Font size
WorksheetsБиология терминдері мен анықтамалары
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Тұқым қуалайтын ауруды тағамдық диетамен емдеу аталады: ________
Диетотерапия
Физиотерапия
Химиотерапия
Иммунотерапия
Пациенттің азабын жеңілдетуге қолданатын ем: ________
Симптоматикалық
Этиологиялық
Патогенетикалық
Хирургиялық
Тұқым қуалайтын аурулар туралы мәлімет беретін әдіс аталады:
медико-генетикалық
биохимиялық
физикалық
экологиялық
Эмбрионалдық дамудың алғаш сатысында жүргізілетін ұрпақтың саулығын анықтауда қолданатын әдіс:
пренатальды диагностика
генетикалық модификация
иммундық терапия
эксперименттік хирургия
305. Хорион бүрлерінің кесінділерін алу арқылы зерттеу: ________
Хорионбиопсия
Амниоцентез
Кордоцентез
Плацента биопсиясы
306. Ұрық көпіршігін тесу арқылы ұрық айналасындағы сұйықтықты және ондағы ұрық жасушаларын алу әдісі: ________
Амниоцентез
Кордоцентез
Биопсия
Лапароскопия
Жүктіліктің 18 – 22 апта аралығында кіндік тамырынан қан алу әдісі:
Кордоцентез
Амниоцентез
Биопсия хориона
Плацентоцентез
Жүктіліктің 2-ші 3 айлығында триместрінде жүргізілетін ұрықтың терісін биопсия арқылы патоморфологиялық зерттеу әдісі аталады:
ұрық ұлпаларының биопсиясы
амниоцентез
кордоцентез
ультрадыбыстық зерттеу
309. Бағдарламалар арқылы елеу кейбір аурулармен ауру мүмкіндігі жоғары адамдарды табу мақсатымен жүргізілетін әдіс:
Скрининг
Диагностика
Вакцинация
Реабилитация
310. Шежіре құру басталатын адам: ________
Шежіре құрушы
Тарихшы
Жазушы
Зерттеуші
Пробандтың бір туыстары аталады: ________
Сибстер
Ата-анасы
Балалары
Туыстары
Цитоплазмалық тұқым қуалау гендері мына органоидтарда болады: ________
митохондрия, пластидтерде
ядрода, рибосомада
Гольджи аппаратында, лизосомада
Эндоплазмалық торда, пероксисомада
313. Белгінің тұқым қуалауын әртүрлі егіздер негізінде зерттейтін әдіс: ________
Егіздік
Генеалогиялық
Цитогенетикалық
Биохимиялық
Кариотипті зерттеу арқылы хромосомалардың саны мен құрылысындағы өзгерістерді анықтауға болатын әдіс: ________
Кариотиптеу
Генетикалық кодтау
ПЦР-анализ
Электрофорез
315. Қан, зәр және ағзаның басқа да сұйық орталарынан әр түрлі заттардың алмасуының деффектісін анықтауға мүмкіндік беретін әдіс: ________
Биохимиялық
Гистологиялық
Микробиологиялық
Иммунологиялық
316. Белгілі ареалда таралған, өзара еркін будандаса алу қабілеті бар түр ішіндегі ағзалар тобы аталады:
популяция
экосистема
биосфера
организм
317. Белгілі бір аймақта мекендейтін және еркін неке құратын 1500-4000 адамдар тобы аталады: ________
Демдер (кітапта демa деп берілген)
Туысқандар
Қауымдар
Рулар
318. Популяциядағы даралардың барлық гендерінің жиынтығы аталады: ________
Генофонд
Генотип
Фенотип
Хромосома
319. Популяцияның қалыптасуы кезінде пайда болатын эволюциялық өзгерістер аталады: ________
Генофонд
Мутация
Адаптация
Селекция
320. Популяциялық генетиканың негізін құрайтын заң:
микроэволюция
Генетикалық дрейф
Тұқым қуалаушылықтың Мендель заңдары
Генотип пен фенотип арасындағы байланыс
1500-ден аз адамдардан тұратын популяция аталады:
Харди-Вайнберг
Панмиксия
Генетикалық дрейф
