WorksheetsБалалар әдебиеті 1часть
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
“Пайда ойлама, ар ойла, Талап қыл артық білуге, Артық ғылым кітапта, Ерінбей оқып көрге” өлеңінің авторы кім?
А. Құнанбаев
Ы. Алтынсарин
Ш. Құдайбердиев
С. Торайғыров
И. А. Крыловтың 44 мысал өлеңін аударып, “Үлгілі тәржіме” деген атпен бастырып шығарған қаламгер
С. Көбеев
С. Торайғыров
С. Дөнентаев
Ы. Алтынсарин
Қазақ ауыз әдебиетінің кейіпкері, қара қылды қақ жарған әділеттіліктің, тапқыр даналықтың, мейір-шапағаттың, қарапайымдылықтың халық жадындағы балама бейнесі, қазақ халқының ертегісі мен аңыз әңгімесінің кейіпкері кім?
Аяз би
Мадан хан
Баба түкті шашты Әзіз
Жиренше
С. Көбеевтің “Үлгілі бала” кітабы қай жылы жарық көрді?
1912
1914
1910
1915
Балалар үшін алғашқы жазылған оқулық
“Қырғыз хрестоматиясы”
“Әдеп”
“Ақыл”
“Үлгілі бала”
М. Әуезовтің балаларға арналған туындысын белгілеңіз.
“Жетім”
“Кінәмшіл бойжеткен”
“Қыр суреттері”
“Қаралы сұлу”
“Асауын белтіріктің ұстап алып, Астыма бес қап бидай теңдеп кеттім.” Бұл жолдар қай жанрдан алынған?
Өтірік өлең
Жұмбақ
Мақал
Жаңылтпаш
“Екі өркешін қом басқан, Тілін тікен тескенген, Алабота, теріскен Мұрындығы келіскен”. Бұл өлең қалай аталады?
“Маң, маң басқан, маң басқан”
“Түйе, түйе, түйелер”
“Малдың баласын сүюі”
“Қасқырдың қойшыларға айтқаны”
“Қара сиырым қарап тұр, қызыл сиырым жалап тұр”. Қай жанрға жатады?
Жұмбақ
Мақал
Мәтел
Өтірік өлең
Ұлы Отан соғысында қаза тапқан, “Шығыс ұлына хат” жазған жазушы кім?
Б. Бұлқышев
Қ. Қайсенов
М. Ғабдуллин
Ж. Жабаев
Ауыз әдебиетінің ғылымдағы атауы қалай аталады?
фольклор
ғылым
шығармашылық
ұйқас
Заман болмысын, тарихи жағдайды тауып, адамның үй-ішілік салты, мұң-мүддесі айтылатын ертегінің түрі қайсы?
тұрмыс-салт
қиял-ғажайып
хайуанаттар
күлдіргі
“Қазақ балалар әдебиетінің очерктері” кітабының авторы кім?
Ш. Ахметов
А. Байтұрсынұлы
Ы. Алтынсарин
А. Құнанбаев
“Фольклор” терминінің баламасы қандай?
Халық ауыз әдебиеті
Аңыз-әңгімелер
Эпос
Мақал-мәтелдер
Ы. Алтынсариннің “Қазақ хрестоматиясы” қай жылы жарық көрді?
1879
1977
1972
1973
Бұқара халықты патша өкіметіне, оның жергілікті өкілдері хан-сұлтандарға қарсы ұйымдасқан түрде қарулы көтеріліске шақырған қазақ ақыны кім?
М. Өтемісұлы
Ш. Уәлиханов
А. Құнанбаев
С. Көбеев
Қазақ халқының бірінші ұлы педагогы, балалар әдебиетінің негізін салушы кім?
Ыбырай Алтынсарин
Шоқан Уәлиханов
Сәбит Мұқанов
Қасым Қайсенов
“Жылдам хабар алыңыздар” үзіндісі Ы. Алтынсариннің қай өлеңінен алынған?
“Өнер – білім бар жұрттар”
“Эй, достарым!”
“Кел, балалар, оқылық”
“Эй, жігіттер”
Қазақ әдебиетінің мектеп жасына дейінгі және мектеп жасындағы балаларға лайықты жазылған саласы қалай аталады?
Балалар әдебиеті
Әдебиет сыны
Әдебиет теориясы
Әдебиет тарихы
Көбіне жеңіл сюжетке құрылған шағын шығармалар, хайуанаттар жайындағы жазылған әңгіме, ойын түріне құрылған өлеңдер балалар әдебиетінің қай кезеңіне жатады?
