wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Әлеуметтану бойынша тест

Total questions: 135

Worksheet time: 1hrs 20mins

Name
Class
Date
1.

Әлеуметтану - бұл:

a)

табиғат, қоғам, мемлекет және ойлаудың жалпы даму заңдары туралы ғылым

b)

жалпы қоғамның ерекше жұмыс істеуі мен дамуының заңдылықтары туралы ғылым

c)

қоғамның материалдық және рухани дамуындағы жетістіктерді зерттейтін ғылым

d)

саяси құбылыстардың пайда болуы мен дамуы, заңдылықтары туралы қоғамдық ғылым

e)

адамның объективтік шындықты түйсіну, қабылдау, сезіну формаларын зерттейтін ғылым

2.

Әлеуметтанудың ғылым ретінде негізін салған ғалым:

a)

И.Кант

b)

Г.Спенсер

c)

О.Конт

d)

Аристотель

e)

Платон

3.

Әлеуметтану өз алдына ғылым ретіндемына ғасырда пайда болды:

a)

15 ғасырда

b)

16 ғасырда

c)

17 ғасырда

d)

18 ғасырда

e)

19 ғасырда

4.

«Социология» (әлеуметтану) терминін алғаш қолданған ғалым:

a)

О.Конт

b)

Аристотель

c)

Н.Макиавелли

d)

И.Кант

e)

К.Маркс

5.

Әлеуметтану бойынша алғашқы еңбек:

a)

Н.Макиавеллидің «Тақсыры» (Государь)

b)

К.Маркстің «Капиталы»

c)

Аристотельдің «Саясаты»

d)

О.Конттың «Позитивтік философия курсы»

e)

Ф.Энгельстің «Семьяның, жеке меншіктің және мемлекеттің шығуы»

6.

Микроәлеуметтанудыңзерттейтіні:

a)

адамдардың күнделікті өмірдегі жүріс-тұрысын, өзара әрекеттерін

b)

қоғамды біртұтас жүйе, организм ретінде

c)

қоғамның әлеуметтік құрылымын, процестерін

d)

қоғамдағы адам топтарын, таптарын, жіктерін

e)

ұжымдық әдеттер мен ережелерді, нормаларды

7.

Макроәлеуметтанудың зерттейтін

4 lines
8.

Макроәлеуметтанудың зерттейтіні

a)

қоғамдағы адамдардың жүріс-тұрысын, байланыстарын

b)

мемлекетті және мемлекеттік құрылысты, биліктің қызмет етуін

c)

қоғамды біртұтас жүйе ретінде, оның әлеуметтік құрылымын, әлеуметтік институттарын

d)

қоғамның моральдық нормаларын, салттары мен дәстүрлерін, әдет-ғұрыптарын

e)

қоғамдағы адамдардың өзара әрекеттерін, қатынастарын

9.

Қоғам жөніндегі басқа ғылымдармен салыстырғанда әлеуметтанудың өзіндік ерекшеліктері мынадан көрінеді:

a)

оны тарихи тұрғыдан зерттеуден, тарихи кезеңдерін сипаттаудан

b)

оның қоғамды зерттеуінен, оның элементтерінің өзара байланысы мен әрекетін зерттеуінен

c)

ондағы «әлеуметтік» және «қоғамдық» ұғымдарының теңестірілуінен

d)

оның зерттеу объектісінің, зерттеу пәнінің күрделілігінен

e)

әлеуметтанудың арнайы зерттеу әдісі мен методологиясының болуынан

10.

Әлеуметтанудың объектісі:

a)

қоғамда болып жатқан экономикалық процестер және оның даму заңдылықтары

b)

әлеуметтік қауымдастық және адам топтары, олардың саяси қызметі

c)

қоғамдағы адамдардың қызметі және мінез-құлқы, көзқарастары, діни наным-сенімдері

d)

тұтас жүйе ретіндегі қоғамға тән адамдар арасындағы әлеуметтік байланыстар және қатынастар

e)

біздерге сезіммен берілген объективтік нақтылық (шындық), рухани ақиқат

11.

Әлеуметтанудың кешігіп пайда болуының себебі:

a)

табиғи және нақты ғылымдар әлеуметтік ғылымдардан гөрі аса маңызды болып саналатындығымен

b)

оны қалыптастырудың оншалықты қажеттілігінің болмағандығымен

c)

қоғамды ғылыми зерттеуде әлеуметтік-саяси, экономикалық дағдарыстардың болуынан

d)

оның пайда болуына дейін жалпы білім дамуы деңгейінің төмен болуымен

e)

оның зерттеу объектісінің күрделілігінен

12.

Адамдардың қызметімен байланысты туу, өлім-жітім және көші-қон мәселелерін зерттейтін әлеуметтанудың тәсілі:

a)

психологиялық

b)

мәдениеттанулық

c)

демографиялық

d)

ұжымдық

e)

интеракционистік

13.

Қоғамда әр түрлі топтардың пайда болуын зерттейтін әлеуметтанудың тәсілі:

a)

интеракционистік

b)

мәдениеттанулық

c)

демографиялық

d)

ұжымдық

e)

психологиялық

14.

Қоғамдық ережелер мен құндылықтар сияқты мәдениеттің элементтері негізінде адамдардың мінез-құлқын талдауға көмектесетін әлеуметтанудың тәсілі:

a)

ұжымдық

b)

мәдениеттанулық

c)

психологиялық

d)

интеракционистік

e)

демографиялық

15.