Изоляцияланған популяция
322. Бір популяция дараларының басқа популяцияға еніп, оның өкілдерімен шағылысуы аталады:
изоляттар
миграция
мутация
генетикалық дрейф
Ағзалардың бір-бірімен еркін будандасуының шектелуі:
Миграция
Гибридизация
Мутация
Адаптация
Генотиптері орта жағдайларына тиімді бейімделген ағзалардың сақталуы аталады:
Панмиксия
Мутация
Генетикалық дрейф
Изоляция
Адамның экологиялық генетикасы - зерттейді
Сұрыпталу
Мутацияларды
Генетикалық кодты
Хромосомаларды
Адамдарда кейбір тамақтың түрлері қолайсыз реакцияларды тудыруы мүмкін тұқым қуалайтын қасиеті аталады:
меген орта факторларының тұқым қуалаушылыққа тигізетін әсерлерін зерттейді
аллергия
мутация
генетикалық код
Адам ағзасының дәрі-дәрмек әсеріне қарап тұқым қуалайтын реакцияларын зерттейтін сала:
генетикалық сезімтал
фармакология
биохимия
иммунология
328. Мекен орта факторларының тұқым қуалаушылыққа тигізетін әсерін зерттейді:
фармакогенетика
цитогенетика
генеалогия
мутация
329. Эмбриология зерттейді: ________
ұрықтық дамуды
жасушаның бөлінуін
қан айналымын
ас қорыту жүйесін
330. Экогенетика зерттейді: ________
қоршаған ортаның тұқым қуалаушылыққа әсерін
жануарлардың эволюциясын
өсімдіктердің фотосинтезін
адамның анатомиясын
331. Герантология зерттейді: ________
адамның қартаюын
адамның дамуын
адамның ауруларын
адамның жасушаларын
Дарвинизм зерттейді: ________
эволюциялық дамуды
жануарларды үйретуді
өсімдіктерді сұрыптауды
адамның мінез-құлқын
Кариотиптегі 21жұп хромосоманың трисомиясына байланысты өте зілді синдром:
Даун
Патау
Эдвардс
Клайнфельтер
Кариотиптегі 13жұп хромосоманың трисомиясына байланысты өте зілді синдром:
Патау
Дауна
Эдвардса
Клайнфельтера
Кариотиптегі 18жұп хромосоманың трисомиясына байланысты өте зілді синдром:
Эдвардс
Патау
Дауна
Клайнфельтер
Кариотипі 47 XXY болып келетін өте зілді синдром:
Клайнфельтер
Шерешевский-Тернер
Дауна
Эдвардса
Кариотипі 45 Х0 болып келетін өте зілді синдром:
Шерешевский-Тернер
Дауна
Клайнфельтера
Эдвардса
Хромосомалар санының және құрылысының өзгеруі салдарынан байқалатын аурулар: ________
хромосомалық аурулар
мутациялық аурулар
инфекциялық аурулар
тұқым қуалайтын аурулар
Репликация басталатын учаске: ________
репликациялық аша
ДНҚ полимераза
Рибосома
Гистон
340. ДНҚ молекуласының бұзылған құрылымдарының қалпына келуі: ________
Репарация
Транскрипция
Трансляция
Репликация
Ген-операторды «тығындап» транскрипцияны болдырмайтын ақуыз: ________
Репрессор
Активатор
Индуктор
Транскриптаза
Нуклеин қышқылдарының белгілі бір нуклеотид тізбектерін «танитын», кесуші ферменттер («қайшылар»):
Рестриктазалар
Полимеразалар
Лигазалар
Геликазалар
343. Жұмыртқа жасушасының пайда болу және жетілу процесі:
Овогенез
Сперматогенез
Митоз
Мейоз
Дене жасушасының рак жасушаларына айналуына алып келетін ақуыздарды анықтайтын гендер:
Онкогендер
Антигендер
Гемоглобиндер
Ферменттер
Кариотиптегі 5-ші хромосоманың қысқа иінінің делекциясына байланысты синдром:
мысық айқай
Дауна синдромы
Патау синдромы
Эдвардс синдромы
Мутациялардың пайда болуына алып келетін факторлар төмендегілердің қайсысы болып табылады?
