Worksheetsкуку 5
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
Name
Class
Date
1.
? Гипертондық дағдарыс кезінде науқасқа тамырға 10 мл 20% MgSO4 ерітіндісі енгізілді. Тыныс алуды тежеу мүмкіндігін ескере отырып, тағы 10 мл 10% СаСІ2 ерітіндісі енгізілді. Пайда болған зольдің мицелла құрылысы қандай болады
a)
Вариант 1
b)
Вариант 2
c)
Вариант 3
d)
Вариант 4
2.
? Асқазанның ойық жарасы үшін магний силикаты тағайындалады. Магний силикаты асқазанға түскен кезде асқазан сөлінің қышқылымен әрекеттеседі, ал кремний қышқылының зольі пайда болады. Пайда болған күлдің (зольдің) мицелла формуласы қандай болады?
a)
Вариант 1
b)
Вариант 2
c)
Вариант 3
d)
Вариант 4
3.
? Сілекей мицеллалары лиофобты коллоидты бөлшектің мысалы болып табылады, оның агрегаты аз еритін кальций фосфатының ең кішкентай кристалдары Ca3(PO4)2. Натрий фосфатын тұрақтандырғыш ретінде қарастыра отырып, мицелланың құрылысын көрсетіңіз.
a)
Вариант 1
b)
Вариант 2
c)
Вариант 3
d)
Вариант 4
4.
? Сілекейдің негізін кальций фосфатының мицеллалары құрайды. Потенциалды анықтайтын иондардың рөлін гидрофосфат аниондары атқарады, қарсы иондар кальций катиондары болып табылады. Мицеллалардың құрамы келесі схемамен ұсынылуы мүмкін:
a)
Вариант 1
b)
Вариант 2
c)
Вариант 3
d)
Вариант 4
5.
? Сілекей қышқылданған кезде мицелланың құрамы өзгереді. Қышқыл ортада дигидрофосфат иондары потенциалды анықтайды, түйіршіктің заряды азаяды, сондықтан диффузиялық қабаттың қалыңдығы мен мицелланың тұрақтылығы төмендейді. Кальциймен ерімейтін қосылыстар түзбейтін дигидрофосфат иондары реминерализация процесіне қатыспайды, сондықтан мицелланы тұрақты күйде ұстау үшін тіс эмалі ішінара ериді. Мицеллалардың құрамы келесі схемамен ұсынылады:
a)
Вариант 1
b)
Вариант 2
c)
Вариант 3
d)
Вариант 4
6.
? Сілекейдің сілтіленуі мицеллалардың құрылымының өзгеруіне әкеледі; бұл жағдайда фосфат иондары потенциалды анықтайтын иондардың рөлін атқарады. Мұндай мицелла тұрақсыз, өйткені кальций мен фосфат иондары бір-бірімен әрекеттесіп, ерімейтін кальций фосфатын түзеді, нәтижесінде тас түзілу процесі белсендіріледі. Мицеллалардың құрамы келесі схемамен ұсынылуы мүмкін:
a)
Вариант 1
b)
Вариант 2
c)
Вариант 3
d)
Вариант 4
7.
a)
Вариант 1
b)
Вариант 2
c)
Вариант 3
d)
Вариант 4
8.
a)
Вариант 1
b)
Вариант 2
c)
Вариант 3
d)
Вариант 4
9.
a)
Вариант 1
b)
Вариант 2
c)
Вариант 3
d)
Вариант 4
10.
a)
Вариант 1
b)
Вариант 2
c)
Вариант 3
d)
Вариант 4
11.
a)
Вариант 1
b)
Вариант 2
c)
Вариант 3
d)
Вариант 4
12.
a)
Cl-
b)
K+
c)
Na+
d)
Ca2+
13.
a)
K+
b)
Вариант 2
c)
Вариант 3
d)
Cl-
14.
a)
- 0,1
b)
- 1,0
c)
- 1,5
d)
- 0,3
e)
- 0,5
15.
? Панет-Фаянс ережесі бойынша бетіне бірінші болып адсорбцияланатын ион:
a)
Вариант 1
b)
Na+
c)
K+
d)
Al3+
16.