Қоғамдық өмірді адамдардың өзара қарым-қатынас жүйесі ретінде зерттейтін әлеуметтанулық тәсіл:

a)

психологиялық

b)

демографиялық

c)

мәдениеттанулық

d)

ұжымдық

e)

интеракционистік

16.

Қоғамдық өмірді адамдардың өзара қарым-қатынас жүйесі ретінде зерттейтін әлеуметтанулық тәсіл:

a)

психологиялық

b)

демографиялық

c)

мәдениеттанулық

d)

ұжымдық

e)

интеракционистік

17.

Көптеген мектептерді, теорияларды, бағыттарды көрсететін, қоғамдық даму ерекшелігін өз ұстанымдары тұрғысынан түсіндіретін әлеуметтанулық деңгейдің аталуы:

a)

микроәлеуметтану

b)

теориялық әлеуметтану

c)

макроәлеуметтану

d)

қолданбалы әлеуметтану

e)

эмпирикалық

18.

Нақты әлеуметтанулық зерттеулермен байланысқан әлеуметтанудың деңгейі:

a)

әлеуметтік инженерия

b)

теориялық әлеуметтану

c)

макроәлеуметтану

d)

қолданбалы әлеуметтану

e)

микроәлеуметтану

19.

Қоғамдық қатынастарды жақсартатын және жетілдіретін әлеуметтанудың функциясы қалай аталады:

a)

болжамдық

b)

әлеуметтік бақылау

c)

гуманистік

d)

ақпараттық

e)

дүниетанымдық

20.

Ақпаратты жинауды, жүйелендіруді және топтастыруды іске асыратын әлеуметтанудың функциясы:

a)

ақпараттық

b)

әлеуметтік бақылау

c)

гуманистік

d)

болжамдық

e)

дүниетанымдық

21.

Қоғамның барлық саласында мақсатты бағытталған саясат жүргізу үшін әлеуметтанудың мәліметтерін атқарушы билік органдарына, әртүрлі саяси партиялар мен қозғалыстарға пайдалануға мүмкіндік беретін функция:

a)

қайта құрушылық

b)

әлеуметтік басқару

c)

гуманистік

d)

ақпараттық

e)

болжамдық

22.

Ғылымға "қоғамдық-экономикалық формация" терминін енгізген ғалым:

a)

Конт О.

b)

Вебер М.

c)

Маркс К.

d)

Руссо Ж.Ж.

e)

Фурье Ш.

23.

«Түсінуші әлеуметтану» тұжырымдамасының авторлары:

a)

Зиммель Г., Вебер М.

b)

Гоббс Т., Локк Дж.

c)

Гидденс Э., Дарендорф Р.

d)

Парсонс Т., Мертон Р.

e)

Маркс К., Энгельс Ф.

24.

«Позитивтік философия курсы» еңбегінің авторы:

a)

Т. Гоббс

b)

О. Конт

c)

Г. Спенсер

d)

П. Сорокин

e)

Ю. Хабермас

25.

Позитивизм бағытын (ағымын) негіздеген ғалым:

a)

Платон

b)

Спиноза

c)

Г. Гегель

d)

О. Конт

e)

К. Маркс

26.

Адамның қоғамдағы әлеуметтік мінез-құлқының типтерін бөліп көрсеткен ғалым:

a)

М.Вебер

b)

Э.Дюркгейм

c)

О.Конт

d)

К.Маркс

e)

П.Сорокин

27.

Қоғамдағы адамның ауытқыған мінез-құлқын алғашқылардың бірі болып зерттеген, ұжымдық сана теориясының авторы:

a)

0. Конт

b)

Г. Спенсер

c)

М. Вебер

d)

П. Сорокин

e)

Э. Дюркгейм

28.

Қоғамдық келісім-шарт теориясын жасаған ғалымдар:

a)

Т. Парсонс, Р.Мертон

b)

Т.Гоббс, Ж. Руссо

c)

А.Смит, Д.Рикардо

d)

О.Конт, Г.Спенсер

e)

К.Маркс, Ф.Энгельс

29.

Әлеуметтанудағы алғашқы бағыт:

a)

материализм

b)

идеализм

c)

позитивизм

d)

субъективизм

e)

марксизм

30.

Қоғамның революциялық жолмен дамуын жақтаған ойшыл:

a)

П. Сорокин

b)

М. Вебер

c)

А.Смит

d)

Д. Рикардо

e)

К. Маркс

31.

Қоғамның революциялық жолмен дамуын жақтаған ойшыл:

a)

П. Сорокин

b)

М. Вебер

c)

А.Смит

d)

Д. Рикардо

e)

К. Маркс

32.

«Әлеуметтік дарвинизм» бағытын негіздеген:

a)

Э. Дюркгейм

b)

П. Сорокин

c)

Ж.Ж. Руссо

d)

Г.Спенсер

e)

Ш. Фурье

33.

Төмендегі қай ойшылдың ілімі бойынша адам санасы дамудың теологиялық, метафизикалық және позитивтік деп аталатын үш сатысынан өтеді:

a)

О.Конт

b)

Т.Гоббс

c)

Г.Спенсер

d)

П.Сорокин

e)

Ю.Хабермас

34.

«Идеалдық типтер» тұжырымдамасының авторы:

a)

Т.Парсонс

b)

Р .Мертон

c)

М.Вебер

d)

Э.Дюркгейм

e)

Э.Гидденс

35.

«Синтездік философия жүйесінің» авторы:

a)

О. Конт

b)

Г. Спенсер

c)

М. Вебер

d)

Э. Дюркгейм

e)

К. Маркс

36.