Физикалық, химиялық және биологиялық факторлар
Тек физикалық факторлар
Тек биологиялық факторлар
Тек химиялық факторлар
Хромосома иіндерін жалғап тұратын орталық керме: ________
Центромера
Теломера
Хроматин
Гистон
348. Молекулалық биологияның ақуыздарды зерттейтін саласы: ________
Протеомика
Геномика
Транскриптомика
Метаболомика
Генетика ғылымы зерттейді: ________
Тұқым қуалаушылықты
Ағзаның өсуін
Экожүйені
Климат өзгерісін
Цитология ғылымы зерттейді: ________
Жасушаны
Ағзаны
Молекуланы
Ұлпаны
Гистология ғылымы зерттейді: ________
Ұлпаны
Жасушаны
Мүшені
Ағзаны
Ұрықтың дамуын, яғни ағзаның туылғанға дейінгі заңдылықтарын зерттейтін ғылым: ________
Эмбриология
Гистология
Цитология
Анатомия
Ағзаның туылғаннан өлгенге дейінгі жеке дамуы: ________
Онтогенез
Филогенез
Мутация
Эволюция
354. Негізгі структурасы ДНҚ болатын деңгей: ________
Молекула-генетикалық
Ұлпа деңгейі
Орган деңгейі
Жасуша деңгейі
Ағзаның уақытпен заңды өзгеруі: ________
Даму
Тыныс алу
Қоректену
Қозғалу
Жаңа техника жасауда тірі ағзаның құрылысы мен қызметіне сүйенетін ғылым: ________
Мутагендер
Бионика
Генетика
Экология
Тірі ағзаға иондаушы сәулелердің әсерін зерттейтін ғылым:
Бионика
Генетика
Экология
Радиобиология
358. Тіршіліктің жасушалық емес түріне жататын ағзалар:
Вирустар
Бактериялар
Саңырауқұлақтар
Өсімдіктер
Жер бетінде тіршіліктің тоқтамай, ұрпақтардың жалғасуы тірі ағзалардың мына қасиетіне байланысты:
Көбею
Тыныс алу
Қоректену
Өсу
Мына жолмен көбейген ағзаның аналық ағзадан айырмашылығы болмайды:
Жыныссыз
Жынысты
Будандастыру
Мутация
361. Ұрпақта ата-ананың тұқым қуалаушылық ақпараты қосылатын көбею түрі:
Жынысты
Жыныссыз
Вегетативті
Бөліну арқылы
Жыныс жасушалары (гаметалар) қосылып түзеді:
Зигота
Эмбрион
Сперматозоид
Ооцит
Мөлшері, қозғалуы жағынан бірдей гаметалардың қосылуы:
Изогамия
Оогамия
Гетерогамия
Партеногенез
364. Мөлшері, қозғалуы жағынан әркелкі гаметалардың қосылуы:
Гетерогамия
Изогамия
Партеногенез
Митоз
Ұрықтану кезінде мына ферменттер сперматозоидтың жұмыртқа жасушасына енуін қамтамасыз етеді:
Акросома
Митохондрия
Цитоплазма
Ядро
Өте майда жылжымалы жыныс жасушалары: _________.
сперматозоид
жұмыртқа жасушасы
лейкоцит
эритроцит
Құрамы цитоплазмадан және қоректік зат сары уыздан тұратын жыныс жасушасы:
жұмыртқа
сперматозоид
митохондрия
лейкоцит
Аталық және аналық ағзалардың бір-бірінен ерекшеленуі: _________.
жыныстық диморфизм
мутация
адаптация
гомологизация
Эмбрион бірнеше бөлікке бөлініп, әрқайсысынан жеке ағза дамып шығуы: _________.
полиэмбриония
метаморфоз
мутация
регенерация
Жұмыртқа жасушасына бір сперматозоидтың енуі, ұрықтанудың мына түрі: _________.
моноспермиялы
полиспермиялы
гаметогенез
митоз
Ата-анелері бір-бірінен бір жұп белгі бойынша ажыратылатын дараларды шағылыстыру: _________.
моногибридті
дигибридті
полигибридті
гомозиготты
Бірінші ұрпақта басымдық қасиет көрсетіп, бірден жарыққа шығатын белгі: _________.
доминантты
рецессивті
гомозиготты
гетерозиготты
Бірінші ұрпақта көрінбей қалған белгі: _________.
рецессивті
доминантты
гомозиготты
гетерозиготты
Қарама-қарсы белгілерді анықтайтын жұп гендер: _________.
алелльді емес
алелльді
гомологты
гетерозиготты
Бірінші ұрпақта генотипінде, фенотипінде біркелкі будандардың алынуы: _________.
