wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Экология бойынша тест

Total questions: 72

Worksheet time: 36mins

Name
Class
Date
1.

Адам санының өсуіне айтарлықтай әсер ететін және халық санын төмендетуге қабілетті факторлардың қайсысы төменде көрсетілген?

a)

Ауа температурасы, жел, қар жамылғысының қалыңдығы

b)

Тек ауа температурасы

c)

Тек жауын-шашын

d)

Тек күн радиациясы

2.

Қоршаған өсімдіктердің сипаты қандай факторға жатады?

a)

Орта кедергілері

b)

Тек биологиялық фактор

c)

Тек физикалық фактор

d)

Тек химиялық фактор

3.

Жыртқыштар, паразиттер және аурулар қандай топқа жатады?

a)

Халық санын төмендетуге қабілетті факторлар

b)

Тек қоректік ресурстар

c)

Тек ауа температурасы

d)

Тек жауын-шашын

4.

Қосымша фактор ретінде қайсысын ұсынуға болады?

a)

Адам әрекеті

b)

Тек жел

c)

Тек қар жамылғысы

d)

Тек күн радиациясы

5.

Қазіргі кезде адам демографиясына тікелей әсер етпейтін негізгі факторларды атаңыз.

a)

Ауа температурасы, жел-қар жамылғысының қалыңдығы, ауаның ылғалдылығы

b)

Жыртқыштар, паразиттер, инфекциялық аурулар

c)

Соғыс, қарулы қақтығыстар

d)

Экономикалық дағдарыстар

6.

Адамдардың табиғи климаттық жағдайларға бейімделуіне қандай технологиялар көмектеседі?

a)

Тұрғын үй, жылыту/салқындату жүйелері, ауыл шаруашылығы

b)

Жыртқыштар, паразиттер

c)

Соғыс, қарулы қақтығыстар

d)

Пандемиялар

7.

Халық санына әлі де әсер етуі мүмкін, бірақ қазіргі таңда әлсіреген факторларды көрсетіңіз.

a)

Жыртқыштар, паразиттер, инфекциялық аурулар

b)

Ауа температурасы, жауын-шашын

c)

Тұрғын үй, жылыту жүйелері

d)

Күн радиациясы

8.

Табиғи апаттардың халық санына әсер ету мүмкіндігі қандай жағдайда жоғарылайды?

a)

Қауіпсіз баспананың жетіспеуі кезінде

b)

Ауыл шаруашылығы дамыған кезде

c)

Тұрғын үй технологиялары қолданылғанда

d)

Құқық қорғау жүйесі күшейгенде

9.

Экономикалық және әлеуметтік бәсекелестер халық санына қалай әсер етуі мүмкін?

a)

Ресурстар үшін жанама бәсеке арқылы

b)

Ауа температурасының өзгеруі арқылы

c)

Жылыту жүйелерінің дамуы арқылы

d)

Күн радиациясының төмендеуі арқылы

10.

Кәдімгі жалпақжапырақты орман қауымдастығының тік құрылымын құрастыру үшін қандай жануарлар мен өсімдіктер қолданылады?

a)

Жапырақты емен, көкек мүгі, қара барқыт шетен, қоян, борсық, жауын құрты

b)

Қарағай, шырша, ақ қайың, түлкі, қасқыр, қоңыз

c)

Бидай, жүгері, тышқан, қарға, қоңыз

d)

Қызғалдақ, раушан, көбелек, ара, қоңыз

11.

Кәдімгі жалпақжапырақты орман қауымдастығында қандай құстар кездеседі?

a)

Үлкен синица, әнші дрозд, жорға торғай, жапалақ

b)

Аққу, қарлығаш, көкек, торғай

c)

Қарға, сауысқан, көгершін, бұлбұл

d)

Тырна, бүркіт, сұңқар, шымшық

12.

Кәдімгі жалпақжапырақты орман қауымдастығында қандай саңырауқұлақтар кездеседі?

a)

Құнарлы саңырауқұлақ (боровик), ағашқұрт саңырауқұлағы

b)

Ақ саңырауқұлақ, бал саңырауқұлақ

c)

Қызыл саңырауқұлақ, көк саңырауқұлақ

d)

Қара саңырауқұлақ, сары саңырауқұлақ

13.

