wayground logo

Free Printable Worksheets

NEW

Font size

S
M
L
XL
Worksheets

Раздел № 1: Нарықтық экономика негізі (1-бөлім)

Total questions: 75

Worksheet time: 38mins

Name
Class
Date
1.

"Нені, қалай және кім үшін өндіру керек?" деген проблемалар төмендегілердің қайсысына қатынасы бар:

a)

Тек нашар дамыған экономикаға

b)

Әлеуметтік-экономикалық және саяси ұйымдастырылу жүйесіне қатынасыз барлық қоғамдарға

c)

Тек орталықтан жоспарлау үстемдік ететін қоғамға

d)

Тек нарықтық экономикаға

e)

Тек аралас экономикаға

2.

Төмендегі ұғымдардың қайсысын нарықтық экономика жағдайында қолдану мүмкін емес:

a)

тауарлар мен қызметтерді өндіру мен тұтынуға толық әкімшілік бақылау жасау

b)

ресурстардың шектеулілігі

c)

жеке меншік

d)

бәсеке

e)

монополиялық бәсеке

3.

Төмендегілердің қайсысының нарықтық экономикаға қатынасы жоқ:

a)

бәсеке

b)

экономикалық еркіндік

c)

ресурстардың шектеулілігі

d)

орталықтандырылған жоспарлау

e)

Олигополия

4.

Төмендегілердің қайсысы нарықтық инфрақұрылымға кірмейді:

a)

валюталық биржалар

b)

нан зауыты

c)

товар биржалары

d)

Банктер

e)

жәрмеңкелер

5.

Төмендегілердің қайсысы нарықтың атқаратын қызметтеріне жатпайды:

a)

тапшылықты жою

b)

қоғамда әлеуметтік әділеттілік принципін қамтамасыз ету

c)

сұраныс пен ұсыныстың балансқа болуын қамтамасыз ету

d)

товар өндірушілерді олардың жұмыстарының тиімділігіне сәйкес дифференциациялау

e)

бәсекеге қабілетсіз өндірістен арылу

6.

Нарық секторларына не жатады:

a)

шетелдік фирма, банктер

b)

үй шаруашылығы, фирма, мемлекет

c)

фирма, делдалдық, аудиторлар

d)

биржа, аудиторлар, мемлекет

e)

мемлекет, биржалар, аукциондар

7.

Төмендегілердің қайсысы нарықтық экономиканың кемшіліктерінің қатарына жатады:

a)

еңбекке ынталылықты күшейту

b)

ҒТП-тің оңтайлы пайдаланылуына ықпал ету

c)

ресурстардың неғұрлым тиімді пайдаланылуына ықпал ету

d)

өндірушілер мен тұтынушылар қызметінде таңдау еркіндігін қамтамасыз ету

e)

әлеуметтік әділетсіздіктің пайда болуына ықпал ететін механизмдердің орын алуы

8.

Қандай жағдай орын алғанда товарға сұраныстың көлемі басым түрде өзгереді:

a)

егер товардың саны өзгерсе

b)

егер өндіріс технологиясы өзгерсе

c)

егер товардың бағасы өзгерсе

d)

сатып алушының табысы өзгерсе

e)

егер басқа товарларға баға өзгерсе

9.

Төменде келтірілген товарлардың қайсысы алмастырушы-товарларға жатады:

a)

ас үйлік комбайндар мен кір жуғыш машиналар

b)

магнитофондар мен кассеталар

c)

кроссовкалар мен футболкалар

d)

оқулықтар мен дәптерлер

e)

сіріңкелер мен тұтандырғыштар (зажигалкалар)

10.

Ұсыныс заңі бойынша:

a)

товарға бағаның төмендеуі оның ұсынысының көлемінің артуын туғызады

b)

товарды ұсынудың артуы оған бағаның төмендеуін туғызады

c)

сұраныс пен ұсыныс өзара байланысты

d)

халықтың табыстарының өсуі ұсыныстың артуын туғызады

e)

товарға бағаның өсуі оны ұсынудың көлемін арттырады

11.