Біркелкі будандардың алынуы
Гетерозиготалардың пайда болуы
Ата-аналық белгілердің толық ажырауы
Рецессивті белгілердің басым болуы
Ата-аналары бір-бірінен қарама-қарсы екі жұп белгілері бойынша ажыратылатын дараларды шағылыстыру: ________
дигибридті
моногибридті
полигибридті
гомозиготты
"Гендер жұп күйінде болады, біреуі шешесінен, біреуі әкесінен келеді" деген анықтама мына заңға жатады: ________
гендердің жұптық алеллдік күйі
мутация заңы
сәйкестік заңы
тәуелсіз тұқым қуалау заңы
Тұқым қуалаушылықтың хромосомалық теориясын ашқан: ________
Т. Морган
Г. Мендель
Ф. Крик
Ч. Дарвин
Әр геннің хромосомадағы өз орны: ________
локус
геном
аллель
кариотип
Гомологтық хромосомадағы сәйкес учаскелердің алмасу процесі: ________
кроссинговер
мутация
репликация
транскрипция
Кроссинговер мынадай хромосомалардың арасында жүреді: ________
гомологты
гетерологты
аналық
аталық
Белгілі бір тіркесулер тобына кіретін гендердің салыстырмалы түрде хромосомада орналасу схемасы: ________
хромосомалардың генетикалық картасы
генетикалық код
мутациялар картасы
хромосомалардың морфологиясы
Жыныс хромосомалары арқылы тұқым қуалайтын белгілер аталады:
жыныспен тіркес
мутация
рецессивті
доминантты
Бір түрге жататын ағзаларды бір-бірінен айырып тұратын жеке ағзаның сапалық қасиеті: ________
біркелкілік
түр
жасуша
құрылым
Адам тұқым қуалаушылығының қалыпты механизмдерін зерттейтін ғылым:
биотехнология
адам генетикасы
медициналық генетика
биохимия
Адам патологиясында тұқым қуалау факторларының рөлін зерттейтін ғылым:
биотехнология
адам генетикасы
биохимия
медициналық генетика
Патологиялық процестерді қоздыратын сыртқы орта факторларына жатады:
инфекциялық, жарақаттық, психогендік, қоректік
гормондар деңгейі
генетикалық мутациялар
биотехнология
Патологиялық процестерді қоздыратын ішкі факторға жатады:
инфекциялық факторлар
ағзадағы гормондар деңгейі
қоректік факторлар
жарақаттық факторлар
Гендік мутацияның әсерінен пайда болатын аурулар тобы:
биотехнология
биохимия
Гендік
медициналық генетика
Геномдық мутациялардың әсерінен пайда болған аурулар:
Даун, Шерешевский-Тернер синдромы
биотехнология
биохимия
медициналық генетика
Адамға қажетті өнімдерді биологиялық объектілердің көмегімен өндіру:
биохимия
Биотехнология
медициналық генетика
адам генетикасы
Кариотипі бойынша трисомия-X синдромын табыңыз:
47, XXX
45, XO
46, XY
46, XX
Шерешевский-Тернер синдромын табыңыз:
47, XXX
45, XO*
46, XY
46, XX
Клайнфельтер синдромын табыңыз:
47, XXX
45, XO
46, XY
47, XXY
395. Патау синдромын табыңыз:
47, XX+13
47, XX+18
47, XX+21
45, X
396. Эдвардс синдромын табыңыз:
47, XX+18
47, XX+21
45, XO
47, XXY
ДНҚ молекуласының бір тізбегінде нуклеотидтер мынадай ретпен орналасқан: ТАГАГЦЩЦ. Осы молекуланың екінші тізбегіндегі нуклеотидтердің орналасу реті:
АТЦТЦГГГ
ТАГАГЦЩЦ
ГЦТАТГГГ
ЦГАТЦГГТ
398. ДНҚ молекуласының бір тізбегінде нуклеотидтер мынадай ретпен орналасқан: ТТТАААЦЩЦ. Осы молекуланың екінші тізбегіндегі нуклеотидтердің орналасу реті:
АААТТТГГГ
ТТТЦЦЦААА
АААЦЦЦТТТ
ТТТГГГААА
Популяцияларды яғни бір территорияда мекендейтін және өзара неке қиуларына кедергі жоқ адамдар жинағын зерттеуге негізделген әдіс-бұл:
популяциялық-статистикалық әдіс
биохимиялық әдіс
цитогенетикалық әдіс
эксперименттік әдіс
400. Рентген, радиация, ғарыш және ультракүлгін сәулелері мына мутагенге жатады:
Физикалық
Химиялық
Биологиялық
Механикалық
