wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Мутагендер және мутациялар бойынша сұрақтар

Total questions: 100

Worksheet time: 50mins

Name
Class
Date
1.

Рентген, радиация, ғарыш және ультракүлгін сәулелері мына мутагенге жатады:

a)

Химиялық

b)

Физикалық

c)

Биологиялық

2.

Тұрмыста қолданылатын химиялық заттар, дәрі-дәрмектер мына мутагендерге жатады:

a)

Химиялық

b)

Физикалық

c)

Биологиялық

3.

Қарапайым тірі ағзалардың әсерінен болатын жануарлардағы мутацияны мына мутагенге жатқызамыз:

a)

Химиялық

b)

Физикалық

c)

Биологиялық

4.

Ата-анасынан берілген өзгергіштіктің аталуы:

a)

тұқым қуалайтын

b)

тұқым қуаламайтын

c)

геномдық

5.

Ауру әйелдің хромосома саны 45 болған, бұл мына мутацияға жатады:

a)

Хромосомдық

b)

Биологиялық

c)

Геномды

6.

Аурудың себебі хромосоманың құрылымының өзгеруінен болған, бұл мына мутацияға жатады:

a)

Хромосомдық

b)

Геномдық

c)

Биологиялық

7.

Радиациялық қауіпті аймақта жұмыс істеген адамда мутация пайда болады, бұл мына мутагенге жатады:

a)

Химиялық

b)

Биологиялық

c)

Физикалық

8.

Аурудың ағзасына вирустар еніп мутация туғызған, бұл мына мутагенге жатады:

a)

Химиялық

b)

Физикалық

c)

Геномдық

d)

Биологиялық

9.

Жылы жақтан суық жаққа келіп жұмыс істеген адамда фенотиптік өзгерістер пайда болған, бұл өзгергіштіктің мына түріне жатады:

a)

тұқым қуалайтын

b)

геномдық

c)

хромосомдық

d)

тұқым қуаламайтын

10.

Мутация дегеніміз :

a)

тұқым қуалайтын өзгеріс

b)

хромосомдық өзгеріс

c)

генетикалық ақпаратта өзгерістің болуы

11.

Биология ғылымымен байланысты XXI-ғасыр медицинасы: 10

a)

молекулалық медицина

b)

генетикалық медицина

c)

хромосомдық медицина

12.

Мына фазада хромосомалар ахроматин жіпшелері арқылы экватордан полюстерге қарай жылжиды:

a)

Анафаза

b)

Профаза

c)

Метафаза

d)

Телофаза

13.

Мейозбен бөлінген гаметалардағы хромосома жиынтығы:

a)

Гаплоидты

b)

Диплоидты

c)

Полиплоидты

d)

Тетраплоидты

14.

Ақуыздар құрамына байланысты екі топқа бөлінеді:

a)

протеиндер, протеидтер

b)

липидтер, көмірсулар

c)

нуклеин қышқылдары, ферменттер

d)

витаминдер, минералдар

15.

Сома (дене) жасушаларының бөлінуі:

a)

Митоз

b)

Мейоз

c)

Бөлінбеу

d)

Партеногенез

16.

116. Митоз әрекетіне қажетті заттардың синтезделіну кезеңі:

a)

Интерфаза

b)

Телофаза

c)

Профаза

d)

Анафаза

17.

Мына фаза пресинтетикалық, синтетикалық, постсинтетикалық кезеңдерден тұрады:

a)

Интерфаза

b)

Митоз

c)

Телофаза

d)

Профаза

18.

Жас жасушалар мен аналық жасушалардың генетикалық ақпараты бірдей болатын жасуша бөлінуінің түрі:

a)

Митоз

b)

Мейоз

c)

Бөліну

d)

Апоптоз

19.

119. Хромосомаларды анық байқауға болатын фаза:

a)

Метафаза

b)

Профаза

c)

Анафаза

d)

Телофаза

20.

120. Интерфазаның мына кезеңінде РНҚ және ақуыздың синтезделуі белсенді өтіп, цитоплазманың массасы екі еселенеді:

a)

Постсинтетикалық

b)

Пресинтетикалық

c)

Синтетикалық

d)

Митоздық

21.

Интерфазаның мына кезеңінде ДНҚ-ның редупликациясы жүреді:

a)

Синтетикалық

b)

G1 кезеңі

c)

G2 кезеңі

d)

Митоз

22.

