Font size
WorksheetsИстория Казахстана – вопросы и ответы
Total questions: 100
Worksheet time: 50mins
Үйсіндер туралы: «ат жақты, аққұбаша, сары шашты» деп, - жазады Қытай жазбалары. Қытай деректерінде «Үйсін» атауының кездесe бастаған уақытын көрсетіңіз:
Б.з.б 2 ғасыр
Б.з.б 5 ғасыр
Б.з.б 1 ғасыр
Б.з.б 4 ғасыр
Зерттеуші И.Х.Дворецкийдің пайымдауынша, бұл сақ тайпасының атауы грекшеден аударғанда «арғымақ», «тұлпар» дегенді білдіреді. Ал, латын тіліндегі атауы «Ақ жалды, жүйрік аттардың иелері» дегенді білдіреді. Әңгіме қай тайпа жөнінде болып отыр?
Сақтар
Үйсіндер
Қаңлылар
Ғұндар
Иран жазбаларында «Сақ» сөзінің мағынасы «жүйрік атты турлар» деген мағынаны білдірсе, Парсы жазбаларындағы мағынасы қандай?
Күндіретті ержүректер
Батыр жауынгерлер
Тау халқы
Көшпелі малшылар
Сарыарқаның шығысын қай тайпа мекендеді?
Исседондар
Сақтар
Үйсіндер
Қаңлылар
Ол өзінің Тарихи жазбалар (Ши-Цзи) атты еңбегінің 130-тарауында Қаңлылардың өмірі мен тұрмысын сипаттап жазады: ________
Сыма Цянь
Геродот
Птолемей
Страбон
Қаңлылардың Жетіасар мәдениеті таралған аймақты көрсетіңіз: ________
Сырдарияның төменгі ағысы
Ертіс өзенінің бойы
Жайық өзенінің бойы
Іле өзенінің бойы
Сақтардық А.Македонскийге қарсы күресі туралы жазған, А.Македонскийдің Сырдариядан өтіп, сақтарға қалай шабуыл жасағанын баяндаған кім?
Арриан
Геродот
Птолемей
Ксенофонт
Сармат мәдениетінің дамыған өңірі: ________
Батыс Қазақстан
Оңтүстік Қазақстан
Шығыс Қазақстан
Солтүстік Қазақстан
Ғұн державасының негізін қалаған кім:
Мөде
Атилла
Томирис
Шыңғыс хан
Жетісу өңіріндегі үйсін мәдениетінің хронологиялық шеңбері: ________
б.з.б. 3-4 ғасыр
б.з.б. 8-9 ғасыр
б.з.б. 1-2 ғасыр
б.з.б. 5-6 ғасыр
Еділ (Аттила) жөніндегі құнды деректер қалдырған көне шежірешілердің бірі: ________
Приск
Геродот
Птолемей
Страбон
Ғұндар қашан оңтүстік және солтүстік болып бөлінді?
б.з.б 55
б.з.б 100
б.з.б 200
б.з.б 300
Шырақ есімді сақ жауынгерінің ерлігі туралы жазған грек тарихшысы: ________
грек авторы Полиэн
Геродот
Ксенофонт
Плутарх
1998-1999 жылдары Берел кезеңінің №11 обасын ашқан археолог: ________
Зейнолла Самашев
Кемел Ақышев
Әбдеш Төлеубаев
Мұхтар Қожахмет
Қаңлылар туралы «Всақаның ер жүрек ұлдары... Канха қамалының алдында құрбандық берді» деп жазылған кітап: ________
Авеста
Шахнама
Тарих-и Рашиди
Жами ат-тауарих
Жетісу жерін мекендеген ежелгі үйсіндердің бас мүсінін жасады: ________
М.Герасимов
А.Х.Марғұлан
К.Ақышев
Т.Жұмағалиев
Сақтарға «өмір ағашы» дейтін арыстан бейнесі қайдан тарады: ________
Ираннан немесе Алдыңғы азия
Қытайдан
Еуропадан
Үндістаннан
Кир бастаған парсы әскерлері сақ жеріне басып кірді: ________
б.з.б 530
б.з.б 450
б.з.б 600
б.з.б 300
Шірік-Рабат қаласының орналасқан жері: ________
Сырдарияның төменгі ағысы немесе Қармақшы
Есіл өзенінің бойы
Балқаш көлінің маңы
Жайық өзенінің жағасы
Сақтарда соқа мен қамыт егіншілерге, найза мен садақ-жауынгерлерге, жалпақ тостаган-абыздарға арналған» деп жазған Рим тарихшысы: ________
Квинт Курций Руф
Плиний Старший
Геродот
Страбон
Қаңлыларда металл өңдеудің ірі орталығы: ________
Шаш-Илақ? Құлата
Отырар
Тараз
Сауран
Сақ, сармат, үйсін тайпаларының келбеттері андрондықтарға ұқсас екендігін айтқан: ________
О.Смағұлов
