wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Биология терминдері мен анықтамалары

Total questions: 100

Worksheet time: 50mins

Name
Class
Date
1.

Тұқым қуалайтын ауруды тағамдық диетамен емдеу аталады: ________

a)

Диетотерапия

b)

Физиотерапия

c)

Химиотерапия

d)

Иммунотерапия

2.

Пациенттің азабын жеңілдетуге қолданатын ем: ________

a)

Симптоматикалық

b)

Этиологиялық

c)

Патогенетикалық

d)

Хирургиялық

3.

Тұқым қуалайтын аурулар туралы мәлімет беретін әдіс аталады:

a)

медико-генетикалық

b)

биохимиялық

c)

физикалық

d)

экологиялық

4.

Эмбрионалдық дамудың алғаш сатысында жүргізілетін ұрпақтың саулығын анықтауда қолданатын әдіс:

a)

пренатальды диагностика

b)

генетикалық модификация

c)

иммундық терапия

d)

эксперименттік хирургия

5.

305. Хорион бүрлерінің кесінділерін алу арқылы зерттеу: ________

a)

Хорионбиопсия

b)

Амниоцентез

c)

Кордоцентез

d)

Плацента биопсиясы

6.

306. Ұрық көпіршігін тесу арқылы ұрық айналасындағы сұйықтықты және ондағы ұрық жасушаларын алу әдісі: ________

a)

Амниоцентез

b)

Кордоцентез

c)

Биопсия

d)

Лапароскопия

7.

Жүктіліктің 18 – 22 апта аралығында кіндік тамырынан қан алу әдісі:

a)

Кордоцентез

b)

Амниоцентез

c)

Биопсия хориона

d)

Плацентоцентез

8.

Жүктіліктің 2-ші 3 айлығында триместрінде жүргізілетін ұрықтың терісін биопсия арқылы патоморфологиялық зерттеу әдісі аталады:

a)

ұрық ұлпаларының биопсиясы

b)

амниоцентез

c)

кордоцентез

d)

ультрадыбыстық зерттеу

9.

309. Бағдарламалар арқылы елеу кейбір аурулармен ауру мүмкіндігі жоғары адамдарды табу мақсатымен жүргізілетін әдіс:

a)

Скрининг

b)

Диагностика

c)

Вакцинация

d)

Реабилитация

10.

310. Шежіре құру басталатын адам: ________

a)

Шежіре құрушы

b)

Тарихшы

c)

Жазушы

d)

Зерттеуші

11.

Пробандтың бір туыстары аталады: ________

a)

Сибстер

b)

Ата-анасы

c)

Балалары

d)

Туыстары

12.

Цитоплазмалық тұқым қуалау гендері мына органоидтарда болады: ________

a)

митохондрия, пластидтерде

b)

ядрода, рибосомада

c)

Гольджи аппаратында, лизосомада

d)

Эндоплазмалық торда, пероксисомада

13.

313. Белгінің тұқым қуалауын әртүрлі егіздер негізінде зерттейтін әдіс: ________

a)

Егіздік

b)

Генеалогиялық

c)

Цитогенетикалық

d)

Биохимиялық

14.

Кариотипті зерттеу арқылы хромосомалардың саны мен құрылысындағы өзгерістерді анықтауға болатын әдіс: ________

a)

Кариотиптеу

b)

Генетикалық кодтау

c)

ПЦР-анализ

d)

Электрофорез

15.

315. Қан, зәр және ағзаның басқа да сұйық орталарынан әр түрлі заттардың алмасуының деффектісін анықтауға мүмкіндік беретін әдіс: ________

a)

Биохимиялық

b)

Гистологиялық

c)

Микробиологиялық

d)

Иммунологиялық

16.

316. Белгілі ареалда таралған, өзара еркін будандаса алу қабілеті бар түр ішіндегі ағзалар тобы аталады:

a)

популяция

b)

экосистема

c)

биосфера

d)

организм

17.

317. Белгілі бір аймақта мекендейтін және еркін неке құратын 1500-4000 адамдар тобы аталады: ________

a)

Демдер (кітапта демa деп берілген)

b)

Туысқандар

c)

Қауымдар

d)

Рулар

18.

318. Популяциядағы даралардың барлық гендерінің жиынтығы аталады: ________

a)

Генофонд

b)

Генотип

c)

Фенотип

d)

Хромосома

19.

