wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Fəlsəfə 480 - 600

Total questions: 144

Worksheet time: 1hrs 12mins

Name
Class
Date
1.

İqtisadi qloballaşmanın tərəfdarları hər il harada görüşürlər?

a)

Ümumidünya Kiyev Forumunda

b)

Ümumidünya Nyu-York Forumunda

c)

Ümumidünya Davos Forumunda

d)

Ümumidünya Roma Forumunda

e)

Ümumidünya Moskva Forumunda

2.

Elmdə “qlobalistika” termini nə vaxt yarandı?

a)

XIX əsrin sonunda

b)

XXI əsrdə

c)

XX əsrin 90-cı illərində

d)

XX əsrin 60–70-ci illərin sərhədində

e)

XX əsrin 40-cı illərində

3.

Qloballaşmanın mənfi tərəflərini tədqiqatçılar nə ilə əlaqələndirirlər?

a)

ekoloji problemlərin kəskinləşməsi ilə

b)

mənəviyyatın tənəzzülü ilə

c)

müharibə təhlükəsinin artması ilə

d)

ABŞ-ın bütün dünyaya zorla qəbul etdirdiyi qloballaşma modeli ilə

e)

demokratik problemlərin kəskinləşməsi ilə

4.

Aşağıdakılardan hansında ekoloji təhlükənin mahiyyəti düzgün ifadə edilməmişdir?

a)

torpaq məhsuldarlığının azalmasında

b)

parnik effektinin artmasında

c)

təbii suların çirkləndirilməsində

d)

siyasətin zor gücünə həyata keçirilməsində

e)

insan fəaliyyəti nəticəsində flora və faunanın məhv olmasında

5.

Əbədi həqiqət anlayışını aşağıdakılardan hansı ifadə edir?

a)

heç vaxt dəyişməyəcək hökmdür

b)

dəyişilməz nöqteyi-nəzərdir

c)

idrak obyektində dəyişməz olana uyğundur

d)

zamanın dönməzliyi ilə şərtlənir

e)

nəsillərin təcrübəsi ilə təsdiqlənir

6.

Nisbi həqiqət nədir?

a)

Ehtimalın hökmdür

b)

Zamanca dəyişilən fikirdir

c)

Mümkün olan həqiqətdir

d)

Natamam və qeyri-dəqiq bilikdir

e)

İnsan keçici maraqları ilə şərtlənən bilikdir

7.

Mütləq həqiqət nədir?

a)

rad edilməz fikirdir

b)

qeyri-məhdud həqiqətdir

c)

təkzibolunmaz hökmdür

d)

bitkin və dəqiq bilikdir

e)

qəti hökmdür

8.

Obyektiv həqiqət nə ilə şərtlənir?

a)

Xarici (kənar) amillərlə şərtlənir

b)

ətraf aməllə şərtlənir

c)

Dərk edən insanın maddi maraqları ilə şərtlənir

d)

Dərk edən şəxsin orqanizmi ilə şərtlənir

e)

İdrak obyekti ilə şərtlənir

9.

Yanılma nədir?

a)

əlverişli olmayan yanaşmadır

b)

bilərkəndən formalaşdırılan səhv nöqteyi-nəzər

c)

yad fikirdir

d)

İdrak obyektinə uyğun gəlməyən mühakimədir

e)

əsaslandırılmamış mühakimədir

10.

Həqiqət aşağıdakılardan hansıdır?

a)

Avtoritetin fikridir

b)

Hamının razılaşdığı mühakimədir

c)

Zamanın müqəddəsləşdirdiyi ənənədir

d)

Dalanın sonundakı işıqdır

e)

İdrak obyektinə uyğun gələn mühakimədir

11.

Həqiqətin aksioloji aspekti onu necə səciyyələndirir?

a)

biliyin təkzib olunmazlığı kimi

b)

fayda gətirən bilik kimi

c)

varlığın xassəsi kimi

d)

yüksək mənəvi-əxlaqi dəyər kimi

e)

biliyin gerçəkliyə uyğunluğu kimi

12.

Həqiqətin qnoseoloji aspekti onu necə səciyyələndirir?

a)

Məntiqi mühakimələrin nəticəsi kimi

b)

Biliyin mövcud nəzəriyyələr çərçivəsində təkzib olunmazlığı kimi

c)

Əksəriyyətin rəyni ifadə etmə forması kimi

d)

Biliyin xassəsi kimi

e)

Biliyin faydalılığı kimi

13.

Bir predmetə xas olan bəzi xüsusiyyətlərin buna oxşar digər predmetə fikrin köçürülməsinə nə deyilir?

a)

ümumiləşdirmə

b)

sintez

c)

abstraksiya

d)

analogiya

e)

modelləşdirmə

14.

Mücərrəd biliklərin inteqrasiyası necə adlanır?

a)

eyniləşdirmə

b)

analogiya

c)

təhlil

d)

korrelyasiya

e)

sintez

15.

Ayrı-ayrı müddəalardan daha ümumi xarakterli müddəalara keçid nə adlanır?

a)

abstraksiya

b)

analogiya

c)

deduksiya

d)

induksiya

e)

modelləşdirmə

16.

