Font size
WorksheetsГИДРОЛОГИЯ 1РК
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Гидрология терминінің авторы кім:
Мельхиор
Бер
Вернадский
Добровольский
Михайлов
Гидрогеология - ілімі нені зерттейді:
Жер асты суы гидрологиясын
Көл гидрологиясын
Теңіз гидрологиясын
Мұхит гидрологиясын
Өзен гидрологиясын
Табиғи сулар катионды құрамы бойынша неше топқа бөлінеді:
3
2
4
5
6
Табиғи судағы ең көп еріген газ:
Оттегі
Көмірқышқыл газ
Көміртек диоксиді
Көмірсутек
Азот
Жер шарындағы су айналымның физикалық негізі:
Күн энергиясы мен ауырлық күші
Күн энергиясы мен жел
Күн энергиясы мен мұздылық
Ауырлық күші мен жел
Жер осінің еңістігі мен жел
Жер асты сулары гидравликалық жағдайы бойынша ажыратылатын түрі:
Артезиан
Тұщы
Өте суық
Қуысты
Саңылаулы
Минералдануы қандай суды «тұзды су» дейді (‰-мен):
25 -50
1 - 25
37
50-ден астам
1
Жер бетіндегі түгел су нысандарының (оның ішіне қар жамылғысы, мұздықтар, жер асты суы) жиынтығы нені құрайды:
Гидросфера
Гидрометрия
Гидрология
Литосфера
Гидрография
Белгілі бір су нысанын зерттейтін және қадағалайтын гидрология саласы:
Аймақтық гидрология
Гидрография
Жалпы гидрология
Қолданбалы гидрология
Гидрометрия
Гляциология - дегеніміз:
Мұздық гидрологиясы
Көл гидрологиясы
Батпақ гидрологиясы
Өзен гидрологиясы
Жер асты суы гидрологиясы
Су бетінің альбедосы (%):
4-11
40
5-30
20
50-70
Дүниежүзілік Мұхит суына жалпы су көлемінің қаншасы (%-бен) келеді?
96,4
80
50,6
99,1
20
Мұхиттар бетінен орта есеппен жылына қанша су буланады (мың км3):
505
205
100
1000
310
Бір уақыттағы, бір географиялық орындағы су нысанының гидрологиялық сипттамаларын не деп атайды:
Су объектісінің гидрологиялық жағдайы
Морфология
Гидрометрия
Су балансы
Морфометрия
Гидрологиялық сипаттамалардың есептеу тәсілдерін және болжауын жасайтын сала:
Инженерлік гидрология
Регионалды гидрология
Гидрофизика
Жалпы гидрология
Гидрография
Лимнология дегеніміз:
Көл гидрологиясы
Мұхит гидрологиясы
Мұзды гидрологиясы
Теңіз гирологиясы
Өзен гидролгиясы
Тұщы су тұздылығы (‰-мен):
1
2
3
5
6
Атмосфералық жауын-шашынның топырақтағы аэрация қабатына сіңгенін қалай атайды:
Инфильтрация
Еру
Транспирация
Седиментация
Десукация
Өзен ұзындығы және өзен бастауымен сағасын қосатын сызық ұзындығының қатынасы:
Ирелеңдеу коэффициенті
Аудан
Еру коэффициенті
Құлама
Еңістік
Су нысанының гидрологиялық жағдайын сипаттайтын және бір заңдылықпен қайталанатын өзгерістер жиынтығы:
Гидрологиялық режим
Су балансы
Гидрометрия
Мұздық режим
Гидрологиялық жүйе
Жалпы гидрология салалары:
Құрлықтар гидрологиясы
Гидрография
Мұздық гидрологиясы
Жер асты суы гидрологиясы
Гидрометрия
Судың тұздылығын өлшейтін өлшем бірлігі:
промилле
мг
кг
г/л
процент
Жер бедеріне байланысты өзендердің жіктелінуі:
Тау өзендері
Қалдық өзендер
Жер асты
Құрлық өзендері
Жазық өзендері
Табиғаттағы су айналымы:
Үлкен су айналымы
Конденсация
Булану
Күн мен Айдың тартылуы
Мұхиттық су айналымы
Өзеннің құяр жерінде тармақтануы:
Атырау
Дельта
Өзен алабы
Өзен арнасы
Су шығыны
Судың гидрохимиялық қасиеттері:
Минералдылығы
Қышқылдығы
Судың тығыздығы
Мөлдірлігі
Тұнықтығы
Судың гидрофизикалық қасиеттері:
Судың тұтқырлығы мен тығыздығы
Қышқылдығы мен тұнықтығы
Минералдылығы мен мөлдірлігі
Тұздылығы мен химиялық құрамы
Биомасса салмағы мен организмдердің құрамы
Судың гидробиологиялық қасиеттері:
Организмдердің құрамы мен биомасса салмағы
Қышқылдығы мен тұнықтығы
Минералдығы мен температурасы
Мөлдірлігі мен қысымы
Судың тығыздығы мен тұздылығы
Қазақстан өзен алаптары:
Солтүстік мұзды мұхит және ішкі тұйық алабтары
Солтүстік мұзды және Үнді мұхит алабтары
Атлант және Тынық мұхит алабтары
Үнді және Атлант мұхит алабтары
Жерорта теңізі және Атлантмұхит алабтары
Қазақстанның ең суы мол өзендері:
Ертіс, Сырдария
Сарысу, Шу
Іле, Талас
Лепсі, Нұра
Қаратал, Арыс
Қар-жаңбыр суымен қоректенетін өзендер:
Есіл, Тобыл
Іле, Лепсі
Қаратал, Үбі
Ертіс, Нұра
Саырсу, Талас
Н.М.Пржевальский зерттеп, бастауын анықтаған өзендер:
Хуанхэ, Янцзы
Сырдария, Әмудария
Ганг, Брахмапутра
Дон, Енисей
Обь, Амур
Солтүстік Америка құрлығының Тынық мұхиты алабына жататын өзендер:
Колумбия, Колорадо
Амазонка, Ориноко
Парана, Әулие Лаврентий
Конго, Нигер
Миссиспи, Миссури
Геродот картасында кескінделген Қазақстан өзендері:
Еділ, Жайық, Жем
Конго, Ніл, Янцзы
Брхмарутра, Ганг, Инд
Амазонка, Парана, Ориноко
Хуанхэ, Лена, Роно
Жер шарының негізгі суайрығы:
Атлант және Солтүстік мұзды мұхиты
Кариб бассейні
Тынық Мұхиты
Жерорта және Қызыл теңіздері
Атлант мұхиты және Жерорта теңізі
Ертіс өзенінің оң салалары:
Үлбі, Үбі
Қаратал, Іле
Шу, Талас
Лепсі, Талғар
Шар, Қызылсу
Ертіс өзенінің сол салалары:
Қызылсу, Шар
Лепсі, Үбі
Қаратал, Арыс
Шу, Талас
Үлбі, Шүлбі
Акваланг ойлап тапқан француз ғалымдары:
Ж.И.Кусто, Э.Ганьян
Д.Ливингстон
Г.Стэнли, Х.Колумб
Гумбольдт, Ф.Магеллан
Семенов-Тянь-Шаньский
Пиреней түбегінің өзендері:
Тахо, Эбро
Ганг, Ніл
Әулие Лаврентий
Брахмапутра, Инд
Элба, Волга, Рейн
Гималай тауынан бастау алып, Бенгал шығанағына құятын өзен:
Брахмапутра
Конго
Янцзы
Хуанхэ
Андога
Топырақ суларының төменгі жағында орналасып, тұрақты режимдегі ластануға аз ұшырайтын жер асты суы
Артезиан
Ауыз су
Седиментациялық су
Аэрация зонасындағы су
Грунт
Әлемдегі ең суы мол өзен:
Амазонка
Ніл
Енисей
Амур
Обь
Әлемдегі ең ұзын өзен:
Ніл
Ефрит
Оринако
Конго өзені
Амазонка
Табиғи жылғалардан ағатын және жер бетіндегі ағынды сулардан қоректенетін су ағыстары:
Өзендер
Батпақтар
Мұхит
Теңіздер
Көлдер
Жер қыртысындағы тауларда, жарық жерлерде және бос қуыстардағы сулар:
Жер асты және грунт сулары
Бұлақтар, шалшықтар
Мұздықтар, батпақтар
Қар мен мұз суы
Термиялық және минералды сулар