Мектепке дейінгі балалар әдебиеті
Жоғары сынып оқушыларына арналған әдебиет
Тоғыз жылдық мектеп оқушыларына арналған әдебиет
Балалар ауыз әдебиеті
Төрт түлік жайындағы өлеңді таңдаңыз.
“Маң, маң басқан, маң басқан”
“Бақа”
“Бір қазан сүт”
“Тұсау кесу”
“Асауын белтіріктің ұстап алып, Астыма бес қап бидай теңдеп кеттім.” Бұл жолдар қай жанрдан алынған?
Өтірік өлең
Жұмбақ
Мақал
Жаңылтпаш
Төмендегі шығармалардың қайсысы ауыз әдебиетіне жатады?
«Ер Тестік»
«Бай баласы мен жарлы баласы»
«Аққу, шортан һәм шаян»
«Менің Республикам»
Ауыз әдебиетінің жазба әдебиетінен айырмашылығы неде?
авторы жоқ
авторы бар
жаңа шыққан
асыл қазына
“... ерекшеілігі айтылуы қиын сөздерді тілдің ішкі үйлесіміне сай, бірыңғай ұяң немесе қатаң дыбыстардан келетін сөздермен тіркестіре отырып, қайта-қайта айтқызу бала тілінің айқындала түсуіне пайдасын көп тигізеді.” – бұл анықтама қай ауыз әдебиеті түріне қатысты?
Жаңылтпаш
Өтірік өлең
Санамақ
Жұмбақ
Санау сауаттылығына, ойдың бір ізділігіне үйрететін жанрды анықтаңыз.
Санамақ
Өтірік өлең
Жаңылтпаш
Жұмбақ
Асанның “Ердің күні болса да, Алдыңа келіп қалған соң, Қол қусырып барған соң, Аса кеш те, қоя бер,” деген өлеңінде не туралы айтылған?
Кешірімдік
Дәстүр, салт мәселесі
Жер мәселесі
Достық
Ы. Алтынсарин ұйымдастырған тұңғыш мектеп қай жылы, қай қалада ашылды?
1864 ж. Торғайда.
1865 ж. Қостанайда.
1865 ж. Орынборда.
1863 ж. Ырғызда.
“Менің атым Қожа” кімнің шығармасы?
Б. Соқпақбаев
М. Мақатаев
М. Әуезов
О. Бөкей
Балалар әдебиетінде жиі қолданылатын тәсілді белгілеңіз.
Түсінікті тіл, бейнелілік
Күрделі метафоралар
Ғылыми терминдер
Өндірістік лексика
Балалар әдебиетінде кейіпкердің басты қасиеті қандай болуы керек?
Әділ, батыл, қайырымды
Кекшіл
Айналасына немқұрайлы
Залым
“Алдар көсе” қай жанрға жатады?
Сатиралық-тұрмыс ертегісі
Хайуанаттар ертегісі
Қиял-ғажайып
Әпсана
Балалар әдебиетінің жанрларының бірін таңдаңыз.
Ертегі
Роман-эпопея
Трактат
Роман
Қазақ әдебиетіндегі алғашқы мысалшы кім?
Ахмет Байтұрсынұлы
Ы. Алтынсарин
Бердібек Соқпақбаев
Шоқан Уәлиханов
“Арыстан мен түлкі”, “Қарға мен түлкі” сияқты шығармалар қай жанрға жатады?
Мысал
Аңыз
Лирика
Ертегі
Тіл ұстарту мақсатында қолданылатын шағын жанрды белгілеңіз.
Жаңылтпаш
Жұмбақ
Айтыс
Мақал-мәтелдер
Балалар әдебиетіндегі дидактикалық жанрды атаңыз.
Мысал
Роман
Поэма
Лирика
Аңыз бен ертегінің айырмашылығын көрсетіңіз.
Аңыз тарихи тұлғаларға негізделеді
Аңыз фантастикаға көп негізделеді
Екеуі де бірдей
Қиялға негізделеді
“Балалық шақ” тақырыбын кең жазған қазақ жазушысы кім?
Б. Соқпақбаев
М. Әуезов
А. Байтұрсынұлы
А. Құнанбаев
Балалар әдебиетінде тіл қандай болуы тиіс?
Түсінікті, жеңіл
Ғылыми
Күрделі, философиялық
Философиялық
Балалар психологясына сай жазу принципі қалай аталады?
Балаларға икемдеу (адаптация)
Логикалық жүйелеу
Сюжеттік құрылым
Сюжеттік
Хикая жанрының ерекшелігі қандай?
Қысқа, оқиғаға құрылатын
Ұзақ
Көптомдық
Тек өлең түрінде
Балалар фольклорының түрі емес қайсысы?
