Font size
WorksheetsĐề cương trắc nghiệm: Phóng xạ sinh học (Level 1 - Nhận biết)
Total questions: 91
Worksheet time: 46mins
Hiện tượng hạt nhân nguyên tử tự động biến đổi và phát ra các tia bức xạ gọi là:
Phản ứng hóa học
Hiện tượng quang điện
Hiện tượng phóng xạ
Hiện tượng nhiệt học
Bản chất của tia Alpha (α) là:
Dòng các electron
Hạt nhân nguyên tử Hêli 24He
Sóng điện từ
Dòng các positron
Bản chất của tia Gamma (γ) là:
Hạt mang điện dương
Hạt mang điện âm
Sóng điện từ (photon) có năng lượng cao
Hạt trung hòa
Tia phóng xạ nào sau đây có khả năng đâm xuyên yếu nhất (bị chặn lại bởi tờ giấy)?
Tia Alpha
Tia Beta
Tia Gamma
Tia X
Tia phóng xạ nào sau đây có khả năng ion hóa chất khí mạnh nhất?
Tia Alpha
Tia Beta
Tia Gamma
Tia nơtron
Chu kỳ bán rã ( T1/2 ) là thời gian để:
Toàn bộ hạt nhân bị phân rã
Một nửa số hạt nhân ban đầu bị phân rã
Khối lượng chất phóng xạ giảm đi 1/4
Hoạt độ phóng xạ tăng lên gấp đôi
Đơn vị đo hoạt độ phóng xạ trong hệ SI là:
Curie (Ci)
Becquerel (Bq)
Roentgen (R)
Gray (Gy)
1 Becquerel (Bq) tương ứng với:
1 phân rã/giây
1 phân rã/phút
3.7×1010 phân rã/giây
1 phân rã/giờ
Đơn vị đo liều chiếu (Exposure) là:
Gray (Gy)
Sievert (Sv)
Roentgen (R)
Becquerel (Bq)
Đơn vị đo liều hấp thụ (Absorbed Dose) trong hệ SI là:
Rad
Rem
Gray (Gy)
Curie
Mối liên hệ giữa Gray (Gy) và Rad là:
1 Gy = 10 rad
1 Gy = 100 rad
1 Gy = 1000 rad
1 rad = 100 Gy
Đơn vị đo liều tương đương (đánh giá mức độ nguy hiểm sinh học) là:
Sievert (Sv)
Gray (Gy)
Coulomb/kg
Curie
Hệ số chất lượng (Q) của tia Alpha là:
1
5
10
20
Hệ số chất lượng (Q) của tia Gamma, tia X và tia Beta là:
1
5
10
20
Đồng vị phóng xạ Cobalt-60 ( 60Co ) thường được dùng để:
Chụp X-quang phổi
Điều trị ung thư (xạ trị chiếu ngoài)
Chẩn đoán bệnh tuyến giáp
Đo thể tích máu
Đồng vị phóng xạ I-131 thường được dùng để chẩn đoán và điều trị bệnh ở cơ quan nào?
Phổi
Gan
Tuyến giáp
Thận
Trong tác dụng sinh học của phóng xạ, khái niệm "LD50/30" nghĩa là:
Liều gây chết 30% sinh vật trong 50 ngày
Liều gây chết 50% sinh vật trong 30 ngày
Liều gây chết 50% sinh vật trong 30 giờ
Liều chiếu 50 R trong 30 phút
Cơ quan nào sau đây nhạy cảm nhất với tia phóng xạ (dễ bị tổn thương nhất)?
Cơ bắp
Xương
Cơ quan tạo máu (tủy xương) và tuyến sinh dục
Thần kinh
Cơ quan nào sau đây ít nhạy cảm nhất với tia phóng xạ (kháng xạ tốt nhất)?
Tế bào thần kinh
Tế bào biểu mô ruột
Tế bào bạch cầu
Tế bào sinh dục
Định luật Bergonié - Tribondeau nói về:
Quy luật phân rã phóng xạ
Độ nhạy cảm phóng xạ của tế bào
Quy luật đâm xuyên của tia Gamma
Quy luật giảm liều theo khoảng cách
Theo định luật Bergonié - Tribondeau, tế bào càng nhạy cảm với phóng xạ khi:
Biệt hóa càng cao
Phân chia (sinh sản) càng mạnh
Cấu trúc càng phức tạp
Kích thước càng lớn
Tác dụng gián tiếp của bức xạ lên cơ thể chủ yếu thông qua việc ion hóa phân tử nào?
Protein
ADN
Nước ( H2O )
Sản phẩm độc hại sinh ra từ quá trình phân ly nước (Radiolysis) là gì?
Hơi nước
Các gốc tự do (OH, H) và H2O2
Khí oxy
Khí hydro
Ba nguyên tắc vàng trong an toàn phóng xạ (nguồn kín) là gì?
Thời gian, khoảng cách, che chắn
Ăn uống, nghỉ ngơi, thuốc men
Áo chì, kính chì, găng tay
Nhiệt độ, áp suất, độ ẩm
Để che chắn tia Gamma, vật liệu thường dùng là gì?
Giấy hoặc bìa
Nhôm hoặc nhựa
Chì hoặc bê tông dày
Gỗ
Để che chắn tia Beta, vật liệu thích hợp nhất là gì?