Rasionalizmin ənənələrinin əsası Qədim Çində hansı məktəb tərəfindən qoyuldu?

a)

Legizm

b)

Adlar məktəbi

c)

Daozism

d)

Konfusiçülük

e)

Moizm

17.

Qədim hind fəlsəfəsinin hansı məktəbi rasionalizm ənənələrinin möhkəmlənməsində böyük rol oynadı?

a)

Çarvaklar-lokayatlar

b)

Mimansa

c)

Buddizm

d)

Yoqа

e)

Vayşeşika

18.

Qədim hind fəlsəfəsində ortodoksal məktəblər üçün hansı funksiya daha önəmli idi?

a)

Evristik funksiya

b)

Metodoloji funksiya

c)

İdraki funksiya

d)

Aksioloji funksiya

e)

İdeoloji funksiya

19.

Postindustrial cəmiyyətin inkişafını şərtləndirən əsas amil hansıdır?

a)

siyasət

b)

xidmətlər

c)

maddi istehsal

d)

informasiya

e)

ekologiya

20.

Canlı orqanizmlərin ətraf mühitlə qarşılıqlı təsirlərini öyrənən elm hansıdır?

a)

geologiya

b)

sosial ekologiya

c)

biologiya

d)

ekologiya

e)

biokimya

21.

Ekologiya terminini ilk dəfə istifadə edən alman bioloqu kimdir?

a)

Hekkel

b)

Engels

c)

Darvin

d)

Vernadski

e)

Hegel

22.

Təbətin cəmiyyətin həyat sferasına daxil edilmiş hissəsi necə adlanır?

a)

iqtisadiyyat

b)

istehsal

c)

təbii mühit

d)

maddi mühit

e)

coğrafi mühit

23.

Fəlsəfə tarixində təbiətlə insanı vahid bir tam kimi götürən dövr hansı olmuşdur?

a)

orta əsrlər

b)

kapitalizm

c)

postmodern

d)

modern

e)

antik

24.

İnsanı əhatə edən rəngarəng aləm necə adlanır?

a)

kosmos

b)

biosfer

c)

təbiət

d)

litosfer

e)

stratosfer

25.

Müasir dünyada müharibə və sülh, demoqrafik və ekoloji problemlər necə adlanır?

a)

milli problemlər

b)

lokal problemlər

c)

ümumbəşəri problemlər

d)

siyasi problemlər

e)

qlobal problemlər

26.

Qlobal problemlər hansı problemlərdir?

a)

beynəlxalq terrorçuluqla mübarizə problemləridir

b)

yalnız inkişaf etməkdə olan və eləcə də keçmiş sosialist ölkələrinə xas olan problemlərdir

c)

həlli tapılmayan problemlərdir

d)

bəşəriyyətin mövcudluğuna təhlükə yaradan problemlərdir

e)

ekoloji problemlərdir

27.

Fəlsəfi cərəyan kimi futurologiya nəyi öyrənir?

a)

siyasətin gələcəyini

b)

iqtisadiyyatın gələcəyini

c)

elmin gələcəyini

d)

bəşəriyyətin gələcəyini

e)

ailənin gələcəyini

28.

«İnkişafın hədləri» əsərində hansı problemlər nəzərdən keçirilmişdir?

a)

siyasi problemlər

b)

elmi problemlər

c)

ekoloji problemlər

d)

iqtisadi problemlər

e)

bəşəriyyətin qlobal problemləri

29.

Müəyyən ərazidə yaşayan heyvanlar və bitkilərin əlaqəsi, onların bir-birinə və yaşadıqları mühitə münasibətlərini öyrənən elm necə adlanır?

a)

Biologiya

b)

Etnografiya

c)

Etika

d)

Ekologiya

e)

Ekonometriya

30.

Qlobal orta sinfin tərkibinə kimlər daxildir?

a)

hüquqşünaslar, fəhlələr, alimlər

b)

müəllimlər, hakimlər, hüquqşünaslar

c)

biznesmenlər, proqramçılar, menecerlər

d)

fəhlələr, qulluqçular, miqrantlar

e)

müəllimlər, həkimlər, miqrantlar

31.

Nəzəri idraka aiddir

a)

ölçü

b)

müşahidə

c)

sınaq

d)

induksiya

e)

analogiya

32.

Şüur vasitəsilə varlığın tərəf və əlaqələrinin əks etdirilməsinə nə deyilir?

a)

anlama

b)

praktika

c)

introspeksiya

d)

refleksiya

e)

dərk etmə

33.

Bu cərəyana görə, dünyanı dərk etmək üçün əsas vasitə zəkadır

a)

intuitivizm

b)

empirizm

c)

metafizika

d)

rasionallizm

e)

neopozitivizm

34.

İnsanın problemin həlli yolları və şərtlərini bilmədən onu həll etmək qabiliyyəti necə adlanır?

a)

anlama

b)

refleksiya

c)

intellekt

d)

intuisiya

e)

praktika

35.

Şeylərin mənasının dərkı prosesi necə adlanır?

a)

bilik

b)

retrospeksiya

c)

anlama

d)

introspeksiya

e)

intuisiya

36.

İnsanın mahiyyəti deyil, yalnız hadisələri dərk etdiyini iddia edənlər kimlərdir?

a)

deistlər

b)

dogmatiklər

c)

apoloqetlər

d)

aqnostiklər

e)

qnostiklər

37.

