Mâu thuẫn chủ yếu và mâu thuẫn thứ yếu

Mâu thuẫn cơ bản và mâu thuẫn không cơ bản

Mâu thuẫn đối kháng và mâu thuẫn không đối kháng

Quy luật thống nhất và đấu tranh các mặt đối lập

Quy luật từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và ngược lại

Quy luật phủ định của phủ định

Không vận dụng đúng quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập

Không vận dụng đúng quy luật từ những thay đổi về lượng dẫn đến những thay đổi về chất và ngược lại

Không vận dụng đúng quy luật phủ định của phủ định

Nội dung mối quan hệ giữa vật chất và ý thức

Nội dung các nguyên lý của phép biện chứng duy vật

Nội dung các quy luật cơ bản của phép biện chứng duy vật

Hoạt động vật chất

Hoạt động tinh thần

Một số hoạt động vật chất và một số hoạt động tinh thần

Hoạt động chính trị - xã hội

Hoạt động sản xuất ra của cải vật chất

Thực nghiệm khoa học

Giáo dục

Nhận định, đánh giá

Định hướng

Hoạt động lý luận

Hoạt động thực tiễn

Hoạt động nghiên cứu khoa học

Không tôn trọng quan điểm toàn diện, quan điểm lịch sử - cụ thể

Không tôn trọng nguyên tắc khách quan

Không tôn trọng nguyên tắc thống nhất giữa lý luận với thực tiễn

Lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất

Lực lượng sản xuất, quan hệ sản xuất và cơ sở hạ tầng

Lực lượng sản xuất, quan hệ sản xuất, cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng

Hoạt động của bộ máy nhà nước

Hoạt động sản xuất ra các giá trị tinh thần

Hoạt động sản xuất ra của cải vật chất

Luật pháp

Hệ thống chính trị

Năng suất lao động

Công cụ lao động

Người lao động

Khoa học - công nghệ

Tồn tại chủ quan, bị quy định bởi những người lãnh đạo các cơ sở sản xuất

Tồn tại chủ quan, bị quy định bởi chế độ chính trị xã hội

Tồn tại khách quan, độc lập với ý thức và không phụ thuộc vào ý thức của con người

Quan hệ phân phối sản phẩm lao động

Quan hệ sở hữu tư liệu sản xuất

Quan hệ tổ chức, quản lý và phân công lao động

Toàn bộ những quan hệ sản xuất tạo thành cơ sở kinh tế của xã hội

Toàn bộ những điều kiện vật chất, những phương tiện vật chất tạo thành cơ sở vật chất - kỹ thuật của xã hội

Toàn bộ những điều kiện vật chất, những phương tiện vật chất và những con người sử dụng nó để tiến hành các hoạt động xã hội

Là quá trình lịch sử tự nhiên

Là quá trình lịch sử hướng theo ý chí của giai cấp cầm quyền

Là quá trình lịch sử hướng theo ý chí của đảng cầm quyền

Lĩnh vực quyền lực chính trị

Lĩnh vực kinh tế

Lĩnh vực tôn giáo

Sự khác nhau về vai trò trong tổ chức, quản lý quá trình sản xuất

Sự khác nhau về sở hữu tư liệu sản xuất

Sự khác nhau về quan hệ phân phối của cải xã hội

Đấu tranh giai cấp là động lực phát triển của xã hội

Đấu tranh giai cấp là một trong những động lực phát triển của xã hội

Đấu tranh giai cấp là một trong những động lực phát triển của xã hội có giai cấp

Học thuyết về nhận thức

Học thuyết hình thái kinh tế - xã hội

Học thuyết về giai cấp và đấu tranh giai cấp

Bộ lạc - Bộ tộc - Thị tộc - Dân tộc

Bộ tộc - Thị tộc - Bộ lạc - Dân tộc

Thị tộc - Bộ lạc - Bộ tộc - Dân tộc

3 thời kỳ

4 thời kỳ

5 thời kỳ

Là hiện tượng mang tính khách quan, bị quyết định bởi quá trình phát triển của xã hội

Là hiện tượng mang tính chủ quan, phụ thuộc vào nguyện vọng của giai cấp cầm quyền

Là hiện tượng mang tính chủ quan, phụ thuộc vào nguyện vọng của mỗi quốc gia, mỗi dân tộc

2 đặc trưng

3 đặc trưng

4 đặc trưng

Sự thay đổi chính quyền nhà nước từ tay giai cấp thống trị đã lỗi thời sang tay giai cấp cách mạng

Sự thay đổi về cơ cấu, tổ chức hoạt động sản xuất ra của cải vật chất trong xã hội