Кәдімгі жалпақжапырақты орман қауымдастығында өсімдіктердің қандай түрлері кездеседі?

a)

Қара барқыт шетен, майсикүл, ұсақжапырақты жөке, қызыл қарлыған

b)

Бидай, жүгері, сұлы, арпа

c)

Қарағай, шырша, самырсын, балқарағай

d)

Қызғалдақ, раушан, лалагүл, бақбақ

14.

Кәдімгі жалпақжапырақты орман қауымдастығында қандай бунақденелілер кездеседі?

a)

Қара қоңыздар, жапырақ ширатқыш көбелек, қиқоңыз, жауын құрты

b)

Бал арасы, көбелек, қоңыз, шыбын

c)

Құмырсқа, шегіртке, қоңыз, маса

d)

Қоңыз, көбелек, ара, шыбын

15.

Орманның жоғарғы ярусында қандай ағаштар кездеседі?

a)

Сырт жапырақты емен, ұсақжапырақты жөке

b)

Қара барқыт шетен, кәдімгі калина

c)

Ландыш майский, борвик

d)

Жужелицы, мокрицы

16.

Орман астындағы негізгі бұталар қай яруста орналасқан?

a)

Жоғарғы ярус

b)

Ортаңғы ярус

c)

Төменгі ярус

d)

Топырақ беті

17.

Төменгі яруста қандай өсімдіктер кездеседі?

a)

Сырт жапырақты емен

b)

Ландыш майский, борвик

c)

Жапырақ ширатқыш

d)

Жужелицы

18.

Топырақ бетінде қандай омыртқасыздар кездеседі?

a)

Жапырақ ширатқыш

b)

Жужелицы, мокрицы, сколопендра

c)

Қара барқыт шетен

d)

Ландыш майский

19.

Топырақ қабатында қандай жануарлар мекендейді?

a)

Жапырақ ширатқыш

b)

Жапырақта паразиттейтін тля

c)

Жауын құрты, қи қоңызы, көртышқан

d)

Қара барқыт шетен

20.

Орманның қай қабатында қояндар мен борсықтардың індері орналасады?

a)

Жоғарғы ярус

b)

Ортаңғы ярус

c)

Жерасты індері

d)

Төсеніш қабаты

21.

Орман құрылымының әр қабатының экологиялық маңызы неде?

a)

Барлық қабаттарда бірдей өсімдіктер мен жануарлар мекендейді

b)

Әр қабатта әртүрлі өсімдіктер мен жануарлар тіршілік етеді, бұл биоалуантүрлілікті арттырады

c)

Тек жоғарғы қабат маңызды

d)

Тек топырақ қабаты маңызды

22.

Жасанды ортада бактериялар санының 10 тәулік ішіндегі өзгеруін сипаттайтын кестеде 5-ші тәулікте дарақтар саны қанша?

a)

12

b)

8

c)

10

d)

6

23.

Кестедегі деректерге сүйене отырып, бактериялар санының ең жоғары мәні қай тәулікте байқалады?

a)

4

b)

5

c)

6

d)

3

24.

Кестедегі бактериялар санының өзгеруіне қарап, оптимум аймағы қай тәуліктер аралығында орналасқан?

a)

3-6 тәуліктер

b)

1-2 тәуліктер

c)

7-10 тәуліктер

d)

8-10 тәуліктер

25.

Кесте бойынша бактериялар санының жойылу/әлсіреу аймақтары қай тәуліктерде байқалады?

a)

1 және 10

b)

5 және 6

c)

3 және 4

d)

7 және 8

26.

Кестедегі деректерге сүйене отырып, бактериялар санының екі критикалық нүктесін анықтаңыз.

a)

1 және 10 тәуліктер

b)

4 және 5 тәуліктер

c)

2 және 8 тәуліктер

d)

6 және 7 тәуліктер

27.

Түрдің төзімділік шектері бактериялар санының қандай мәндеріне сәйкес келеді?

a)

Ең төмен және ең жоғары мәндер

b)

Орташа мәндер

c)

Тек ең жоғары мән

d)

Тек ең төмен мән

28.

Кестедегі деректерге сүйене отырып, бактериялар санының өзгеру графигін құру үшін қандай параметрлерді көрсету керек?

a)

Төзімділік шектері, критикалық нүктелер, оптимум диапазоны, пессимум аймақтары

b)

Тек оптимум диапазоны

c)

Тек критикалық нүктелер

d)

Тек пессимум аймақтары

29.

