Font size
WorksheetsМутагендер және мутациялар бойынша сұрақтар
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Рентген, радиация, ғарыш және ультракүлгін сәулелері мына мутагенге жатады:
Химиялық
Физикалық
Биологиялық
Тұрмыста қолданылатын химиялық заттар, дәрі-дәрмектер мына мутагендерге жатады:
Химиялық
Физикалық
Биологиялық
Қарапайым тірі ағзалардың әсерінен болатын жануарлардағы мутацияны мына мутагенге жатқызамыз:
Химиялық
Физикалық
Биологиялық
Ата-анасынан берілген өзгергіштіктің аталуы:
тұқым қуалайтын
тұқым қуаламайтын
геномдық
Ауру әйелдің хромосома саны 45 болған, бұл мына мутацияға жатады:
Хромосомдық
Биологиялық
Геномды
Аурудың себебі хромосоманың құрылымының өзгеруінен болған, бұл мына мутацияға жатады:
Хромосомдық
Геномдық
Биологиялық
Радиациялық қауіпті аймақта жұмыс істеген адамда мутация пайда болады, бұл мына мутагенге жатады:
Химиялық
Биологиялық
Физикалық
Аурудың ағзасына вирустар еніп мутация туғызған, бұл мына мутагенге жатады:
Химиялық
Физикалық
Геномдық
Биологиялық
Жылы жақтан суық жаққа келіп жұмыс істеген адамда фенотиптік өзгерістер пайда болған, бұл өзгергіштіктің мына түріне жатады:
тұқым қуалайтын
геномдық
хромосомдық
тұқым қуаламайтын
Мутация дегеніміз :
тұқым қуалайтын өзгеріс
хромосомдық өзгеріс
генетикалық ақпаратта өзгерістің болуы
Биология ғылымымен байланысты XXI-ғасыр медицинасы: 10
молекулалық медицина
генетикалық медицина
хромосомдық медицина
Мына фазада хромосомалар ахроматин жіпшелері арқылы экватордан полюстерге қарай жылжиды:
Анафаза
Профаза
Метафаза
Телофаза
Мейозбен бөлінген гаметалардағы хромосома жиынтығы:
Гаплоидты
Диплоидты
Полиплоидты
Тетраплоидты
Ақуыздар құрамына байланысты екі топқа бөлінеді:
протеиндер, протеидтер
липидтер, көмірсулар
нуклеин қышқылдары, ферменттер
витаминдер, минералдар
Сома (дене) жасушаларының бөлінуі:
Митоз
Мейоз
Бөлінбеу
Партеногенез
116. Митоз әрекетіне қажетті заттардың синтезделіну кезеңі:
Интерфаза
Телофаза
Профаза
Анафаза
Мына фаза пресинтетикалық, синтетикалық, постсинтетикалық кезеңдерден тұрады:
Интерфаза
Митоз
Телофаза
Профаза
Жас жасушалар мен аналық жасушалардың генетикалық ақпараты бірдей болатын жасуша бөлінуінің түрі:
Митоз
Мейоз
Бөліну
Апоптоз
119. Хромосомаларды анық байқауға болатын фаза:
Метафаза
Профаза
Анафаза
Телофаза
120. Интерфазаның мына кезеңінде РНҚ және ақуыздың синтезделуі белсенді өтіп, цитоплазманың массасы екі еселенеді:
Постсинтетикалық
Пресинтетикалық
Синтетикалық
Митоздық
Интерфазаның мына кезеңінде ДНҚ-ның редупликациясы жүреді:
Синтетикалық
G1 кезеңі
G2 кезеңі
Митоз
Аналық жасушалар мен жас жасушалардағы хромосома саны тең болатын жасушаның бөлінуі:
Митоз
Мейоз
Амитоз
Бөлінбеу
Жасушаның тірек қаңқасы аталады:
Цитоскелет
Митохондрия
Лизосома
Гольджи аппараты
Цитоплазмада электронды микроскоппен ғана көретін нәзік құрылым:
Рибосома
Митохондрия
Ядро
Плазмалық мембрана
Жасушаның митоздық бөлінуінің бұзылуы нәтижесінде хромосомалардың диплоидты санының гаплоидтық жиынтыққа еселенуі аталады:
анеуплоидия
полиплоидия
гетероплоидия
цитоскелет