Қоғамда тәртіп орнатудың тірегі - орта тап деп есептеген ежелгі грек ойшылы:

a)

Платон

b)

Аристотель

c)

Конфуций

d)

Спиноза

e)

Мо-зцы

37.

Қоғамның әлеуметтік құрылымын алғаш талдаған ежелгі грек ойшылы:

a)

Спиноза

b)

Аристотель

c)

Конфуций

d)

Платон

e)

Мо-зцы

38.

Қоғам және мемлекет теориясын жасаған жаңа заман ойшылы:

a)

Фома Аквинский

b)

Николло Макиавелли

c)

Томас Мор

d)

Мартин Лютер

e)

Жан Кальвин

39.

«Құрылым» және «функция» ұғымдарын ең алғаш пайдаланған ғалым:

a)

О.Конт

b)

Г.Спенсер

c)

Э.Дюркгейм

d)

М.Вебер

e)

Г.Зиммель

40.

Айналымға «қоғамдық-экономикалық формация» ұғымын енгізген ғалым:

a)

В.Ленин

b)

Ф.Энгельс

c)

К.Маркс

d)

Ф.Теннис

e)

М.Вебер

41.

Айналымға «қоғамдық-экономикалық формация» ұғымын енгізген ғалым:

a)

В.Ленин

b)

Ф.Энгельс

c)

К.Маркс

d)

Ф.Теннис

e)

М.Вебер

42.

Утопиялық социализм тұжырымдамасының авторын атаңыз:

a)

Ш.Фурье және А.де Сен-Симон

b)

М.Вебер және Г.Зиммель

c)

К.Маркс және Ф.Энгельс

d)

О.Конт және Г.Спенсер

e)

Дж. Локк және Т.Гоббс

43.

Ресей әлеуметтануының ерекшелігін атап көрсетіңіз:

a)

Ресейдің Батыс Еуропа елдерінен дамуының жалпы артта қалуынан

b)

ХІХ ғасырдағы Ресей әлеуметтік-саяси дамуының ерекшеліктерімен

c)

Ресей мәдениетінің өзіндік даму ерекшелігімен

d)

Ресей ғалымдарының жеткілікті білмеуінен

e)

көптеген мектептер мен бағыттардың болуымен

44.

Қай бағыттың өкілдері қоғам дамуына адам факторы қатты ықпал етеді деп санады:

a)

маркстік бағыт

b)

жағырафиялық бағыт

c)

жаңа позитивизм

d)

психологиялық бағыт

e)

анархиялық бағыт

45.

Анархиялық бағыттың негізін қалаған:

a)

М.Бакунин

b)

Г.В.Плеханов

c)

В.И.Ленин

d)

Н.К.Михайловский

e)

М.М.Ковалевский

46.

Ресей әлеуметтануындағы субъективтік идеализмнің негізгі идеялары баяндалған еңбекті атаңыз:

a)

В. И. Лениннің «Материализм және эмпириокритицизмінде»

b)

Г.В.Плехановтың «Тарихқа монистік көзқараспен қарау мәселесі туралы» енбегінде

c)

П. Л. Лавровтың «Тарихи хаттарында»

d)

М.Ковалевскийдің «Қоғамдық ғылымдар мектептерінің міндеттері» еңбегінде

e)

П.Сорокиннің «Әлеуметтану жүйесі»

47.

Жағырафиялық бағыттың негізін қалаған, «Өркениет және ұлы тарихи өзендер» атты кітаптың авторы:

a)

П.Л.Лавров

b)

П.Кропоткин

c)

Е.В. Де-Роберти

d)

Н.Я.Данилевский

e)

Л.И.Мечников

48.

Ресейде субъективті әлеуметтанудың іргесін қалаған ғалым:

a)

Н. Я. Данилевский

b)

П. А. Сорокин

c)

Н. К. Михайловский

d)

Н. А. Бердяев

e)

М. М.Ковалевский

49.

Орыстан шыққан Американың XX ғасырдағы атақты әлеуметтанушысы:

a)

Н.А. Бердяев

b)

С.М. Соловьев

c)

П.А. Сорокин

d)

В.А. Розанов

e)

С.И. Трубецкой

50.

П.А.Сорокин өзінің қай еңбегінде қоғамның әлеуметтік жіктелу тұжырымдамасын ашып көрсетті:

a)

«Әлеуметтік мобильдік»

b)

«Социомәдени динамика»

c)

«Стратификация және таптық құрылым»

d)

«Қазіргі қоғам»

e)

«Мінез-құлықты әлеуметтік реттеудің әлеуметтік мәселелері»

51.

П. А. Сорокин төмендегі қай тұжырымдаманың авторы болып саналады:

a)

диалектикалық материализм

b)

тарихи материализм

c)

қоғамнын мәдени-тарихи типтік теориясы

d)

әлеуметтік стратификация мен мобилдік

e)

субъективтік идеализм

52.

Қызметтің өзара байланысқан екі формасы: 1) ойлап табу, еліктеу, бейімделу және 2) мінез-құлық ережелерінің біртіндеп өсуі мен дамуының көмегімен сипатталатын әлеуметтік өзгеріс әлеуметтанулық зерттеудің пәні болып табылады деп есептеген ғалым:

a)

М. Ковалевский

b)

П.Сорокин

c)

Де-Роберти

d)

Н. Михайловский

e)

Н. Мечников

53.

«Қазіргі демократияның шығуы» атты еңбегінде экономикалық құрылысты онда экономика мораль, өнер, дін және ғылым арқылы ықпал ететін саяси-құқықтық құрылыстың базисі ретінде айқындаған ғалымды атап көрсетіңіз:

a)

Г. Плеханов

b)

Де-Роберти

c)

П. Сорокин

d)

М. Ковалевский

e)

П. Лавров

54.