Ә.Х.Марғұлан
Т.Жанұзақов
К.Ақышев
Сақ жауынгерлерінің киімінің түсі: ________
Қызыл және сары қызыл
Көк және жасыл
Ақ және қара
Сұр және қоңыр
V ғ. Днестр, Рим, Балтық теңізі, Қара теңіз аумағын бағындырған ғұн билеушісі:
Атилла
Мөде
Томирис
Шыңғыс хан
Көшпелі халықтар, оның ішінде ғұндар мен түркілердің тарихына ерекше мән берген тарихшы: ________
Лев Гумилев
Василий Бартольд
Николай Карамзин
Сергей Соловьев
Алтын адамның бас киіміндегі қанаттар көрсетеді: ________
Күн тәңіріне табыну және билік белгісі
Тек сәндік мақсатта қолданылған
Жауынгерлік ерліктің белгісі
Табиғатқа табыну
Көне грек тарихшы-географы Страбонның хабарлауынша, массагеттердің солтүстігінде өмір сүрген тайпалар:
Сақтар
Ғұндар
Қыпшақтар
Үйсіндер
Қытай деректері «Олардың көзі шүңіректеу, мұрыны қоңқақ, сақалы қалың» деп суреттейді: ________
Үйсіндер
Сақтар
Қаңлылар
Ғұндар
«Сақ әйелдері ержүрек келеді, соғыс қаупі төнгенде ерлеріне көмек көрсетіп, ұрысқа араласады» деген грек авторы: ________
Ктеси
Геродот
Страбон
Птолемей
Қытай деректері бойынша алғаш рет Батыстағы елдерге қарай жібек артқан керуендер қашан шықты?
1 ғ ортасы немесе 138 жылы
2 ғ басы немесе 101 жылы
3 ғ соңы немесе 200 жылы
4 ғ ортасы немесе 350 жылы
Баламбер бастаған ғұндар Еділ өзенінен қашан өтті?
Шамамен 370 жылы
Шамамен 450 жылы
Шамамен 300 жылы
Шамамен 410 жылы
Сақтардың қоғамдық құрылысы: ________
Жауынгерлер, Абыздар, Қауым мүшелері
Шаруалар, Қолөнершілер, Саудагерлер
Хандар, Билер, Батырлар
Патшалар, Құлдар, Еркін адамдар
Сарматтар туралы деректер кездеседі: ________
Ежелгі Грек және Рим авторларының еңбектерінде
Ортағасырлық қытай жазбаларында
Қазіргі заманғы ғылыми журналдарда
Ежелгі Египет папирустарында
Туыстас сақ және скиф тайпаларының, ортақ «сколот» деген атпен белгілі екендігін жазады: ________
Геродот
Страбон
Птолемей
Ктесий
Қытай императоры У-Ди Батыс елдеріне қарай елшілік аттандырған жыл: ________
Б.з.б 138 ж
Б.з.б 221 ж
Б.з.б 202 ж
Б.з.б 105 ж
Хань императоры Гао-цзунмен «тыныштық пен туыстық» туралы шартқа қол қойған ғұн билеушісі:
Мөде
Аттила
Томирис
Шаньюй
Ғұн мемлекетінің күшеюінен асқақтатқан Мөденің мұрагері: ________
Лаошан Шаньюй
Тұман Шаньюй
Чжи-Чжи Шаньюй
Боғда Шаньюй
Б.з.д 90 ж. қақтығыста 70 мың қытай әскері жеңе алмады: ________
Ғұндар
Сақтар
Үйсіндер
Қаңлылар
Б.з.б II-ғ. IV ғасырлар аралығындағы ғұндардың шығыстан батысқа қозғалысының нәтижесінде болған оқиға:
Халықтардың Ұлы қоныс аударуы
Ұлы Жібек жолының пайда болуы
Қыпшақ хандығының құрылуы
Моңғол империясының құрылуы
Қарғалы шатқалынан табылған жәдігердің атауын анықтаңыз: ________
Қарғалы Диадемасы
Алтын адам
Берел қорғаны
Есік жазуы
Б.з.д 106-105 жылдары асқан салтанатты жағдайда үйсін күнбиіне ұзатылды: ________
Хуньцы ханшайым
Томирис патшайым
Бопай ханым
Айша бибі
Канғой билеушісінің қысты күні Битянь қаласында тұратындығын, шығысында олардың ғұндарға бағынышты болғандығын жазған орыс шығыстанушысы:
Николай Яковлевич Бичурин
Василий Васильевич Бартольд
Сергей Павлович Толстов
Алексей Иванович Левшин
Сыма Цянь мен Бан Гу еңбектерінде б.з.д. II ғ. Іле бойын мекендеген үйсіндердің көршісі ретінде айтылады:
қанлылар
сақтар
ғұндар
үйсіндер
Тасмола мәдениеті қай сақ тайпасына жатады?