Зерттеу нысандары бойынша құрлық гидрологиясының салалары:
Лимнология, гляциология
Қолданбалы және математикалық гидрология
Жалпы және аймақтық гидрология
Гидрометрия, гидрография
Метеогидрология, гидротермия
Біздің дәуірімізге дейін гидротехника құрылыстары жүргізілген аймақтар:
Мысыр, Үндістан, Қытай
Англия, Франция
Қазақстан, Түркіменстан, Монғолия
Грекия, Португалия, Италия
Бразилия, Аргентина, Алжир
1919-1929 жылдар аралығында ірі гидрологиялық зерттеулер жүргізілген өзендер:
Жайық, Сырдария, Еділ
Лепсі, Қаратал, Көктал
Есіл, Талас, Арыс
Шу, Іле, Аягөз
Ертіс, Есіл, Әмудария
Гидрологияда қолданылатын негізгі зерттеу әдістері:
Стационарлық, теориялық, экспедициялық
Ақпараттық, технологиялық, техникалық
Аэроғарыштық, зондтық, аэротүсірімдеу
Картографиялық, статистикалық, ақпараттық
Физикалық, геолоогиялық, химиялық
XVIII-XIX ғғ. гидрологияның дамуына үлес қосқан ғалымдар:
Пито, Шези, Дарси
Генри Гудзон, Дж.Кук, Птолемей
Жан-Франсуа Лаперуз, Васко да Гама
Луи Антуан Бугенвил
Чжен Хэ, Пхи Тун, Дэнси
Су құрамындағы биогенді заттар:
Азот, фосфор, кремний
Көмірқышқыл газы, инертті газдар
Оттек, криптон, битум
Гелий, сутек, күкірт
Аргон, ксенон, неон
Гидрафикалық сипаттамасына қарай су қозғалысы:
Ламинарлы, турбулентті
Конденсация, транспирация
Қарқынды, интенсивті
Дегидратациялы, фильтрациялы
Седиментация, инфильтрация
Қазақстанның ірі өзендері:
Ертіс, Есіл, Сырдария
Жайық, Нұра, Сарысу
Тобыл, Шу, Талас
Торғай, Ырғыз, Жем
Іле, Қаратал, Лепсі
Арал теңізі алабы өзендері:
Сырдария, Арыс
Іле, Қаратал
Ертіс, Бұқтырма
Жайық, Елек
Есіл, Тобыл
Балқаш-Алакөл алабы өзендері:
Қаратал, Лепсі, Ақсу
Сырдария, Арыс
Ертіс, Бұқтырма
Жайық, Елек
Есіл, Тобыл
Қар суымен қоректенетін өзендер:
Нұра, Жайық, Сағыз
Ақсу, Ертіс, Бұрма
Есіл, Шу, Талас
Іле, Сарысу, Көктал
Лепсі, Қаратал, Ақсу
Мұздық суымен қоректенетін өзендер:
Қаратал, Лепсі, Ақсу
Арыс, Көктал, Елек
Сағыз, Шу, Талас
Нұра, Ертіс, Есіл
Жайық, Сарысу, Ырғыз
Жайық өзенінің салалары:
Шаған, Елек, Ор
Арыс, Шу, Ырғыз
Іле, Қаратал, Нұра
Талас, Бұқпа, Көктал
Үбі, Шүлбі, Лепсі
Ертіс өзеніндегі СЭС-тер:
Өскемен, Бұқтырма, Шүлбі
Қапшағай, Шардара
Мойнақ, Тасөткел
Көксарай, Кенгір
Ақсу, Қаратомар
Ішкі ағынға жататын ең ірі өзен:
Еділ
Әмудария
Дунай
Сырдария
Ніл
ТМД өзендерінің көпшілігіне қандай қорек тән:
Қарлы
Жаңбырлы
Жер асты
Аралас
Мұздық
Жыл бойы өзендегі су шығыны өзгерісін көрсететін график:
Гидрограф
Изогиета
Гидрометр
Изобата
Годограф
Қазақстанда жер асты сулары қай деңгейде орналасқан:
400 - 600 м
50 м
1000 м
50 м
100 м
Табиғаттағы су айналымының негізгі себептері:
Күн радиациясы мен ауырлық күші
Ылғалдылық пен жел
Жер айналымы мен t
Күн энергиясы мен t
Кореолис күші мен ауырлық күші
"Аэрация зонасы" деген:
Атмосфералық жауын-шашын мен беткі су өтетін топырақ қабаты
Қысымды су орналасқан тереңдік