319. Популяцияның қалыптасуы кезінде пайда болатын эволюциялық өзгерістер аталады: ________

a)

Генофонд

b)

Мутация

c)

Адаптация

d)

Селекция

20.

320. Популяциялық генетиканың негізін құрайтын заң:

a)

микроэволюция

b)

Генетикалық дрейф

c)

Тұқым қуалаушылықтың Мендель заңдары

d)

Генотип пен фенотип арасындағы байланыс

21.

1500-ден аз адамдардан тұратын популяция аталады:

a)

Харди-Вайнберг

b)

Панмиксия

c)

Генетикалық дрейф

d)

Изоляцияланған популяция

22.

322. Бір популяция дараларының басқа популяцияға еніп, оның өкілдерімен шағылысуы аталады:

a)

изоляттар

b)

миграция

c)

мутация

d)

генетикалық дрейф

23.

Ағзалардың бір-бірімен еркін будандасуының шектелуі:

a)

Миграция

b)

Гибридизация

c)

Мутация

d)

Адаптация

24.

Генотиптері орта жағдайларына тиімді бейімделген ағзалардың сақталуы аталады:

a)

Панмиксия

b)

Мутация

c)

Генетикалық дрейф

d)

Изоляция

25.

Адамның экологиялық генетикасы - зерттейді

a)

Сұрыпталу

b)

Мутацияларды

c)

Генетикалық кодты

d)

Хромосомаларды

26.

Адамдарда кейбір тамақтың түрлері қолайсыз реакцияларды тудыруы мүмкін тұқым қуалайтын қасиеті аталады:

a)

меген орта факторларының тұқым қуалаушылыққа тигізетін әсерлерін зерттейді

b)

аллергия

c)

мутация

d)

генетикалық код

27.

Адам ағзасының дәрі-дәрмек әсеріне қарап тұқым қуалайтын реакцияларын зерттейтін сала:

a)

генетикалық сезімтал

b)

фармакология

c)

биохимия

d)

иммунология

28.

328. Мекен орта факторларының тұқым қуалаушылыққа тигізетін әсерін зерттейді:

a)

фармакогенетика

b)

цитогенетика

c)

генеалогия

d)

мутация

29.

329. Эмбриология зерттейді: ________

a)

ұрықтық дамуды

b)

жасушаның бөлінуін

c)

қан айналымын

d)

ас қорыту жүйесін

30.

330. Экогенетика зерттейді: ________

a)

қоршаған ортаның тұқым қуалаушылыққа әсерін

b)

жануарлардың эволюциясын

c)

өсімдіктердің фотосинтезін

d)

адамның анатомиясын

31.

331. Герантология зерттейді: ________

a)

адамның қартаюын

b)

адамның дамуын

c)

адамның ауруларын

d)

адамның жасушаларын

32.

Дарвинизм зерттейді: ________

a)

эволюциялық дамуды

b)

жануарларды үйретуді

c)

өсімдіктерді сұрыптауды

d)

адамның мінез-құлқын

33.

Кариотиптегі 21жұп хромосоманың трисомиясына байланысты өте зілді синдром:

a)

Даун

b)

Патау

c)

Эдвардс

d)

Клайнфельтер

34.

Кариотиптегі 13жұп хромосоманың трисомиясына байланысты өте зілді синдром:

a)

Патау

b)

Дауна

c)

Эдвардса

d)

Клайнфельтера

35.

Кариотиптегі 18жұп хромосоманың трисомиясына байланысты өте зілді синдром:

a)

Эдвардс

b)

Патау

c)

Дауна

d)

Клайнфельтер

36.

Кариотипі 47 XXY болып келетін өте зілді синдром:

a)

Клайнфельтер

b)

Шерешевский-Тернер

c)

Дауна

d)

Эдвардса

37.

Кариотипі 45 Х0 болып келетін өте зілді синдром:

a)

Шерешевский-Тернер

b)

Дауна

c)

Клайнфельтера

d)

Эдвардса

38.

Хромосомалар санының және құрылысының өзгеруі салдарынан байқалатын аурулар: ________

a)

хромосомалық аурулар

b)

мутациялық аурулар

c)

инфекциялық аурулар

d)

тұқым қуалайтын аурулар

39.