Адамдардың белгілі бір зат үшін ақша төлеуге деген қабілеттілігі мен ықыласын қай термин көрсетеді:

a)

сұраныс

b)

баға

c)

пайда

d)

ұсыныс

e)

теңгерім

12.

Сұраныс ұғымына ең жақын түсінік қайсысы?

a)

адамның қалуы (желание)

b)

шешім

c)

қажеттілік

d)

сұраныс

e)

мүдделілік

13.

Тауарлар мен қызметтер нарығы тепе-тең жағдайда болады, егер:

a)

баға шығындар мен пайданың қосындысына тең болатын болса

b)

сұраныс ұсынысқа тең болатын болса

c)

ұсыныс көлемі сұраныс көлеміне тең болатын болса

d)

технология деңгейі біртіндеп өзгерсе

e)

берілген баға бойынша тауарларды сатып алуға тұтынушылардың келісімі болса

14.

Сұраныс заңы бойынша:

a)

тауар бағасы төмендеген жағдайда, жоспарланған сатып алу көлемі өседі және керісінше

b)

ұсыныстың сұраныстан асып түсуі бағаның төмендеуін туғызады

c)

егер тұтынушылардың табыстары өссе, олар әдетте көп товар сатып алады

d)

сұраныс қисығы әдетте оңды иілу (положительный наклон) түрінде болады

e)

егер сатып алушылар саны артса, олар әдетте көп товарлар сатып алады

15.

Тұтынушылардың табыстары өскен жағдайда қандай тауарлар категориясына сұраныс азаяды:

a)

бағалы бұйымдарға

b)

алмастырушыс – тауарларға

c)

сапасы төмен тауарларға

d)

күнделікті қажеттілікті өтейтін тауарларға

e)

жеке икемділік сұраныс тауарларына

16.

Ұсыныс заңы нені көрсетеді:

a)

сатушылар саны мен сатылатын тауарлар саны арасындағы байланысты

b)

әрбір тауардың икемділігінің шамасын

c)

икемді және икемсіз тауарлар арасындағы байланысты

d)

сатылатын тауарлардың бағасы мен санының арасындағы кері байланысты

e)

сатылатын тауардың саны мен бағасының арасындағы тура байланысты

17.

Бәсекелестің товары туралы жалған немесе лақап мәлімет тарату төмендегідердің қайсысының элементі болып табылады:

a)

бағалық емес бәсекенің

b)

жетілмеген бәсекенің

c)

жетілген бәсекенің

d)

әділетсіз, жаман ниетті бәсекенің

e)

монополиялық бәсекенің

18.

Біртектес өнімді әртүрлі тұтынушыларға әртүрлі бағамен сату – бұл:

a)

бағалық қысым жасау (дискриминация)

b)

ғылыми-техникалық бақталастық

c)

бағалық емес қысым жасау

d)

өнеркәсіптік-өндірістік бақталастық

e)

нарықта бағалық емес бәсекелестік

19.

Монополия – бұл нарықтық құрылым, онда:

a)

өнімнің бағасына бақылау жасау орын алмайды

b)

өзара бәсекелес өндірушілердің азғана ғана саны орын алады

c)

бір ғана ірі фирма – өндіруші орын алады

d)

тек бір ғана сатып алушы әрекет етеді

e)

салаға кіруге мүлдем жол бермейтін кедергілер орын алады

20.

Бәсеке деңгейіне қарай нарық келесілерге бөлінеді:

a)

жетілген және жетілмеген

b)

бөлшек, көтерме

c)

ұлттық, жергілікті

d)

аймақтық, әлемдік

e)

қаржы және бағалы қағаздар

21.

Нарыққа ену мен одан шығу жөніндегі еркіндік төмендегілердің қайсысына тән:

a)

жетілген бәсекеге

b)

монополияға

c)

монопсонияға

d)

олигополияға

e)

жетілмеген бәсекеге

22.