Консорция құрылымының сызбасында қандай негізгі консорт түрлері көрсетілген?

a)

Эдификатор, предоминант, детерминант, концентр

b)

Автотроф, гетеротроф, продуцент, консумент

c)

Популяция, биоценоз, биогеоценоз, экожүйе

d)

Мутуалист, паразит, комменсал, хищник

30.

Эдификатор дегеніміз не?

a)

Қауымдастықтың құрылымын анықтайтын негізгі түр

b)

Қауымдастықтағы ең көп таралған түр

c)

Қауымдастықтағы сирек кездесетін түр

d)

Қауымдастықтағы барлық түрлердің жиынтығы

31.

Концентрат дегеніміз не?

a)

Қауымдастықтың орталық элементі

b)

Қауымдастықтағы барлық түрлердің жиынтығы

c)

Қауымдастықтағы ең сирек кездесетін түр

d)

Қауымдастықтағы ең көп таралған түр

32.

Детерминант түрлерінің қауымдастықтағы рөлі қандай?

a)

Қауымдастықтың дамуын анықтайды

b)

Қауымдастықтың құрылымын бұзады

c)

Қауымдастықтағы барлық түрлерді жояды

d)

Қауымдастықтағы энергияны сақтайды

33.

Консорция дегеніміз не?

a)

Бір түрдің дараларының жиынтығы

b)

Әртүрлі таксономиялық топтарға жататын, тұрақты, өзара байланысқан қауымдастық

c)

Тек қана автотрофты өсімдіктердің жиынтығы

d)

Бір ғана гетеротрофты организмдер тобы

34.

Консорцияның орталық түрі ретінде әдетте не қызмет атқарады?

a)

Сапрофиттер

b)

Эдификатор

c)

Құстар

d)

Жәндіктер

35.

Консорцияның ядросы дегеніміз не?

a)

Консорциядағы барлық жануарлар

b)

Консорциядағы орталық негізгі организм

c)

Барлық паразиттер

d)

Барлық саңырауқұлақтар

36.

Консорциядағы I концентрге қандай организмдер жатады?

a)

Тек қана құстар

b)

Тікелей және міндетті түрде ағашқа тәуелді организмдер

c)

Барлық жәндіктер

d)

Барлық өсімдіктер

37.

Консорциядағы I концентрдің сипаты қандай?

a)

Организмдер ағашсыз өмір сүре алады

b)

Организмдер ағашсыз өмір сүре алмайды

c)

Организмдер суда ғана өмір сүреді

d)

Организмдер топырақта ғана өмір сүреді

38.

Консорцияда біржақты байланыс қандай жағдайда болуы мүмкін?

a)

Барлық түрлер тең дәрежеде

b)

Гетеротрофты организмдер орталық түрмен

c)

Тек автотрофтар арасында

d)

Тек саңырауқұлақтар арасында

39.

II концентрге жататын организмдердің тіршілігі ағашқа қалай байланысты?

a)

Тікелей байланысты

b)

Жанама байланысты

c)

Мүлде байланысты емес

d)

Тек ағаштың тамырына байланысты

40.

III концентрге жататын организмдердің ағашпен байланысы қандай?

a)

Өте күшті, тікелей

b)

Жанама, өте әлсіз

c)

Мүлде жоқ

d)

Тек жапырақ арқылы

41.

II концентрге мысал болатын организмді таңдаңыз.

a)

Түлкі

b)

Ағаштың жапырағымен қоректенетін жәндік

c)

Қоян

d)

Бедене

42.

III концентрге жататын жануарлардың ерекшелігі неде?

a)

Ағашқа тікелей тәуелді

b)

Ағаштың көлеңкесі немесе микроклиматын пайдаланады

c)

Ағаштың жапырағымен қоректенеді

d)

Тек топырақтағы шіріндімен қоректенеді

43.

II концентрдің сипаттамасы қандай?

a)

Тіршілігі ағашқа тікелей байланысты

b)

Тіршілігі ағашқа байланысты, бірақ тікелей емес

c)

Ағаш тек орта құраушы фактор

d)

Ағашқа мүлде тәуелді емес

44.

III концентрге мысал болатын жануарды таңдаңыз.

a)

Жауын құрт

b)

Жапырақпен қоректенетін жәндік

c)

Түлкі

d)

Өрмекші

45.

III концентрдің сипаттамасы қандай?

a)

Ағашқа тікелей тәуелді

b)

Ағаш — тек орта құраушы фактор

c)

Ағаштың жапырағымен қоректенеді

d)

Ағаштың тамырына тәуелді

46.