Ы. Алтынсарин
Абай
Б. Майлин
Денентаев
Балалар әдебиетінің дамуына үлес қосқан орыс классигі кім?
Толстой
Пушкин
Достоевский
Ломоносов
Ертегілердің шығу тегі неге негізделеді?
Халық қиялына
Ғылыми фактіге
Мектеп жүйесіне
Философияға
Белгілі балалар жазушысы Әнуарбек Дүйсенбиевтің шығармалары қай сипатта?
Балаларға арналған өлеңдер
Тарихи романдар
Ғылыми еңбектер
Монографиялар
Ертегілердің балалар әдебиетіне әсерін сипаттайтын дұрыс тұжырымды таңдаңыз.
Баланың қиялын, ойлауын, мінез-құлқын қалыптастыратын көпқабатты мәтін
Тек тіл үйрету қызметін атқарады
Тек көңіл көтеру мақсатында жазылады
Тек тарихи деректерге сүйінеді
Балалар әдебиетінің негізгі жанрлық ерекшеліктерін анықтауда басты критерий қайсысы болып саналады?
Баланың қабылдау мүмкіндігі мен психологиясына сай келуі
Туындының көлемі
C)
Автордың жас ерекшелігі
Қазақ балалар әдебиетінің бастауында тұрған, балаларға арналған алғаш мысалдар мен аудармаларды енгізген қаламгер кім?
Ыбырай Алтынсарин
Міржақып Дулатов
Ахмет Байтұрсынұлы
Сәкен Сейфуллин
«Менің атым Қожа» повесіндегі Қожа бейнесінің балалар әдебиетіндегі рөлі қай сипаттамамен дұрыс беріледі?
Кемшілігі де, жақсы қасиеті де бар шынайы психологиялық бейне
Классикалық батырлық үлгідегі қаһарман
Тарихи тұлғаның көркем бейнесі
Мифтік сипаттағы кейіпкер
Балалар поэзиясында тілдің ырғақтылығы мен дыбыстық үйлесімділігі ерекше маңызды болуының себебі қандай?
Баланың есте сақтау қабілетін жеңілдетіп, қабылдауын арттыру үшін
Балалар поэзиясы тек музыкаға арналатындықтан
Балалар тек ұйқасқа мән беретін үшін
Поэзияда мағына екінші орында тұратындыктан
Балалар әдебиетіндегі «антропоморфизм» құбылысы дегеніміз не?
Жануарлар мен табиғатқа адамдық қасиеттер беру
Балаларға арналған тарихи дәлдікке негізделген туынды
Балаларға түсініксіз күрделі сюжет құру
Көркем тілден бас тарту
Балалар әдебиетінде «тәрбиелік мақсат» түсінігі ең алдымен нені білдіреді?
Кейіпкер іс-әрекеті арқылы үлгі көрсету және құндылық сіңіру
Оқырманға тікелей бұйрық беру
Автордың өз өмірін баяндауы
Сюжеттің тым күрделенуі
«Балалар әдебиеті – алдымен эстетикалық категория» деген пікір нені білдіреді?
Балаларға арналған шығарма көркемдік талапқа сай болуы қажет
Балалар әдебиеті – ғылыми мәтін
Туынды тек әсем безендірілуі керек
Балалар әдебиетінде мағына емес, тек сурет маңызды
Б. Соқпақбаевтың шығармаларындағы басты көркемдік тәсіл қандай?
Әлеуметтік-психологиялық реализм
Тек тарихи романтика
Фантастикалық гиперболалар
Мифтік символизм
Балалар әдебиетінің ересектер әдебиетінен басты айырмашылығы қандай?
Балаларға таныс орта, жас ерекшелік психологиясына лайық баяндау
Тілі күрлелірек
Қатаң ғылыми дәлдік талап етіледі
Балалар прозасында оқиғаны бірінші жақтан баяндаудың тиімділігі неде?
Баланың ішкі әлемін шынайы жеткізіп, оқырманмен тікелей эмоционалдық байланыс орнатады
Оқиғаны қысқа етуге мүмкіндік береді
Тек мектеп оқушылары үшін қолданылады
Автор мәтінге араласпайды
Қазақ халық ертегілерінің балалар әдебиетіне әсері қай тұста көрінеді?
Тілдің қарапайымдылығы мен даналыққа толы мазмұнында
Тек сюжетінде
Кейіпкерлердің жасанды мінездерінде
Өтірікке ғана құрылуында
Балалар әдебиетіндегі «дидактикалық жүктің» шамадан тыс болуы нені тудыратады?