Dünyanın dərk edilənliyini inkar edirlər

a)

materialistlər

b)

ateistlər

c)

ekzistensialistlər

d)

aqnostiklər

e)

teistlər

38.

Aqnostisizm aşağıdakılardan hansıdır?

a)

varlıq haqqında təlim

b)

dəyərlər haqqında təlim

c)

2 0-ci əsr fəlsəfəsində cərəyan

d)

obyektiv dünyanın mahiyyətinin dərkedilənliyini inkar edən təlim

e)

Allah haqqında təlim

39.

Brahmanlar nəyi əsaslandırmağa çalışırdılar?

a)

Vedaları zənginləşdirmək zərurətini

b)

Dünyanın tək Allah tərəfindən yaradılmasını

c)

Dünyada təbii qanunların mövcudluğunu

d)

insanların kastalara bölünməsinin dəyişməzliyini

e)

Nirvana anlayışını

40.

Qədim Hindistanda ali varna kimlərdən ibarət idi?

a)

sənətkarlardan

b)

Vayşilərdən

c)

kşatriylərdən

d)

brahmanlardan

e)

şudralardan

41.

Vedaların hansı hissəsi fəlsəfənin meydana çıxmasında əsas rol oynadı?

a)

Riqveda

b)

Aranyakalar

c)

Samhitlər

d)

Brahmanlar

e)

Upanişadlar

42.

Platona görə ruh insanı nəyə qovuşdurmağa çalışır?

a)

ideyalar aləminə

b)

təbiətə

c)

materiyaya

d)

xeyirə

e)

o dünyaya

43.

Qədim yunan fəlsəfəsinin ilk məktəbləri üçün aşağıdakılardan hansısı səciyyəvi idi?

a)

sosial fəlsəfə

b)

əxlaq fəlsəfəsi

c)

təsərrüfat fəlsəfəsi

d)

insan mövzusu

e)

naturfəlsəfə

44.

Sokratın anlayış haqqında təlimi aşağıdakılardan hansına qarşı yönəlmişdi?

a)

Parmenidə qarşı

b)

Heraklitə qarşı

c)

Pifaqorçulara qarşı

d)

Sofistlərə qarşı

e)

Atomistlərə qarşı

45.

Çarvaklar hansı ənənələrin formalaşmasında mühüm rol oynadılar?

a)

idealizmin ənənələrinin

b)

ilahi vahyin ənənələrinin

c)

dünyanı mifoloji təsvirlərə uyğun izah etmə ənənələrinin

d)

dünyanı kreasionizm prinsipi üzrə izah etmə ənənələrinin

e)

Dünyanı təbii-rasional səbəblərlə izah etmə ənənələrinin

46.

“Dünyanın əsasında qeyri-müəyyən, sonsuz, daim dəyişən, konkret forması olmayan apayron durur” – fikri hansı filosofa məxsusdur?

a)

Heraklit

b)

Anaksimen

c)

Fales

d)

Zenon

e)

Anaksimandr

47.

Aristotel tərəfindən əsas qoyulmuş məktəb necə adlanır?

a)

Milet məktəbi

b)

Akademiya

c)

Atomizm məktəbi

d)

Eleya məktəbi

e)

Likey

48.

Aşağıdakılardan hansı konfuçisçiliyin əsas problemlərini təşkil edir?

a)

Humanizm

b)

Metodoloji məsələlər

c)

Ontoloji məsələlər

d)

Sosial-etik məsələlər

e)

Məntiqi məsələlər

49.

Obyektiv həqiqətin varlığını sübut edərkən Platon hansı fəlsəfi təlimə istinad edirdi?

a)

Demokritin atomlar haqqında təliminə

b)

Zenonun aporiyalarına

c)

Sokratın anlayış haqqında təliminə

d)

Parmenidin təliminə

e)

Sofistlərin təliminə

50.

Kimlər fəlsəfənin mücərrəd təfəkkür yüksəlişi yolunda mühüm mərhələ təşkil edirdi?

a)

Efesli Heraklit və Protaqor

b)

Milet məktəbinin nümayəndələri

c)

Anaksaqor və Orfiklər

d)

Empedokl və Homer

e)

Pifaqorçular

51.

Ədədləri birinci, hər predmetin əsası saymaqla, maddi aləmi ikinci hesab edənlər kimlərdir?

a)

aristotelçilər

b)

atomistlər

c)

sofistlər

d)

pifaqorçular

e)

stoiklər

52.

Platonun fikrincə hiss üzvlərimizlə qavranılan dünya:

a)

İdeyalar aləminin səbəbidir

b)

Həqiqi varlıqdır

c)

İdeyalar aləmindən asılıdır

d)

Dəyişmədir

e)

Mahiyyətlər aləmidir

53.

Aporiyalar ilə məşhur olan qədim yunan filosofu kimdir?

a)

Efesli Heraklit

b)

Araqnantlı Empedokl

c)

Stagiril Aristotel

d)

Eleylı Zenon

e)

Miletili Fales

54.

Antik yunan fəlsəfəsinin hansı inkişaf mərhələləri vardır?

a)

qeyri-klassik, romanmərhələsi

b)

sokrataqədərki, roma mərhələsi, sofistika

c)

sokrataqədərki, klassik, ellinizm

d)

ellinizm, roma mərhələsi, erkən klassika

e)

klassik, qeyri-klassik mərhələ, ellinizm

55.