Экожүйеде редуценттер мүлдем болмаса, органикалық қалдықтармен не болады?

a)

Олар тез ыдырайды

b)

Олар дерлік ыдырамайды

c)

Олар суға айналады

d)

Олар газға айналады

47.

Зат айналымы бұзылғанда экожүйеде қандай өзгеріс байқалады?

a)

Органикалық заттар топыраққа қайта оралады

b)

Қоректік элементтер ыдырамайды

c)

Минералдық заттар көбейеді

d)

Энергия ағыны күшейеді

48.

Топырақта минералдық заттардың жетіспеушілігі қандай нәтижеге әкеледі?

a)

Өсімдіктердің қоректенуі жақсарады

b)

Өсімдіктердің қоректенуі нашарлайды

c)

Топырақтың ылғалдылығы артады

d)

Энергия ағыны күшейеді

49.

Экожүйеде редуценттер қызметі әлсіз болса, жалпы өнімділікке қалай әсер етеді?

a)

Жалпы өнімділік артады

b)

Жалпы өнімділік төмендейді

c)

Жалпы өнімділік өзгермейді

d)

Жалпы өнімділік тұрақты болады

50.

Орта өзгергенде топырақтың қандай қасиеттері өзгереді?

a)

Топырақтың түсі өзгереді

b)

Топырақтың ылғалдылығы, ауа өткізгіштігі өзгереді

c)

Топырақтың қаттылығы артады

d)

Топырақтың температурасы төмендейді

51.

Органикалық заттардағы энергия босап шықпайтын жағдайда не болады?

a)

Басқа организмдер энергияны пайдалана алмайды

b)

Энергия барлық организмдерге таралады

c)

Энергия суға айналады

d)

Энергия топыраққа сіңеді

52.

Редуценттердің болмауы экожүйеге қандай әсер етеді?

a)

Экожүйе тұрақты болады

b)

Экожүйе тұрақсыз болады

c)

Зат алмасу жақсарады

d)

Биоқауымдастық күшейеді

53.

Уақытша қоқыс орнының жауын-шашын кезінде қандай қауіп төнуі мүмкін?

a)

Өзенге зиянды заттардың түсуі

b)

Балықтардың көбеюі

c)

Өсімдіктердің өсуі

d)

Топырақтың жақсаруы

54.

Қоқыс орнынан тарайтын ластағыштар қандай өзгеріске әкелуі мүмкін?

a)

Топырақтың химиялық құрамын өзгертуі

b)

Ауаның тазарып кетуі

c)

Жануарлар санының артуы

d)

Өсімдіктердің тез өсуі

55.

Сирек кездесетін өсімдік түрлерінің жойылуына не себеп болуы мүмкін?

a)

Қоқыс орнынан тарайтын ластағыштар

b)

Күн сәулесінің көбеюі

c)

Жаңбырдың азаюы

d)

Желдің күшеюі

56.

Экожүйенің тұрақтылығын қамтамасыз етудің басты шарты қандай?

a)

Табиғи байлықтарды қорғау

b)

Қоқыс тастау

c)

Өсімдіктерді кесу

d)

Өзенге зиянды заттар қосу

57.

Қоқыс орнынан шыққан зиянды заттардың суда ұзақ жылдар бойы сақталуы экожүйеге қалай әсер етеді?

a)

Экожүйенің қалпына келуін қиындатады

b)

Экожүйені жақсартады

c)

Балықтардың санын арттырады

d)

Өсімдіктердің өсуін тездетеді

58.

Жусан (Artemisia) өсімдігіне жүргізілген экспериментте топырақтағы ылғал мөлшері ең төмен болған топтың орташа тіршілік ұзақтығы қанша ай болды?

a)

12 ай

b)

9 ай

c)

6 ай

d)

3 ай

59.

Эксперимент нәтижесінде жусан өсімдігінде қандай өзгерістер анықталды?

a)

Жапырақ беті ұлғайған, эфир майы азайған, тамыр жүйесі қысқарған

b)

Жапырақ беті кішірейген, эфир майы артқан, тамыр жүйесі тереңдеген

c)

Жапырақ беті өзгермеген, эфир майы өзгермеген, тамыр жүйесі өзгермеген

d)

Жапырақ беті ұлғайған, эфир майы артқан, тамыр жүйесі қысқарған

60.