Жасушаның мейоздық және митоздық бөлінуінің бұзылуынан хромосомалар саны өзгеріп, гаплоидтық жиынтыққа еселенбей артуын немесе кемуі аталады:
анеуплоидия
полиплоидия
гетероплоидия
цитоскелет
Тұқым қуалаушылық материалы – ДНҚ молекуласы ядро да мынаша % құрайды:
50%
75%
90%*
100%
Тұқым қуалаушылыққа жауапты, жасуша жүйесінің басты органоиды:
ядро
рибосома
митохондрия
хромосома
Хромосоманың екі иығының байланысқан ортасын атаймыз:
центромера
теломера
акроцентрлі
метацентрлі
Бір иығы екінші иығынан өте қысқа хромосомалар аталады:
центромера
теломера
метацентрлі
акроцентрлі
Хромосомалардың ұштары аталады:
центромера
акроцентрлі
метацентрлі
теломера
Репликация кезінде теломерлар нуклеотидтері қатарын толықтырып отыратын фермент аталады:
теломераза
полимераза
лигаза
геликаза
Кариотиптегі хромосомаларды жұптастырып бойына қарай орналастыру:
Метацентрлі
акроцентрлі
теломера
центромера
Дене жасушаларындағы хромосомалар санының түрлі тұрақтылығы, морфологиялық белгілерінің жиынтығы:
кариотип
генотип
фенотип
цитоскелет
Адамның қалыпты кариотипі:
46 XX немесе 46 XY
45 X немесе 47 XXY
44 XY немесе 48 XXXY
46 YY немесе 46 XXY
Транскрипция нәтижесінде экзондар мен интрондардан тұратын РНҚ:
про-а-РНҚ
тРНҚ
рРНҚ
а-РНҚ
Хромосомалардың мөлшері мен ықшамдығының арақатынасы бойынша жіктеу аталады:
Денверлік жіктеу
Париждік жіктеу
Цитогенетикалық жіктеу
Гистологиялық жіктеу
Микроскоп арқылы тозаң клеткаларынан дөңгелеген формалы денешіктер яғни ядроны тапқан ғалым:
А. Броун
Р. Гук
Л. Пастер
И. Мечников
ДНҚ мен гистонды ақуыздардың қосылысы:
Нуклеопротеид
Гликопротеид
Липопротеид
Фермент
Тіршіліктің тіршілік процестері байқалмайтын, зат алмасу толық тежелген түрі:
Жасырын
Белсенді
Өсу
Көбею
Тіршіліктің сыртқы орта факторларына тәуелді болып келетін түрі:
Тәуелді
Тәуелсіз
Бейімделгіш
Тұрақты
Тіршіліктің сыртқы орта факторлары күрт өзгерген күнде де тоқтамай жалғаса беретін түрі:
тұрақты
маусымдық
уақытша
кездейсоқ
Ағзаның қолайсыз жағдайға бейімделуі:
Адаптация
Деградация
Мутация
Инфекция
Бірінші мейоздық бөліну аталады:
Редукциялық
Эквациялық
Митоздық
Соматикалық
Жасушаның көбеюі, қалпына келуі:
Пролиферация
Дифференциация
Апоптоз
Мутация
Күнделікті өмірде ерекше, төтенше немесе экстремальды әсерлер нәтижесінде пайда болатын ағзаның адаптивтік реакциясы аталады:
стресс (қүйзеліс)
гомеостаз
инфекция
метаболизм
Жасуша ядросының тікелей бөлінуі аталады:
амитоз
митоз
мейоз
цитокинез
Хромосоманың бір бөлігінің үзіліп қалуынан болатын мутацияның аталуы:
Амитоз
Делеция
Дупликация
Инверсия
Гендердің молекулалық құрылымының өзгеруінен болатын мутация:
Жетіспеушілік
Делеция
Инверсия
Дупликация
ДНҚ молекуласындағы белгілі бір нуклеотидтің түсіп қалуы мына мутацияға жатады:
Гендік
геномдық
хромосомдық
фенотиптік
қарапайым
Белгілі бір ауруға жатпайтын бірнеше ауру белгілерінің бір адамда қатар келуі аталады:
Синдром
ауру
мутация
фенотип
генотип
Рак (ісік) ауруларының пайда болу процесі:
Концерогенез
мутация
генетика
онкогенез
канцерогенез
Дәрілік препараттардың ДНҚ молекуласына тигізетін әсерін зерттейді:
Генетика
Фармакогеномика
молекулалық биология
биохимия
генотерапия
