Белгілі бір мерзімге сайланатын органдар арқылы жүзеге асатын басқару нысаны/ Форма правления через органы, избираемые на определенное время

Мемлекеттік басқару нысаны/ Форма государственного управления

Билік атасынан балаға мұрагерлікпен берілетін басқару нысаны/ Форма правления, при которой власть переходит по наследству от деда к ребенку

Мемлекет федерацияларға бөлінетін конституциялық мемлекеттік құрылым/ Конституционная форма государственного устройства, при которой государство делится на федерации

Мемлекет басшысы өз әрекеттері үшін жауап бермейтін басқару нысаны/ Форма правления, при которой глава государства не несет ответственности за свои деяния

Ата-аналар/ Родители

Қорғаншылар, қамқоршылар/ Опекуны, попечители

Заңды тұлғалар/ Юридические лица

Куәлар/ Свидетели

Қорғаушы/ Защитник

Тек бір партияның болуы./ Наличие только одной партии.

Тек бір идеологияның болуы./ Наличие только одной идеологии

Биліктің ерікті түрде жүзеге асуы./ Добровольное осуществление власти

Халық билігінің болуы./ Наличие народной власти.

Сайлау арқылы билік./ Власть через выборы.

Көппартиялық жүйенің болуы./ Наличие многопартийной системы.

Мемлекеттік құрылым./ Государственное устройство.

Басқару нысандары./ Формы правления.

Экономикалық құрылым./ Экономическая структура.

Саяси құрылым./ Политическое устройство.

Конституциялық реттеу./ Конституционное регулирование.

Мемлекет нысаны./ Форма государства.

Республика./ Республика.

Монархия./ Монархия

Федерация./ Федерация.

Демократия./ Демократия.

Билік бөлінісі бар республика./ Республика с разделением властей.

Аралас басқару нысаны./ Смешанная форма правления.

Рұқсат беру./ Разрешение

Міндеттеме./ Обязательство

Сұхбат./ Интервью.

Кеңес беру./ Консультация

Тәрбиелеу./ Воспитывать.

Білім беру./ Образование

Құқық нормаларымен көзделген құқық бұзушының қолайсыз салдарға ұшырау міндеті./ Предусмотренная нормами права обязанность субъекта правонарушения претерпевать неблагоприятные последствия.

Жасалған құқық бұзушылық үшін жауапкершілік шарасы./ Мера ответственности за совершенное правонарушение.

Заңдарды мүлтіксіз сақтау талабы./ Требование неуклонного соблюдения законов.

Әрекет немесе әрекетсіздік түріндегі іс-әрекет./ Деяние в виде действия или бездействия.

Құқықтың негізгі қағидаттары./ Основные принципы права.

Дауларды реттеуге бағытталған әрекет./ Действие, направленное на урегулирование споров.

Заңдық норма/ Юридическая норма.

Құқықтық норма./ Правовая норма.

Корпоративтік норма./ Корпоративная норма.

Әдет-ғұрыптар./ Обычаи.

Діни норма./ Религиозная норма.

Билік тармақтары бір-бірінен тәуелсіз, тек өз функцияларымен айналысады және бір-біріне бағынбайды./ Все ветви власти независимы друг от друга, и занимаются исключительно своими функциями и не подчиняются друг другу.

Билік тармақтары бір-бірінен тәуелсіз, тек өз функцияларымен айналысады және тек заңға ғана бағынады./ Все ветви власти независимы друг от друга, и занимаются исключительно своими функциями и подчиняются только закону.

Билік тармақтары бір-бірінен тәуелсіз, тек өз функцияларымен айналысады, бірақ бір-біріне бағынады./ Все ветви власти независимы друг от друга, и занимаются исключительно своими функциями и подчиняются друг другу.

Барлық билік тармақтары президентке бағынады./ Все ветви власти подчиняются президенту.

Барлық билік тармақтары халыққа бағынады./ Все ветви власти подчиняются народу.

Локк./ Локк.

Гоббс./ Гоббс.