1908ж. Ресейде тұңғыш рет Психоневрологиялық университетте әлеуметтану кафедрасын құрушылардың бірі:

a)

Н. Михайловский

b)

В. Ленин

c)

Н. Мечников

d)

П. Лавров

e)

Де-Роберти

55.

Ресейдегі неопозитизмнің авторы:

a)

Де-Роберти

b)

М. Ковалевский

c)

П. Сорокин

d)

П. Лавров

e)

Н.Кареев

56.

Әлеуметтану қоғамдық құбылыстарды зерттеуде ғылыми тәсілдерге негізделуі тиіс деп тұжырымдаған ресейлік ғалымды атаңыз:

a)

Де-Роберти

b)

М. Ковалевский

c)

П. Сорокин

d)

П. Лавров

e)

Н.Кареев

57.

Ресейдегі марксизмнің дәстүрлі бастамасы осы ғалыммен байланысты:

a)

Н. Кареев

b)

Н. Зибер

c)

П. Сорокин

d)

П. Лавров

e)

Г. Плеханов

58.

Ғасырлар тоғысында Ресейді көбірек толғандырған проблемалардың бірі:

a)

бейбітшілік және соғыс

b)

әлеуметтік прогресс

c)

әлеуметтану пәні

d)

бюрократия

59.

Ресейде әлеуметтанудың туындауының бастапқы кезеңі үшін Батыстан әкелінген бір мезетте пайда болған екі бағыт:

a)

марксизм және анархизм

b)

анархизм және позитивизм

c)

позитивизм және марксизм

d)

субъективизм және марксизм

e)

субъективизм және анархизм

60.

Ресейдегі органицизм бағытының авторлары:

a)

Г. Плеханов және В. Ленин

b)

П. Лавров және Н. Михайловский

c)

Щапов және Л. Мечников

d)

П. Лилиенфельд және А. Стронин

e)

Н. Кареев және М. Ковалевский

61.

Де-Робертидің әлеуметтану бойынша жазған іргелі еңбегін атаңыз:

a)

«Әлеуметтану»

b)

«Әлеуметтанулық әдіс»

c)

«Әлеуметтанудың жалпы негіздері»

d)

«Әлеуметтанулық әдістің негіздері»

e)

«Әлеуметтану ғылым ретінде»

62.

Ш. Уәлиханов өзі өмір сүрген қазақ қоғамының кұрылысын төмендегіше белгіледі:

a)

дәстүрлі

b)

патриархалды-феодалдық

c)

индустриалдық

d)

аграрлық

e)

постиндустриалдық қоғам

63.

Ш. Уәлихановтың қазақ қоғамын саяси басқару туралы айтқан пікірі:

a)

хандар басқарады

b)

патша әкімшілігінің чиновниктері басқарады

c)

халық өзін-өзі басқарады

d)

Батыс елдері билеп-тестейді

e)

қазақ батырлары басқарады

64.

Ш. Уәлихановтың қоғамды реформалау жөніндегі көзқарасы:

a)

реформалар сырттан енгізілген теориялар негізінде жүргізілуі тиіс

b)

революциядан реформаның тиімділігі әлдеқайда артық

c)

басқа халықтың өміріндегі реформаны көшіруге болады

d)

реформалар туралы мәселе аса үлкен сақтықты, терең пайымдауды талап етеді

e)

реформа жургізу міндетті іс емес, қоғам табиғи-тарихи жолмен дамуы тиіс

65.

Ш. Уәлихановтың халықтың әлеуметтік жағдайы туралы айтқан пікірі:

a)

байлар мен белгілі адамдардың мүдделері бұқараның, көпшілік халықтың мүддесіне қарсы

b)

салыстырмалы түрде біршама тұрақты, алаңдауға негіз жоқ

c)

мал басының өсуі халықтың әл-ауқатын арттырады

d)

сословиенің сақталуы халықтың әлеуметтік жағдайын жақсартуға ықпал етеді

e)

қарапайым халықты қанау - тарихи қажеттілік

66.

Ы. Алтынсарин қазақ қоғамының алдыңғы қатарлы өркениеттен артта қалуынмына себеппен байланыстырды:

a)

мал шаруашылығындағы ескішіліктен

b)

шетелдік инвестицияның болмауынан

c)

дамыған өнеркәсіптің болмауынан

d)

патриархалдық-феодалдыққоғамның сақталуынан

e)

қазақтар арасындағы оқу-ағарту ісінің болмауынан

67.

Ы. Алтынсарин көшпелі қазақ қауымынық әлеуметтік дамуының басты бағыттары туралы:

a)

өндірістік кәсіпорындарды дамыту, еңбек өнімділігін арттыру

b)

жұмысшы табын қалыптастыру, олардың жағдайын жақсарту

c)

нарықтық экономиканы дамыту, оның тетіктерін жетілдіру

d)

елге сауаттылықты тарату, қол өнерді дамыту, отырықшылыққа көшу

e)

темір және автомобиль жол тораптарын қалыптастыру, кеңейту

68.

Ы. Алтынсариннің қазақ қоғамының әлеуметтік-таптық кұрылымы туралы көзқарасы:

a)

буржуазия, феодал, кедей

b)

шаруалар, кулактар, буржуазия

c)

кедейлер, помещиктер, орта шаруалар

d)

жұмысшылар, капиталистер, батырақтар

e)

бай-феодалдар, орта шаруа, кедей жатақтар

69.

