wayground logo

Free Printable Worksheets

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

тбк 101-164

Total questions: 65

Worksheet time: 33mins

Name
Class
Date
1.

Сөз мағынасының кеңеюін қалай түсінесіз:

a)

Сөздік құрамдағы барлық сөздердің мағынасы

b)

Бұрынғы мағынасының үстіне жаңа қосымша мағыналарға ие болуы

c)

Тұрақты тіркестер негізінде туындаған мағына.

d)

Ауыспалы мағынаның берілу жолдары.

e)

Атауыштық, мағынадағы сөздер

2.

Атауыш мағына дегеніміз не

a)

Зат пен құбылысқа байланысты туындайтын мағына

b)

Тұрақты тіркестен туындайтын мағына.

c)

Herізі мағынадан жасалады

d)

Затты немесе құбылысты атайтын мағына.

e)

Ауыспалы мағынадан туындайтын мағына

3.

Табу дегеніміз не

a)

Тіліміздегі жаңа сөздер.

b)

Фразеологиялық, тұтастықтан туындаған сөздер.

c)

Атын тура айтуға тыйым салынған сөздер.

d)

Белгілі бір кәсіпке байланысты туындаған сөздер.

e)

Тіліміздегі тың қолданыстар.

4.

Сөзжасам тәсілдері арқылы пайда болған синонимдерді табыңыз.

a)

Ер жету, бой жету, есейген шақ

b)

Сараң мол қол, мырза, жомарт

c)

Жуан, жіңішке, талдырмаш, бойшаң,

d)

Көз, бұлақ, бастау, қайнар.

e)

Ауыздық-сулық, жемқор-парақор, маңызды мәнді.

5.

Екі мәндес сөз қатар келіп, алдыңғысы соңғысын анықтап, мағынасын кушейтетін сөздерді қалай айтамыз:

a)

Фраза

b)

Плеоназм

c)

Парафраза

d)

Идиома

e)

Синоним

6.

Антонимдер сез таптарының қайсысынан жасалады

a)

Одағай, шылау, зат есім, сан есім

b)

Есімдік, жалғаулық, септеулік.

c)

Cypay есімдіі, демеуліктер.

d)

Kanrау, өздік есімдігі, есімше

e)

Сын есім, зат есім, етістік, есімдік, үстеу.

7.

-Пассив сөздерге қандай сөздер жатады:

a)

Тар көлемде қолданылатын термин сөздер, көнерген сөздер, тарихи сездер, диалектизмдер, неологизмдер.

b)

Неологизмдер, фразеологизмдер, метафоралық қолданыстар

c)

Антоним, синоним, омонимдер.

d)

Тұрақты тіркестер, сөйлемшелер, оралымдар.

e)

Сез тіркестері, сөйлем, сөздік түрлері

8.

Кірме сөздер дегеніміз не

a)

Тілімізде бұрыннан бар сөздер.

b)

Тіліміздегі мағыналас сөздер.

c)

Сездік қорымызды молайтатын сездер.

d)

Баска тілдің ықпалымен жасалып тілімізге енген сездер.

e)

Сездік кұрамда өзгеріске тускен свадер

9.

Ауыспалы мағынаның берілу жолдары

a)

Meraфора синоним, фраза.

b)

Омоним, метонимия, идиома

c)

Антоним, эвфемизм, табу,

d)

Метонимия, метафора синекдоха.

e)

Варваризм, дисфемизм, неологизм

10.

Полисемантизмнің омонимдерден айырмашылығы

a)

Тұлғалық өзгешелігінде жатыр.

b)

Мағына негізінде жатыр.

c)

Түбірге байланысты өзгеріске түсуі.

d)

Ауыспалы мағынаның туындауы

e)

Жаңа мағынаның туындауы.

11.

Tерминдердің лексиканың басқа түрлерінен басты айырмашылығы

a)

Ken макыналы емес, нақты мағыналы, эмоционалды бояуы жок,

b)

Жеке дара мағынаға ие, экспрессивті-стилистикалық қызметі басым.

c)

Нақты бір ұғым атауы, эмоционалды мәнге ие.

d)

Ken мағыналы, эмоционалды менге ие.

e)

Ғылым мен техника саласына қатысты көп мағынаға ие.

12.