Вольтер, Руссо./ Вольтер, Руссо.

Гроций, Радищев./ Гроций, Радищев.

Монтескье./ Монтескье.

Маркс, Энгельс./ Маркс, Энгельс.

Федерация./ Федерация.

Унитарлық мемлекет./ Унитарное государство.

Республика./ Республика.

Демократия./ Демократия.

Монархия./ Монархия.

Либералдық мемлекет./ Либеральное государство

Конфедерация./ Конфедерация

Сайлауға қатысу құқығы./ Право на участие в выборах

Жиналыс бостандығы құқығы./ Право на свободу собраний

Ар-ождан бостандығы құқығы./ Право на свободу совести.

Білім алу құқығы./ Право на образование.

Ақпаратқа қол жеткізу құқығы./ Право на доступ к информации.

Бейбіт наразылық жасау құқығы./ Право на мирные протесты

Жеке басының қол сұғылмаушылығы құқығы./ Право на личную неприкосновенность

Ар-намыс пен қадір-қасиетті қорғау құқығы./ Право на защиту чести и достоинства.

Саяси өмірге қатысу құқығы./ Право на участие в политической жизни

Заң алдында теңдік құқығы./ Право на равенство перед законом.

Тұрғын үйге ие болу құқығы./ Право на жилище.

Ар-ождан бостандығы./ Право на свободу совести.

Халық билігі қағидаттары./ Принципы народовластия.

Азаматтардың сайлау арқылы саяси үдерістерге қатысуы./ Участие граждан в политических процессах через выборы.

Пікір білдіру және жеке құқықтардың еркіндігі./ Свобода выражения мнений и прав личности.

Азаматтардың сыртқы экономикалық мәселелерді шешуге қатысуы./ Участие граждан в решении внешнеэкономических вопросов.

Бір саяси қозғалыстың билік монополиясын тану./ Признание монополии на власть одного политического движения.

<variant> Билікті шектеу және билікті бөлу қағидаттары./ Принцип ограничения власти и разделения властей.

Мемлекетті субъектілерге бөлу./ Разделение государства на субъекты.

Мемлекет субъектілерінің белгілі бір автономияға ие болуы./ Субъекты государства обладают определенной автономией.

Барлық заңнамалық актілер орталық үкімет деңгейінде қабылданады./ Все законодательные акты принимаются на уровне центрального правительства.

Конституция орталық және жергілікті билік арасындағы өкілеттіктерді бөледі./ Конституция делит полномочия между центральной и местной властями.

Федерация субъектілерінің вето қою құқығы бар./ Субъекты федерации обладают правом вето.

Федерация субъектілерінің өз заң шығарушы органдары жоқ./ Субъекты федерации не имеют своих собственных законодательных органов.

Билік мұрагерлікпен беріледі./ Власть передается по наследству.

Жоғарғы билік бір адамның қолында шоғырланады./ Высшая власть сосредоточена в руках одного человека.

Заңдардың өкілдік органдарға бағынуы./ Подчиненность законодательства представительным органам.

Нақты билік парламенттің қолында./ Реальная власть у парламента.

Билеушінің билігі Конституциямен шектеледі./ Правитель ограничен Конституцией.

Үкімет қызметін бақылайтын органдардың болуы./ Существуют органы контроля за деятельностью правительства.

Конституция./ Конституция.

Заңдар./ Законы.

 Жергілікті нормативтік актілер./ Местные нормативные акты.

Кінәсіздік презумпциясы./ Презумпция невиновности

Халықаралық шарттар./ Международные договоры.

Прокуратура нұсқаулары./ Указания прокуратуры.

Мемлекет басшысы және басқа жоғарғы билік органдары белгілі бір мерзімге сайлануы және олардың билігінің сайлаушылар еркіне тәуелді болуы./ Выборность и ограничение власти главы государства и других верховных органов власти определенным сроком и зависимость от воли избирателей.

Мемлекет басшысының жауапкершілігі, оның билігінің мерзіммен шектелуі./ Ответственность главы государства, ограниченный срок правления главы государства.