Hind fəlsəfəsində qeyri-ortodoksal fəlsəfi məktəblər hansılardır?

a)

Vadenta, Sankkaya, Yoqа

b)

Yoqа, Vaşeşika, Mimansa

c)

Buddizm, Niyaya, Yoqа

d)

Caynizm, Sankkaya, Lokayata

e)

Caynizm, Buddizm, Lokayata- Çarvak

56.

“Nirvana” anlayışı hansı fəlsəfi cərəyana məxsusdur?

a)

sufizmə

b)

çarvaklar-lokayatalara

c)

konfuçisçiliyə

d)

buddizmə

e)

caynizmə

57.

Qədim Çin fəlsəfəsində hadisələrin qanunauyğun gedişi haqqında ideyaları hansı məktəb irəli sürmüşdür?

a)

adlar məktəbi

b)

moizm

c)

daosizm

d)

legizim

e)

konfuçisçilik

58.

Fəlsəfə qloballaşmanı hansı aspektdə nəzərdən keçirir?

a)

iqtisadi aspektdə

b)

geosiyasi aspektdə

c)

ekoloji aspektdə

d)

sosial reallığa, eləcə də insanlara gələcək təsiri aspektində

e)

psixoloji aspektdə

59.

Qloballaşma prosesləri hansı sahədə daha sürətlə cərəyan edir?

a)

siyasətdə

b)

insanların şüurunda

c)

sosial sahədə

d)

iqtisadiyyatda

e)

mədəniyyətdə

60.

Qloballaşmanı sosiumun sistemli transformasiyası kimi səciyyələndirən tədqiqatçılar diqqəti onun hansı aspekti üzərində cəmləşdirirlər?

a)

psixoloji

b)

iqtisadi

c)

mədəni

d)

siyasi

e)

ekoloji

61.

Aşağıdakılardan hansı müharibənin klassik tərifinə uyğundur?

a)

Müharibə bir dövlətin digər dövlətə hücum etməsidir

b)

Müharibə bir çox nəsillərin böyük zəhmətlərinin nəticələrinin məhv edilməsidir

c)

Müharibə dövlətlər arasında münaqişədir

d)

Müharibə dövlətlər, siniflər, xalqlar, millətlər arasında mütəşəkkil silahlı mübarizədir.

e)

Müharibə ərazi uğrunda mübarizədir

62.

«Ekologiya» elmi nəyi öyrənir?

a)

dünya okeanının vəziyyətini

b)

atmosferin vəziyyətini

c)

ərzaq problemlərini

d)

müasir dövrün demoqrafik problemlərini

e)

müəyyən ərazidə yaşayan heyvanlar və bitkilərin əlaqəsi, onların bir-birinə və yaşadıqları mühitə münasibətlərini

63.

Qlobal proqnozlaşdırmanın banisi kim olmuşdur?

a)

D.Medouz

b)

M.Mesarovic

c)

E.Pestel

d)

J.Forrester

e)

A.Peççei

64.

«Ekologiya» termini ilk dəfə 1866-cı ildə kim tərəfindən işlədilmişdir?

a)

E.Pestel

b)

D.Medouz

c)

A.Peççei

d)

Ernst Hekkel

e)

M.Mesarovic

65.

Bəşəriyyətin qlobal problemləri hansı əsərdə nəzərdən keçirilmişdir?

a)

«Qanunların ruhu haqqında»

b)

“Bizim gələcəyimiz”

c)

“Ruhun fenomenologiyası”

d)

«İnkişafın hədləri»

e)

«Elmi inqilabların strukturu”

66.

Elmi təhlil istiqaməti kimi bəşəriyyətin gələcəyi fəlsəfənin hansı sahəsinin məzmununu təşkil edir?

a)

ontologiyanın

b)

qlobalistikanın

c)

aksiologiyanın

d)

futurologiyanın

e)

qnoseologiyanın

67.

BMT-nin 1992-ci ildə Rio-de-Janeyroda çağırılmış konfransında hansı sənəd imzalanmışdır?

a)

“Artımın hədləri”

b)

“Ədalət naminə səfərbərlik”

c)

“Bizim gələcəyimiz”

d)

«Davamlı inkişaf konsepsiyası”

e)

“Planetin dostları”

68.

“Antiqlobalizm” hərəkatının məqsədi nədir?

a)

cinayətkarlıqla mübarizə aparmaq

b)

yeni informasiya texnologiyalarını inkişaf etdirmək

c)

demoqrafik problemləri həll etmək

d)

varlı ölkələrdə cəmləşmiş maddi vəsait və ehtiyatları yenidən bölüşdürərək, ədaləti bərpa etmək

e)

miqrasiyaların qarşısını almaq

69.

Elmi idrakın nəzəri səviyyəsinin metodları aşağıdakılardan hansılardır?

a)

ideallaşdırma və tarixilik və məntiqi təhlil metodu

b)

hipotez və nəzəriyyə

c)

müşahidə və eksperiment

d)

ölçmə və müqayisə

e)

abstraktdan konkretə yüksəlmə və aksiomatik metod

70.

