wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

морфология 2

Total questions: 47

Worksheet time: 24mins

Name
Class
Date
1.

Қатыстық грамматикалық мағына қалай жасалады?

a)

Лексикалық мағынаның абстракциялануы негізінде

b)

Грамматикалық мағына арқылы

c)

Белгілі бір түрлену жүйесі арқылы

d)

Сөз түрлендіруші жұрнақтар мен жалғаулар арқылы

e)

Сөздің сөйлеу процесінде басқа сөздермен тіркесіп, байланысқа түсуі, негізгі сөзге көмекші сөздің тіркесуі арқылы, орын тәртібі, интонация арқылы

2.

Грамматикалық мағына беретін тәсілдер нешеу?

a)

6

b)

2

c)

5

d)

4

e)

3

3.

Грамматикалық мағына берілу жолының толық қатарын көрсетіңіз.

a)

Синтетикалық, семантикалық тәсіл

b)

Семантикалық, синтетикалық, аналитикалық тәсіл

c)

Лексикалық, грамматикалық, аналитикалық тәсіл

d)

Морфологиялық, синтаксистік тәсіл

e)

Аналитикалық, синтетикалық тәсіл

4.

Сөздің лексикалық мағынасының абстракциялануы, дерексізденуі, жалпылануы грамматикалық мағыны жасаудың қай тәсілі?

a)

Семантикалық тәсіл

b)

Синтетикалық тәсіл

c)

Аналитикалық тәсіл

d)

Синтетика-аналитикалық тәсіл

e)

Аналитика-синтетикалық тәсіл

5.

Ішкі флексия, сөзге қосымша, префикс қосылу грамматикалық мағына тудырудың қай тәсілі?

a)

Грамматикалық тәсіл

b)

Семантикалық тәсіл

c)

Аналитикалық тәсіл

d)

Синтетикалық тәсіл

e)

Аналитика-ситетикалық тәсіл

6.

Зат есімнің лексика-грамматикалық сипатын белгілеңіз.

a)

тәуелдік категориясы

b)

көптік категориясы

c)

адамзат және ғаламзат есімдер, жалпы есім және жалқы есімдер

d)

септік категориясы

e)

жіктік категориясы

7.

Жалқы есім деген не?

a)

жалпы есімдердің ерекше атаулары

b)

айналаны қоршаған жеке зат атаулары

c)

жалпы зат атауы

d)

сындық мағынадағы сөздер

e)

адам аттары,жануар,мекеме атаулары

8.

Грамматикалық категория болу үшін 8 түрлі шартты санамалап көрсеткен ғалым - ...

a)

А.Ысқақов

b)

Н.Оралбаева

c)

К.Аханов

d)

С.Исаев

e)

Ә.Хасенов

9.

Грамматикалық категория қай сөз таптарына тән емес?

a)

Барлық сөз таптарына

b)

Етістік

c)

Есімдік, сан есім, үстеу

d)

Сын есім

e)

Зат есім

10.

Өз алдына тұрып мағына бере алатын, әрі қарай бөлшектеуге келмейтін сөздің түпкі мағыналы бөлшегі қалай аталады?

a)

Туынды сөз

b)

Туынды түбір

c)

Жалаң сөз

d)

Негізгі түбір

e)

Күрделі сөз

11.

Сөз тудырушы жұрнақтар арқылы не жасалады?

a)

Жалаң сөз

b)

Туынды түбір

c)

Негізгі түбір

d)

Туынды сөз тіркесі

e)

Күрделі сөз

12.

Өз алдына дербес қолданылмайтын, мағынасы жойылған, тек қана көне сөздерде сақталып қалған түбірлер қалай аталады?

a)

Өлі түбір

b)

Тірі түбір

c)

Көне түбір

d)

Күрделі түбір

e)

Негізгі түбір

13.

Жалпы есімдерге берілген анықтаманың дұрысы -

a)

зат есімдерге берілген атау жеке затқа берілген атау

b)

жалқы заттарға берілген атау

c)

есімдіктің түрі

d)

етістік

e)

бірыңғай заттар берілген атау

14.

Сыңарларының не біреуі, не екеуі де мағыналарынан айырылып, әрі дыбыстық өзгерістерге ұшырап, бір тұлға ретінде қалыптасқан сөздердің түрі қалай аталады?

a)

Тіркес сөз

b)

Біріккен сөз

c)

Қос сөз

d)

Кіріккен сөз

e)

Қысқарған сөз

15.