? Электрофорез – жалпы және жергілікті терапиялық әсер ету үшін қолданылатын физиотерапия әдістерінің бірі. Бұл әдіспен электр өрісінің әсерінен қандай физика-химиялық процесс байқалады?
a)
- дисперсті фазаның бөлшектері қозғалады;
b)
- дисперсті орта молекулалары қозғалады;
c)
- күрделі иондар қозғалады;
d)
- электрондар бір орбитадан екіншісіне ауысады;
17.
? Бұл процесс мидың шайқалуы және оның құрылымдарын кейіннен қалпына келтіру кезінде байқалады. Изотермиялық жағдайда механикалық бұзылудан кейін оның құрылымын өздігінен қалпына келтіру мүмкіндігі деп аталады:
a)
- тиксотропия
b)
- коацервация
c)
- синерезис
d)
- желатиндеу
e)
- салқындау
18.
? Гельдің ұзақ тұруымен оның қартаюының қайтымсыз процесі жүреді, бұл құрылымның одан әрі реттелуінде, гельдің қысылуында және одан еріткіштің бөлінуінде көрінеді. Бұл процесс синерезис деп аталады. Тірі тіндерде синерезис қартайған жануарлардың етінің тығыздалуынан және олардың сүйектерінің жұқаруынан көрінеді. Синерезис-бұл:
a)
- көлемінің кішіруі және тығыздылуы
b)
- полимердің еруі
c)
- полимерлердің ісінуі, гель-зольге ауысуы
d)
- желе ортасында желе ағынының жоғалуы
e)
- гельге айналу
19.
? Спиральдың жоғары концентрациясы бар ерітінділерде, әсіресе биополимерлерде, екі арласпайтын фазалардың бөлінуі байқалады: олардың бірі – полимердің концентрацияланған ерітіндісі, екіншісі – оның сұйылтылған ерітіндісі. Бұл құбылыс қалай аталады?
a)
- коацервация
b)
- контракция
c)
- адсорбция
d)
- тиксотропия
e)
- синерезис
20.
? Коацервация құбылысы мынада: кейбір жағдайларда (мысалы, электролиттердің қатысуымен) жоғары молекулалық заттар ерітіндіден бөлінеді, бірақ тұнба түрінде емес, концентрацияланған ерітінді түрінде болады, бұл ерітінді қалай аталады:
a)
- коацервант
b)
- контракт
c)
- адсорбент
d)
- адсорбат
e)
- агрегат
21.
? Ағзадағы судың жоғалуы денедегі тіндернің қартаюын көрсететін құбылыс, және бұл сүйектердің жұқаруына, терінің құрғауына, тіндердің серпімділігінің төмендеуіне әкеледі, бұл құбылыс:
a)
- синерезис
b)
- коацервация
c)
- тиксотропия
d)
- окклюзия
e)
- адсорбция
22.
? Дененің ішкі ортасының гемеостатикалық тұрақтыларының бірі-жасуша плазмасында орналасқан электролиттер, бейэлектролиттер және ақуыздар тудыратын осмостық қысым. Ақуыздар тудыратын қысымды атаңыз және оның жалпы осмостық қысымдағы үлесін анықтаңыз:
a)
- онкотикалық қысым, 0,4 кПа
b)
- осмостық қысым, 0,8 кПа
c)
- бүйрек қысымы, 2,4 кПа
d)
- қан қысымы, 0,1 кПа
e)
- систолдық қысым, 5,4 кПа
23.
? Созылмалы бүйрек жеткіліксіздігімен ауыратын науқастың жағдайы өте нашар, яғни бүйрек зат алмасу процесі барысында түзілген қалдықтарды сапалы сүзе алмайды. Дәрігер қандай режимге қояды:
a)
- диализ
b)
- электр осмос
c)
- оттек генератор
d)
- перфузия
e)
- ашығу
24.