Фразеологиялық оралымдардың шығуына негіз болған

a)

Сездің алғашқы және кейінгі мағынасы

b)

Сездің келтіріңді мағынасы

c)

Уақыт өлшемі және тарихи оқиғалар.

d)

Әр түрлі құбылыстардың адам ойыңда қорытылған образды бейнесі

e)

Діни наным-сенімдер.

13.

Фразеологиялық, бірліктерді бір тілден екінші тілге қалай жеткізуге болады

a)

Сөзбе-сөз аудару арқылы

b)

Сөздердің орындарын алмастыру арқылы.

c)

Сол тілде бар баламасымен ғана жеткізу арқылы

d)

Салыстыру арқылы.

e)

Ауыс мағына арқылы

14.

Фразеологизмнің негізгі үш белгісін атаңыз

a)

Көпмағыналылық, дербес мағыналы сөз, туынды мағына.

b)

Тіркесу мүмкіншілігі, қолданылу аясы, сөз формасын жасауы

c)

Еркін сөз тіркесімен байланысы, көп мағына туғызады

d)

Сездің бейнелі қолданылуы, синонимдермен байланысуы.

e)

Даяр қалпында жұмсалу белгісі, мағына тұтастығы, тіркес тиянақтылығы

15.

Фразеологизмге қатысты терминдерді атаңыз

a)

Перифраз, идиома, сөйлем

b)

Фразеологиялық бірлік, тұтастық тіркес

c)

Синоним, синонимдік қатар, тізбек

d)

Жалғау, жұрнақ, оралым.

e)

Вариант, абзац, еркін тіркес

16.

Соматикалық фразеологизмдер дегеніміз не

a)

Құрамында дене мүшелерінің атаулары бар.

b)

Белплі бір мағынага негізделген

c)

Керкемдік тәсілдер арқылы жасалған.

d)

Лексикалық варианттарға негізделген.

e)

Морфологиялық, құрылымына байланысты туындаған

17.

Қазақ тілінде фразеологизмдер нешеге жіктеледі

a)

фразeoлгиялық тұтастық, фразеологиялық бірлік, фразеологиялық тізбек

b)

Фраза, идиома, тіркес

c)

Фраза синонимдер, этнофразеологизмдер.

d)

Фразеологиялық тіркес, фразеологизмдердің тиянақтылығы

e)

Фразеологизмдердің тұрақтылығы, фразеологизмдердің варианты

18.

Фразеологизмдердің лексикалық, вариантын табыңы

a)

Жең ұшынан жалғасты, жер шұқыды, жатыпішер

b)

Беті бері қарады, дәмін татты, ат тонын ала қашты.

c)

Ағынан жарылды, айдап салды, ауыз жаласты.

d)

Жол көрсетті, қаймағы бұзылмаған, қамшы салдырмайды.

e)

Аспанмен таласқан аспанмен тілдескен, аяқ астынан табан астынан

19.

Фразеологиялық тізбекті табыңыз:

a)

Асқар тау, қара шаш, қабырғаңмен кеңес

b)

Алып тұлға, қара ниет, қайырымды жолдас

c)

Асқар бел қаламқас, ай қабақ, қабырға ағайын

d)

Атты адам, қара түн, қанатымен су сепкен

e)

Алтын сақина, қара күш, оң қанатта.

20.

Этимология саласында ғылыми зерттеу жұмыстарын жүргізу үшін қандай әдістіті жетік меңгеру керек

a)

Салыстырмалы-салғастырмалы.

b)

Салыстырмалы-әдістемелік

c)

Сипаттама адістемелік

d)

Carғастырмалы-сипаттама

e)

Сипаттама-тарихи.

21.

-Ғылыми этимологияның міндетіне не жатады:

a)

Сездің бастапқы мағынасын анықтау

b)

Сездің қандай өзгерістерге түскенін анықтау

c)

Сезді тарихи фонетика, лексикологиямен байланыстыра қарау.

d)

Сез төркінің, тарихын дәл анықтап, ғылыми түрде түсіндіру.

e)

Сезді тарихи грамматикамен бірлікте түсіндіру.

22.