Абай қоғамдағы әлеуметтік әділетсіздікті мына себептермен түсіндірді:

a)

жұт, барымтамен, алауыздықпен

b)

ру-тайпа аралық тартыстармен

c)

қоғамның байлар мен кедейлерге бөлініп, мүдделерінің қарама-қайшы болуымен

d)

қабылданған заңдардың, салт-дәстүрлердің жұмыс істемеуімен

e)

ғылым-білімнің, мәдениеттің артта қалуымен

70.

Абайдың әдеттегі қазақ құқын жетілдіруге қосқан үлесі:

a)

отбасы-неке қатынастарын жетілдірді

b)

100-ден аса баптардан тұратын әдеттегі құқықтың жиынтығын құрастырды

c)

әмеңгерлік салтты енгізді, дамытты

d)

ру аралық қатынастарды нығайту үшін заңдар құрастырды

e)

35 баптан тұратын әдеттегі құқық жинағын құрастырды

71.

Абайдың пікірі бойынша ғылым мынандай әлеуметтік рөлдерді атқарады:

a)

ғылым адамды қараңғылықтан құтқарады, білімсіздіктен шығудың жолын көрсетеді

b)

ғылымды еңбекпен, ықылас қоюмен меңгеруге болады

c)

практика ғылымсыз бәрін де бере алады

d)

ғылым әлем дүниесінің құпияларын ашуға мүмкіндік береді

e)

ғылым ғылыми-техникалық прогреске ықпал етеді

72.

Абайдың еңбектің әлеуметтік рөлі туралы көзқарасы:

a)

барымта баюдың бірден-бір жолы, оны тежеу мүмкін емес

b)

еңбектің барлык түрлері пайдалы, сондай-ақ жалдамалы енбек те пайдалы

c)

еңбек адамның жан-жақты дамуына ықпал жасайды

d)

алыпсатарлық, базар, ұрлық баюдың көзі болуы мүмкін

e)

байлар мен кедейлер еңбек бірдей етуі тиіс

73.

Тұлғаның әлеуметтенуіне ықпал ететін Абай айтқан алғышарттар:

a)

еріншектік, қызылбайлық, жалқаулық

b)

саясат, дін, мектеп, өнер

c)

талап, еңбек, терең ой, қанағат, рақым

d)

еңбек, өнеркәсіп, нарық

e)

базар, байлық, жауапкершілік

74.

Байтұрсыновтың қоғамның даму жолдары жөніндегі көзқарасы:

a)

қоғамның дамуын революциялық жолмен іске асыру

b)

эволюциялық, реформалық жолмен іске асыру

c)

халықтың мүддесін қорғайтын саяси партия құру арқылы дамытуға болады

d)

отаршылдыққа қарсы күрес жүргізу жолымен жетістікке жету

e)

тек қана реформалық жолмен қоғамды дамыту

75.

Ә. Бөкейхановтың кадет партиясынан шығуына себеп болған жағдай:

a)

Ресей патшалығы отарлау саясатын жүргізгені үшін

b)

жаңа билік жүйесінде Торғай облысы бойынша комиссар болып тағайындалу мүмкіндігі үшін

c)

партия бұратана халықтарға, соның ішінде қазақтарға автономия алу мүмкіндігін бермейтіндігін білгендіктен

d)

Семей, Ақмола облыстары уездерінің жерді пайдалану тәсілдерін зерттеп, ғылыми негіз жасау үшін

e)

қазақтардың этностық қалыптасу процесін одан әрі зерттеу үшін, ғылыми қорытынды жасау үшін

76.

АҚШ өндірістік кәсіпорындарында әлеуметтанулық зерттеу жүргізген ғалым:

a)

Парсонс Т.

b)

Мертон Р.

c)

Мэйо Э.

d)

Сорокин П.

e)

Парк Р.

77.

Эмпирикалық әлеуметтану әлеуметтанымдық зерттеулердің дербес бағыты ретінде мына елде қалыптасты:

a)

КСРО-да

b)

Германияда

c)

Англияда

d)

Францияда

e)

АҚШ-та

78.

1957жылыавторитарлық, демократиялықжәнеараласбасқарудыңүшстилінерекшелейтінбасқарустилітуралытеорияныжасағанавтор:

a)

Маслоу А.

b)

Макгрегор Д.

c)

Дэвис Д.

d)

Слоун А.

e)

Эмерсон Г.

79.

Э. Берджес пен Р. Парктың оқулығы эмпирикалық әлеуметтанудың дамуындағы елеулі кезең болды. Онда олар эмпирикалық зерттеулердің өздеріне мәлім принциптері мен әдістемелерінін жиынтығын беруге тырысты. Бұл оқулықтың аты:

4 lines
80.

Құрылымдық функционализм деп аталған құрылымдық-функционалдық әдістің негізін қалаған ғалым:

a)

Знанецкий Ф.

b)

Томас У.

c)

Смолл А.

d)

Парсонс Т.

e)

Мертон Р.

81.

Әлеуметтік интеракция (өзара әрекет) теориясының авторы:

a)

Дж. Э. Ландберг

b)

Дж. Мид

c)

Д. Белл

d)

Р. Марш

e)

Р. Парк

82.

Қазіргі әлемдегі қылмыстың себептері туралы аномия теориясының авторының еңбектерінде дамыды:

a)

Мертон Р.

b)

Парк Р.

c)

Томас У.

d)

Тейлор Ф.

e)

Саймон Г.

83.