Жусан өсімдігінің ылғал тапшылығына бейімделу формаларының бірі қайсы?

a)

Жапырақ бетінің ұлғаюы

b)

Эфир майының концентрациясының төмендеуі

c)

Тамыр жүйесінің тереңдеп, жан-жаққа таралуы

d)

Жапырақ бетінің өзгермеуі

61.

Экспериментте қай топ қалыпты (оптимум) аймаққа сәйкес келеді және неге?

a)

1-топ, себебі топырақтағы ылғал мөлшері 10% (қалыпты) және тіршілік ұзақтығы ең жоғары

b)

2-топ, себебі топырақтағы ылғал мөлшері 5% (төмен) және тіршілік ұзақтығы орташа

c)

3-топ, себебі топырақтағы ылғал мөлшері 2% (өте төмен) және тіршілік ұзақтығы ең төмен

d)

Барлық топтар, себебі тіршілік ұзақтығы бірдей

62.

Жусан өсімдігінің экологиялық валенттілігі туралы қандай қорытынды жасауға болады?

a)

Жусан тек жоғары ылғалдылықта ғана тіршілік ете алады

b)

Жусан әртүрлі ылғал мөлшеріне бейімделе алады

c)

Жусан тек төмен ылғалдылықта тіршілік етеді

d)

Жусан ылғал тапшылығына бейімделе алмайды

63.

Жусан өсімдігі шөлейт жағдайдағы ылғалдың жетіспеушілігіне қалай бейімделеді?

a)

Жапырақ бетінің кішіреюі арқылы булануды азайтады

b)

Гүлдерінің түсін өзгертеді

c)

Тек қана тамыр жүйесін қысқартады

d)

Топырақтағы тұз мөлшерін арттырады

64.

Жусан өсімдігінің эфир майларының концентрациясы не үшін артады?

a)

Жапырақтың түсін өзгерту үшін

b)

Жасушаларды құрғаудан қорғау үшін

c)

Топырақтағы тұзды сіңіру үшін

d)

Гүлдену уақытын ұзарту үшін

65.

Либихтің «минимум заңы» бойынша өсімдіктің тіршілігі мен өсуі неге тәуелді?

a)

Ортадағы ең көп мөлшерде кездесетін факторға

b)

Ортадағы ең аз мөлшерде кездесетін, шектеуші факторға

c)

Барлық факторлардың орташа мәніне

d)

Тек жарық мөлшеріне

66.

Жусан өсімдігі үшін негізгі шектеуші фактор не болып табылады?

a)

Топырақтағы тұз мөлшері

b)

Топырақтағы ылғал мөлшері

c)

Күн сәулесінің ұзақтығы

d)

Ауа температурасы

67.

Жусанның құрғақ климат жағдайына жоғары дәрежеде бейімделгенін не дәлелдейді?

a)

Барлық ксерофиттік бейімделу белгілерінің болуы

b)

Тек тамыр жүйесінің дамуы

c)

Жапырақ түсінің өзгеруі

d)

Гүлдену уақытының қысқаруы

68.

Жусан өсімдігінің өмір сүру ұзақтығы ең жоғары болатын ылғал жағдайы қай аймаққа сәйкес келеді?

a)

Оптимум аймағы

b)

Пессимум аймағы

c)

Субоптимум аймағы

d)

Құрғақ аймақ

69.

Жусан өсімдігі 2% ылғал жағдайында қандай экологиялық аймаққа жатады және оның тіршілік ұзақтығы қалай өзгереді?

a)

Пессимум аймағы, тіршілік ұзақтығы қысқарады

b)

Оптимум аймағы, тіршілік ұзақтығы артады

c)

Субоптимум аймағы, тіршілік ұзақтығы максималды

d)

Құрғақ аймақ, тіршілік ұзақтығы өзгермейді

70.

Жусан өсімдігінің экологиялық валенттілігі қандай деп бағаланады?

a)

Кең

b)

Тар

c)

Орташа

d)

Белгісіз

71.

Жусан өсімдігінің шөлейт және қуаң аймақтарда кең таралуына қандай қасиеттері мүмкіндік береді?

a)

Ылғал тапшылығына төзімділігі

b)

Жоғары температураға төзімсіздігі

c)

Тек ылғалды ортада өсуі

d)

Қоректік заттарға мұқтаждығы

72.

Жусан өсімдігі морфологиялық тұрғыдан қандай ортаға жақсы бейімделген?

a)

Қоршаған орта

b)

Ылғалды орта

c)

Құнарлы топырақ

d)

Теңіз жағасы