Elmi idrakın empirik səviyyəsinin metodları aşağıdakılardan hansılardır?

a)

induksiya və deduksiya

b)

analiz və sintez

c)

ümumiləşdirmə və abstraktlaşdırma

d)

müqayisə və ölçmə

e)

ideallaşdırma və eksperiment

71.

Fəlsəfədə deduksiya hansı mənanı kəsb edir?

a)

idrak metodu olub tədqiq edilən obyektin məqsədyönlü qavranılmasıdır

b)

təfəkkür metodu olub ümumidən xüsusiyə keçidir

c)

idrak metodu olub predmetin dərk edilməsi məqsədilə fikrən hissələrə ayrılmasıdır

d)

təfəkkür metodu olub xüsusidən ümumiyə keçidir

e)

idrak metodu olub tədqiq olunan obyektlərin oxşar və fərqli cəhətlərinin aşkara çıxarılmasıdır

72.

Fəlsəfədə induksiya hansı mənanı kəsb edir?

a)

idrak metodu olub tədqiq edilən hadisənin hissələrinin fikrən birləşdirilməsidir

b)

təfəkkür metodu olub xüsusidən ümumiyə keçidir

c)

idrak metodu olub predmetin dərk edilməsi məqsədilə fikrən hissələrə bölünməsidir

d)

təfəkkür metodu olub ümumidən xüsusiyə keçidir

e)

predmetlərin bəzi oxşar əlamətlərinə görə oxşarlıqdır

73.

Aşağıdakılardan hansı Hind fəlsəfəsinin qeyri-ortodoksal məktəbidir?

a)

yoqa

b)

vedanta

c)

vayeşşika

d)

buddizm

e)

mimansa

74.

“İnsan hər bir varlığın ölçüsüdür” kəlamı kimə məxsusdur?

a)

Protaqor

b)

Sokrat

c)

Kant

d)

Marks

e)

Platon

75.

Klassik dövr Qədim Yunan fəlsəfəsinin nümayəndələri kimlərdir?

a)

Sokrat, Platon, Aristotel

b)

Fales, Anaksimandr, Anaksimen

c)

Demokrit, Heraklit, Platon

76.

S.Hantinqtona görə, qloballaşma aşağıdakılardan hansıdır?

a)

qlobal iqtisadi artım dövrüdür

b)

qlobal problemlərin kəskinləşməsi dövrüdür

c)

mədəniyyət və ənənələrin dağılmasıdır

d)

dünyanın nisbətən kiçik sistemlərin – mədəni-etnik sivilizasiyaların münaqişə arenasına çevrilməsi prosesidir

e)

ənənəvi siyasi qaydaların dağılması dövrüdür

77.

“Risk cəmiyyəti” konsepsiyasının müəllifi kimdir?

a)

H.Şumann

b)

S.Hantinqton

c)

F.Nyşeler

d)

H.Martin

e)

U.Bek

78.

İqtisadi sferada qloballaşma prosesi nə ilə səciyyələnir?

a)

dövlətlərin qarşılıqlı faydalı iqtisadi əməkdaşlığı ilə

b)

kapital axınının artması ilə

c)

sosial yönümlü iqtisadiyyatın formalaşması ilə

d)

dövlətlərin iqtisadi müstəqilliyinin artması ilə

e)

iqtisadi proseslərin milli dövlətlərin çərçivələrindən kənara çıxması ilə

79.

Praktikanın idrak prosesində rolu hansıdır?

a)

praktikada təbiətin dəyişdirilməsinə yönəlmiş mənəvi fəaliyyətdir

b)

praktikada ətraf aləmin dəyişdirilməsinə yönəlmiş maddi fəaliyyətdir

c)

praktikada bilik əldə etməyə yönəlmiş maddi fəaliyyətdir

d)

praktika idrakın mənbəyi və həqiqətin meyarıdır

e)

praktikada bilik əldə etməyə yönəlmiş elmi eksperimentdir

80.

Predmetin təbii şəraitdə passiv öyrənilməsi necə adlanır?

a)

sintez

b)

müşahidə

c)

deduksiya

d)

modelləşdirmə

e)

analiz

81.

İdrak prosesini idarə edən prinsiplərin, üsul və qaydaların məcmusu necə adlanır?

a)

intuisiya

b)

təxəyyül

c)

ağıl

d)

hisslər

e)

metodlar

82.

Elmi idrakın hansı səviyyəsi təcrübə faktları ümumiləşdirərək konsepsiyalar hazırlayır?

a)

eksperimental

b)

induktiv

c)

intuitiv?

d)

nəzəri

e)

empirik

83.

Elmi idrakın hansı səviyyəsinin əsasını təcrübə təşkil edir?

a)

deduktiv

b)

intuitiv

c)

nəzəri

d)

empirik

e)

mücərrəd

84.

Məzmunu insandan asılı olmayan bilik necə adlanır?

a)

mütləq həqiqət

b)

intuitiv həqiqət

c)

nisbi həqiqət

d)

subyektiv həqiqət

e)

obyektiv həqiqət

85.

Rasional idrakın hansı formaları mövcuddur?

a)

nəzəriyyə, duyğu, təsəvvür?

b)

mühakimə, qavrayış, anlayış

c)

qavrayış, təsəvvür, mühakimə

d)

anlayış, mühakimə, əqli-nəticə

e)

mühakimə, qavrayış, təsəvvür

86.