Исседондар
Массагеттер
Сақ парадарайлары
Сақ тиграхауда
Оқиға қай жылы орын алды?
б.з.д. 36 жыл
б.з.д. 50 жыл
б.з.д. 20 жыл
б.з.д. 10 жыл
1999 жылы Аралтөбе обасынан (Атырау облысы) екінші «Алтын адамды» тапқан экспедицияны басқарған белгілі археолог:
Зейнулла Самашев
Мархабат Құдайбергенов
Кемел Ақышев
Әбдеш Төлеубаев
Көне парсы жазба ескерткіштері «Персополис», «Бехистун» жазуларындағы тур тайпаларының ортақ атауы:
Сака
Үйсін
Қаңлы
Ғұн
Аргиппейлер Қазақстанның қай бөлігін мекендеді?
Аргиппейлер Қазақстанның солтүстік бөлігін мекендеді.
Аргиппейлер Қазақстанның оңтүстік бөлігін мекендеді.
Аргиппейлер Қазақстанның батыс бөлігін мекендеді.
Аргиппейлер Қазақстанның шығыс бөлігін мекендеді.
Персопольдегі бедерлі суретте сақ әшшілері Дарий патшаға сыйға берген киім
теріден табан орнатылған киіз етік
алтыннан жасалған белдік
жібектен тігілген шапан
қоладан құйылған сауыт
Қыш күдіреген пеш, қол диірмен тастары, тары қалдықтары табылған сақ қаласы:
Бәбіш-молда
Талғар
Сарыарқа
Берел
Орталық Азия бойынша алғаш рет жер өңдеп, дәнді дақылдарды өсіруді жейтундықтар меңгерді:
Жейтундықтар
Андрондықтар
Ботайлықтар
Шумерлер
Грек авторы Полиэн сақтар туралы қандай құнды деректер қалдырды?
І Дарий мен сақ патшасы Скунханың арасындағы соғысты грек авторы Полиэн баяндап, Шырақ есімді сақ малшысының ерлігін ерекше жырлаған
Полиэн сақтардың шаруашылығы мен тұрмысын толық сипаттаған
Полиэн сақтардың діни наным-сенімдері туралы жазған
Полиэн сақтардың көркем өнері мен архитектурасы туралы деректер қалдырған
Үйсіндердің мекені жөніндегі алғашқы дерек қытайдың қандай жазбаларында кездеседі?
Ши цзи», «Ханьшу» жазбаларында
Цзиньшу» жазбаларында
Суншу» жазбаларында
Вэйшу» жазбаларында
Б.з.б. VI және б.з.б. IV ғасырларда сақ жеріне жорық жасаған елдер:
Парсы мен Грекия
Қытай мен Үндістан
Рим мен Египет
Ассирия мен Вавилон
Бұйрықтарында Қазақстандағы сақ тайпаларының аты жазылған парсы патшалары:
Ксеркс, Дарий
Александр, Филипп
Рамзес, Тутанхамон
Кир, Артаксеркс
Алтайдағы сақ дәуірінен қалған Пазырық мәдениетінің жерлеу ғұрпына тән негізгі белгілер:
Мумияланған мәйіттер, ағаштан жасалған табыттар, қорғандардың ішіндегі жылқылардың жерленуі
Тек тасқа қашалған жазбалар
Тек алтын әшекейлердің көптігі
Тек қола қару-жарақтардың табылуы
Қызылорда өңірінде орналасқан сақ дәуірінің қалаларын белгілеңіз
Шірік-Рабат пен Жанкент.