Американ әлеуметтанушысы Л. Козердің тұжырымдамасы бойынша қоғамдық өмірдің негізі болып табылатын не:

a)

әлеуметтік бақылаудың қажеттігі

b)

өзара әрекеттер, келісімдер

c)

құрылымдық шиеленіс (конфликт)

d)

мәжбүр ету, көндіру

e)

тұрақсыздық, күйзеліс

84.

Тұлғаның базалық (азық-түлікке, киім-кешекке, қауіпсіздікке және т.б.) және өндірістік (әділеттілік, аман-саулық, тәртіп және т.б. қажеттіліктер) қажеттіліктерін екі топқа бөліп қажеттіліктің иерархиялық теориясын жасаған ғалым:

a)

Херцберг

b)

Белл Д.

c)

Шмидт К.

d)

Маслоу А.

e)

Бернштейн Э.

85.

1892 жылы әлемдегі тұңғыш әлеуметтану университеті: Чикаго

4 lines
86.

Тіліктерін екі топқа бөліп қажеттіліктің иерархиялық теориясын жасаған ғалым:

a)

Херцберг

b)

Белл Д.

c)

Шмидт К.

d)

Маслоу А.

e)

Бернштейн Э.

87.

1892 жылы әлемдегі тұңғыш әлеуметтану университеті пайда болған АҚШ-тың қаласы:

a)

Чикаго

b)

Нью-Йорк

c)

Сиэтле

d)

Вашингтон

e)

Бостон

88.

Күнделікті өмірді театрдағы әрекетпен салыстыруды негіз еткен драматургиялық әлеуметтанудың авторы:

a)

Э.Гофман

b)

А. Шюц

c)

Г. Гарфинкель

d)

У. Томас

e)

Р. Парк

89.

Этнометодология тұжырымдамасының авторы:

a)

М. Вебер

b)

П. Сорокин

c)

К. Маркс

d)

Г. Зиммель

e)

Г. Гарфинкель

90.

Феноменологиялық әлеуметтанудың авторын атаңыз:

a)

Дж.Мид

b)

А.Шюц

c)

Э.Гофман

d)

Г.Гарфинкель

e)

Т.Парсонс

91.

Жүріс-тұрыстың сыртқы емес, ішкі механизмін ашатын теорияны атаңыз:

a)

драматургиялық әлеуметтану

b)

символдық интеракционизм

c)

қақтығыс теориясы

d)

этнометодология

e)

қажеттіліктер теориясы

92.

Адамдардың сый-сияпат алу үшін ұмтылыс жасайтын жақсы мінез-құлқының мотиві жөніндегі әлеуметтік айырбас теориясының авторын атаңыз:

a)

Дж.Мид

b)

А.Шюц

c)

Э.Гофман

d)

Г.Гарфинкель

e)

Дж.Хоманс

93.

Неміс ғалымының типтеуіне сәйкес қоғамдық қатынастар типі бойынша үстемдік және аралас және жолдастық болып бөлінеді: Осы ғалымды нұсқаңыз.

a)

Э.Дюркгейм

b)

А.Шюц

c)

Ф.Теннис

d)

Г.Гарфинкель

e)

Дж. Хоманс

94.

Тарихи үрдістің мәні - бұл жеке меншік пен байлыққа бақылау қою үшін күрес деп санаған «Капитал» атты шығарманың авторы: К.Маркс

4 lines
95.

Тарихи үрдістің мәні - бұл жеке меншік пен байлыққа бақылау қою үшін күрес деп санаған «Капитал» атты шығарманың авторын атаңыз:

a)

В.Ленин

b)

Ф.Энгельс

c)

Г.Плеханов

d)

Ф.Теннис

e)

К.Маркс

96.

Әлеуметтік шиеленіс теориясын жасаған және әлеуметтік тұрақсыздықтың негізгі себебі капитал емес, билік деп есептеген неміс ғалымы:

a)

Э.Дюркгейм

b)

А.Шюц

c)

Р.Дарендорф

d)

Р.Мертон

e)

Ч.Миллс

97.

Көбіне көп қазіргі қоғамның бет-бейнесін анықтайтын билеуші элитаны зерттеу әлеуметтанудың негізгі міндеті болуға тиіс деп есептеген ғалымды атаңыз:

a)

Э.Дюркгейм

b)

А.Шюц

c)

Р.Дарендорф

d)

Р.Мертон

e)

Ч.Миллс

98.

Әлеуметтану тұрғысынан қоғам дегеніміз - бұл:

a)

бір аймақты мекендеген және бір тілде сөйлейтін, бір этносқа жататын адамдардың үлкен тобы

b)

өз қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында адамдардың тарихи формаларымен біріккен жиынтығы

c)

бір елде өмір сүретін адамдардың жиынтығы, олардың қатынастары

d)

ортақ мүддемен біріккен адамдар жиынтығы, олардың өмір сүру үлгісі

e)

өмірде рухани тұрғыдан ортақ мақсатпен біріккен адамдардың тобы

99.

Бұл ғалымдар 1967 жылы әлеуметтік біріктірудің: тұрақты аумақ, өзін-өзі өндіру, жоғары дамыған мәдениеттің болуы және саяси тәуелсіздік сияқты жағдайларын анықтап, оны қоғам деп есептеуді ұсынды:

a)

Марш Р., Шилз Э.

b)

Уатт Д., Белл Д.

c)

Боултон М., Фултон

100.

Қоғамдамуыныңнегізгіжолдары:

a)

революциялық

b)

эволюциялық

c)

реформалық

d)

Революциялық пен эволюциялықтың үйлесімділігі

e)

секіріпөтужолы

101.