Аналық жасушалар мен жас жасушалардағы хромосома саны тең болатын жасушаның бөлінуі:

a)

Митоз

b)

Мейоз

c)

Амитоз

d)

Бөлінбеу

23.

Жасушаның тірек қаңқасы аталады:

a)

Цитоскелет

b)

Митохондрия

c)

Лизосома

d)

Гольджи аппараты

24.

Цитоплазмада электронды микроскоппен ғана көретін нәзік құрылым:

a)

Рибосома

b)

Митохондрия

c)

Ядро

d)

Плазмалық мембрана

25.

Жасушаның митоздық бөлінуінің бұзылуы нәтижесінде хромосомалардың диплоидты санының гаплоидтық жиынтыққа еселенуі аталады:

a)

анеуплоидия

b)

полиплоидия

c)

гетероплоидия

d)

цитоскелет

26.

Жасушаның мейоздық және митоздық бөлінуінің бұзылуынан хромосомалар саны өзгеріп, гаплоидтық жиынтыққа еселенбей артуын немесе кемуі аталады:

a)

анеуплоидия

b)

полиплоидия

c)

гетероплоидия

d)

цитоскелет

27.

Тұқым қуалаушылық материалы – ДНҚ молекуласы ядро да мынаша % құрайды:

a)

50%

b)

75%

c)

90%*

d)

100%

28.

Тұқым қуалаушылыққа жауапты, жасуша жүйесінің басты органоиды:

a)

ядро

b)

рибосома

c)

митохондрия

d)

хромосома

29.

Хромосоманың екі иығының байланысқан ортасын атаймыз:

a)

центромера

b)

теломера

c)

акроцентрлі

d)

метацентрлі

30.

Бір иығы екінші иығынан өте қысқа хромосомалар аталады:

a)

центромера

b)

теломера

c)

метацентрлі

d)

акроцентрлі

31.

Хромосомалардың ұштары аталады:

a)

центромера

b)

акроцентрлі

c)

метацентрлі

d)

теломера

32.

Репликация кезінде теломерлар нуклеотидтері қатарын толықтырып отыратын фермент аталады:

a)

теломераза

b)

полимераза

c)

лигаза

d)

геликаза

33.

Кариотиптегі хромосомаларды жұптастырып бойына қарай орналастыру:

a)

Метацентрлі

b)

акроцентрлі

c)

теломера

d)

центромера

34.

Дене жасушаларындағы хромосомалар санының түрлі тұрақтылығы, морфологиялық белгілерінің жиынтығы:

a)

кариотип

b)

генотип

c)

фенотип

d)

цитоскелет

35.

Адамның қалыпты кариотипі:

a)

46 XX немесе 46 XY

b)

45 X немесе 47 XXY

c)

44 XY немесе 48 XXXY

d)

46 YY немесе 46 XXY

36.

Транскрипция нәтижесінде экзондар мен интрондардан тұратын РНҚ:

a)

про-а-РНҚ

b)

тРНҚ

c)

рРНҚ

d)

а-РНҚ

37.

Хромосомалардың мөлшері мен ықшамдығының арақатынасы бойынша жіктеу аталады:

a)

Денверлік жіктеу

b)

Париждік жіктеу

c)

Цитогенетикалық жіктеу

d)

Гистологиялық жіктеу

38.

Микроскоп арқылы тозаң клеткаларынан дөңгелеген формалы денешіктер яғни ядроны тапқан ғалым:

a)

А. Броун

b)

Р. Гук

c)

Л. Пастер

d)

И. Мечников

39.

ДНҚ мен гистонды ақуыздардың қосылысы:

a)

Нуклеопротеид

b)

Гликопротеид

c)

Липопротеид

d)

Фермент

40.

Тіршіліктің тіршілік процестері байқалмайтын, зат алмасу толық тежелген түрі:

a)

Жасырын

b)

Белсенді

c)

Өсу

d)

Көбею

41.

Тіршіліктің сыртқы орта факторларына тәуелді болып келетін түрі:

a)

Тәуелді

b)

Тәуелсіз

c)

Бейімделгіш

d)

Тұрақты

42.