Монархия./ Монархия.

Билікті мерзімсіз жүргізу./ Бессрочное пользование властью.

Мемлекет басшысының жауапкершілік институтының болмауы./ Отсутствие института ответственности главы государства.

Тақ мұрагерлігінің белгіленген тәртібі./ Установленный порядок престолонаследия.

Бастапқы/ Первичные.

Туындылар/ Производные.

Екінші./ Второй

Бірінші/ Первый.

Көмекші./ Вспомогательный.

Негізгі./ Основной.

Мемлекеттің ең маңызды мәселелері бойынша шешімдерді дауысқа салу./ Голосование по решениям по важнейшим вопросам жизни государства.

Мемлекеттің маңызды жобалары бойынша бүкілхалықтық дауыс беру./ Всенародное голосование по важнейшим проектам в жизни государства.

Барлық ұлттар мен этностардың өз тілдерінде мектеп ашу және кітаптар, газеттер шығару құқығы./ Право всех наций и этнических групп открывать школы и издавать книги и газеты на своих языках.

Кез келген діни сектеге артықшылық беруден немесе артықшылықтан бас тарту./ Отказ в привилегиях или привилегиях какой-либо религиозной секте

Мемлекет басшысын парламент арқылы сайлау./ Парламентские выборы главы государства.

Халықтың лауазымды тұлғалардан, мемлекеттік органдардан, қоғамдық ұйымдардан, азаматтардан заңдар мен өзге де нормативтік актілерді мүлтіксіз орындауды талап етуі./ Требование населения от должностных лиц, государственных органов, общественных организаций, граждан неукоснительного соблюдения законов и иных нормативных актов

Қорғаншылық органдарының қатысуымен./ С участием органов опеки.

Прокурордың қатысуымен./ В присутствии прокурора.

Кәмелетке толмағандар ісі жөніндегі комиссия өкілінің қатысуымен./ Представителя Комиссии по делам несовершеннолетних.

Көршілер мен әріптестердің қатысуымен./ С участием соседей и коллег.

Сот орындаушысының қатысуымен./ В присутствии судебного пристава.

Заңды тұлғалардың қатысуымен./ С участием юридических лиц

 Әкімшілік-аумақтық құрылымның біртұтастығы./ Единство территориального устройства.

Орталықтандырылған басқару./ Централизованное управление.

Федерация субъектілерінің дербестігі./ Самостоятельность субъектов федерации.

Заңнаманың бірыңғай жүйесі./ Единая система законодательства.

Билік органдарының бірлескен жауапкершілігі./ Совместная ответственность органов власти.

Өңірлердің мемлекет құрамынан тәуелсіз шығу мүмкіндігі./ Возможность независимого выхода регионов из состава государства.

Ол қоғамдық қатынастарды реттейтін құқық нормаларын қамтиды./ Он содержит нормы права, регулирующие общественные отношения.

Ол ресми басылымдарда жариялануға тиіс./ Он обязан быть опубликованным в официальных изданиях.

Оның алдын ала белгіленген қолданылу мерзімі болады./ Он имеет заранее установленные срок действия.

Ол тек заң шығару органдарымен қабылданады./ Он принимается только законодательными органами.

Оны тек Президент жоя немесе өзгерте алады./ Он может быть отменён или изменён только Президентом.

Ол тек сот тәжірибесінде қолданылады./ Он применяется исключительно в судебной практике.

Заңның үстемдігі./ Верховенство закона.

Сот билігінің тәуелсіздігі./ Независимость судебной власти.

Халықтың егемендігі./ Суверенитет народа

Саяси өмірге қатысу құқығы./ Право на участие в политической жизни.

Қоғамдық және жеке құқықтың ара жігін ажырату./ Разграничение публичного и частного права.

Орталықтандырылған басқару./ Централизованное управление.

Әрекет немесе әрекетсіздіктің құқық нормаларына сәйкес келмеуі./ Несоответствие действия или бездействия нормам права.