Жалған этимологияға қайсысы так

a)

Сез мағынасын дыбыстық алмасуларымен түсіндіру.

b)

Сез төркінін айқындауда тектік жіктемеге сүйену

c)

Сез мағынасын өзінше тұспалдап, топшылау жасап түсіндіру.

d)

Сез мағынасын ғылыми жолмен жүйелеу арқылы түсіндіру.

e)

Сез төркінін туыстас тілдермен салыстыру арқылы түсіндіру

23.

Этимологиялық зерттеулердің қағидаларын атаңыз

a)

Фонетикалық, генеологиялық, фонетикалық, морфологиялық, семантикалық, этимологиялық

b)

Синтаксистік, фонетикалық, грамматикалық, семантикалық, этимологиялық

c)

Семиотикалық, этнологиялық, фразеологиялық, лексикалық, грамматикалық.

d)

Фонетика гримматикалық, лексика-семантикалық, этимологиялық

e)

Генеологиялық, фонетикалық, семантикалық, лексикалық, семиотикалық

24.

Морфологиялық, қағида бойынша кандай өзгерістер есепке алынады:

a)

Сездің дыбыстық құрылымы

b)

Мағынасы күңгірттенген түбірлер

c)

Кірме сөздер

d)

Морфемалардың бастапқы ара қатысы, жігі

e)

-Морфемалардың кейінгі ара қатысы, түрлену

25.

Сырдария сваіндегі "сыр" сезі парсы тілінде кандай мағына білдіреді

a)

Көлшік

b)

Жазира

c)

Шалқар

d)

Дарқан

e)

Өзен

26.

Cөздердің шығу тегін айқындау үшін ғылыми этимологияда неше кағида бар

a)

5

b)

4

c)

3

d)

2

e)

1

27.

Сездердің этимологиясын айқындауда бірден бір еңбек еткен түркі галымы

a)

Жүсіп Баласагун.

b)

Махмұт Қашқари.

c)

Ахмет Йугунеки.

d)

Әлішер Науаи.

e)

Әл-Фараби.

28.

Бір тілдеп сөздерді жинап құрастыру, сездік етіл жасап шығару қайсыған тән

a)

Этимология

b)

Лексикология

c)

Фрaзeология

d)

Cемасиология.

e)

Лексикография

29.

Лексикография дегеніміз:

a)

Тіліміздегі жаңа сөздердің жиынтыгы

b)

Сез мағынасын жане оның түрлері

c)

Тұрақты тіркестердің колданысай

d)

Сездік жасаумен жане оның теориясымен шұғылданатын тіл білімінің саласы

e)

Актив жане пассив кабаттардағы сездер

30.

Тарихи сөздіктер дегеніміз не

a)

Лексиканың шығуын және бүгінгі қалпын қамтып сипаттайтын сездік түрі

b)

Сездің дамуын және өмір сүруін сипаттайтын сездік түрі.

c)

Сөздердің бірнеше дәуірін қамтыпейпаттайтын сөздік түрі

d)

Тіл лексикасының шығуын, дамуын жане оның бірнеше дауірін қамтып сипаттайтын сездік түрі

e)

Тіл лексикасының езгеруін, дамуын және салғастыру арқылы сипаттайтын сөздік түрі.

31.

Сездердің шығу тегі мен олардың мағынасы туралы мағұлмат беретін сездіктер

a)

Түсіндірме, фонетикалық сөздік.

b)

Этимологиялық, тарихи сөздік.

c)

Синонимдер, терминологиялық сөздік.

d)

Антонимдер, түсіндірме сөздік.

e)

Біртілді және жиілік сөздік.

32.

Заттар мен құбылыстардың ұғымдарын айқындап түсіндіретін сөздіктер қайсы:

a)

Энциклопедиялық, иллюстративті.

b)

Орфоэпиялық, диалектологиялық

c)

Фонетикалық, түсіндірме

d)

Омонимдер, фразеологиялық

e)

Екі тілдік, аударма.

33.

Жергілікті тіл ерекшеліктерін айқындау қай сөздіктің міндеті:

a)

Этимологиялық

b)

Фразеологиялық

c)

Диалектологиялық

d)

Терминологиялық

e)

Түсіндірме

34.

Лингвистикалық, терминдер сөздігінің" авторы кім

a)

Ожегов

b)

Ахманова

c)

Юдахин

d)

Будагов

e)

Булаховский

35.