Тіршіліктің сыртқы орта факторлары күрт өзгерген күнде де тоқтамай жалғаса беретін түрі:

a)

тұрақты

b)

маусымдық

c)

уақытша

d)

кездейсоқ

43.

Ағзаның қолайсыз жағдайға бейімделуі:

a)

Адаптация

b)

Деградация

c)

Мутация

d)

Инфекция

44.

Бірінші мейоздық бөліну аталады:

a)

Редукциялық

b)

Эквациялық

c)

Митоздық

d)

Соматикалық

45.

Жасушаның көбеюі, қалпына келуі:

a)

Пролиферация

b)

Дифференциация

c)

Апоптоз

d)

Мутация

46.

Күнделікті өмірде ерекше, төтенше немесе экстремальды әсерлер нәтижесінде пайда болатын ағзаның адаптивтік реакциясы аталады:

a)

стресс (қүйзеліс)

b)

гомеостаз

c)

инфекция

d)

метаболизм

47.

Жасуша ядросының тікелей бөлінуі аталады:

a)

амитоз

b)

митоз

c)

мейоз

d)

цитокинез

48.

Хромосоманың бір бөлігінің үзіліп қалуынан болатын мутацияның аталуы:

a)

Амитоз

b)

Делеция

c)

Дупликация

d)

Инверсия

49.

Гендердің молекулалық құрылымының өзгеруінен болатын мутация:

a)

Жетіспеушілік

b)

Делеция

c)

Инверсия

d)

Дупликация

50.

ДНҚ молекуласындағы белгілі бір нуклеотидтің түсіп қалуы мына мутацияға жатады:

a)

Гендік

b)

геномдық

c)

хромосомдық

d)

фенотиптік

e)

қарапайым

51.

Белгілі бір ауруға жатпайтын бірнеше ауру белгілерінің бір адамда қатар келуі аталады:

a)

Синдром

b)

ауру

c)

мутация

d)

фенотип

e)

генотип

52.

Рак (ісік) ауруларының пайда болу процесі:

a)

Концерогенез

b)

мутация

c)

генетика

d)

онкогенез

e)

канцерогенез

53.

Дәрілік препараттардың ДНҚ молекуласына тигізетін әсерін зерттейді:

a)

Генетика

b)

Фармакогеномика

c)

молекулалық биология

d)

биохимия

e)

генотерапия

54.

Генотипінде мутантты ген бар ауру адамның ағзасына қалыпты, сау генді енгізумен емдеу аталады:

a)

мутация

b)

генетика

c)

фармакогеномика

d)

биотехнология

e)

Генотерапия

55.

ДНҚ құрылысындағы түрлі өзгерістерді, бірінші реттік нуклеотидтік қатарына дейін анықтауға мүмкіндік беретін әдіс:

a)

молекулалық-генетикалық

b)

цитогенетикалық

c)

биохимиялық

d)

морфологиялық

56.

Фармакологияны геномдық деңгейде зерттейтін ғылым:

a)

генетика

b)

Фармакогеномика

c)

молекулалық биология

d)

биохимия

e)

генотерапия

57.

Халықты биологиялық және химиялық қарудан қорғауда биологияның мына саласы қызмет етеді:

a)

биологиялық қорғаныс

b)

генетика

c)

ботаника

d)

экология

58.

Биологиялық туыстықты (әкелікті) анықтау, дәлелдеу үшін пайдаланатын әдіс: ________

a)

ДНҚ-диагностика

b)

Электрофорез

c)

Иммуноферменттік талдау

d)

Микроскопия

59.

Генетикалық материалдың құрылысындағы өзгеруінен пайда болған кез-келген ауруды анықтауға мүмкіндік беретін әдіс: ________

a)

Цитогенетикалық

b)

Биохимиялық

c)

Иммунологиялық

d)

Физикалық

60.

Бөтен генетикалық материалды жасушаға тасымалдауға қабілетті ДНҚ молекуласын атаймыз: ________

a)

Вектор

b)

Плазмида

c)

Гистон

d)

Рибосома

61.

Трансгенді ағзаларды алу әдісі аталады: ________

a)

Трансгеноз

b)

Клондау

c)

Мутагенез

d)

Селекция

62.

Әртүрлі эмбриондық бластула жасушаларын араластыру арқылы алынған ағзалар аталады: ________

a)

Аллофендер

b)

Гибридтер

c)

Клондар

d)

Мутанттар

63.