Репликация басталатын учаске: ________

a)

репликациялық аша

b)

ДНҚ полимераза

c)

Рибосома

d)

Гистон

40.

340. ДНҚ молекуласының бұзылған құрылымдарының қалпына келуі: ________

a)

Репарация

b)

Транскрипция

c)

Трансляция

d)

Репликация

41.

Ген-операторды «тығындап» транскрипцияны болдырмайтын ақуыз: ________

a)

Репрессор

b)

Активатор

c)

Индуктор

d)

Транскриптаза

42.

Нуклеин қышқылдарының белгілі бір нуклеотид тізбектерін «танитын», кесуші ферменттер («қайшылар»):

a)

Рестриктазалар

b)

Полимеразалар

c)

Лигазалар

d)

Геликазалар

43.

343. Жұмыртқа жасушасының пайда болу және жетілу процесі:

a)

Овогенез

b)

Сперматогенез

c)

Митоз

d)

Мейоз

44.

Дене жасушасының рак жасушаларына айналуына алып келетін ақуыздарды анықтайтын гендер:

a)

Онкогендер

b)

Антигендер

c)

Гемоглобиндер

d)

Ферменттер

45.

Кариотиптегі 5-ші хромосоманың қысқа иінінің делекциясына байланысты синдром:

a)

мысық айқай

b)

Дауна синдромы

c)

Патау синдромы

d)

Эдвардс синдромы

46.

Мутациялардың пайда болуына алып келетін факторлар төмендегілердің қайсысы болып табылады?

a)

Физикалық, химиялық және биологиялық факторлар

b)

Тек физикалық факторлар

c)

Тек биологиялық факторлар

d)

Тек химиялық факторлар

47.

Хромосома иіндерін жалғап тұратын орталық керме: ________

a)

Центромера

b)

Теломера

c)

Хроматин

d)

Гистон

48.

348. Молекулалық биологияның ақуыздарды зерттейтін саласы: ________

a)

Протеомика

b)

Геномика

c)

Транскриптомика

d)

Метаболомика

49.

Генетика ғылымы зерттейді: ________

a)

Тұқым қуалаушылықты

b)

Ағзаның өсуін

c)

Экожүйені

d)

Климат өзгерісін

50.

Цитология ғылымы зерттейді: ________

a)

Жасушаны

b)

Ағзаны

c)

Молекуланы

d)

Ұлпаны

51.

Гистология ғылымы зерттейді: ________

a)

Ұлпаны

b)

Жасушаны

c)

Мүшені

d)

Ағзаны

52.

Ұрықтың дамуын, яғни ағзаның туылғанға дейінгі заңдылықтарын зерттейтін ғылым: ________

a)

Эмбриология

b)

Гистология

c)

Цитология

d)

Анатомия

53.

Ағзаның туылғаннан өлгенге дейінгі жеке дамуы: ________

a)

Онтогенез

b)

Филогенез

c)

Мутация

d)

Эволюция

54.

354. Негізгі структурасы ДНҚ болатын деңгей: ________

a)

Молекула-генетикалық

b)

Ұлпа деңгейі

c)

Орган деңгейі

d)

Жасуша деңгейі

55.

Ағзаның уақытпен заңды өзгеруі: ________

a)

Даму

b)

Тыныс алу

c)

Қоректену

d)

Қозғалу

56.

Жаңа техника жасауда тірі ағзаның құрылысы мен қызметіне сүйенетін ғылым: ________

a)

Мутагендер

b)

Бионика

c)

Генетика

d)

Экология

57.

Тірі ағзаға иондаушы сәулелердің әсерін зерттейтін ғылым:

a)

Бионика

b)

Генетика

c)

Экология

d)

Радиобиология

58.

358. Тіршіліктің жасушалық емес түріне жататын ағзалар:

a)

Вирустар

b)

Бактериялар

c)

Саңырауқұлақтар

d)

Өсімдіктер

59.

Жер бетінде тіршіліктің тоқтамай, ұрпақтардың жалғасуы тірі ағзалардың мына қасиетіне байланысты:

a)

Көбею

b)

Тыныс алу

c)

Қоректену

d)

Өсу

60.

Мына жолмен көбейген ағзаның аналық ағзадан айырмашылығы болмайды:

a)

Жыныссыз

b)

Жынысты

c)

Будандастыру

d)

Мутация

61.