Көркемдік әсерін төмендетіп, мораль айтуға айналдырады
Кейіпкерлерді нанымды етеді
Шығарманың қызығушылығын арттырады
Сюжетті күрделендіріп, тартымды қылады
Балалар әдебиетіндегі лирикалық шығармалардың функциясы қандай?
Эмоциялық сезімін, әсемдікке құштарлығын, тілдік талғамын қалыптастыру
Баланың мінезін қалыптастыру емес, тек көңіл көтеру
Тек табиғатты суреттеу
Оқиғаның дамуын баяндау
Балалар әдебиетінде «автор бейнесінің» ерекшелігі қандай?
Автордың балаға бағытталған тілдік, тәрбиелік позициясы анық сезіледі
Автор әрдайым жасырын болады
Автор ешқашан пікір білдірмейді
Автор тек ғылыми дәлдікке жауапты
Қазақ балалар әдебиетіндегі реалистік бағыттың нығаюы қай кезеңмен байланысты?
XIX ғасырдың II жартысы – ағартушылық кезең
Ғүн дәуірі
Қола дәуірі
Тәуелсіздікке дейінгі орта ғасырлар
Балалар әдебиеті туралы дұрыс тұжырымды таңдаңыз.
Жас буынның сана-сезімін оятып, ақыл-есін дамытатын, оларды адамгершілік т.б. қасиеттерге тәрбиелейді
Жас буынның Отанға деген санасын оятып, дүниетанымдық толықты қалыптастырады
Жалпы адамзаттың ақыл-есін оятып, оның жалпы көзқарасын дамытады
Барлығы дұрыс
Балалар әдебиетінің мақсаты қандай?
Мектеп жасына дейінгі 3 жастан 17 жасқа дейінгі оқушыларға әдеби тілде жазылған жоғары идеялы, қызықты шығармалар беру
Жас бүлдіршіндерді жас ерекшеліктеріне байланысты психо-педагогикалық тұрғыда тәрбиелеу
Жас буынның дүниетанымдық талғамын қалыптастыру
Дұрыс жауап жоқ
Балалар әдебиеті өз ішінде қанша салаға жіктеледі?
4
6
7
3
«Ел өтірігі үлкендерден гөрі балалардікі, балалар әдебиетіне жатады» деп түйіндеген кім?
І. Жансүгіров
М. Әуезов
М. Жұмабаев
Ы. Алтынсарин
«Әдебиет — сөз арқылы сұлу суреттелетін өнер» деген орыс жазушысы кім?
Горький
Пушкин
Толстой
Лермонтов
1927 жылы жарық көрген «Өтірік» атты жинақтың авторы кім?
І. Жансүгіров
Б. Майлин
М. Жұмабаев
Абай
«Әр жылдар ойлары», «Ертегілер» деген ғылыми еңбектердің авторы кім?
М. Әуезов
І. Жансүгіров
М. Жұмабаев
С. Сейфуллин
Адам баласы тарихында ауыз әдебиетінің алтын ұрығы — жыр, өлеңнің алғашқы бастамасы қайысы?
Бесік жыры
Тұсау кесер
Ертегілер
Айтыс
«Таңдайларың тақылдап, сөйлегенде сөз бермей, шешен болар ма екенсің?» — бұл қай халық фольклоры?
Бесік жыры
Тұсау кесер
Жаңылтпаш
Ертегі
«Қаз, қаз, балам, қаз балам, қадам бассаң мәз болам. Күрмеуіңді шешейік, тұсауыңды кесейін» — бұл қандай дәстүрлік өлең?
Тұсау кесер
Бесік жыры
Өтірік өлең
Жыр
Қазақ халқының мал шаруашылығына байланысты шыққан өлеңдер қалай аталады?
Төрт түлік мал
Шаруашылық
«Түйе-түйе»
«Бөбек тілегі»
Баланы дұрыс та айқын сөйлеуге үйрететін, тілін дамытуға жаттықтыратын жанр қайсы?
Жаңылтпаш
Мақал
Мәтел
Өтірік өлең
«Төбесі төбел төрт берік, төртеуі де көк берік» — бұл қандай жанрға жатады?
Жаңылтпаш
Мақал
Мәтел
Жұмбақ
Мақал мен мәтелдің айырмашылығы неде?
Мақалда ой тұжырымдалады, ал мәтел астарлы түрде айтылады
Мақал астарлы түрде, ал мәтелде ой тұжырымдалып беріледі
Мақалда сөздер көп, ал мәтелде аз болады
Ешқандай айырмашылық жоқ
Мақал деген не?
Көбіне шендестіруге қолданылады
Көбіне литотаға құрылады
Көбіне астарлы мәнде болады
Көбіне гиперболаға құрылады
«Көппен көрген ұлы той» қандай түрге жатады?