Отырар мен Сауран.
Тараз бен Баласағұн.
Сығанақ пен Сарайшық.
Шығыс Қазақстан аумағынан табылған темір дәуіріне жататын қорғандар:
Берел, Шілікті
Бесшатыр, Есік
Таңбалы, Қарасу
Сарыарқа, Тасмола
Гиркани бұл – _________.
Каспий жағалауында өмір сүрген сармат тайпасы, Каспий теңізінің оңтүстік-шығыс жағалауындағы ежелгі облыс, сақ тайпалары (гиркан сақтары) мекендеген аймақ.
Орта Азиядағы ежелгі қала.
Шығыс Еуропадағы тау жүйесі.
Солтүстік Қазақстандағы өзен атауы.
Қаңлылардың Жетіасар мәдениетінің таралу аймағы: ___________.
Қуандария, Жаңадария аңғарлары
Сырдарияның төменгі ағысы
Талас аңғары
Іле өзенінің бойы
Пазырық мәдениеті бұл – ___________.
Пазырық мәдениеті
Андронов мәдениеті
Ботай мәдениеті
Берел мәдениеті
Жетісу жеріндегі сақ ескерткіштері: ___________.
Есік, Бесшатыр
Таңбалы, Қаратау
Сауран, Отырар
Берел, Шілікті
Есіктен кейін сақтардың алтын киім киген адам обалары табылған ескерткіштер: ___________.
Аралтөбе, Шілікті
Берел, Бесшатыр
Таңбалы, Тамғалытас
Сарыарқа, Жетісу
Тасмола қорғандарын алғаш зерттеуді қолға алған ғалымдар?
А.Х. Марғұлан мен М.Қ. Қадырбаев.
Ә.Х. Марғұлан мен К.А. Ақышев.
С.Ж. Әбдешев пен Ә.Х. Марғұлан.
Е.И. Агеева мен А.Г. Максимова.
Қаңлыларда егіншіліктің дамығанын білдіретін қазылған су каналдарын атаңыз?
Ханарық, Басарық
Арыстанбаб, Қарашаш
Сырдария, Әмудария
Талас, Шу
Ерте темір дәуірінде Сырдарияның төменгі ағысы мен Арал маңын мекендеген тайпалар:
Сарматтар (тайпалық бірлестігі) Арал маңы сақтары (тиграхауда, массагет тобы) Қаңлы тайпаларының бір бөлігі, Оғыз
Үйсіндер мен қыпшақтар
Ғұндар мен түргештер
Шығыс хунну мен аландар
Орта Азия мен Қазақстан жерінде қаңлы ескерткішіне жүргізілген зерттеу жұмыстарының алынған материалдар негізінде шартты түрде қандай мәдениетке бөлінеді?
Қауыншы, Отырар-Қаратау және Жетіасар
Андронов, Ботай және Берел
Тасмола, Сақ және Үйсін
Шілікті, Есік және Беғазы-Дәндібай
Парсы жазбаша деректері бойынша сақ тайпалары қандай тайпаларға бөлінеді?
Тиграхауда, парадарайа, хаумаварга.
Уйсун, қаңлы, алан.
Ғұн, дулат, керей.
Қыпшақ, найман, жалайыр.
Алтын адам ескерткішінің табылуы алыс-жақын елдерді елең еткізген оқиға болды. Алматы облысынан басқа Атырау, Шығыс Қазақстан, Ақтөбе облыстарынан да Алтын адам ескерткіштері табылып, зерттеу жұмыстары жасалып келеді. Осындай тарихи олжаны тапқан ғалымдарды атаңыз?
Зейнулла Самашев, Әбдеш Төлеубаев, Арман Бейсенов.
Мұрат Сыздықов, Қанат Өскенбаев, Досымбек Қапасов.
Серік Жұмабеков, Айгүл Төлегенова, Ерлан Қасымов.
Бақытжан Жұмағұлов, Асқар Мырзахметов, Динара Сәтбаева.
Ғұн ақсүйектері қандай үш топқа бөлінді?
мыңбасылар, жүзбасылар, онбасылар, билер, кіші бектер.
шаруалар, қолөнершілер, саудагерлер.
хан, уәзір, сардар.
батырлар, жыраулар, шешендер.