Сездің морфологиялық құрылымының өзгеруі қандай жолмен жузеге асқан

a)

Конвергенция

b)

Cіңісу

c)

Дивергенция

d)

Элизия

e)

Ассимиляция

36.

Морфологиялық, категорияның түрі

a)

сөз таптары

b)

Сез тіркесі

c)

дыбыс

d)

Фонема

e)

Сейлем

37.

Қалта сағат-сағат қапта», «темір курек күрек темір» деген мысалдардағы грамматикалық мағына қандай тәсіл арқылы

жасалып тур

a)

Eкпін

b)

Аффиксация

c)

Супплетивті

d)

Ceздердің орын тәртібі.

e)

Редупликация

38.

Постфикс жалғанған туынды свадера табыных

a)

Жаз, оқы

b)

Балалык, детство

c)

Қала, жүз

d)

Хабар, теңіз

e)

Жулдыз, жылдам

39.

Префикс арқылы жазылған сездерді табыңыз:

a)

Әдепті, сыйлы

b)

Батыр, орман

c)

Қызмет, сатушы.

d)

Ойшыл, тәрбиеле

e)

Бейкуна, исход

40.

Cөзге релятивті мағына үстеп тұрған тұлғаны табыңыз

a)

Ескерткіш

b)

Сыйлы

c)

Адалдық

d)

Жаңаша

e)

Көлдерімізге

41.

Тілдің тарихи даму барысында ар түрлі екі фонеманың бір фонеманың бойына сіңісіп, ұласып кетуі кандай құбылыс

a)

Сингармонизм

b)

Диссимиляция

c)

Дивергенция

d)

Ассимиляция

e)

Конвергенция

42.

Лексикалық мағынаға ие морфема қалай аталады

a)

Шылау

b)

Фонема

c)

Cөйлеу

d)

Tүбір

e)

Дыбыс

43.

Қосымшаның ова ортасына жалғануы қалай деп аталады:

a)

Инфикс

b)

Префикс

c)

Аффикс

d)

Постфикс

e)

Трансфикс

44.

Қазақ тілінде көп кездесетін қосымшаның түрін ата

a)

Аффикс

b)

Инфикс

c)

Префикс

d)

Конфикс

e)

Постфикс

45.

Cөзге деривативті мағына үстеп тұрған тұлғаны анықтаңыз:

a)

Сонң,үшін

b)

Жылдам, бәсең,

c)

-Қанша, неше.

d)

Достық, ойшыл

e)

Ерте, кеш

46.

Аффикстер категориясын тап.

a)

Heгіз

b)

Род

c)

Түбір

d)

Сөз тіркесі

e)

Сез таптары.

47.

Морфема дегеніміз не

a)

Морфемалық ұғымдар мазмұны.

b)

Тілдің белгілі бір мағыналы жане мағынасыз белшегі.

c)

Жұрнақтар жане жалғаулар

d)

Сездердің өзара байланысу және тіркесу сипаты.

e)

Тілдің ары қарай белшектеуге келмейтін ең кіші мағыналық бірлігі

48.

Сездің лексикалық мағынасын білдіретін морфема қалай аталады

a)

Туынды морфема.

b)

Түбір морфема

c)

Аффикстік морфема

d)

Камекші морфема

e)

Кеп мағыналы морфема

49.

Kөмекші немесе аффикстік морфеманың сипатына қайсысы сайкес келед

a)

Лексикалық мағына

b)

Фразеологиялық мағына

c)

Грамаматикалық, мағына

d)

Туынды мағына

e)

Лексика-семантикалық мағына

50.

Aффикстер қалай жіктеледі

a)

Жұрнақтар жане жалғаулар

b)

жұрнақтар жане шылаулар

c)

жұрнақтар жане көмекші сездер

d)

Жалаулар жане морфемалар

e)

жұрнақтар және морфемалар

51.

Морфологиялық сіңісу процесінің нәтижесінде сөздердің, байланысы қалай өзгереді:

a)

Сездердің байланысы бір-бірімен жақындай түседі.

b)

Кірме сөздермен жақындығы алшақтай түседі.

c)

Сездің түбірлес, теркіндес сөздерімен байланысы күңгірттеніп жойылады.

d)

Кірме сөздерге ұқсас келеді

e)

Дыбыстық өзгерістерге түседі

52.