Құқық нормаларын бұзғаны үшін құқықтық санкциялар қолдану./ Применение правовых санкций за нарушение правовых норм.

Қылмыстық процеске қатысу./ Участие в уголовном процессе.

Тек заңды тұлғаларға қолданылуы./ Применение только к юридическим лицам.

Тек мемлекеттік органдарға қолданылатын айыппұл санкциялары./ Штрафные санкции, применяемые только к государственным органам.

Кінәні мойындау міндеті./ Обязанность признания вины.

Егемендік./ Суверенитет.

Мәжбүрлеу аппаратының болуы./ Наличие аппарата принуждения.

 Қоғамдық қатынастардың жиынтығы./ Совокупность общественных отношений.

Азаматтық./ Гражданство.

Заңдар қабылдау./ Принятие законов.

Халықаралық стандарттарды қолдану./ Применение международных стандартов.

Тұлғаның құқықтары мен бостандықтарын тану./ Признание прав и свобод личности.

Заңның үстемдігі./ Верховенство закона.

Орталықтандырылған басқару./ Централизованное управление.

Атқарушы биліктің басым болуы./ Преобладание исполнительной власти.

Сот билігінің тәуелсіздігі./ Независимость судебной власти.

Мемлекеттің азаматтардың жеке істеріне араласу құқығы./ Право государства вмешиваться в частные дела граждан.

Маскүнемдік жағдайында./ В случае алкоголизма

Нашақорлық жағдайында./ В случае наркомании

Мораль нормаларын бұзған жағдайда./ В случае нарушения норм морали.

Партиядан шығарылған жағдайда./ В случае исключения из партии

Қоғамдық қатынастарға кірген кезде заңдарды сақтамаған жағдайда./ В случае несоблюдения законодательства при вступлении в общественные отношения.

Діни ұйымдарға мүше болғанда және діни уағыздар таратқанда./ В случае членства в религиозных организациях и распространения религиозных проповедей.

Құқық қорғау қызметін жүзеге асыруға уәкілетті тұлғалар./ Лица, уполномоченные на осуществление правоохранительной деятельности.

Құқық қорғау қызметін жүзеге асыруға уәкілетті органдар./ Органы, уполномоченные на осуществление правоохранительной деятельности.

Кез келген сот процесінің қатысушылары болып табылатын азаматтар мен ұйымдар./ Граждане и организации, являющиеся участниками любого судебного процесса.

Заңдарды сақтамағаны үшін мемлекеттік мәжбүрлеу шараларын қолдануға уәкілетті лауазымды тұлғалар./ Должностные лица, уполномоченные применять меры государственного принуждения за несоблюдение законодательства.

Заңды тұлғалар./ Юридические лица.

Кез келген азамат./ Любой гражданин

Мемлекетпен белгіленеді немесе санкцияланады./ Устанавливается или санкционируется государством.

Мемлекеттік мәжбүрлеумен қамтамасыз етіледі./ Обеспечивается государственным принуждением

Тек моральдық сипатқа ие./ Имеет исключительно моральный характер.

Санкциясыз ерікті түрде орындалады./ Исполняется добровольно без санкций.

Тек отбасы ішінде әрекет етеді./ Действует только внутри семьи.

Жазбаша нысаны болмайды./ Не имеет письменной формы.

Өмір сүру құқығы./ Право на жизнь

Сөз бостандығы құқығы./ Право на свободу слова

 Сот арқылы қорғалу құқығы./ Право на судебную защиту.

Білім алу құқығы./ Право на образование.

Еңбек ету құқығы./ Право на труд.

Сайлауға қатысу құқығы./ Право на участие в выборах.

Әлеуметтік қамсыздандыру құқығы./ Право на социальное обеспечение.

Еңбек ету құқығы./ Право на труд.

Жеке өмірге қол сұқпаушылық құқығы./ Право на неприкосновенность частной жизни.

Қозғалыс бостандығы құқығы./ Право на свободу передвижения

Мемлекетті басқаруға қатысу құқығы./ Право на участие в управлении государством.