Грек тарихшысы Геродоттың сақтар туралы жазып қалдырған деректері белгіленіз ___________
3 Дүниежүзіне қатал досқа адал және әлемдегі ең әділ ең шыншыл халық деген ойлар қалдырды
Сақтар ежелгі Грекияның билеушілері болған деп жазды
Сақтар тек егіншілікпен айналысқан деп көрсетті
Сақтар туралы ешқандай дерек қалдырмаған
Грек авторы Страбон сақтар туралы қандай деректер қалдырды?
Күнді есептейді, жылқыны құрбандыққа шалады, ақ көңіл халық
Сақтар теңізде жүзуді жақсы меңгерген
Сақтар темірден қару жасамаған
Сақтар тек егіншілікпен айналысқан
Сақ тайпаларына қарсы соғысқан билеушілерді атаңыз:
Дарий, Кир, А.Македонский
Шыңғыс хан, Әмір Темір, Бату хан
Томирис, Спартак, Аттила
Ескендір Зұлқарнайын, Құнанбай, Абылай хан
Сақтар құрамына кіретін тайпалар:
Массагеттер, Исседондар, Аримаспалар, Аргиппилер, Сарматтар
Үйсіндер, Қаңлылар, Дулаттар, Алшындар, Жалайырлар
Қыпшақтар, Наймандар, Керейлер, Жалайырлар, Алшындар
Түркілер, Қарлұқтар, Оғыздар, Қимақтар, Қыпшақтар
Сақ қоғамындағы адамдар тобы:
жауынгерлер, абыздар, қатардағы қауым мүшелері
шаруалар, саудагерлер, билеушілер
қолөнершілер, малшылар, диқандар
патшалар, құлдар, ғалымдар
Сарматтар жөнінде жазған грек, рим тарихшылары:
Диодор, үлкен Плиний, Полибий
Геродот, Страбон, Тацит
Пифей, Птолемей, Арриан
Гомер, Платон, Аристотель
Ғұн мемлекетінде төменбасыларға жатқызылды:
Бекзаттар шаньюйдің балалары, інілері немесе жақын туыстары
Қарапайым халық өкілдері
Саудагерлер мен қолөнершілер
Жауынгерлердің төменгі тобы
Қытай дерегі бойынша қаңлыларда дамыған өнер салалары:
керамика, металл өңдеу, тұрмыстық бұйымдар жасау
мал шаруашылығы, егіншілік, аңшылық
сәулет өнері, музыка, би
сауда, дипломатия, әскери іс
Сарматтардың құрамына кірген тайпалар:
роксоландар, аландар, сиракта
ғұндар, үйсіндер, қаңлылар
сақтар, массагеттер, дайлар
түргештер, қарлұқтар, оғыздар
Үйсіндерде төрешілік аппарат құрылды:
Шенеуніктер, тексерушілер, қатысушылар, әскерлер, ақсүйектер
Диқандар, малшылар, ұсталар, саудагерлер
Балықшылар, аңшылар, бағбандар, құрылысшылар
Саудагерлер, қолөнершілер, шаруалар, бақташылар
Төменде көрсетілген билеушілердің ішінен сақ патшаларын белгілеңіз:
Зарина
Ариарат
Томирис (Тұмар)
Скухна (Скунха)
Адам өміріне осындай өзгерістер алып келген жер бетінің салқындауы қашан басталды?
Б.з.б 100 МЫҢ ЖЫЛ БҰРЫН
Б.з.б 10 МЫҢ ЖЫЛ БҰРЫН
Б.з.б 1 МЫҢ ЖЫЛ БҰРЫН
Б.з.б 500 ЖЫЛ БҰРЫН
Еліміздегі осы қола дәуірі ескерткішін жоспарлы зерттеу басталған жыл?
1946Ж
1955Ж
1932Ж
1970Ж
Мал бағудың көшпелі түрі жерімізде қашан қалыптасты?