Революция деген - бұл:

a)

өмір сүріп отырған әлеуметтік құрылыстың ңегіздеріне тимей, кейбір өмір саласын біршама жетілдіруді бірте-бірте жүзеге асыратын қайта құрулар

b)

саяси режимнің алмасуы, саяси өзгерістер, процестер

c)

қандай да бір партияларға біріккен бір топ адамдардың жасаған төңкерісі

d)

бір қоғамдық-экономикалық формациядан екіншісіне өту

e)

өмір сүріп отырған әлеуметтік құрылыстың негіздерін қиратып, қоғамдық өмірдің бүкіл немесе көптеген жақтарын толық немесе кешенді өзгерту

102.

Ескіргентехникаментехнологияныжаңа, мейліншежетілген техника мен технологияға алмастыру- бұл:

a)

ғылыми-техникалық прогресс

b)

өнеркәсіптік революция

c)

ақпараттық революция

d)

әлеуметтік прогресс

e)

ғылыми ашылулар процесі

103.

Қоғамдыжүйеліктұрғыдазерттеудегеніміз - бұл:

a)

қоғамды экономикалық аспектіде зерттеу

b)

қоғамды саяси аспектіде зерттеу

c)

қоғамды құрылымдық аспектіде зерттеу

d)

функционалдық аспектіде зерттеу

e)

құрылымдық, функционалдық, динамикалық тұрғыда зерттеу

104.

Жаһандық деңгейде қоғам әлемдік жүйеге айналады, оны үш бөлікке: өзекке, жартылай шет аймаққа және шет аймаққа (ядро, периферия, полупериферия) бөлуге болады деп санаған ғалым:

a)

Маркс К.

b)

Дюркгейм Э.

c)

Сорокин П.

d)

Валлерштайн И.

e)

Маклуэн М.

105.

Қоғамдық өмірдің әр түрлі салаларын ішнара және біртіндеп жетілдіру - бұл:

a)

революция

b)

контрреволюция

c)

реформа

d)

келісім

e)

ынтымақтастық

106.

«Қоғамдық еңбек бөлінісі туралы» атты еңбегінде әлеуметтануда қоғам дамуының алғашқы теорияларының бірін жасаған ғалым:

a)

Вебер М.

b)

Дюркгейм Э.

c)

Зиммель Г.

d)

Фурье Ш.

e)

Дарендорф Р.

107.

Адамдардың материалдық қажеттіліктерін қанағаттандыратын сала - бұл:

a)

әлеуметтік сала

b)

экономикалық сала

c)

саяси сала

d)

рухани сала

e)

мәдени сала

108.

Бұл саланың міндеті - қоғамдағы әлеуметтік тәртіпті қамтамасыз ету, қақтығыстарды тоқтату, билікті қорғау және т.с.с.:

a)

әлеуметтік сала

b)

экономикалық сала

c)

саяси сала

d)

рухани сала

e)

мәдени сала

109.

Жаңа білімдер ашу, оларды келесі ұрпаққа жеткізу, көркемдік құндылықтарды жасау қай саланың міндеті болып табылады:

a)

әлеуметтік сала

b)

экономикалық сала

c)

саяси сала

d)

рухани сала

e)

мәдени сала

110.

Адамның қоғамдағы әл-ауқаты үшін жауап беретін сала - бұ

4 lines
111.

Илықтарды жасау қай саланың міндеті болып табылады:

a)

әлеуметтік сала

b)

экономикалық сала

c)

саяси сала

d)

рухани сала

e)

мәдени сала

112.

Адамның қоғамдағы әл-ауқаты үшін жауап беретін сала - бұл:

a)

әлеуметтік сала

b)

экономикалық сала

c)

саяси сала

d)

рухани сала

e)

мәдени сала

113.

Кезуші аңшылар, көсемдер, мал щаруашылығы мен жер шаруашылығы, неолит революциясы, ежелгі мемлекеттер, аграрлық қоғам, қазіргі заманғы қоғам - бұл:

a)

қоғам дамуының жолдары

b)

қоғам дамуының сатылары

c)

қоғам дамуының кезеңдері

d)

қоғам дамуының формасы

e)

қоғам дамуының типтері

114.

Әр түрлі қоғамдық бірлестіктердің ұқсас белгілері:

a)

қоғамның дамуы жолдары

b)

қоғамның даму сатылары

c)

қоғамның даму кезеңдері

d)

қоғамның даму формалары

e)

қоғамның даму типтері

115.

Әрбір кейінгі даму сатыларына бұрынғыларына қарағанда аз уақыт кетеді деп есептейтін заң - бұл:

a)

заңдылық заңы

b)

санның сапаға өзгеру заңы

c)

тарихи уақытты жеделдету заңы

d)

терістеуді терістеу заңы

e)

қарама-қарсылықтың бірігуі мен күрес заңы

116.

Осы заңдылыққа сәйкес халықтар мен ұлттардың даму жылдамдығы әр түрлі:

a)

заңдылық заңы

b)

санның сапаға өзгеру заңы

c)

тарихи уақытты жеделдету заңы

d)

терістеуді терістеу заңы

e)

қарама-қарсылықтың бірігуі мен күрес заңы

117.

Қоғамның пайда болған уақыты:

a)

30 мың жыл бұрын

b)

40 мың жыл бұрын

c)

50 мың жыл бұрын

d)

20 мың жыл бұрын

e)

10 мың жыл бұрын

118.

Қоғамның өзіндік жетілгендігінің басты белгісі:

a)

саяси

b)

рухани

c)

экономикалық

d)

мәдени

e)

әлеуметтік

119.