Сөз тудырушы аффикстердің мағынасы қалай аталады

a)

Реляциялық мағына

b)

Инфикстік мағына.

c)

Префикстік мағына.

d)

Суффикстік мағына.

e)

Деривациялық мағына

53.

Реляциялық мағынаға қай сипат тан

a)

Лексикалық

b)

Грамматикалық

c)

Семантикалық

d)

Синтаксистік

e)

Таңбалық

54.

Сөздің морфологиялық құрылымының өзгеруіне себеп болатын процестер қайсы

a)

Дыбыстық жане лексикалық,

b)

Синтаксистік және семантикалық

c)

Күрделену және лексикалану.

d)

Идиомалану және жылысу.

e)

Сіңісу және жылысу

55.

Өлі түбірлі сөздер қатарын табыңыз

a)

Бас, басты басады.

b)

Момын, момақан, момыш

c)

Біз, айт, барады.

d)

Отыр, отырады, отырар.

e)

Жақ, жақты, жағады

56.

Лексикалану негізінде өзге сөз табына ауысқан қос сөздерді көрсетіңіз

a)

Соқа-сайман.

b)

Үлкенді-кішілі

c)

Жарқ-жұрқ

d)

Аузы-мұрны.

e)

Кие -жара

57.

Сазжасам пәнінің зерттеу нысаны:

a)

Тұрақты сөз тіркестері, фразеологизмдер

b)

Туынды сөздер, жаңа сез жасау тәсілдері.

c)

Сейлем түрлері, сөйлем мүшелері

d)

Ces таптар, фонетикалық зандылықтар

e)

Сөздердің лексикалық мағыналары, орфография, орфоэпиялық нормалар.

58.

Сөзжасам бірліктерін тап

a)

Ұя, тізбек, жұп т.б.

b)

жұрнак

c)

Жұрнақ, жалғау.

d)

Күрделі сездер

e)

Тарам, қосымша морфема

59.

Сезжасамдық жұп қай заңдылыкка байланысты

a)

Түбірі қарама-қарсы овздер

b)

Бірнеше туынды сездер тізбектері

c)

Heгізгі сөз бен туыңды түбір сөзден ғана жасалғандар

d)

Дыбысталуы бірдей түбір сөздер

e)

Кемінде үш туынды сөздер

60.

Бip сөзжасамдық, ұядағы сездерді қандай түбірлер деп атайды.

a)

-Өлі түбірлер

b)

Түбірлес сөздер

c)

Кірме түбірлер

d)

Күрделі сезді түбірлер

e)

Біріккен түбірлер

61.

Қай тәсіл арқылы күрделі сездер жасалады:

a)

Синтетикалық

b)

Лексикалық

c)

Аналитикалық

d)

Морфологиялык

e)

Синтетика лексикалық,

62.

Лексика-семантикалық, тәсіл арқылы жасалған сөз қай қатарда

a)

біргe бір қосса екі болады

b)

Oл екі сөйлейді

c)

Екіден бір алса екі болады.

d)

Ол екілік алды

e)

Бес жердегі бес жиырма бес

63.

Қай қатарда сөзжасам тәсілдері толық, берілген

a)

Лексика-семантикалық, салыстырмалы тәсіл.

b)

Синтетикалық, аналитикалық, лексика-семантикалық,

c)

Синтетикалык, тарихи салыстырмалы тәсіл.

d)

Салыстырмалы, тарихи, аналитикалық, тәсіл

e)

Синтетикалық, аналитикалық, синхрондық

64.

Tiлдің құрылымы мен жүйесін тарихи тұрғыдан қарастырып баяндайтын грамматика қалай аталады

a)

Тарихи

b)

Жaлпы

c)

Салыстырмалы

d)

Жеке

e)

Сипаттама

65.

ішкі флексия, аффиксация, екпін ұғымдары тілдің грамматикалық құрылымының қайсысына жатады:

a)

Грамматикалық, форма

b)

Грамматикалық, мағына

c)

Грамматикалық категория

d)

Tipkec

e)

Дыбыс

Similar Resources on Wayground

ӘЛ.ЛИНГВИСТИКА

62 questions

ӘЛ.ЛИНГВИСТИКА

quiz

Worksheet

•

University