Мәтел
Мақал
Даналар сөзі
Жұмбақ
Ы. Алтынсарин қашан, қай жерде туған?
1841 ж. Қостанай обл.
1841 ж. Көкшетау обл.
1842 ж. Қостанай
1841 ж.
А.Құнанбаевты зерттеген поляк саяхатшысы кім?
Адольф
Мелиоранский
Радлов
Потанин
Абайдың табиғат лирикасын бейнелеген өлеңі
“Жаз”, “Жазғытұрым”
“Көзімнің қарасы”
“Жігіттер, ойын арзан…”
“Қартық шақ”
1886 жылы жазылған, Абайдың білімге, оқуға шақырушы өлеңі қайсы?
“Ғылым таппай мақтанба”
“Қансонарда”
“Желсіз түнде жарық ай”
“Жаз”
Жұмбақтың балалар әдебиетіндегі орны қалай сипатталады?
Жұмбақ бала зейінін тапқыштыққа, тілін шеберлейтін сөзді үйлестіріп, ұқсастырып айтуға мүмкіндік береді
Жұмбақ бір затты жасырып көрсетеді
Жұмбақ мақал іспетті халық фольклоры
Барлығы дұрыс
Жұмбақтың балаларға пайдалы жағы қалай беріледі?
Өз бойындағы құпияны шештіру, айтқызу арқылы өмірді танытады
Өз бойындағы құпияны шештіру арқылы баланы тәрбиелеп өсіреді
Тәрбиелік маңызы өте көп
Барлық жауап дұрыс
Ыбырай әңгімелерін қанша топқа бөлеміз?
3
4
5
6
Ыбырай творчествосындағы еңбеке тәрбиелейтін әңгімелер ішінде ең ірісі қайсы?
“Бай баласы мен жарлы баласы”
“Жаз”
“Ертегілер жинағы”
“Үлгілі бала”
Балалар әдебиетінде «өсиет сөз» немесе моральдың табиғи көрінісі қалай беріледі?
Кейіпкер әрекеті мен оқиға арқылы, жасырын түрде
Автордың тікелей түсіндірмесі арқылы
Тек аңыз немесе ертегі арқылы
Тек өлең жолдарында
Балалар әдебиетінде «белгілі бір жасқа арналған» ұстанымы нені білдіреді?
Оқырманның жас ерекшелігіне сай болуы
Авторға жеңілдік беру
Тек оқудың жылдамдығын талап ету
Жанрды шектеу
Балалар әдебиетінде метафора мен символдың қолданылуының мақсаты қандай?
Оқырманның қиялын дамыту, моральдік және эстетикалық әсер беру үшін
Тек ересектерге арналған шығармаларда болады
Балалардың түсінігін қиындату үшін
Сюжетті жылдам аяқтау үшін
Балалар әдебиетінде «фантастикалық сюжет» не үшін қолданылады?
Шынайы өмір құндылықтарын және моральді қызықты формада жеткізу үшін
Тек шетел әдебиетінің үлгісі ретінде
Тек қиялға берілуді көрсету үшін
Балаларды тек ойынға тарту үшін
Абайдың қай сөздерінде халық ағарту мәселесі көтеріледі?
2,7,8,10
1,3
11,12
4,8
Абай қай жылы туылған?
1845
1841
1847
1846
Абайдың туған жері қай өңір?
Семей
Орал
Жетісу
Қаратау
“Ұстаздық еткен жалқпас, үйретуден балаға” деп айтқан ақын кім?
Абай
Мағжан
Сәкен
Шәкәрім
Абайдың “оныншы сөз” деп аталатын бөлімі кімге арналған?
Ата-анаға
Бала-әкеге
Ата мен балаға
Өз шәкірттеріне
С. Көбеев қашан туылған?
1878
1874
1872
1889
С. Торайғыровтың өмір сүрген уақыты қайсы?
(1893-1920)
(1895-1922)
(1896-1925)
(1892-1928)
Қазақтың тұңғыш педагогы кім?
Ы. Алтынсарин
Мағжан
Сәкен
Сәбит
Б. Соқпақбаев прозасының балаларға әсерінің ерекше қуатты болу себебі неде?
Балалардың психологиясын дәл беруі, шынайы өмірді көрсетуі
Ғылыми жаңалықтарға толы болуы
Көп мифтік элементтер қолданғаны
Фантастикалық болуы
Ы. Алтынсариннің Крыловтан аударғаны:
Қарға мен түлкі
Үш ұры
Мейірімді бала
Жыл шөп
