық сөздіктің соңғы басылымы қай жылы жарық көрді?

a)

   2007 ж.

b)

  2006 ж.

c)

2003 ж.

d)

    2008 ж.

96.

Р.Сыздықованың орфография мен пунктуацияға  арнаған еңбектері қалай аталады?

a)

 «Емле және тыныс белгілері», «Қазақ тілінің анықтағышы»;

b)

  «Қазақ орфографиясындағы қайшылықтар», «Қазақ тілінің дыбыс жүйесі»;

c)

  «Қазақ әдеби тілі синтаксисінің қысқаша курсы»;

d)

    «Қазіргі қазақ тілінің пунктуациясы».

97.

Соңғы буында қысаң дауыстылары бар сөздердің қосымшалармен түрленгенде түсіріліп жазылғанын тап?

a)

  көркі

b)

  мүлігі

c)

  кепкі

d)

    Сарарқа

98.

 25.08.1983 жылы ҚазССР Жоғары Советі Президиуымы Указымен қандай құжат бекітілді?

a)

   «Қазақ тілі орфографиясының негізгі ережелері»;

b)

    «Бірге және бөлек жазылатын сөздер ережелері»;

c)

«Қазақ тілі орфографиясының принциптері»;

d)

  «Орфографиялық және орфоэпиялық сөздіктердің негізгі қағидалары».

99.

«Қазіргі қазақ тілінің пунктуациясы» атты еңбектің авторы кім?

a)

  Мұсабекова Ф.

b)

  Оралбаева Н.

c)

    Жұбанов Қ.

d)

    Аманжолов С.

100.

Соңғы буынында ы, і дыбысы бар сөздер тәуелденгенде, соңғы буындағы ы,і әрпі.....

a)

  сақталады

b)

  сақталмайды

c)

   жазылмайды

d)

   түсіріп жазамыз

101.

«Қазақ орфографиясындағы қайшылықтар»  оқулығының авторы?

a)

   Б.Қалиұлы

b)

   А.Әбілқаев  

c)

  К.Аханов

d)

   Р.Сыздық