Төменде келтірілгендердің қайсысы жетілген бәсеке шартына жатпайды:

a)

нарықтан еркін шығу

b)

нарыққа еркін ену

c)

өндірісті монополияландыру

d)

көптеген сатушылар мен сатып алушылардың орын алуы

e)

біртектес өнім өндіру

23.

Олигополия - бұл нарықтық құрылым, онда әрекет етеді:

a)

тек бір ғана ірі сатып алушы

b)

бәсекелес фирмалардың аз ғана саны

c)

әртектес тауар өндіретін көптеген фирмалар

d)

біртектес өнім өндіретін көптеген бәсекелес фирмалар

e)

тек қана бір ірі фирма

24.

Жетілген бәсеке мен монополиялық бәсеке нарығының жалпы белгісіне не жатады:

a)

нарықта аз ғана сатушылар санының әрекет етуі

b)

нарықтағы әрбір фирманың әрекетінің оның бәсекелестерінің іс-қимылына тәуелді болуы

c)

біртектес тауарлардың өндіріліүі

d)

дифференцияланған тауарлардың өндірілүі

e)

нарықта көптеген сатып алушылар мен сатушылардың әрекет етуі

25.

Егер нарықта өнімді сатып алушы біреу-ақ болса, ол қандай нарыққа жатады:

a)

монополия нарығына

b)

табиғи монополия нарығына

c)

олигополия нарығына

d)

жетілген бәсеке нарығына

e)

монопсония нарығына

26.

Бизнес жүйесіндегі кәсіпорындардың шағын, орташа және ірі болып бөлінуі неге байланысты:

a)

жұмыс істейтіндердің саны мен шаруашылық айналымының көлеміне

b)

салық салудағы жеңілдіктерге

c)

қызмет ету салаларына

d)

өндірісті ұйымдастыру формасына

e)

меншік нысанына

27.

Кәсіпкерлер:

a)

өзі көрсеткен қызметі үшін процент алатындар

b)

нәтижеге әрқашан да сенімді адамдар

c)

пайда алу мақсатында өндірістің тәуекелді формаларымен айналысушы адамдар

d)

өзі енгізген жаңалықтары үшін көп мөлшерде табысқа кенелетіндер

e)

байлықтың барлығын мұра ретінде алатындар

28.

Төмендегілердің қайсысы "капитал дегеніміз - ол өздігінен өсетін құн" - деп анықтама берді?

a)

А.Смит

b)

Д.Рикардо

c)

К.Маркс

d)

Дж.МКейнс

e)

М.Фридмен

29.

Бәсекелестік сипаты деңгейі тұрғысынан нарық классификацияланады-

a)

әділетті, әділетсіз

b)

Монополиялық, олигополиялық, монополиялық бәсеке

c)

дамыған, дамушы

d)

Нарықтық, әкімшіл-әміршіл

e)

Сатушы нарығы, тұтынушы нарығы

30.

Бұл институттар (ұйымдар, мекемелер, фирма) жиынтығынан тұрады. Нарықтық экономикаға жұмыс істейтін қызметтер саласының жүйесі

a)

нарықтық терезе

b)

нарықтық жүйе

c)

нарықтық бәсеке

d)

нарықтық механизм

e)

нарықтық инфрақұрылым

31.

Үкіметтің сыртқы экономикалық саясатының негізгі бағыттары

a)

қысқа мерзімді, ұзақ мерзімді

b)

локальды, жаһандық

c)

ресми, ресми емес

d)

монополиялық, олигополиялық

e)

протекционистік, фритредерлік

32.

Кәсіпкерлік түріне байланысты жалпы жіктеледі –

a)

өндірістік, коммерциялық, қаржылық, консультативтік

b)

шағын, орта, ірі

c)

субъективті, объективті

d)

өндірістік, коммерциялық, жекеменшік, мемлекеттік

e)

заңды және заңсыз

33.

Тауар/қызмет өндірумен байланысты кәсіпкерлік түрі -

a)

өндірістік

b)

коммерциялық

c)

қаржылық

d)

консультативтік

e)

инновациялық

34.