? Ісіну құбылысы кезінде еріткіш молекулаларының ЖМҚ-ға сіңуі нәтижесінде оның массасы немесе көлемі ұлғаяды. ЖМҚ-ның бастапқы көлемі 12 см3, ісінуден кейінгі көлемі 18 см3. Ісіну дәрежесін анықтаңыз және қайсы ион ісінуге қатты ықпал етеді.
a)
- 0.5; СNS-
b)
- 0.1; CH3COO-
c)
- 1.0; F-
d)
- 0.2; SO42-
e)
- 0.3; Cl-
25.
? Желатин ерітіндісі бар пробиркалар қатарына натрий иодиді, натрий сульфаты, натрий бромиді, натрий тиоцианаты, натрий хлориді тең молярлық концентрациядағы электролит ерітінділерінің бірдей көлемі құйылады. Желатиндеу пробиркада ең жоғары болады.
a)
- натрий сульфаты
b)
- натрий йодиді,
c)
- натрий бромиді
d)
- натрий тиоцианаты
e)
- натрий хлориді
26.
? Жасанды бүйрек аппараты жедел бүйрек жеткіліксіздігі кезінде бүйрек қызметін уақытша ауыстыруға арналған. "Жасанды бүйрек" аппаратының негізінде коллоидты ерітіндіні тазарту әдістерінің қайсысы екенін көрсетіңіз.
a)
- ультрафильтрация
b)
- электрофорез
c)
- электр осмос
d)
- нефелометрия
e)
- потенциометрия
27.
? Медицинада емдік сарысуларды тазарту үшін электр тогының әсерінен сұйық ортаның қатты фазаға қатысты қозғалысы жүзеге асырылатын әдіс қолданылады. Осы процестің атауын көрсетіңіз.
a)
- электр осмос
b)
- электрофорез
c)
- электродиализ
d)
- ультрацентрифугалау
e)
- гемодиалау
28.
? Полимерлер – көптеген мономерлерден тұратын заттар. Құрылымы бойынша полимерлер сызықты, тармақталған немесе торлы болып келеді. Тармақталған полимерлерге жатады:
a)
- крахмалдың амилопектині
b)
- фенолформальдегидті шайырлар
c)
- гликоген
d)
- целлюлоза
e)
- полиэтилен
29.
? Ақуыздардың құрылымы – ақуыз молекуласының үш өлшемді кеңістіктегі атомдардың орналасуы. Ақуыздар полипептидтер болып табылады, әртүрлі L-α-аминқышқылдардан құралған мономерлердің тізбегі. Ақуыздардың екіншілік құрылымы қалай түзіледі:
a)
- молекулаішілік жақын сутектік байланыстар арқылы
b)
- ковалентті емес байланыспен бірнеше полимер тізбегін бірігуі арқылы
c)
- полимер тізбегінің учаскелерінің алыс ковалентті емес өзара әрекеттесулері арқылы
d)
- ковалентті байланыс арқылы мономерлердің бірігуі арқылы
e)
- иондық байланыстардың түзілуі арқылы
30.
Ақуыздар – пептидті байланыспен тізбекке қосылған альфа-аминқышқылдардан тұратын жоғары молекулалы органикалық заттар. Тірі ағзаларда ақуыздардың аминқышқылдық құрамы генетикалық кодпен анықталады. Ақуыздардағы маңызды ионогендік топтарға жатады:
a)
- карбоксил тобы
b)
- карбонил тобы
c)
- нитрил тобы
d)
- гидроксил тобы
e)
- радикал
31.
? Жоғары молекулалы қосылыстардың ерітінділері фармацевтикалық практикада кеңінен қолданылады. Олар дәрілік препарат ретінде де (поливинилпирролидон ерітіндісі, крахмалды клейстер, желатин ерітіндісі және гидролизаты) және қосалқы зат ретінде де қолданылады. ЖМҚ ерітінділерінің ерекше қасиеттерін көрсетіңіз:
a)
- еріткіште полимердің ерітуінен бұрын ісіну процесі жүреді
b)
- тепе-теңдік процестері баяу орнатылады
c)
- Рауль мен Вант-Гофф заңдарынан ауытқулар байқалады
d)
- тұтқырлықтың аномальды жоғары мәндері болады
e)
- қайнау температурасының төмен мәндері байқалады
32.