Hissi idrakın hansı formaları mövcuddur?

a)

qavrayış, təsəvvür, mühakimə

b)

duyğu, qavrayış, anlayış

c)

nəzəriyyə, duyğu, təsəvvür?

d)

təsəvvür, mühkimə, anlayış

e)

duyğu, qavrayış, təsəvvür

87.

Elmi idrakın səviyyələrini seçin

a)

təbii-elmi və humanitar

b)

induktiv və deduktiv

c)

analitik və sintetik

d)

empirik və nəzəri

e)

hissi və rasional

88.

Məntiqi idrak alətinə çevirən kim olmuşdu?

a)

Platon

b)

Heraklit

c)

Protoqor

d)

Aristotel

e)

Sokrat

89.

Orta əsrlər Qərb fəlsəfəsinin qnoseoloji prinsipi nədir?

a)

formalizmtarixilik

b)

tarixilik

c)

rasionalizm

d)

vəhy

e)

kreasionizm

90.

Elmi idrakın empirik və nəzəri səviyyələrinin universal metodu hansılardır?

a)

ideallaşdırma və formalaşdırma

b)

ölçmə, müqayisə və aksiomatik metod

c)

müşahidə, eksperiment və müqayisə

d)

abstraktlaşdırma, ümumiləşdirmə və analogiya

e)

analiz və sintez, induksiya və deduksiya

91.

“Hər şey axır, hər şey dəyişilir” kəlamı kimə məxsusdur?

a)

Demokrita

b)

Platona

c)

Kanta

d)

Heraklita

e)

Heqele

92.

Dao termininin mənası nədir?

a)

İtaət

b)

Təbii yol

c)

Tərbiyə

d)

Mana

e)

Təlim

93.

Mifologiya icma daxilində hansı başlıca funksiyanı yerinə yetirirdi?

a)

İdraki funksiyanı

b)

Aksioloji funksiyanı

c)

İnzibati funksiyanı

d)

Tənzimləmə funksiyasını

e)

Metodoloji funksiyanı

94.

İbtidai şüurun sinkretizmini göstərin:

a)

Maddi və mənəvinin fərqləndirilməsi

b)

Fərqli olanların bir-birinə qovuşuq kimi dərk edilməsi

c)

Fərdi olanla sosial olanın fərqləndirilməsi

d)

Təbiətlə insan arasındakı fərqin dərk edilməsi

e)

Dünyanın subyekt və obyektə bölünməsi

95.

Dini şüurun əsasını nə təşkil edir?

a)

Miflər

b)

Əqidə

c)

İdeallar

d)

Etiqad

e)

Bilik

96.

İnsanın mütləq biliyə olan tələbatını ödəmə vasitələri hansılardır?

a)

Elm və incəsənət

b)

Din və mifologiya

c)

Elm və din

d)

Fəlsəfə və din

e)

Elm və fəlsəfə

97.

Aşağıdakılardan hansı elmin funksiyalarına daxil deyil?

a)

Canlı aləmin təkamülünü öyrənmək

b)

Kainatın mənşəyini araşdırmaq

c)

Atmosfer proseslərini proqnozlaşdırmaq

d)

Mikroaləm proseslərini tədqiq etmək

e)

Xeyir və şər arasında seçim etmək

98.

Aşağıdakılardan hansılar elmi biliyin formalaşması üçün vacibdir?

a)

Müqəddəs yazılar

b)

Əxlaq təlimləri

c)

Mifoloji təsəvvürlər

d)

Müşahidə və təcrübə

e)

Siyasi doktrinalar

99.

Aşağıdakılardan hansı dünyagörüşünə uyğundur?

a)

Dini biliklər

b)

Ümumiəmləşmiş biliklər

c)

Peşə bilikləri

d)

Konkret-elmi biliklər

e)

Siyasi biliklər

100.

Dünyanın dərk edilən olduğunu inkar edənlər hansı mövqeyin tərəfdarlarıdır?

a)

Optimizm

b)

Materializm

c)

Deizm

d)

falsifikasionizm

e)

Aqnostisizm

101.

Dünya birliyi qarşısında duran kəskin kompleks problemlər necə adlanır?

a)

beynəlmiləl problemlər

b)

beynəlxalq problemlər

c)

qite problemləri

d)

qlobal problemlər

e)

regional problemlər

102.

Baş̧arıyətin iqtisadi inteqrasiyası, ölkə və regionların bir-birindən asılılığının artması necə adlanır?

a)

ideoloji̇laşma

b)

beynəlmiləşmə

c)

regionallaşma

d)

informasiyalaşma

e)

qloballaşma

103.

1968-ci ildə müasir dövrün ən kəskin problemlərini təhlil üçün yaradılmış beynəlxalq ictimai təşkilat necə adlanır?

a)

Парыж klubı

b)

Roma klubu

c)

London klubu

d)

Bilderberq klubu

e)

Fransa klubu

104.

“Roma klubu” birliyi öz sıralarında kimləri birləşdirir?

a)

antik incəsnət sevərləri

b)

Roma futbol azarkeşlərini

c)

Roma filosoflarını

d)

müasir dövrün qlobal problemlərini araşdıran alimləri

e)

Roma politoloqlarını

105.