Ауқымына байланысты кәсіпкерлік саласын бөлеміз-

a)

өндірістік, коммерциялық, қаржылық, консультативтік

b)

шағын, орта, ірі

c)

ЖШС, АҚ, ШҚ

d)

локалды, аумақтық, халықаралық

e)

заңды және заңсыз

35.

Тәуекелдер пайда болу факторларына байланысты бөлінеді:

a)

саяси, экономикалық

b)

субъективті, объективті

c)

жекеменшік, мемлекеттік

d)

ішкі, сыртқы

e)

бастапқы, кейінгі

36.

Жоғалтумен қатар, табыс та әкелуі мүмкін тәуекел түрі

a)

саяси

b)

объективті

c)

экономикалық

d)

субъективті

e)

спекулятивті

37.

Кәсіпорынның мүліктік жағдайымен тең болатын жоғалтуларға әкелуі мүмкін тәуекел -

a)

рұқсат етілген тәуекел

b)

спекулятивті

c)

катастрофалы

d)

қиындығы жоғары тәуекел

e)

немғұрайлы тәуекел

38.

Пайда болу табиғатына байланысты тәуекел болады:

a)

катастрофалы

b)

субъективті, объективті

c)

ішкі, сыртқы

d)

саяси, экономикалық

e)

спекулятивті

39.

Мүмкін болатын жоғалтуларды материалдық-заттық немесе құндық (ақшалай) сипатта анықтау

a)

спекулятивті

b)

относительді

c)

саяси

d)

абсолютті

e)

экономикалық

40.

Монополистік бәсекені ең алғаш рет зерттеген экономистер:

a)

У. Тейлор және А.Маслоу

b)

Ж. Сэй және Д.Рикардо

c)

Ж.Тюрго және Д.Кейнс

d)

А.Смит және А. Маршалл

e)

Э.Чемберлин және Д. Робинсон

41.

Ұйым қызмет ететін ортаның өзгерісіне бейімделуін қарастыратын бизнес-жоспардың принципі

a)

саралылық

b)

жоспарлылық

c)

үздіксіздік

d)

икемділік

e)

байланыстылық

42.

Бизнес-жоспардың алғашқы бетінде не көрсетіледі:

a)

қаржыландыру стратегиясы

b)

іскерлік күнделік

c)

маркетинг стратегиясы

d)

фирманың атауы, мекен-жайы және басқа реквизиттер

e)

өткізу нарығының бағалануы

43.

Кәсіпкерліктің алғашқы тұжырымдамасын жасаған ағылшын экономисті:

a)

Иозеф Шумпетер

b)

Альфред Маршалл

c)

Карл Маркс

d)

Жан Батист Сэй

e)

Ричард Контиллион

44.

Кәсіпкерлікті кәсіби менеджмент тұрғысынан қарастырған, алғаш рет менеджер және кәсіпкер арасында айырмашылықтың бар екендігін анықтаған ғалым:

a)

Ричард Контиллион

b)

Альфред Маршалл

c)

Жан Батист Сэй

d)

Иозеф Шумпетер

e)

Карл Маркс

45.

Жағымсыз сұранысты, тауарды жақсарту, бағаны төмендету, өткізу арналарын жақсарту арқылы қоғамның пікірін өзгерту қандай маркетингке жатады?

a)

ынталандырушы маркетинг

b)

дискриминациялық маркетинг

c)

демеуші маркетинг

d)

креативті маркетинг

e)

конверсиялық маркетинг

46.

Бұл өнім өндірушілер назар аудармаған нарық сегменті, яғни қажеттіліктері қанағаттандырылмаған тұтынушылар қалай аталады?

a)

нарықтық аумақ

b)

нарықтық институт

c)

нарықтық есік

d)

нарықтық механизм

e)

нарықтық терезе

47.

Паретто қағидасы бойынша нәтижеге тән классикалық қатынас қандай?

a)

30-80 үлесі

b)

20/80 үлесі

c)

60/100 үлесі

d)

50/50 үлесі

e)

10/80 үлесі

48.

