WorksheetsЗондтау 4
Total questions: 50
Worksheet time: 25mins
Секторлық диаграмма көрсетеді:
Деректердің шеңбер секторы түріндегі пропорциясын
Нысандар тығыздығын
Мәндердің таралуын
Ағындарды
Нысандардың координаттарын
ГАЖ-ды қолдану салалары шектеулі:
Жоқ, ГАЖ адам қызметінің кез келген саласы үшін қажет
Иә, тек қалалық жоспарлау үшін
Тек қоршаған ортаны бақылау үшін
Тек геологиялық зерттеулер үшін
Тек құрылыс үшін
ГАЖ зерттеу үшін қолданылады:
Табиғи және антропогендік құбылыстарды
Тек табиғи нысандарды
Тек ғимараттар мен құрылыстарды
Тек транспорт ағындарды
Тек халықты
ГАЖ-дегі деректер түрлері қамтиды:
Кеңістіктік және атрибуттық
Кеңістіктік, ақпараттық
Тек кеңістіктік
Графикалық
Мәтіндік
ГАЖ-дегі кеңістіктік деректер сипатталады:
Координаттарымен, формасымен, өлшемдерімен және нысандардың өзара орналасуымен
Нысандардың ұзындығы немесе ауданы, халық саны, егін алқабы және басқа сипаттамаларымен
Тек жер ауданы бойынша
Тек нысан түрі бойынша
Тек нысан биіктігі бойынша
Атрибуттық деректер қамтитын ақпарат:
Нысандардың ұзындығы немесе ауданы, халық саны, егін алқабы және басқа сипаттамалары туралы
Координаттарымен, формасымен, өлшемдерімен және нысандардың өзара орналасуымен
Тек рельеф туралы
Тек өсімдіктер туралы
Тек жолдар туралы
Атрибуттық деректер әдетте ұсынылады
Кесте түрінде
Карталар түрінде
Фотосуреттер түрінде
Бейнематериалдар түрінде
Схема түрінде
ГАЖ үшін негізгі дереккөздер:
Космостық суреттер, карталар, аэрофотосуреттер және цифрлық ортофотосуреттер, атрибуттық деректер, геодезиялық түсірулер, далалық зерттеулер, GPS, Интернет
Тек карталар
Тек фотосуреттер
Тек бейнематериалдар
Тек мәтіндік есептер
Космостық суреттер қолданылады:
Антропогендік әсерді талдау, транспорт желісін жоспарлау, қоршаған орта мониторингі, ауыл және орман шаруашылығы, қалалық инфрақұрылымды жоспарлау
Тек бейне карталар жасау үшін
Тек қашықтық өлшеу үшін
Тек ауа райын бақылау үшін
Тек өсімдіктерді зерттеу үшін
ГАЖ деректер базасы:
Бір-бірімен байланысты кеңістіктік және атрибуттық деректерді сақтау жүйесі
Карталар жинағы
Мәтіндік кестелер
Фотосуреттер
Бейнематериалдар
Кеңістіктік және атрибуттық деректер арасындағы байланыс орнатылады:
Деректерді өңдеу және талдау кезеңінде
Тек карта жасағанда
Тек деректер жинағанда
Тек карталарды басқанда
Ешқашан орнатылмайды
Кеңістіктік деректер әдетте ұсынылады:
«Қатты» көшірмелерде (қағаз карталар) және цифрлық карталарда
Мәтін түрінде
Графиктер түрінде
Бейне түрінде
Фотосуреттер түрінде
Атрибуттық деректер сипаттайды:
Нүктелердің, сызықтардың және полигондардың сипаттамалары
Нысандардың координаттары
Нысандар ауданы
Халық саны
Рельеф
Деректерді ГАЖ-де өңдеу үшін қолданылады:
Арнайы бағдарламалық қамтамасыз ету
Мәтіндік редакторлар
Графикалық бағдарламалар
Бейне редакторлар
Калькуляторлар
ГАЖ қолданудың тиімділігі тәуелді:
Қызметкерлердің біліктілігі мен деректер базасының сапасына
Компьютерлерге
Тек бағдарламалық қамтамасыз етуге
Карталарды басуға
Карталарға
ГАЖ үшін деректер жинау қамтиды:
Деректерді алу және оларды цифрлық формаға түрлендіру
Қағаз карталарды жинау
Карталар жасау
Суреттерді өңдеу
Карталарды басу
Цифрлық деректерді жинау үшін қолданылады:
Интерфейс құрылғылары, дигитайзер, сканерлер, борттық сканерлеу құрылғылары, мәтіндік редакторлар және электрондық кестелер
Мәтіндік редакторлар
Қағаз карталар
GPS
Фотосуреттер
Космостық қашықтықтан зондтау цифрлық деректері ұсынылады:
Пикселдерден тұратын сурет матрицасы түрінде
Мәтін түрінде
Карталар түрінде
Векторлық сызықтар түрінде
Фотосуреттер түрінде
Карталарды цифрландыру үшін қолданылады:
Дигитайзерлер жәнекейінгі векторизациямен сканерлер
GPS
Мәтіндік редакторлар
Фотографиялық камералар
Электрондық тахеометр