Сыңарларының мағыналары жағынан да, тұлғалық жағынан да еш өзгеріске түспей, бір ұғымның атауы болып келген күрделі сөз қалай аталады?

a)

Кіріккен сөз

b)

Қос сөз

c)

Біріккен сөз

d)

Тіркес сөз

e)

Қысқарған сөз

16.

Біріккен сөздер қайсы?

a)

Асқазан, ұлтабар

b)

Көзбе-көз, сөйлей-сөйлей

c)

Жаман-жәутік, кедей-кепшік

d)

Қара ала, ұзын бойлы

e)

Көгорай, қолғанат

17.

Морфология тіл білімнің қай саласына жатады?

a)

лексикология

b)

дербес сала

c)

Синтаксис

d)

Морфонология

e)

грамматика

18.

Синтаксистік тәсіл дегеніміз не?

a)

сөздердің бірігуі, тіркесу,і қосарлануы арқылы жасалуы

b)

сөздердің жаңа мағынаға ауысуына ие болуы

c)

сөздердің қосымшалар арқылы жасалынуы

d)

жұрнақтар арқылы

e)

қосымшалар арқылы жасалуы

19.

Аналитикалық жолмен жасалған сөздерді табыңыз.

a)

куәгер

b)

желаяқ, сәлемхат

c)

жүйрік, айдар, айлық

d)

оқушы, басшы

e)

баспа

20.

Синтетикалық (морфологиялық) тәсіл дегеніміз не?

a)

сөздердің қосымшалар арқылы жасалуы

b)

сөздердің жаңа мағынаға ауысуы

c)

сөздердің бірігуі

d)

сөздердің орын тәртібі арқылы жасалуы

e)

сөздердің тіркесуі арқылы

21.

Туынды сөзді морфология қай жағынан қарастырады?

a)

нәтижесі

b)

тәсілі

c)

мағынасы

d)

дыбыстық құрамы

e)

құрамы, тұлғасы

22.

Синтетикалық тәсіл арқылы жасалған сөзді табыңыз:

a)

АҚШ, бірқазан, егеуқұйрық

b)

өкілетті, елші, дөңгелек стол

c)

қаламгер, оқырман

d)

бүгін, әкел, апар

e)

баспана, желаяқ

23.

Лексика-семантикалық тәсіл қайсы?

a)

жұрнақ арқылы

b)

қосарлану арқылы

c)

басқа тілден сөз ену

d)

сөз мағынасының жаңаруы

e)

бірігу арқылы

24.

Аралас тәсіл қайсы?

a)

аналитика-синтетикалық

b)

синтетикалық

c)

аналитикалық

d)

синтаксистік

e)

семантикалық

25.

Сөз түрлендіруші жұрнақтардың жіктелімі -

a)

сөзжасам

b)

модификациялық, грамматикалық

c)

сөзбайлам

d)

грамматикалық мағына

e)

тәуелдік жалғау, предикаттық қосымша

26.

Қосарлану қандай тәсілге жатады?

a)

сөзжасам

b)

синтетикалық

c)

грамматикалық

d)

аналитикалық

e)

семантикалық

27.

Қосымшаларды жалғау-жұрнақ деп жіктеудегі ең негізгі фактор -

a)

мағынасы

b)

құрамы

c)

қызметі

d)

шығу тегі

e)

дыбысталуы

28.

Таза грамматикалық қосымшалар

a)

жалғаулар

b)

жұрнақтар

c)

сөзтіркесім

d)

жұрнақша

e)

қайталану

29.

Кіріккен сөз дегеніміз не?

a)

екі сөздің қосарлануы арқылы жасалған сөздер

b)

екі сөздің бірігуі арқылы жасалған сөздер

c)

сөздердің тіркесуі арқылы

d)

екі сөздің дыбыстық өзгеріске ұшырап бірігуі арқылы жасалған сөздер

e)

түбір мен қосымшаға ажыратылатын сөз

30.

Төмендегі жұрнақтардың қайсысы өнімді?

a)

–мақ,-мек,-пақ,-пек

b)

–дақ,-дек,--т,-қал

c)

–ын,-ін

d)

–шы, -ші, -ма,-ме

e)

–шық, -шік, -й

31.

Сөз тудырушы морфеманы табыңыз.

a)

–келін, бөлім

b)

–келші, жүрген

c)

–келіпті, жүрген

d)

–келді, жүрді

e)

–отырғыз, кетпек

32.