Жасуша не генді көшірмелеп көбейту: ________

a)

Клондау

b)

Мутация

c)

Транскрипция

d)

Трансляция

64.

Кейбір сома жасушаларының бүтін ағзаға дейін дами алу қабілеті қандай деп аталады?

a)

Тотипотенттілік

b)

Плюрипотенттілік

c)

Мультипотенттілік

d)

Униклеткалық

65.

165. Бір жасушадан пайда болған ағза: ________

a)

Егіз

b)

Клон

c)

Ұрық

d)

Гамета

66.

166. Әртекті ДНҚ тізбектерінен құралған құрылым: ________

a)

гДНҚ (гетерогенді ДНҚ)

b)

мДНҚ (митохондриялық ДНҚ)

c)

цДНҚ (цитоплазмалық ДНҚ)

d)

пДНҚ (плазмидалық ДНҚ)

67.

167. Кері транскрипцияда синтезделетін жалғыз тізбекті ДНҚ: ________

a)

кДНҚ (кері ДНҚ)

b)

иРНҚ (информациялық РНҚ)

c)

рРНҚ (рибосомалық РНҚ)

d)

тРНҚ (транспорттық РНҚ)

68.

Тірі ағзалардың элементарлық құрылымының – функционалдық бірлігі: ________

a)

Жасуша

b)

Ұлпа

c)

Мүшелер

d)

Организм

69.

Жасуша құрылымының екі типі: ________

a)

прокариоттық, эукариоттық

b)

митохондриялық, пластидтік

c)

ядролық, цитоплазмалық

d)

органеллалық, мембраналық

70.

170. Эукариоттық жасушалардың негізгі құрылым элементтері: ________

a)

Ядро, цитоплазма, плазмалық мембрана

b)

Тек жасуша қабығы мен вакуоль

c)

Тек митохондрия мен рибосома

d)

Тек хлоропласт пен лизосома

71.

Хромосоманың негізгі қызметі:

a)

Тұқым қуалаушылық ақпаратын сақтап ұрпақтан-ұрпаққа беру

b)

Жасушаның энергиясын өндіру

c)

Зат алмасуды реттеу

d)

Қоректік заттарды тасымалдау

72.

Хромосома бөлігі .................... құралған:

a)

Хроматиннен

b)

Цитоплазмадан

c)

Рибосомадан

d)

Митохондриядан

73.

173. Тек өсімдік жасушасында кездесетін органоид:

a)

Пластид

b)

Лизосома

c)

Митохондрия

d)

Гольджи аппараты

74.

Жасушаны сыртқы ортадан бөліп тұратын құрылымдық бөлігі:

a)

Жарғақша

b)

Цитоплазма

c)

Ядро

d)

Митохондрия

75.

175. Жасушаға енген ірілеу түйіршіктердің лизосомада қорытылуы:

a)

Фагоцитоз

b)

Пиноцитоз

c)

Экзоцитоз

d)

Осмос

76.

Жасушаға ұсақ тамшы түріндегі сұйықтардың сіңірілуі:

a)

Пиноцитоз

b)

Фагоцитоз

c)

Диффузия

d)

Осмос

77.

Гиалоплазма, органоидтар, кірінді немесе қосындылар жасушаның мына құрам бөлігінде болады:

a)

Цитоплазмада

b)

Ядрошықта

c)

Митохондрияда

d)

Плазмалық мембранада

78.

Цитоплазмада белгілі бір құрылысы бар, арнаулы қызмет атқаратын микроструктуралар:

a)

Оргоноидтар

b)

Рибосомалар

c)

Лизосомалар

d)

Вакуольдер

79.

Жасушаға беріктік, тіректік қасиет беретін структура:

a)

Микротүтікше

b)

Лизосома

c)

Гольджи аппараты

d)

Митохондрия

80.

Жануарлар жасушасында болмайтын органоид:

a)

Пластид

b)

Митохондрия

c)

Гольджи аппараты

d)

Лизосома

81.

Өсімдіктер мен жануар жасушаларының цитоплазмамен тікелей байланысқан ішкі қабатының аталуы:

a)

Плазмалемма

b)

Цитоплазма

c)

Ядро қабығы

d)

Вакуоль қабығы

82.