Фотограмметриялық әдістер қолданылады:
Үлкен аудандар немесе тегіс емес рельеф үшін
Кіші учаскелер үшін
Қалалар үшін
Су қоймалары бар карталар үшін
Ауыл шаруашылығы жерлері үшін
Электрондық тахеометр:
Қашықтықтарды, бұрыштарды және рельеф нүктелерінің координаттарын
X және Y координаттарын
Ауданын
Мәтіндік деректер
Фотосуреттер
GPS өлшейді:
Статикалық және айырмашылықты
Статикалық
Айырмашылықты
Кинематикалық
Сандық
GPS статикалық әдіс қолданылады:
Геодезиялық торларды орнатқанда координаттарды дәл анықтау үшін
Бақылау нүктелері негізінде рельефтің координаттары мен биіктіктерін анықтау үшін
Спутниктік суреттерді талдау үшін
Ауданды есептеу үшін
Растрлық карталар жасау үшін
GPS айырмашылықты әдіс қолданылады:
Бақылау нүктелері негізінде рельефтің координаттары мен биіктіктерін анықтау үшін
Геодезиялық торларды орнатқанда координаттарды дәл анықтау үшін
Карталарды цифрландыру үшін
Ағаштар арасындағы қашықтықты өлшеу үшін
Қағаз карталар бойынша өлшемдер үшін
Деректердің географиялық байлаудың қажеттілігі:
Нысандардың координаттарын, формасын, қашықтықтар мен аудандарды өлшеу үшін
Карталарды сақтау үшін
Карталарды басу үшін
Цифрлық өңдеу үшін
GPS үшін
Географиялық координаттар жүйесі беріледі:
Екі координат арқылы – ендік және бойлық
Ендік арқылы
Бойлық арқылы
X және Y координаттарымен
Z координаттарымен
Жер бетінің кішкентай учаскесін дәл көрсету үшін қажет:
Жердің идеалды сфералық формасынан ауытқуларды ескеру
Ауытқуларды елемеу
GPS қолдану
Цифрландыру қолдану
Фотограмметрия қолдану
QTM (Quaternary Triangular Mesh) координаттар жүйесі қолданылады:
Үшбұрыш торы арқылы беткейлердің тегіс еместігін ескеру үшін
GPS үшін
Фотограмметрия үшін
Цифрландыру үшін
Растрлық карталар жасау үшін
Кеңістіктік деректердегі қателіктер туындауы мүмкін:
Нүктелер мен сызықтардың дұрыс байланбауы және бұрмалануы
Нүктелерді өткізілуі
Артықшылық
Масштаб
Ауытқулар
Кеңістіктік деректердегі жүйелі қателіктердің себебі:
Координаттар жүйесін дұрыс таңдамау немесе аппараттық/бағдарламалық қамтамасыз етудегі ақау
Нүктелердің өткізілуі
Деректердің артықтығы
Масштабтың дұрыс еместігі
Цифрландыру қателері
Карталарды біріктіру процесі аталады:
Қабаттау
Векторизация
Цифрландыру
Растрлеу
Фотограмметрия
Кеңістіктік деректердің рұқсаты сипатталады:
Картаның масштабымен, нүктелік объектілердің өлшемдерімен және цифрландыру дәлдігімен
Кодтау қателерімен
Координаттар жүйесімен
Ауыстырумен
Бұрмаланумен
Цифрлық рельеф моделі:
Топографиялық бетті модельдейтін, x, y, z координаталары бар нүктелер жиынтығы
Пошта индексінің кодталған кестесі
Картаның растрлық бейнесі
Жолдар туралы векторлық деректер базасы
Векторлық карта
TIN-модель қолданылады:
Рельеф деректерін белгісіз триангуляциялық тор арқылы көрсету үшін
Пошта индекстерін кодтау үшін
Жол желілерін көрсету үшін
Тек растрлық деректерді сақтау үшін
Векторлық қабатты растрға жабу үшін
ГАЖ-дегі деректер қабаты:
Белгілі бір географиялық аймаққа қатысты, бір типтегі объектілерге арналған деректер жиынтығы
Кезеңдік әрекеттер алгоритмі
Объектінің айналасындағы буферлік аймақ
Координаттар жүйесі
Санды деректер
ГАЖ-де буферлеу функциясы қолданылады:
Объектінің немесе объектілер тобының айналасында қызығушылық аймағын жасау үшін
Растрлық объектінің ауданын өлшеу үшін
Рельеф экспозициясын есептеу үшін
Бір аймақта бірнеше тақырыптық қабатты біріктіру үшін
Векторлық қабатты растрға қабаттау үшін
ГАЖ-де картографиялық қабаттау (оверлей):
Бір аймақта бірнеше тақырыптық қабатты біріктіру
Объектінің немесе объектілер тобының айналасында қызығушылық аймағын жасау үшін
Растрлық бейнеде шуды фильтрациялау
Объектінің периметрі мен ауданын есептеу
Текстуралық фильтрациялаужасау
Векторлық қабаттау типтері қамтиды:
Нүктелерді полигонға, сызықтарды полигонға, полигондарды полигонға
Нүктелерді сызыққа, полигондарды сызыққа, растр қабаттарын нүктеге
Нүктелерді, сызықтарды және полигондарды буферлеу
Растр мәндерін қайта классификациялау
Растр форматындағы бейне
ГАЖ-де интерполяция:
Өлшеу нүктелерінің арасындағы нүктелердегі атрибут мәндерін бағалау процесі
Бір аймақта бірнеше тақырыптық қабатты біріктіру
Объектілер айналасында буферлік аймақ жасау
Бірнеше деректер қабатын біріктіру
Растр мәндерін фильтрациялау
Экстраполяция – бұл
Бағалау өлшеу аймағының сыртындағы нүктелер үшін жасалған кезде
Буферлік аймақ жасалған кезде
Полигондарды сызықтарға жабу кезінде
Растр бейнелерін фильтрациялаукезінде
Бір аймақта бірнеше тақырыптық қабатты біріктіру
ГАЖ-де интерполяция қолданылады:
Атрибуттың үздіксіз кеңістіктік таралуын модельдеу үшін
Объектілердің периметрі мен ауданын өлшеу үшін
Бірнеше тақырыптық қабатты біріктіру үшін
Рельеф экспозициясын есептеу үшін
Пошта индекстерін кодтау үшін
Интерполяция қолданылады:
Растр бейнелерін түрлендіру, рельеф модельдерін түрлендіру, үздіксіз бетті модельдеу кезінде
Текстуралық сүзгілер жасау үшін
Векторлық және растр қабаттарын біріктіру
Қабат топологиясын анықтау
Объектінің периметрі мен ауданын есептеу кезінде
Локальды және глобалды интерполяция әдістерінің айырмашылығы:
Локальды әдістер кіші топтағы нүктелерге қолданылады, глобалды әдістер барлық нүктелерге бір функцияны қолданады
Локальды тек растр деректерін қолданады, глобалды – тек векторлық
Локальды дәл, глобалды жуықтап алынған
Локальды әдістер әрқашан тегіс, глобалды – тегіс емес
Локальды жуықтап алынған, глобалды дәл
Ауыл шаруашылығы мәдениеттерін классификациялау:
Космостық суреттер мен вегетациялық индекске негізделген
Жер пайдалануы карталарына негізделген
Топографиялық картаға негізделген
Жол-көлік оқиғаларын талдауға негізделген
Экономикалық картаға негізделген
Дистанциялық зондтау деректерін бақылаулы классификацияның негізгі кезеңдері қамтиды:
Классификаторды таңдау, эталондық аумақтарды таңдау, статистикалық көрсеткіштерді есептеу, оқыту таңдамасының бөліну мүмкіндігін тексеру, классификация алгоритмін таңдау, пикселдерді кластарға бөлу, классификация дәлдігін бағалау
Спутниктік суреттерді жинау, 3D-модель жасау, визуалды интерпретация
Рельеф картасын жасау, орта мәндерді есептеу, су қоймаларын бөліп көрсету
Тек классификаторды таңдау және пикселдерді бөлу
Түстік гамманы анықтау
Кез келген классификатордың маңызды сипаттамасы:
Дистанциялық зондтау деректерін талдау үшін қолдану мүмкіндігі
Объектілердің биіктігін анықтау қабілеті
Түсті визуализацияның болуы
Оқыту таңдамаларысыз автоматты карта генерациясы
Растр мәндерін сүзу
Алғашындаресурсдеректерінебағытталғанклассификатор – бұл
LULC (Land Use/Land Cover Classification System)
SLUC (Standard Land Use Coding Manual)
MLUC (Michigan Land Use Classification)
Cowardin Wetland Classification System
ISO Raster Color Mapping
Классификация дәлдігін бағалау кезінде қателіктер матрицасы – бұл
Пикселдердің дұрыс және қате классификацияларын кластар бойынша көрсететін кесте
Объектілердің биіктігінің өзгеріс графигі
Суретке алынған спутниктер тізімі
Автоматты классификация бағдарламасы
Растр мәндерін қайта классификациялау
Жоғары Каппа коэффициенті көрсетеді:
Классификацияның жоғары дәлдігі және кездейсоқ қателердің аз мөлшері
Деректердің төмен біркелкілігі
Бейнедегі шуылдардың болуы
Көп эталондық аумақтардың болуы
Объектілердің биіктігінің өзгеріс графигі
IRS (IndianRemoteSensing) спутниктері арналған:
Жерді қашықтықтан зондтау және табиғи ресурстарды бақылау үшін
Автокөліктерді навигациялау үшін
Урбанизацияны бақылау үшін
Метеорологиялық бақылаулар мен климаттық зерттеулер үшін
Каналдардың тікелей трансляциясы үшін