Жер асты суы орналасқан қабат
Су айналымы байқалатын ауа қабаты
Топырақтағы ауа
Инфильтрациясы ең төмен тау жынысы:
Саз
Супесь
Саздақ тас
Құм
Малта тас
Өзен алабы ең үлкен өзен:
Конго
Ніл
Миссипи
Ганг
Амазонка
Қай өзен экваторды екі рет қиып өтеді:
Конго
Амазонка
Ніл
Миссисипи
Енисей
Евразиядағы ең ұзын өзен:
Янцзы
Енисей
Амур
Волга
Обь
"Фарватер" деген:
Өзеннің ең терең жерін көрсететін сызық
Арнаның көлденең қимасы
Арнаның орта тереңдігі
Өзен ирелеңдеуі
Арна тереңдігі
Судың тұздылығын өлшейтін өлшем бірліктері:
промилле, г/л
пайыз, м³
мм, см
км², га
мг/м³
Судың қабылданған ең қарапайым моделі:
тетраэдр
шар
куб
пирамида
цилиндр
Судың аномальды жылулық қасиеттері:
баяу суып, қызады, жоғары жылусыйымдылық 4,1868 кДж/кг
тіршілік үшін маңызы зор, табиғи су таза күйде болады
«кәдімгі», «ауыр» және «аса ауыр» су деп жіктеледі
сутегі мен оттегі бірнеше табиғи изотоптарға ие
күшті еріткіш, әлсіз электролит
Құрамындағы тұз бойынша (минералдану немесе тұздылық) бойынша сулар неше топқа бөлінеді:
4
2
1
3
6
Ең көп таралған еківалентті катиондардың концентрация жиынтығы Са2+ және Mg2+:
судың жалпы кермектігі
судың жалпы тұздылығы
судың жалпы тұнықтығы
судың жалпы минералдығы
судың электрлиттік қасиеті
Судағы еріген және организмдердің тіршілік әрекеті үрдісінде пайда болатын биогенді заттар қатарына жатады:
N, Р, Si қосындылары
Cl, Ғ қосындылары
Са, Au қосындылары
Al, К қосындылары
Fe қосындылары
Су біруақытта барлық 3 агрегаттық күйде болады, егер қысым мен температура:
610 Па, 0,01 ° С болса
0 ° С, 760 мм болса
4 ° С, 174 К болса
760 мм сын.бағ, -20 ° С болса
1013 Па, 35 ° болса
Жер бетіндегі су қоғалысына әсер етуші көздер
күн энергиясы, ауырлық күш
биогендік заттар, судың кермектігі
судың электрлоиттік қасиеті
магниттік өріс, гидросфера көлемі
Жердің Кариолис күші
Гидросфера ұғымы:
жер қыртысы минералдарымен хим және физикалық байланысы жоқ барлық бос сулар
жер қыртысының қатты жыныстары
атмосфераның газды қабаты
тірі ағзалар жиынтығы
литосфераның жоғарғы бөлігі
Жалпы радиациялық баланстың қанша %-ы Жердегі булануға жұмсалады:
жалпы - 84
жалпы - 100
жалпы - 51
құрлықта - 15
мұхитта - 55
Жер шарының негізгі суайырығы барлық құрлықты екі бөлікке бөледі:
Барлық мұхит өзендері ағыстары және ішкі өзен ағыстары
Перифериялық өзен ағыстары
Еуропалық және азиялық бөлік өзен ағыстары
Теңіздік және құрлықтық
Ішкі тұйық алаб өзен ағыстары
Жер асты сулары жіктеледі:
қою су, сұйық су
сұйық су, ауыр су, тығыздығы жоғары су
жеңіл су, тығыздығы төмен су
қатты су, кермекті су, минералдығы төмен су
ащы су, минералды су, тұщы су
Жер асты сулары қысымына байланысты жіктеледі:
қысымсыз грунт сулары, қысымды артезиан сулар
минералды сулар, кермекті сулар
тұзды сулар, тұщщы сулар
қысымы бар сулар, қысымы жоқ сулар
қысымы жоғары сулар, қысымы төмен сулар