Генотипінде мутантты ген бар ауру адамның ағзасына қалыпты, сау генді енгізумен емдеу аталады:
мутация
генетика
фармакогеномика
биотехнология
Генотерапия
ДНҚ құрылысындағы түрлі өзгерістерді, бірінші реттік нуклеотидтік қатарына дейін анықтауға мүмкіндік беретін әдіс:
молекулалық-генетикалық
цитогенетикалық
биохимиялық
морфологиялық
Фармакологияны геномдық деңгейде зерттейтін ғылым:
генетика
Фармакогеномика
молекулалық биология
биохимия
генотерапия
Халықты биологиялық және химиялық қарудан қорғауда биологияның мына саласы қызмет етеді:
биологиялық қорғаныс
генетика
ботаника
экология
Биологиялық туыстықты (әкелікті) анықтау, дәлелдеу үшін пайдаланатын әдіс: ________
ДНҚ-диагностика
Электрофорез
Иммуноферменттік талдау
Микроскопия
Генетикалық материалдың құрылысындағы өзгеруінен пайда болған кез-келген ауруды анықтауға мүмкіндік беретін әдіс: ________
Цитогенетикалық
Биохимиялық
Иммунологиялық
Физикалық
Бөтен генетикалық материалды жасушаға тасымалдауға қабілетті ДНҚ молекуласын атаймыз: ________
Вектор
Плазмида
Гистон
Рибосома
Трансгенді ағзаларды алу әдісі аталады: ________
Трансгеноз
Клондау
Мутагенез
Селекция
Әртүрлі эмбриондық бластула жасушаларын араластыру арқылы алынған ағзалар аталады: ________
Аллофендер
Гибридтер
Клондар
Мутанттар
Жасуша не генді көшірмелеп көбейту: ________
Клондау
Мутация
Транскрипция
Трансляция
Кейбір сома жасушаларының бүтін ағзаға дейін дами алу қабілеті қандай деп аталады?
Тотипотенттілік
Плюрипотенттілік
Мультипотенттілік
Униклеткалық
165. Бір жасушадан пайда болған ағза: ________
Егіз
Клон
Ұрық
Гамета
166. Әртекті ДНҚ тізбектерінен құралған құрылым: ________
гДНҚ (гетерогенді ДНҚ)
мДНҚ (митохондриялық ДНҚ)
цДНҚ (цитоплазмалық ДНҚ)
пДНҚ (плазмидалық ДНҚ)
167. Кері транскрипцияда синтезделетін жалғыз тізбекті ДНҚ: ________
кДНҚ (кері ДНҚ)
иРНҚ (информациялық РНҚ)
рРНҚ (рибосомалық РНҚ)
тРНҚ (транспорттық РНҚ)
Тірі ағзалардың элементарлық құрылымының – функционалдық бірлігі: ________
Жасуша
Ұлпа
Мүшелер
Организм
Жасуша құрылымының екі типі: ________
прокариоттық, эукариоттық
митохондриялық, пластидтік
ядролық, цитоплазмалық
органеллалық, мембраналық
170. Эукариоттық жасушалардың негізгі құрылым элементтері: ________
Ядро, цитоплазма, плазмалық мембрана
Тек жасуша қабығы мен вакуоль
Тек митохондрия мен рибосома
Тек хлоропласт пен лизосома
Хромосоманың негізгі қызметі:
Тұқым қуалаушылық ақпаратын сақтап ұрпақтан-ұрпаққа беру
Жасушаның энергиясын өндіру
Зат алмасуды реттеу
Қоректік заттарды тасымалдау
Хромосома бөлігі .................... құралған:
Хроматиннен
Цитоплазмадан
Рибосомадан
Митохондриядан
173. Тек өсімдік жасушасында кездесетін органоид:
Пластид
Лизосома
Митохондрия
Гольджи аппараты
Жасушаны сыртқы ортадан бөліп тұратын құрылымдық бөлігі:
Жарғақша
Цитоплазма
Ядро
Митохондрия
175. Жасушаға енген ірілеу түйіршіктердің лизосомада қорытылуы:
Фагоцитоз
Пиноцитоз
Экзоцитоз
Осмос
Жасушаға ұсақ тамшы түріндегі сұйықтардың сіңірілуі:
Пиноцитоз
Фагоцитоз
Диффузия
Осмос
Гиалоплазма, органоидтар, кірінді немесе қосындылар жасушаның мына құрам бөлігінде болады:
Цитоплазмада
Ядрошықта
Митохондрияда
Плазмалық мембранада