Бөлшектенбейтін, лексика-грамматикалық мағынаға ие морфологиялық бірлік?

a)

–Түбір сөз

b)

–Туынды сөз

c)

–Дара сөз

d)

–Жалаң сөз

e)

–Күрделі сөз

33.

Түркітануда септіктердің топтастырылуы-

a)

–Грамматикалық

b)

–Субстанттық және грамматикалық

c)

–Субстанттық және көлемдік

d)

–Көлемдік

e)

–Грамматикалық және көлемдік

34.

Қай септік меншіктілік грамматикалық мағынаны білдіреді?

a)

–Атау

b)

–Табыс

c)

–Ілік

d)

–Жатыс

e)

–Көмектес

35.

Нөлдік тұлғаға ие жалғауларды көрсетіңіз.

a)

–Атау, табыс, жатыс

b)

–Жіктік жалғаудың 3-жағы, барыс, көмектес

c)

–Атау септік, бұйрық райдың жіктелуінің 2-жағы, жекеше, анайы түрі

d)

–Тәуелдік, көптік, барыс

e)

–Жіктік, ілік, көптік

36.

матикалық және көлемдік септіктерге бөлу белгісін анықтаңыз.

a)

Лексикалық мағынасына қарай

b)

Лексикалық мағынасы мен сөйлемдегі қызметіне қарай

c)

Грамматикалық мағынасы мен тіркесу қабілетіне қарай

d)

Грамматикалық мағынасы мен сөйлемдегі қызметіне қарай

e)

Тіркесу қабілеті мен орын тәртібіне қарай

37.

Жұрнақ қызметіне қарай қалай бөлінеді?

a)

Сөз тудырушы, сөз түрлендіруші

b)

Төл, кірме

c)

Өнімді, өнімсіз

d)

Жалаң, құранды

e)

Омоним қосымша

38.

Сөз тудыру қабілетінің бар не жоқтығына қарай жұрнақ қалай бөлінеді?

a)

Өнімді, өнімсіз

b)

Өлі, тірі

c)

Төл, кірме

d)

Жалаң, құранды

e)

Полисемиялы

39.

Тәуелдiк жалғаудың 3-шi жағында тұрған сөздi табыңыз.

a)

Талабың

b)

Талабымыз

c)

Талаптың

d)

Талапқа

e)

Талабы

40.

Iлiк септiгi жалғауы жасырын тұрған сөздi табыңыз.

a)

Ауыл маңы

b)

Ауылға бару

c)

Ауыл араладым

d)

Ауылға кеттiм

e)

Ауылды сағындым.

41.

Табыс септiгiндегi сөздi табыңыз.

a)

Келдi;

b)

Отырды;

c)

Отынды;

d)

Балалы;

e)

Кеттi.

42.

Тәуелдiк жалғауынан соң жалғанған жатыс жалғауын табыңыз.

a)

Кiтабымда;

b)

Қалада;

c)

Көлiктi;

d)

Базарда;

e)

Үйден.

43.

Грамматика нені зерттейді?

a)

Лексемаларды

b)

Тіл дыбыстарын

c)

Тілдің грамматикалық құрылысын

d)

Морфемаларды

e)

Сөз төркінін

44.

Тәуелдік жалғаудың шығу тегі:

a)

жіктік жалғаулары;

b)

жіктеу есімдігі;

c)

сілтеу есімдігі;

d)

септік тұлғалары;

e)

көптік жалғауы.

45.

Жалқы есім деген не?

a)

жалпы есімдердің ерекше атаулары

b)

адам аттары, жануар, мекеме атаулары

c)

айналаны қоршаған жеке зат атаулары

d)

жалпы зат атауы

46.

Грамматикалық тұлғаға жататындар - ...

a)

Сөз тудырушы жұрнақтар

b)

Тілдегі жалғаулар ғана

c)

Сөз тудырушы және сөз түрлендіруші жұрнақтар

d)

Сын есімнің шырай жұрнақтары, есімше, көсемше, етіс, рай, шақ жұрнақтары

47.

Сөз формасы...

a)

Сөзге лексикалық мағына үстейтін формалар қосылу арқылы жасалады

b)

Сөзге әрі лексикалық, әрі грамматикалық мән үстейтін қосымшалар қосылу арқылы жасалады

c)

Сөзге кішірейту мәнін үстейтін қосымшалар арқылы жасалады

d)

Сөзге тек грамматикалық мағына үстейтін формалар қосылу арқылы жасалады