Sự thay đổi về hệ tư tưởng nói riêng và toàn bộ đời sống tinh thần của xã hội nói chung

Sự trong sạch và vững mạnh của bộ máy nhà nước

Sự phát triển của phương thức sản xuất

Trình độ học vấn, ý thức đạo đức, lối sống của nhân dân

Sự phát triển của lực lượng sản xuất

Sự phát triển của hoạt động nghiên cứu khoa học, cải tiến kỹ thuật

Sự phát triển của các quan hệ quốc tế và hợp tác quốc tế

Nỗ lực của mỗi cá nhân

Nền giáo dục của gia đình

Các quan hệ xã hội

Quan hệ luật pháp

Quan hệ đạo đức

Quan hệ lợi ích

Những người lao động sản xuất ra của cải vật chất

Những bộ phận dân cư chống lại giai cấp thống trị áp bức bóc lột, đối kháng với nhân dân

Những tầng lớp xã hội khác thúc đẩy sự tiến bộ xã hội

Vĩ nhân, lãnh tụ

Quần chúng nhân dân

Nhân dân lao động

Tồn tại một cách cụ thể, có thể nhìn thấy

Tồn tại vô hình, thần bí ở bên ngoài thế giới khách quan

Tồn tại cảm tính và tồn tại không cảm tính

Tồn tại ở bên ngoài ý thức, được ý thức con người phản ánh

Sự chuyển động của các vật thể trong không gian

Sự chuyển hóa từ trạng thái này sang trạng thái khác của sự vật hiện tượng

Sự thay đổi vị trí của các sự vật hiện tượng trong không gian, thời gian

Mọi sự biến đổi nói chung của các sự vật hiện tượng trong không gian và thời gian

Sự bài trừ, gạt bỏ lẫn nhau giữa hai mặt đối lập biện chứng

Sự liên hệ, qui định, xâm nhập vào nhau tạo thành một chỉnh thể thống nhất.

Hai mặt đối lập có tính chất, đặc điểm, khuynh hướng phát triển trái ngược nhau.

Quá trình cái mới ra đời thay thế cái cũ.

Sự liên hệ, tác động, bài trừ, phủ định, chuyển hóa lẫn nhau làm cho sự vật luôn vận động, phát triển và biến đổi.

Sự hỗ trợ lẫn nhau

Sự gắn bó lẫn nhau giữa hai mặt đối lập biện chứng.

Sự tác động lẫn nhau giữa hai mặt đối lập biện chứng.

Chất của cái nhà là xi măng, gạch, thép

Chất của cái xí nghiệp là công nhân, máy móc, sản phẩm.

Chất là sự tốt, xấu của sự vật, là hiệu quả của hoạt động con người

Cả ba đều sai.

Sự vật mới ra đời thay thế sự vật cũ

Sự vật mới ra đời sau sự vật cũ

Sự phủ định khách quan và mang tính kế thừa những yếu tố tích cực của sự vật cũ

Sự phủ định có tác động của sự vật khác.

Ra đời sau, phù hợp với qui luật

Ra đời từ cái cũ và kế thừa những yếu tố tích cực của cái cũ

Mở đường cho sự phát triển tiếp theo

Bao hàm cả ba điểm a, b, và c

Hình thái kinh tế, xã hội

Hình thái kinh tế của xã hội

Hình thái xã hội

Hình thái kinh tế - xã hội

Con người và tư liệu sản xuất

Con người lao động, tư liệu sản xuất và khoa học kỹ thuật

Con người lao động với kinh nghiệm, kỹ năng, tri thức lao động và tư liệu lao động.

Con người lao động với kinh nghiệm, kỹ năng, tri thức lao động và tư liệu sản xuất

Tất cả các quan hệ giữa con người với con người trong xã hội

Tất cả các quan hệ giữa con người với con người trong quá trình sản xuất, lưu thông và tiêu dùng hàng hóa.

Tất cả các quan hệ giữa con người với con người trong quá trình sản xuất.

Tất cả các quan hệ giữa con người với tự nhiên trong quá trình sản xuất.

Đường xá, cầu cống, sân bay, bến cảng,...vv.

Toàn bộ cơ sở vật chất của xã hội.

Toàn bộ quan hệ sản xuất của xã hội hợp thành cơ sở kinh tế của xã hội.

Toàn bộ quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất của xã hội.

Những ý kiến thuộc về số đông

Những lý luận có lợi cho con người

Sự phù hợp giữa nhận thức với hiện thực khách quan và được thực tiễn kiểm nghiệm.

Những cái mọi người đều thừa nhận.