361. Ұрпақта ата-ананың тұқым қуалаушылық ақпараты қосылатын көбею түрі:

a)

Жынысты

b)

Жыныссыз

c)

Вегетативті

d)

Бөліну арқылы

62.

Жыныс жасушалары (гаметалар) қосылып түзеді:

a)

Зигота

b)

Эмбрион

c)

Сперматозоид

d)

Ооцит

63.

Мөлшері, қозғалуы жағынан бірдей гаметалардың қосылуы:

a)

Изогамия

b)

Оогамия

c)

Гетерогамия

d)

Партеногенез

64.

364. Мөлшері, қозғалуы жағынан әркелкі гаметалардың қосылуы:

a)

Гетерогамия

b)

Изогамия

c)

Партеногенез

d)

Митоз

65.

Ұрықтану кезінде мына ферменттер сперматозоидтың жұмыртқа жасушасына енуін қамтамасыз етеді:

a)

Акросома

b)

Митохондрия

c)

Цитоплазма

d)

Ядро

66.

Өте майда жылжымалы жыныс жасушалары: _________.

a)

сперматозоид

b)

жұмыртқа жасушасы

c)

лейкоцит

d)

эритроцит

67.

Құрамы цитоплазмадан және қоректік зат сары уыздан тұратын жыныс жасушасы:

a)

жұмыртқа

b)

сперматозоид

c)

митохондрия

d)

лейкоцит

68.

Аталық және аналық ағзалардың бір-бірінен ерекшеленуі: _________.

a)

жыныстық диморфизм

b)

мутация

c)

адаптация

d)

гомологизация

69.

Эмбрион бірнеше бөлікке бөлініп, әрқайсысынан жеке ағза дамып шығуы: _________.

a)

полиэмбриония

b)

метаморфоз

c)

мутация

d)

регенерация

70.

Жұмыртқа жасушасына бір сперматозоидтың енуі, ұрықтанудың мына түрі: _________.

a)

моноспермиялы

b)

полиспермиялы

c)

гаметогенез

d)

митоз

71.

Ата-анелері бір-бірінен бір жұп белгі бойынша ажыратылатын дараларды шағылыстыру: _________.

a)

моногибридті

b)

дигибридті

c)

полигибридті

d)

гомозиготты

72.

Бірінші ұрпақта басымдық қасиет көрсетіп, бірден жарыққа шығатын белгі: _________.

a)

доминантты

b)

рецессивті

c)

гомозиготты

d)

гетерозиготты

73.

Бірінші ұрпақта көрінбей қалған белгі: _________.

a)

рецессивті

b)

доминантты

c)

гомозиготты

d)

гетерозиготты

74.

Қарама-қарсы белгілерді анықтайтын жұп гендер: _________.

a)

алелльді емес

b)

алелльді

c)

гомологты

d)

гетерозиготты

75.

Бірінші ұрпақта генотипінде, фенотипінде біркелкі будандардың алынуы: _________.

a)

Біркелкі будандардың алынуы

b)

Гетерозиготалардың пайда болуы

c)

Ата-аналық белгілердің толық ажырауы

d)

Рецессивті белгілердің басым болуы

76.

Ата-аналары бір-бірінен қарама-қарсы екі жұп белгілері бойынша ажыратылатын дараларды шағылыстыру: ________

a)

дигибридті

b)

моногибридті

c)

полигибридті

d)

гомозиготты

77.

"Гендер жұп күйінде болады, біреуі шешесінен, біреуі әкесінен келеді" деген анықтама мына заңға жатады: ________

a)

гендердің жұптық алеллдік күйі

b)

мутация заңы

c)

сәйкестік заңы

d)

тәуелсіз тұқым қуалау заңы

78.

Тұқым қуалаушылықтың хромосомалық теориясын ашқан: ________

a)

Т. Морган

b)

Г. Мендель

c)

Ф. Крик

d)

Ч. Дарвин

79.

Әр геннің хромосомадағы өз орны: ________

a)

локус

b)

геном

c)

аллель

d)

кариотип

80.

Гомологтық хромосомадағы сәйкес учаскелердің алмасу процесі: ________

a)

кроссинговер

b)

мутация

c)

репликация

d)

транскрипция

81.