Хат алмасу құпиясы құқығы./ Право на тайну переписки.

Құқықтар мен бостандықтарды жүзеге асыру үшін жағдайлар жасау./ Создание условий для реализации прав и свобод.

Жеке тұлғаның қауіпсіздігін қамтамасыз ету./ Гарантирование безопасности личности.

Кәсіпкерлік қызметті жүргізу./ Ведение предпринимательской деятельности.

Азаматтардың кәсіподаққа міндетті түрде мүшелік етуі./ Обязательное членство граждан в профсоюзе.

Саяси партияларды қалыптастыру./ Формирование политических партий.

Діни қағидаларды белгілеу./ Установление религиозных правил.

Барлық адамның заң алдында теңдігі./ Равенство всех перед законом.

Адам құқықтарының бөлінбейтіндігі./ Неделимость прав человека.

Биліктің мұрагерлікпен берілуі./ Наследуемость власти.

Қоғамдық ұйымдарға мәжбүрлі қатысу./ Принудительное участие в общественных организациях.

Бір нәсілдің екінші нәсілден артық қойылуы./ Преимущество одной расы над другой.

Дискриминациядан еркіндік./ Свобода от дискриминации

Лауазымдық өкілеттіктерді жеке пайда үшін заңсыз пайдалану./ Незаконное использование должностных полномочий для личной выгоды

Артықшылық алу мақсатында лауазымды тұлғаға пара беру./ Подкуп должностного лица с целью получения преимуществ

Адал жұмысы үшін заңды сыйақы алу./ Законное получение премии за добросовестную работу

Қызметтік міндеттерді заң аясында орындау./ Выполнение служебных обязанностей в рамках закона

Қайырымдылық қорына ерікті түрде қайыр беру./ Добровольное пожертвование в благотворительный фонд

Мүліктік пайда үшін қызметтік ақпаратты пайдалану./ Использование служебной информации для извлечения имущественных благ

Пара алу (ҚК 366-бабы)./ Получение взятки (ст. 366 УК РК)

Пара беру (ҚК 367-бабы)./ Дача взятки (ст. 367 УК РК)

Қызметкерді заңсыз жұмыстан шығару./ Незаконное увольнение сотрудника

Жол қозғалысы ережелерін бұзу./ Нарушение правил дорожного движения

Лауазымды тұлғаның пара талап етуі./ Вымогательство взятки должностным лицом

Сыбайлас жемқорлық туралы ерікті хабарлау./ Добровольное информирование о коррупции

Парақорлық./ Взяточничество

Лауазымды адамға пара беру./ Подкуп должностного лица

Мемлекеттік қаражатты жымқыру./ Хищение государственных средств

Мүдделер қақтығысы./ Конфликт интересов

Заңсыз кәсіпкерлік./ Незаконное предпринимательство

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы бағдарламаларға ерікті қатысу./ Добровольное участие в антикоррупционных программах

Барлық мемлекеттік органдар/ Все государственные органы

Квазимемлекеттік сектор субъектілері/ Субъекты квазигосударственного сектора

Тек құқық қорғау органдары/ Только правоохранительные органы

Мемлекеттің қатысуынсыз жеке компаниялар/ Частные компании без государственного участия

Мемлекеттік функцияларды орындауға уәкілетті лауазымды тұлғалар/ Должностные лица, уполномоченные на выполнение государственных функций

Ресми мәртебесі жоқ азаматтар/ Граждане без официального статуса

Қызметтік міндеттерді адал орындау/ Добросовестное выполнение служебных обязанностей

Қызметтік міндеттерге байланысты емес сыйлықтарды қабылдау/ Получение подарков, не связанных с исполнением служебных обязанностей

Жеке пайда алу үшін қызметтік жағдайды пайдалану/ Использование служебного положения для получения личной выгоды

Лауазымды адамға пара беру/ Подкуп должностного лица

Пара талап ету/ Вымогательство взятки

Қызметтік құпияны заңсыз жариялау/ Незаконное разглашение служебной тайны