Bu təlimin tərəfdarlarına görə, elmi-texniki tərəqqi etik nihilizmin artmasına səbəb olur:

a)

freydizmpozitivizm

b)

pozitivizm

c)

liberalizm

d)

antistiyentizm

e)

stiyentizm

106.

Afinada təsis edilmiş fəlsəfi məktəb “Akademiya” kim tərəfindən yaradılmışdır?

a)

Aristotel

b)

Pifaqor

c)

Sokrat

d)

Platon

e)

Demokrit

107.

Atomizm təliminin nümayəndəsi kimdir?

a)

Heraklit

b)

Anaksimandr

c)

Aristotel

d)

Platon

e)

Demokrit

108.

Milet məktəbinin nümayəndələri kimlərdir?

a)

Platon, Heraklit, Demokrit

b)

Protaqor, Pifaqor, Sokrat

c)

Epikur, Dioqen, Fales

d)

Fales, Anaksimandr, Anaksimen

e)

Sokrat, Zenon, Aristotel

109.

Vedaların biliciləri kimlər hesab olunurdu?

a)

Caynilər

b)

Vaysilər

c)

Kşatrilər

d)

Brahmanlar

e)

Şudralar

110.

Aşağıdakı fikirlərdən hansısı Heraklite aid deyil?

a)

Təbiətdə inkişaf və dəyişmə “loqos” vasitəsilə baş verir.

b)

Bütün mövcudatın əbədi, maddi əsası oddur.

c)

Hər şey mübarizə vasitəsilə zərurətdən baş verir.

d)

Ziddiyyətlərin mübarizəsi bütün mövcudatın, hərəkətin, inkişafın mənbəyidir.

e)

Vahid Allah dünyada baş verən bütün hadisə və prosesləri görür, duyur və eşidir.

111.

Aşağıda göstərilənlərdən biri Platonun “ideyalar aləminə” xas alamət deyil:

a)

İdeya hərəkətsizdir

b)

İdeyalar əsəl mahiyyətdir

c)

İdeya dəyişməzdir

d)

İdeyalar maddi dünyadan asılıdır

e)

İdeyalar gerçək varlıqdır

112.

Qədim Hind fəlsəfəsinin ortodoksal məktəblərinin aparıcı mövzusunu nə təşkil edirdi?

a)

misqat məsələləri

b)

onotoloji problemlər

c)

qnoseoloji problemlər

d)

insan-cəmiyyət mövzusu

e)

təbiət

113.

Kim ilk dəfə insanı mənəvi varlıq kimi fəlsəfənin mərkəzi probleminə çevirmişdi?

a)

Sokrat

b)

Zenon

c)

Platon

d)

Protaqor

e)

Aristotel

114.

Müasir cəmiyyətin mahsuldar qüvvələrinə nələr daxildir?

a)

istehlak münasibətləri

b)

sinfi münasibətlər

c)

kredit təşkilatları

d)

bölgü münasibətləri

e)

elmi biliklər

115.

Empirik biliklərin həddindən artıq şişirdilməsinə nə deyilir?

a)

pozitivizm

b)

postpozitivizm

c)

antistiyentizm

d)

stiyentizm

e)

praqmatizm

116.

Elmda problemliliyin mütləqlaşdırılmasına nə deyilir

a)

ziddiyətlilik

b)

stiyentizm

c)

praqmatizm

d)

problemətizm

e)

rasionalizm

117.

Anlayışlar, qanunlar, nəzəriyyələr nəyin məhsuludur?

a)

riyaziyyatın

b)

tarixin

c)

fəlsəfənin

d)

elmin

e)

hüququn

118.

Hər hansı bir predmet oblastında sistemləşdirilmiş bilik necə adlanır?

a)

Konsepsiya

b)

Nəzəriyyə

c)

Epistema

d)

Hipotez

e)

Təlim

119.

Təbiət elmlərinin və texniki biliklərin ən yüksək mədəni dəyərə malik olduğunu bəyan edən dünyagörüş hansıdır?

a)

empirizm

b)

Praqmatizm

c)

Texnizm

d)

Siyentizm

e)

Antisiyentizm

120.

Materialist sensualizminin nümayəndəsi aşağıda sadalananlardan hansıdır?

a)

D.Didro

b)

R.Dekart

c)

C.Lokk

d)

İ.Kant

e)

P.Holbax

121.

“Özündə şey” Kantda hansı mənaya daşıyır?

a)

başqaları üçün bağlı olan şəxsiyyət

b)

forma

c)

qanun

d)

hadisə

e)

şeylərin gizli mənası

122.

“Özündə şey” anlayışını elmə kim daxil edib?

a)

Hegel

b)

Feyerbox

c)

Kant

d)

Fixte

e)

Marks

123.

Zəkanı idrakin əsasına qoyan təlim necə adlanır?

a)

aqnostisizm

b)

empirizm

c)

skeptisizm

d)

rasionalizm

e)

sensualizm

124.

Qnooseologiya nədir?

a)

dayatlar təlimi

b)

varlıq təlimi

c)

materiya haqqında təlim

d)

inkişaf haqqında təlim

e)

idrak təlimi

125.