Кроссинговер мынадай хромосомалардың арасында жүреді: ________

a)

гомологты

b)

гетерологты

c)

аналық

d)

аталық

82.

Белгілі бір тіркесулер тобына кіретін гендердің салыстырмалы түрде хромосомада орналасу схемасы: ________

a)

хромосомалардың генетикалық картасы

b)

генетикалық код

c)

мутациялар картасы

d)

хромосомалардың морфологиясы

83.

Жыныс хромосомалары арқылы тұқым қуалайтын белгілер аталады:

a)

жыныспен тіркес

b)

мутация

c)

рецессивті

d)

доминантты

84.

Бір түрге жататын ағзаларды бір-бірінен айырып тұратын жеке ағзаның сапалық қасиеті: ________

a)

біркелкілік

b)

түр

c)

жасуша

d)

құрылым

85.

Адам тұқым қуалаушылығының қалыпты механизмдерін зерттейтін ғылым:

a)

биотехнология

b)

адам генетикасы

c)

медициналық генетика

d)

биохимия

86.

Адам патологиясында тұқым қуалау факторларының рөлін зерттейтін ғылым:

a)

биотехнология

b)

адам генетикасы

c)

биохимия

d)

медициналық генетика

87.

Патологиялық процестерді қоздыратын сыртқы орта факторларына жатады:

a)

инфекциялық, жарақаттық, психогендік, қоректік

b)

гормондар деңгейі

c)

генетикалық мутациялар

d)

биотехнология

88.

Патологиялық процестерді қоздыратын ішкі факторға жатады:

a)

инфекциялық факторлар

b)

ағзадағы гормондар деңгейі

c)

қоректік факторлар

d)

жарақаттық факторлар

89.

Гендік мутацияның әсерінен пайда болатын аурулар тобы:

a)

биотехнология

b)

биохимия

c)

Гендік

d)

медициналық генетика

90.

Геномдық мутациялардың әсерінен пайда болған аурулар:

a)

Даун, Шерешевский-Тернер синдромы

b)

биотехнология

c)

биохимия

d)

медициналық генетика

91.

Адамға қажетті өнімдерді биологиялық объектілердің көмегімен өндіру:

a)

биохимия

b)

Биотехнология

c)

медициналық генетика

d)

адам генетикасы

92.

Кариотипі бойынша трисомия-X синдромын табыңыз:

a)

47, XXX

b)

45, XO

c)

46, XY

d)

46, XX

93.

Шерешевский-Тернер синдромын табыңыз:

a)

47, XXX

b)

45, XO*

c)

46, XY

d)

46, XX

94.

Клайнфельтер синдромын табыңыз:

a)

47, XXX

b)

45, XO

c)

46, XY

d)

47, XXY

95.

395. Патау синдромын табыңыз:

a)

47, XX+13

b)

47, XX+18

c)

47, XX+21

d)

45, X

96.

396. Эдвардс синдромын табыңыз:

a)

47, XX+18

b)

47, XX+21

c)

45, XO

d)

47, XXY

97.

ДНҚ молекуласының бір тізбегінде нуклеотидтер мынадай ретпен орналасқан: ТАГАГЦЩЦ. Осы молекуланың екінші тізбегіндегі нуклеотидтердің орналасу реті:

a)

АТЦТЦГГГ

b)

ТАГАГЦЩЦ

c)

ГЦТАТГГГ

d)

ЦГАТЦГГТ

98.

398. ДНҚ молекуласының бір тізбегінде нуклеотидтер мынадай ретпен орналасқан: ТТТАААЦЩЦ. Осы молекуланың екінші тізбегіндегі нуклеотидтердің орналасу реті:

a)

АААТТТГГГ

b)

ТТТЦЦЦААА

c)

АААЦЦЦТТТ

d)

ТТТГГГААА

99.

Популяцияларды яғни бір территорияда мекендейтін және өзара неке қиуларына кедергі жоқ адамдар жинағын зерттеуге негізделген әдіс-бұл:

a)

популяциялық-статистикалық әдіс

b)

биохимиялық әдіс

c)

цитогенетикалық әдіс

d)

эксперименттік әдіс

100.

400. Рентген, радиация, ғарыш және ультракүлгін сәулелері мына мутагенге жатады:

a)

Физикалық

b)

Химиялық

c)

Биологиялық

d)

Механикалық