? Ағзадағы биологиялық сұйықтықтар (қан, лимфа, жұлын сұйықтығы, сілекей) ... жатады.
a)
- зольдерге
b)
- гельге
c)
- мульсияға
d)
- көбікке
e)
- жүзгіндерге
33.
? Естен танғанда қолданылатын ерітінді:
a)
- мүсәтір спирті
b)
- метил спирті
c)
- этил спирті
d)
- үшатомды спирті
e)
- Катомды спирті
34.
? Ағзадағы онкатикалық қысымның пайда болуы:
a)
- электролиттермен, бейэлектролиттермен, ЖМҚ
b)
- электролиттермен
c)
- бейэлектролиттермен
d)
- ЖМҚ
e)
- қышқылдармен
35.
? Қышқылдардың күшін бағалау үшін критерий ретінде қышқылдық орталығын (O, S, N, C) құрайтын элементтердің электртерістігін (X) пайдалануға болады. Элементтің электртерістігі неғұрлым жоғары болса, соғұрлым онымен байланысқан сутегі атомы оңай протондалады, ал оның қышқылдық қасиеттері соғұрлым айқын болады. Қышқылдық қасиеті жоғары қышқылды таңдаңыз:
a)
-үшхлорсірке қышқылы
b)
-сірке қышқылы
c)
-дихлорсірке қышқылы
d)
-май қышқылы
e)
-пропион қышқылы
36.
? Медицинада терінің зақымдалған аймақтары салицил қышқылының 1% ерітіндісімен өңделеді. Салицил қышқылының молекуласында функционалдық топтардың қайсысы электрон-донорлық (ЭД) қасиет көрсетеді?
a)
- -ОН
b)
- -СООН
c)
- 〖-NH〗_2
d)
--СНО
e)
- -Cl
37.
? Аспиринді қан тамырлары және жүрек ауруларын алдын алу үшін пайдаланады, себебі бұл препарат тромбоциттердің бірігуіне және тромбтардың түзілуіне кедергі келтіреді. Аспирин молекуласындағы орынбасалардың қайсы функционалдық тобы (ЭА) II бағыттаушысы болып табылады?
a)
- -СООН
b)
- 〖-NH〗_2
c)
- -OH
d)
- 〖-NO〗_2
e)
- -CI
38.
? Бұл химиялық затты алғашқы рет Н.И.Пирогов наркоз ретінде қолданған. Қышқылдық қасиеті ең көп көрсететін химиялық затты көрсетіңіз.
a)
- хлороформ
b)
-2-хлорбутан
c)
- 2-хлорпентан
d)
-хлорметан
e)
- бромэтан
39.
? Фенилкетонурия (фенилаланин) - амин қышқылының алмасуы бұзылуынан туындайтын метаболикалық ауру болып табылады. Фенилаланин молекуласындағы амин тобы қандай қасиет танытады?
a)
- негіздік
b)
- қышқылдық
c)
- металдық
d)
- донорлы акцепторлық
e)
- иондық
40.
? Медицина үшін қызығушылық тудыратын парацетамол п-аминофенолдың туындысы, ал п-аминофенолдың өзі улы зат болып табылады. п-Аминофенол молекуласындағы функционалдық топтар бензол сақинасына қатысты қандай электрондық эффектілер көрсетеді?
a)
- –I +M
b)
- –I -M
c)
- +I +M
d)
- +I -M
e)
- –M
41.
? Қосарланған π-байланыстар жүйесі арқылы берілетін орынбасушының әсері мезомерлік эффект (М), немесе қосарлану эффектісі деп аталады. Жұптасқан жүйеде электрондардың тығыздығын арттыратын орынбасарлар оң мезомерлік (+M) және электронды донорлар әсер көрсетеді. Орынбасарлары электрон донор қасиет көрсететін қосылысты көрсетіңіз:
a)
- гидроксибензол
b)
- бензой қышқылы
c)
- нитробензол
d)
-бензальдегид
e)
- сульфобензол
42.