“Aqnostisizm” nə anlama gəlir?

a)

yalnız dini biliyin həqiqiliyi haqqında təsəvvür

b)

biliyin natamamlığı və dəyişkənliyi

c)

idrakın gerçəkliyi tam və adekvat şəkildə əks etdirilməsi haqqında təlim

d)

dünyanın dərkedilməzliyi haqqında təlim

e)

idrakın xalis simvolik xarakter daşıması haqqında təsəvvür

126.

Hisslərə əsaslanan idrak hansıdır?

a)

ayani idrak

b)

gündəlik idrak

c)

intuitiv idrak

d)

rasional idrak

e)

hissi idrak

127.

İdrak prosesinə başlanğıc verən nələrdir?

a)

duyğu və anlayış

b)

eksperiment və nəticə

c)

təsəvvür və müşahidə

d)

obyekt və subyekt

e)

qavrayış və mühakimə

128.

İdrak prosesinin səviyyələri hansılardır?

a)

eksperimental və nəzəri

b)

hissi və rasional

c)

nəzəri və hissi

d)

empirik və nəzəri

e)

empirik və rasional

129.

“Yaşamaq - həzz almaqdır” tezisini irəli sürən cərəyan

a)

asketizm

b)

rasionalizm

c)

utilitarizm

d)

gedonizm

e)

praqmatizm

130.

Asketizmin tərəfdarları nəyi təbliğ edirlər?

a)

düzgün cavab yoxdur

b)

yaşamaqdan həzz almağı

c)

hər şeydən faydalanmağı

d)

maddi olan hər şeydən imtina etməyi

e)

altruizmi

131.

Həyat mənasını hər şeydən faydalanmaqda görən cərəyanı göstərin

a)

asketizm

b)

volyuntarizm

c)

evdemonizm

d)

gedonizm

e)

utilitarizm

132.

Həyatın mənası sualı insanı, əsasən, nəyə görə narahat edir?

a)

filosof olduğuna görə

b)

zəif olduğuna görə

c)

tənha olduğuna görə

d)

fani olduğuna görə

e)

alim olduğuna görə

133.

“Məqsəd vasitəyə bəraat qazandırır” tezisini hansı təlim irəli sürür?

a)

rasionalizm

b)

providensializm

c)

hedonizm

d)

asketizm

e)

praqmatizm

134.

İnsanı fəaliyyətin subyekti kimi xarakterizə edən anlayışı göstərin

a)

fərdiyyat

b)

tarixi şəxsiyyət

c)

qəhrəman

d)

Şəxsiyyət

e)

fərd

135.

Elmin müəyyən inkişaf mərhələsində elmi tədqiqatın modeli kimi çıxış edən elmi nəzəriyyəni göstərin

a)

nəzəriyyə

b)

təlim

c)

ideologiya

d)

paradigma

e)

doktrina

136.

Elmi nəzəriyyənin elementini göstərin

a)

abstraksiya

b)

maddi obyektlərin təsviri

c)

ayrı-ayrı faktlar

d)

fundamental anlayışlar və prinsiplər

e)

eksperiment

137.

Elmi biliyin öyrənilən obyektin mahiyyəti haqqında tam təsəvvürlər verən təşkilı formasını göstərin

a)

fərziyyə

b)

problem

c)

fakt

d)

nəzəriyyə

e)

ümumiləşdirmə

138.

Elmi biliklərin fərqləndirici xüsusiyyətlərindən birini göstərin

a)

davamlılıq

b)

mütləqliyi

c)

həqiqətəbənzərlik

d)

subyektivlik

e)

yoxlanıla bilməsi

139.

Müasir elmi və texnoloji tərəqqinin xüsusiyyətini göstərin

a)

kütləvi maşın istehsalı

b)

sadalananlardan heç biri

c)

elektrik enerjisindən geniş istifadə

d)

elmi nəzəriyyənin əsasında yeni texnologiyaların inkişafı

e)

sənayenin avtomatlaşdırılması

140.

Rasionalizm ənənələrinin əsası Qədim Çində hansı məktəb tərəfindən qoyuldu?

a)

Legizm

b)

Adlar məktəbi

c)

Daosizm

d)

Konfusiçilik

e)

Moizm

141.

Müasir elmi və texnoloji tərəqqinin xüsusiyyətini göstərin

a)

kütləvi maşın istehsalı

b)

sadalananlardan heç biri

c)

elektrik enerjisindən geniş istifadə

d)

elmi nəzəriyyənin əsasında yeni texnologiyaların inkişafı

e)

sənayenin avtomatlaşdırılması

142.

Hansı cərəyan elmi bilikləri ən yüksək mədəni dəyər hesab edir?

a)

stiyentizm

b)

antistiyentizm

c)

volyuntarizm

d)

nigilizm

e)

neopozitivizm

143.

Hansı dövrdə elm ictimai həyatın bütün sahələrinin inkişafını müəyyənləşdirən amilə çevrilir

a)

XYII əsrin ilk elmi inqilabı zamanı

b)

orta əsrlərdə

c)

böyük coğrafi kəşflər dövründə

d)

postsənaye cəmiyyətində

e)

aqrar cəmiyyətdə

144.

Müasir cəmiyyətin məhsuldar qüvvələrinə nələr daxildir?

a)

istehlak münasibətləri

b)

sinfi münasibətlər

c)

kredit təşkilatları

d)

bölgü münasibətləri

e)

elmi biliklər