Ұйымның маркетингтік ортасы қалай бөлінеді?

a)

бақыланатын, бақыланбайтын

b)

микро, макро, медиа

c)

ішкі, сыртқы, аралас

d)

микро, макро, меза

e)

жекеменшік, мемлекеттік

49.

Ұйымның микро ортасына келесілердің қайсысы жатады?

a)

саяси институттар

b)

қаржы ұйымдары

c)

делдалдар жүйесі

d)

трансұлттық корпорациялар

e)

ғылыми-техникалық прогресс

50.

1956 жылы нарықты сегменттеу тұжырымдамасын енгізген американ ғалымы кім?

a)

Дж.М.Кейнс зерттеушісі

b)

У.Смит авторы

c)

А.Смит ойшылы

d)

К.Котлер теоретигі

e)

Д.Рикардо экономисті

51.

Қазақстан Республикасында кәсіпкерлік масштабы бойынша қалай бөлінеді?

a)

құрылыс, көлік, сауда

b)

коммерциялық, өндірістік

c)

шағын, орта, ірі

d)

біріккен, біріктілген

e)

жеке, толық

52.

Егер нарықта өнімді сатып алушы біреу-ақ болса, бұл қандай нарық?

a)

монопсония нарығы

b)

табиғи монополия нарығы

c)

олигополия нарығы

d)

монополия нарығы

e)

жетілген бәсеке нарығы

53.

Олигополия нарық құрылымында қандай сипат басым?

a)

бір ғана ірі сатып алушы

b)

тек қана бір ірі фирма

c)

біртектес өнім өндіретін көп фирмалар

d)

әртектес тауар өндіретін көп фирмалар

e)

бәсекелес фирмалардың аз ғана саны

54.

Маркетинг түрлерін таңдау кезінде микро және макро орта факторларының әсерін бағалау неге маңызды?

a)

сегментті дәл анықтау үшін

b)

бағаны әрдайым көтеру үшін

c)

арналарды қысқарту үшін

d)

өндірісті азайту үшін

e)

жарнаманы тоқтату үшін

55.

Жасына, жынысына, табысына байланысты белгілер қандай нарық сегментіне жатады -

a)

демографиялық

b)

отбасылық

c)

мінез-құлық

d)

психографиялық

e)

саяси

56.

Тұтынушының статусы, тауарды таңдау стилі қандай нарық сегментіне жатады -

a)

демографиялық

b)

әлеуметтік - психографиялық

c)

саяси

d)

психографиялық

e)

мінез-құлық принципі

57.

Бұл тауарды немесе қызметті құруға қажетті ресурстар жиынтығы, адамзаттың және қоғамның үдемелі дамуының материалдық негізі-

a)

материалдық емес игіліктер

b)

экономикалық ресурстар

c)

игіліктер

d)

экономикалық заңдар

e)

өндіріс факторлары

58.

Жерді жалға беруден түсетін табыс түрі-

a)

пайыз

b)

салық

c)

пайда

d)

таза пайда

e)

рента

59.

ITT Corporation-ның бұрынғы жетекшісі Гарольд Генин тұжырымдауынша «Бизнес әлемінде табыстың тек екі ғана түрі бар»:

a)

ақша мен тәжірибе

b)

ақша, адамгершілік

c)

тұтынушы сенімі, пайда

d)

ақша мен мансап

e)

ақша мен байлық

60.

Төмендегілердің қайсысы кәсіпкерлік капиталдың құрылуының (қалыптасуының) ішкі қайнар көздеріне жатпайды:

a)

облигациялар шығару

b)

несие алу

c)

активтерді сату

d)

кәсіпорынның пайдасы

e)

амортизациялық қор

61.

Кәсіпорынға амортизациялық қор қандай мақсату үшін қажет:

a)

Жұмысшылардың еңбегін қосымша ынталандыру үшін

b)

Орнын толтыруға қаражаттар жинақтау немесе негізгі капиталды ұдайы өндіру үшін

c)

Жұмысшыларға жаңа үйлер салу үшін

d)

Жұмыссыздарды жұмыс орнымен қамтамасыз ету үшін

e)

Кәсіпорын акциясын шығару және орналастыру үшін

62.