Цитоплазмада белгілі бір құрылысы бар, арнаулы қызмет атқаратын микроструктуралар:
Оргоноидтар
Рибосомалар
Лизосомалар
Вакуольдер
Жасушаға беріктік, тіректік қасиет беретін структура:
Микротүтікше
Лизосома
Гольджи аппараты
Митохондрия
Жануарлар жасушасында болмайтын органоид:
Пластид
Митохондрия
Гольджи аппараты
Лизосома
Өсімдіктер мен жануар жасушаларының цитоплазмамен тікелей байланысқан ішкі қабатының аталуы:
Плазмалемма
Цитоплазма
Ядро қабығы
Вакуоль қабығы
Жасуша тіршілігінде плазмалемманың негізгі атқаратын қызметі:
өткізгіштік, тасымалдау, қорғаныштық
энергия өндіру, фотосинтез
ақуыз синтезі, ДНҚ репликациясы
генетикалық ақпаратты сақтау
183. Эндоцитоз бөлінеді:
фагоцитоз және пиноцитоз
экзоцитоз және митоз
диффузия және осмос
активті және пассивті тасымал
Жасушаға ірілек келген су тамшыларының өтуі аталады: ________
пиноцитоз
фагоцитоз
экзоцитоз
диффузия
Биополимерлер мен органикалық қосылыстар ферменттердің жәрдемімен мембранадан тыс ыдырауы: ________
Пиноцитоз
Фагоцитоз
Диффузия
Осмос
Плазмалық мембрананың транспорттық қызметіндегі, яғни энергияны шығын қылмайтын процесс: ________
Экзоцитоз
Фагоцитоз
Пиноцитоз
Диффузия
Суда ерімейтін, бірақ бензин, эфир, ацетонда еритін органикалық заттар: ________
пассивті (селкос, енжар)
гидрофильді заттар
электролиттер
минералды тұздар
Жасушаның тірек – қимыл жүйесін құрайды: ________
Липидтер
Көмірсулар
Нуклеин қышқылдары
Витаминдер
Жасушада ішкі қуысты, түзу және тармақталмайтын ұзын цилиндр пішінді органеллалар аталады: ________
микротүтікшелер
микрофиламенттер
лизосомалар
митохондриялар
Микротүтікшелердің күйреуін туғызатын заттар аталады: ________
Микротүтікшелер
Микрофиламенттер
Кинетохорлар
Центриолдар
Серпімді және белгілі дәрежеде қатты болғандықтан, дифференциациялану кезінде жасушаның пішінін анықтап, бір қалыпында сақтау қызметін атқаратын органелла:
Тубулин
Митохондрия
Лизосома
Гольджи аппараты
Үш түрлі ақуыз құрылымдардан құрылған тірек-қимыл жүйесі: ________
Микротүтікшелер
Лизосома
Гольджи аппараты
Митохондрия
Жасушалық циклда шешуші роль атқаратын арнайы протеинкиназалар: ________
Цитоскелет
Циклинге тәуелді киназалар
Митохондриялар
Рибосомалар
Циклин – тәуелді киназа өзінің әсерін тек мынау жалғанғанда ғана көрсете алады: ________
ақуыз – циклин
ДНҚ – полимераза
липид – фосфатаза
РНҚ – лигаза
Жасушаның G– кезеңінен митозға ауысу процесін қамтамасыз етіп, митоздық бөлінудің жүруін бақылайтын фактор аталады: ________
митоз стимулядаушы
цитокинез
апоптоз
репликация
196. Митоз – стимуляторлық факторлардың (МСФ) ең жоғары активтілігі митоздың мына фазасында байқалады:
Метафазада
Профазада
Анафазада
Телофазада
Хромосомада бұзылулар байқалған жағдайда жасушаның бөлінуін тоқтататын ақуыз аталады: ________
p53
cyclin D
Rb ақуызы
CDK2
198. Хромосомалық бұзылулар кезінде p53 ақуызының ыдырауын баяулатып, активтілігін жоғарлататын ақуыз аталады: ________
Mdm2
p21
Rb
Cyclin D
Зақымданған жасушаның өзін - өзі жою процесі аталады: ________
Апоптоз
Некроз
Митоз
Фагоцитоз
200. Жасушаның бағдарламаланған тіршілігін жоюы аталады: ________
Апоптоз
Некроз
Митоз
Фагоцитоз