Әлеуметтік институттың басты артықшылығы:

a)

алдын-ала болжам жасау, сенімділік, тұрақтылық

b)

неғайбылдық, күтпеген шешім жасау

c)

эксперимент мүмкіндігі, болжам жасау

d)

кездейсоқтық, тосыннан шешім жасау

e)

ретсіздік, тұрақсыздық, шиеленіс

120.

Әлеуметтік институттар пайымдау үшін мыналарды негіз етіп береді:

a)

белгілі бір қажеттіліктің кез-келген жағдайда қанағаттандырылуын

b)

қажеттіліктің белгілі бір жағдайда қанағаттандырылуын

c)

қажеттіліктің сапалық деңгейде қанағаттандырылуын

d)

қажеттілікті қанағаттандыруға тырысудың мағынасы жоқтығын

e)

қажеттілікті қанағаттандыру мүмкін еместігін

121.

Институт алдымен мынаған негізделеді:

a)

мүдделердің сәйкестігіне

b)

қажеттіліктердеңгейінің бірдейлігіне

c)

міндеттемелерді әлеуметтік реттеушілікке

d)

тәжірибе алмасуға, оны қолдануға

e)

ара қатынастарды әлеуметтік реттеушілікке

122.

Институттардың тиімділігін арттыруда не мүмкіндік туғызады:

a)

жеке жауапкершіліктің жоғарғы деңгейі

b)

еңбек бөлінісі және кәсібилік

c)

материалдық мүдделілік

d)

моральдық мүдделілік

e)

санкциялар, жазалаулар

123.

Төменде көрсетілген әлеуметтік институттендірілген байланыстардан формальды еместерін бөліп көрсет:

a)

достық

b)

шаруашылық қызмет

c)

ғылыми ізденіс

d)

білім

e)

нарық

124.

Әлеуметтік институт туралы толық түсінік берген американ әлеуметтанушысы және экономисі:

a)

Т. Веблен

b)

Р. Миллс

c)

П. Бергер

d)

А. Гелен

e)

Л. Томпсон

125.

Адамдардың бірлескен қызметін ұйымдастырудың тарихи тұрғыдан қалыптасқан тұрақты формалары бұл:

a)

әлеуметтік ұйым

b)

әлеуметтік топ

c)

әлеуметтік институт

d)

әлеуметтік жүйе

e)

әлеуметтік басқару

126.

Әлеуметтік мәртебелер мен ролдерді, нормалар мен ережелерді анықтау және бекіту үрдісі -бұл:

a)

үйрену

b)

интериоризация

c)

өзіндік сала

d)

институционалдандыру

e)

өзін-өзі реттеу

127.

Бұл еңбегінде Торстейн Бунде Веблен қоғамның эволюциясын әлеуметтік институттардың табиғи сұрыпталу үрдісі ретінде қарастырған:

a)

«Әлеуметтанудың негізгі ұғымдары»

b)

«Әлеуметтік әрекет құрылымы»

c)

«Парықсыз тап теориясы»

d)

«Қоғам және қауымдастық»

e)

«Әлеуметтану жүйесі»

128.

Әлеуметтік институттың беделінің түсуін сипаттайтын кері үрдістің аталуы:

a)

институционалдық дағдарыс

b)

институционалдық регресс

c)

институционалдық прогресс

d)

институционалдық құлдырау

e)

инстиуционалдық рецессия (шегіну)

129.

Институттың: а) жүріс-тұрыс ұстанымы мен үлгісі; б) символдық мәдени белгілері; в) утилитарлық мәдени белгілері; г) ауызша және жазбаша кодексі; д) идеология сияқты белгілерін бөліп көрсеткен авторды атаңыз:

a)

Р. Аргон

b)

С. Фролов

c)

Н. Смелзер

d)

А. Кравченко

e)

Ж. Тощенко

130.

Әлеуметтік институттардың қоғам мүшелерінің өзара қарым-қатынастарын реттейтін қызметі:

a)

біріктірушілік

b)

трансляциялау

c)

коммуникативтік

d)

реттеушілік

e)

қоғамдық қатынастарды бекіту және ұдайы өндіру

131.

Әлеуметтік топ мүшелерінің топтасуын, өзара тәуелділігін және өзара жауапкершілігін қамтамасыз ететін функцияны атаңыз:

a)

біріктірушілік

b)

қоғамдық қатынастарды бекіту

c)

коммуникативтік

d)

реттеушілік

e)

трансляциялау

132.

Келер ұрпаққа тәрбиені жеткізетін функцияның аталуы:

a)

біріктірушілік

b)

трансляциялау

c)

коммуникативтік

d)

реттеушілік

e)

қоғамдық қатынастарды бекіту

133.

Қоғам мүшелерінің жүріс-тұрысын бекітіп, қалыпқа келтіретін және бұл жүріс-тұрысты күні бұрын білдіретін функцияның аталуы:

a)

реттеушілік, тұрақтандырушылық

b)

біріктірушілік, шоғырландырушылық

c)

қоғамдық қатынастарды бекіту және ұдайы өндіру

134.

Нәтиже беретін, бір бағыттағы және қайталанбалы әлеуметтік әрекеттердің жиынтығы:

a)

әлеуметтік ауысулар

b)


әлеуметтік ықпал ету

c)

әлеуметтік процесс

135.

Қоры шектеулі және тең бөлінбеген құндылықтарды иемдену үшін индивидтер, топтар немес қауымдастықтар арасындағы күрестің аталуы:

a)

бәсекелестік

b)

бейімделу

c)

келісім

d)

кооперация