Негізгі капитал ұғымына төмендегілердің қайсысы кірмейді:

a)

Станоктар, машиналар

b)

Жабдықтар

c)

Шикізат, материалдар

d)

Жер

e)

Өндірістік үйлер (ғимараттар)

63.

Өзінің ауыспалы айналымында капитал қандай түрде көрінеді:

a)

Ақша, айырбас, товар

b)

Бөлу, товар, өндіріс

c)

Товар, ақша, өндіріс

d)

Ақша, өндіріс, товар

e)

Айырбас, товар және ақша

64.

Төмендегілердің қайсысы айналмалы капиталға жатады:

a)

Жер, ғимараттар

b)

Ғимараттар, жабдықтар

c)

Станоктар, машиналар

d)

Шикізат, материалдар

e)

Инфрақұрылым, құралдар

65.

Қай капитал өз құнын өндірген өнімге бірте-бірте ауыстырылып отырады?

a)

Айналмалы

b)

Негізгі

c)

Өзгермелі

d)

Жанама

e)

Тұрақты

66.

Кәсіпорынның негізгі қорына не жатады?

a)

Жалақы қоры

b)

Өндірістік ғимараттар

c)

Сатып өткізуге дайын өнімдер

d)

Өндірісге қажетті шикізаттар

e)

Өнімді өндіруге керекті ресурстар

67.

Ақша капиталының иесі қандай формадағы табыс алады?

a)

Процент түріндегі

b)

Жер рентасы түріндегі

c)

Жалақы түріндегі

d)

Пайда түріндегі

e)

Дивиденд түріндегі

68.

Проценттік ставканың өсуі қандай жағдайға әкеледі?

a)

Қарыз қаражаттарына сұраныстың өсуіне

b)

Қарыз қаражаттары ұсынысының көлемінің өсуіне

c)

Қарыз қаражаттарына ұсыныстың өсуіне

d)

Қарыз қаражаттарын ұсынудың қысқаруына

e)

Қарыз қаражаттарына сұраныс қисығының оңға жылжуына

69.

Инвестицияның деңгейі тек қана алынатын пайданың көлеміне ғана тәуелді емес, сонымен бірге неге?

a)

Мемлекеттік бюджет қаражаттарының жағдайына

b)

Халықтың өмір сүру деңгейіне

c)

Проценттік ставка деңгейіне

d)

Акция курсына

e)

Экспорт пен импорт арасындағы арақатынасқа

70.

Егер номиналдық проценттік ставка 10 процент, ал инфляцияның жылдық қарқыны 4 процент деп анықталса, онда реальдық (нақты) проценттік ставка қандай мөлшерде болады?

a)

4 процент

b)

6 процент

c)

7 процент

d)

14 процент

e)

2,5 процент

71.

Рента — бұл кімдердің алатын табысына жатады?

a)

Салық орган алатын

b)

Жер пайдаланушы алатын

c)

Менеджер алатын

d)

Банк иесі алатын

e)

Жер иесі алатын

72.

Негізгі капиталға мысал ретінде не келтіруге болады?

a)

Станоктар, машиналар

b)

Шикізат, материалдар

c)

Өндірістік ғимараттар

d)

Бағалы қағаздар

e)

Жабдықтар қоры

73.

Құнды қағаздардан алынатын табыс түрін атаңыз.

a)

Жалақы

b)

Субсидия

c)

Акция бағамы

d)

Рента

e)

Дивиденд

74.

Қарыз қаражаттарына сұраныстың өсуі әдетте нені туындатады?

a)

Жалақының төмендеуін

b)

Процент ставканың өсуін

c)

Дивидендтің жойылуын

d)

Рентаның қысқаруын

e)

Капиталдың азаюын

75.

Инфляция жоғары болғанда нақты проценттік ставка қалай өзгереді?

a)

Төмендейді

b)

Қосымша салыққа айналады

c)

Өзгермейді

d)

Өседі

e)

Дивидендке ауысады