Жасуша тіршілігінде плазмалемманың негізгі атқаратын қызметі:

a)

өткізгіштік, тасымалдау, қорғаныштық

b)

энергия өндіру, фотосинтез

c)

ақуыз синтезі, ДНҚ репликациясы

d)

генетикалық ақпаратты сақтау

83.

183. Эндоцитоз бөлінеді:

a)

фагоцитоз және пиноцитоз

b)

экзоцитоз және митоз

c)

диффузия және осмос

d)

активті және пассивті тасымал

84.

Жасушаға ірілек келген су тамшыларының өтуі аталады: ________

a)

пиноцитоз

b)

фагоцитоз

c)

экзоцитоз

d)

диффузия

85.

Биополимерлер мен органикалық қосылыстар ферменттердің жәрдемімен мембранадан тыс ыдырауы: ________

a)

Пиноцитоз

b)

Фагоцитоз

c)

Диффузия

d)

Осмос

86.

Плазмалық мембрананың транспорттық қызметіндегі, яғни энергияны шығын қылмайтын процесс: ________

a)

Экзоцитоз

b)

Фагоцитоз

c)

Пиноцитоз

d)

Диффузия

87.

Суда ерімейтін, бірақ бензин, эфир, ацетонда еритін органикалық заттар: ________

a)

пассивті (селкос, енжар)

b)

гидрофильді заттар

c)

электролиттер

d)

минералды тұздар

88.

Жасушаның тірек – қимыл жүйесін құрайды: ________

a)

Липидтер

b)

Көмірсулар

c)

Нуклеин қышқылдары

d)

Витаминдер

89.

Жасушада ішкі қуысты, түзу және тармақталмайтын ұзын цилиндр пішінді органеллалар аталады: ________

a)

микротүтікшелер

b)

микрофиламенттер

c)

лизосомалар

d)

митохондриялар

90.

Микротүтікшелердің күйреуін туғызатын заттар аталады: ________

a)

Микротүтікшелер

b)

Микрофиламенттер

c)

Кинетохорлар

d)

Центриолдар

91.

Серпімді және белгілі дәрежеде қатты болғандықтан, дифференциациялану кезінде жасушаның пішінін анықтап, бір қалыпында сақтау қызметін атқаратын органелла:

a)

Тубулин

b)

Митохондрия

c)

Лизосома

d)

Гольджи аппараты

92.

Үш түрлі ақуыз құрылымдардан құрылған тірек-қимыл жүйесі: ________

a)

Микротүтікшелер

b)

Лизосома

c)

Гольджи аппараты

d)

Митохондрия

93.

Жасушалық циклда шешуші роль атқаратын арнайы протеинкиназалар: ________

a)

Цитоскелет

b)

Циклинге тәуелді киназалар

c)

Митохондриялар

d)

Рибосомалар

94.

Циклин – тәуелді киназа өзінің әсерін тек мынау жалғанғанда ғана көрсете алады: ________

a)

ақуыз – циклин

b)

ДНҚ – полимераза

c)

липид – фосфатаза

d)

РНҚ – лигаза

95.

Жасушаның G– кезеңінен митозға ауысу процесін қамтамасыз етіп, митоздық бөлінудің жүруін бақылайтын фактор аталады: ________

a)

митоз стимулядаушы

b)

цитокинез

c)

апоптоз

d)

репликация

96.

196. Митоз – стимуляторлық факторлардың (МСФ) ең жоғары активтілігі митоздың мына фазасында байқалады:

a)

Метафазада

b)

Профазада

c)

Анафазада

d)

Телофазада

97.

Хромосомада бұзылулар байқалған жағдайда жасушаның бөлінуін тоқтататын ақуыз аталады: ________

a)

p53

b)

cyclin D

c)

Rb ақуызы

d)

CDK2

98.

198. Хромосомалық бұзылулар кезінде p53 ақуызының ыдырауын баяулатып, активтілігін жоғарлататын ақуыз аталады: ________

a)

Mdm2

b)

p21

c)

Rb

d)

Cyclin D

99.

Зақымданған жасушаның өзін - өзі жою процесі аталады: ________

a)

Апоптоз

b)

Некроз

c)

Митоз

d)

Фагоцитоз

100.

200. Жасушаның бағдарламаланған тіршілігін жоюы аталады: ________

a)

Апоптоз

b)

Некроз

c)

Митоз

d)

Фагоцитоз