? Адамның оң және сол қолдары (және аяқтары) хиральды заттардың ең қарапайым мысалы болып табылады. Сіздердің әрқайсысыңыз оң аяқ киімді сол аяққа және керісінше киюге тырысқан шығарсыз. Осы сәтте хиралдың қасиетімен таныс болдыңыздар. Молекулалар да дәл осылай хиральды болуы мүмкін. Хиральды молекуланың анықталуы:
a)
- сүт қышқылы
b)
- сірке қышқылы
c)
- құмырсқа қышқылы
d)
-валериан қышқылы
e)
- пропион қышқылы
43.
? Стереоизомерлер, сондай-ақ кеңістік изомерлер, құрылымы бірдей, бірақ атомдардың кеңістікте орналасуымен ерекшеленетін химиялық қосылыстар. Стереоизомерлер бірдей конституцияға ие, бірақ конфигурациялары немесе конформациялары әртүрлі. Изомерияның бұл түрі қандай қосылыстарға тән
a)
- глюкозаға
b)
- этанолға
c)
- сірке қышқылына
d)
- ацетонға
e)
- диэтил эфиріне
44.
? Органикалық химияда оптикалық изомерлер деп аталатын қосылыстар белгілі – құрылымдық формулалары бірдей, бірақ айнадағы кескінімен беттеспейтін молекулалар. Мұндай молекуланың ең қарапайым мысалы төрт түрлі орынбасарлары бар көміртек атомы болып табылады. Оптикалық изомерлерді көрсетіңіз:
a)
Вариант 1
b)
Вариант 2
c)
Вариант 3
d)
Вариант 4
45.
? Сүт қышқылы немесе лактат - қарқынды физикалық жүктеме кезінде бұлшықеттерде пайда болатын анаэробты метаболизмнің өнімі. Сүт қышқылының молекуласында хиралды көміртек атомы бар ма, егер болса, сүт қышқылы қанша оптикалық изомер күйінде кездеседі?
a)
- 2
b)
- 3
c)
- 4
d)
- 1
e)
- 0
46.
? 1785 жылы швед химигі Карл Шиле піспеген алмадан химиялық қосылыс тапты. Қазіргі уақытта ол малат (оксияттар қышқылының қалдығы) деген атпен белгілі. Бұл қосылыста қанша хиральді көміртек атомдары бар?
a)
- 1
b)
- 3
c)
- 2
d)
- 4
e)
- 0
47.
? Зат пен онымен сәйкес келмейтін айна бейнесі сияқты бір-бірімен байланысқан изомерлерді қалай атайды? Бұл изомерлердің физикалық және химиялық қасиеттері, яғни биологиялық белсенділіктерін есептемегенде, бірдей.
a)
- энантиомерлер
b)
-диастереомерлер
c)
- эпимерлер
d)
- құрылымдық изомерлер
e)
- таутомерлер
48.
? Қандай моносахарид, қант диабетімен ауырғандар қолданғанда, қандағы қант мөлшерін тіпті жоғарлатпайды? формуласы арқылы оптикалық стереоизомерлер санын есептегенде бұл моносахаридте 8 оптикалық стереоизомерлер кездеседі.
a)
- фруктоза
b)
- глюкоза
c)
- галактоза
d)
- манноза
e)
- сахароза
49.
? Асимметриялық көміртек атомының болуы көбінесе молекуладағы хиралдылықты анықтайтын қасиет болып табылады. Хиральды молекулалар оптикалық белсенді, яғни олар поляризацияланған жарықты айналдырады. Молекуласында асимметриялық көміртек атомы бар органикалық қосылысты анықтаңыз.
a)
- бутан-2-ол
b)
- бутан-1-ол
c)
- пропан-1-ол
d)
- этанол
e)
-ацетон
50.
? Глицерин медицинада дерматопротекторлық әсері бар препарат ретінде қолданылады, сонымен қатар теріні жұмсартады. Глицеринді нитрлеу нәтижесінде түзілетін өнімді көрсетіңіз:
a)
- тринитроглицерин
b)
- иминоглицерин
c)
- глицериннің натрий тұзы
d)
- этилглицерат
e)
- диаминоглицерин
100 %