Б.з.б 2 МЫҢЖЫЛДЫҚ ОРТАСЫ
Б.з.б 1 МЫҢЖЫЛДЫҚ СОҢЫ
Б.з. 1 ҒАСЫР
Б.з.б 3 МЫҢЖЫЛДЫҚ БАСТАУЫ
Қазақстандық біртуар энциклопедист-ғалымы, ол көне дәуір тарихын зерттейтін археологиялық экспедиция зерттеулері нәтижесінде Қазақстан жеріндегі қола дәуірі ескерткіштерінің сырын ашты және Беғазы-Дәндібай мәдениетін зерттеді:
ӘЛКЕЙ МАРҒҰЛАН
Қаныш Сәтбаев
Мырзатай Жолдасбеков
Шоқан Уәлиханов
Екі жағынан да өңделген қарапайым шапқыш тас құрал
БИФАС
Чоппер
Нуклеус
Скребло
Қазақ жерінде кездесетін неолит тұрақтарының саны
800-ГЕ ЖУЫҚ
100-ГЕ ЖУЫҚ
1500-ГЕ ЖУЫҚ
50-ГЕ ЖУЫҚ
Қола дәуірінің алғашқы ескерткіші табылды
АНДРОНОВ АУЫЛЫНАН
БЕГАЗЫ ДӘНДІБАЙДАН
САРЫАРҚАДАН
ТҮРКІСТАННАН
Шірік-Рабад қаласының орналасқан жері
Сырдарияның төменгі ағысы, Қызылорда облысы.
Ертіс өзенінің бойы, Павлодар облысы.
Жайық өзенінің бойы, Батыс Қазақстан облысы.
Іле өзенінің бойы, Алматы облысы.
Адамзат дамуының «епті адамнан» кейінгі кезеңдегі даму сатысы
«Тік жүретін адам» (Homo erectus).
«Саналы адам» (Homo sapiens).
«Неандертальдық адам» (Homo neanderthalensis).
«Дриопитек».
Алғашқы адамдардың бастапқы кезеңдегі топтасу жүйесі
Тобыр.
Рулық қауым.
Отбасы.
Қауым.
Орталық Қазақстандағы кейінгі палеолит ескерткіші
Батпақ.
Шақпақата.
Қараүңгір.
Арыстанды.
Аң аулау үшін жасалған найзалар пайда болды
Мустье (орта палеолит) дәуірінде — б.з.б. 100–40 мың жыл.
Энеолит дәуірінде — б.з.б. 3–2 мың жыл.
Қола дәуірінде — б.з.б. 2–1 мың жыл.
Неолит дәуірінде — б.з.б. 6–4 мың жыл.
Көзе қумыралар жасау өнері өрістеді
Неолит дәуірінде.
Палеолит дәуірінде.
Қола дәуірінде.
Орта ғасырларда.
500-200 мың жыл бұрын өмір сүрген алғашқы адамдардың бірі:
Неандертал.
Кроманьон.
Питекантроп.
Синантроп.
Ежелгі адамдар өлгеннен кейін рух пен жан өмір сүре береді деп ойлаған діни ұғым?
Анимизм.
Тотемизм.
Фетишизм.
Шаманизм.
Алғашқы адамдардың ерекше қасиетті деп бір затқа табыну әрекеті:
Фетишизм.
Тотемизм.
Анимизм.
Магия.
Мәтінде сипатталған тарихи үдерістің шамамен орын алған уақыты: Алғашында ұжымдағы барлық жұмыстарды аналар атқарды. Үңгірлерді тазалап күтті, тамақ дайындады, жеуге қажетті жеміс - жидектерді терді. Бұл ұжымдағы аналардың беделін арттырды. Әрбір қауым өз аумағында мекен етті. Ұжымның барлық мүшелері өзара тең есептелінді. Жер, баспана, еңбек құралдары бәріне ортақ саналды. Барлығы бірлесіп орманда аң аулады, балық ұстады, орақ жайылымда мал жайды. Қауымның ішкі жұмысын теңдей бөлісті. Әйелдер мен балалар жеміс — жидек жинады, еректер от қазды, егіндік жерді тазалады, жыртқыш аңдарды аулады. Қауымның жеке мүшесіне тиісті мүлкі, мысалы, найзаны кез келгені пайдалана алды:
Алғашқы қауымдық қоғам (матриархат кезеңі) — неолит дәуірі.
Қола дәуірі — алғашқы мемлекеттік құрылымдардың қалыптасуы.
Орта ғасырлар — феодалдық қатынастардың дамуы.
Жаңа заман — индустриялық қоғамның қалыптасуы.
Палеолит дәуіріне жататын еңбек құралдары табылған өңір:
Жамбыл облысы (Қаратау).
Солтүстік Қазақстан облысы.
Атырау облысы.
Шығыс Қазақстан облысы.
Мыс-тас дәуіріне жататын Шебір тұрағы қай өңірден табылды:
Маңғыстау.
Солтүстік Қазақстан.
Жетісу.
Оңтүстік Қазақстан.