Орналасу сипатына, режиміне, қалыптасу жағдайына, қозғалуына және жер үсті суларымен өзара байланыс сипатына қарай жер асты сулары бөлінеді:
тегеурінді, тегеурінсіз
минералды, минералсыз
кермекті, тұщщы
энергетикалық, бейэнергетикалық
жақын жатқан, алыс жатқан
Берілген территорияның гидрографиялық торын құрайды сол жердің:
өзендері, көлдері, батпақтары
жер бедері, биоресурстары
климаттық жағдайы, геологиясы
географиялық орны, қысым көрсеткіші
ландшафттық құрылымы
Өзен бөліктері жіктеледі:
жоғарғы, орта, төменгі ағыс
су айналымы, үлкен және кіші айналымдар
су теңгерімі, аэрация аймағы
өзен режимі, гидрологиялық үдеріс
гидрографиялық тор
Суайрықтар жіктеледі:
ішкі суайырық, өзен алабтарының суайырықтары
құрылымды және құрылымсыз суайырық
ірі суайырық, ұсақ суайырықтар
мемлекеттікішілік суайырық, шекарадан тыс суайырық
мемлекеттен тыс суайырық, табиғи шепті
Өзен алабының морфометриялық сипаттамасына жатады:
сужинаудың орташа ені, орташа биіктігі
температурасы, ылғалдылығы
кермектігі, қысымы
гидрографиялық торы, алабы
сағасы, бастауы
Өзен алабының физикалық географиялық сипаттамасына жатады:
географиялық орны, геологиялық құрылысы
халық саны, шаруашылық салалары
өнеркәсіп кәсіпорындары
көлік желілері
әкімшілік-аумақтық бөлінісі
Өзен аңғарының элементтері:
табаны, тальвег
климаты, бигеографиясы
температурасы, ылғалдылығы
минералдығы, қысымы
сағасы, бастауы
Өзен қоректенуінің түрлері:
жаңбырмен, қармен, мұздықпен
топырақпен, желмен
көгалмен, орманмен
өзен бойымен, көлмен
атмосферамен, күнмен
Өзен алабындағы су шығыны қалай жүреді:
су, қар мен мұз, топырақ беттерінен булану
өсімдіктермен жұтылу
өндірістік ластану, биогендік ластану
ауадағы булану, жердің астыңғы қабатынан булану
жер асты суы ағысының баяулауы
Сулылық ауытқуларының (тербелістерінің) түрлері:
ғасырлық, көпжылдық, маусымдық
мәңгілік, кезеңдік, дәуірлік
жергілікті жердегі
материктік, континенттік
уақытша, тәуліктік, айлық
Өзеннің су режимі фазалары:
аспа, тасқын, саба
су қайту, сабасына түсу, деңгейінен төмендеу
су толысу, арнасынан асу
маусымдық, айлық, жылдық
ауытқулар, тербелістер, өзгерістер
Жер асты суларының экзогендік түрлері:
инфильтрациялық, конденсациялық, седиментациялық
жер асты, жер беті
өзен, көл
мұздық, қар
атмосфералық, су буы
Грунт тығыздығын есептеу формуласы:
pr=mr/Vr
W=100мв/мс
p=(Vn-Vr)*100%
Q=V/A
D=m/V
Грунттың сіңіргіштігін есептеу формуласы:
p=(Vn-Vr)*100%
pr=mr/Vr
W=100мв/мс
Q=V/A
D=m/V
Грунт кеуектеріндегі сулардың түрлері:
капилярлы, гравитациялық
тұщы, тұзды
мұздық, қар
өзен, көл
жер асты, жер беті
Ылғалдылық формуласы және оның сипаттамалары:
W= 100мв/мс=100(мr-мс)/мс(mr,мс)
pr=mr/Vr
p=(Vn-Vr)*100%
Q=V/A
D=m/V
Аэрация зонасы шекарасындағы ылғалдылықтың өзгеруі формуласы:
W=f(ha),(W,%,Wn)
pr=mr/Vr
p=(Vn-Vr)*100%
W=100мв/мс
D=m/V