Chì (nguy cơ bức xạ hãm)
Nhôm hoặc nhựa (plastic)
Giấy mỏng
Không khí
Tia β− thực chất là dòng hạt nào?
Electron ( e− )
Positron ( e+ )
Proton
Neutron
Tia β+ thực chất là dòng hạt nào?
Electron
Positron (phản hạt của electron)
Hạt nhân heli
Photon
Trong phương trình phân rã N=N0e−λt , đại lượng λ được gọi là gì?
Chu kỳ bán rã
Hằng số phân rã
Hoạt độ phóng xạ
Liều hấp thụ
Công thức liên hệ giữa chu kỳ bán rã T và hằng số phân rã λ là gì?
λT=ln2≈0.693
λ=T⋅0.693
T=λ/0.693
λ=1/T
1 Curie (Ci) có giá trị bằng bao nhiêu Bq?
3.7×1010 Bq
3.7×107 Bq
106 Bq
100 Bq
Hiệu ứng sinh học của phóng xạ không phụ thuộc vào yếu tố nào dưới đây?
Loại tia (Alpha, Beta, Gamma)
Tổng liều chiếu
Tốc độ chiếu (suất liều)
Màu sắc của nguồn phóng xạ
Hiệu ứng tất định (Deterministic effect) là hiệu ứng nào?
Chỉ xảy ra khi liều chiếu vượt quá một ngưỡng nhất định
Xảy ra ngẫu nhiên, không có ngưỡng
Ví dụ như ung thư, di truyền
Không phụ thuộc vào liều lượng
Hiệu ứng ngẫu nhiên (Stochastic effect) là hiệu ứng nào?
Có ngưỡng liều
Mức độ nặng nhẹ phụ thuộc vào liều
Ví dụ như ung thư, đột biến di truyền
Luôn xuất hiện ngay sau khi chiếu xạ
Kỹ thuật PET (Positron Emission Tomography) sử dụng loại tia phóng xạ nào?
Tia Alpha
Tia Beta cộng ( β+ )
Tia Beta trừ ( β− )
Tia âm cực
Tổn thương sớm nhất của hệ tạo máu khi bị chiếu xạ là giảm số lượng thành phần nào?
Hồng cầu
Bạch cầu (đặc biệt là lympho)
Tiểu cầu
Huyết tương
Biển cảnh báo phóng xạ có hình gì?
Hình tròn đỏ
Hình tam giác vàng có cánh quạt 3 cánh màu đen
Hình vuông xanh
Hình chữ nhật trắng
ALARA trong an toàn phóng xạ là viết tắt của cụm nào?
As Low As Reasonably Achievable (Thấp nhất mức có thể đạt được một cách hợp lý)
Always Look At Radiation Area
As Long As Radiation Active
A Low Amount Radiation Allowed
1 Sievert (Sv) bằng bao nhiêu rem?
10 rem
100 rem
1000 rem
0.01 rem
Technetium-99m ( 99m Tc) là đồng vị phổ biến nhất trong y học hạt nhân vì lý do nào?
Chu kỳ bán rã ngắn (6 giờ) và phát tia gamma đơn năng
Chu kỳ bán rã rất dài
Phát tia alpha mạnh
Giá thành rất đắt
Nguồn phóng xạ kín là nguồn như thế nào?
Chất phóng xạ được bao bọc kỹ, không rò rỉ ra môi trường
Chất phóng xạ ở dạng lỏng hoặc khí
Chỉ phát ra tia alpha
Không nguy hiểm
Nguồn phóng xạ hở là nguồn như thế nào?
Luôn an toàn
Chất phóng xạ có thể phát tán ra môi trường (lỏng, khí, bột)
Được bọc trong vỏ chì
Chỉ dùng để xạ trị ngoài
Khi làm việc với nguồn hở, nguy cơ nào đáng sợ hơn so với nguồn kín?
Chiếu xạ ngoài
Nhiễm xạ trong (hít, nuốt phải chất phóng xạ)
Bỏng nhiệt
Cháy nổ
Thiết bị dùng để đo liều cá nhân mà nhân viên bức xạ thường đeo là gì?
Liều kế cá nhân (TLD hoặc OSL)
Máy đo nhịp tim
Máy đo huyết áp
Máy đếm Geiger–Müller cầm tay
Trong công thức tính liều hấp thụ D=r2kHt , đại lượng r biểu thị điều gì?
Bán kính hạt nhân
Khoảng cách từ nguồn đến vật bị chiếu
Thời gian chiếu
Tia nào sau đây bị lệch trong điện trường?
Tia alpha và tia beta
Tia gamma
Tia X
Tia gamma và tia X
Phản ứng kết hợp hai hạt nhân nhẹ thành hạt nhân nặng hơn tỏa năng lượng gọi là gì?
Phân hạch
Nhiệt hạch
Phóng xạ
Hóa hợp
Bức xạ hãm (Bremsstrahlung) dễ sinh ra khi tia beta tương tác với vật chất nào?
Vật liệu có nguyên tử lượng (Z) lớn như chì
Vật liệu có Z nhỏ như nhựa, nhôm
Không khí
Nước
Đơn vị C/kg (Coulomb trên kilogram) là đơn vị đo của đại lượng nào?
Liều hấp thụ
Liều chiếu
Liều tương đương
Hoạt độ phóng xạ
1mCi (miliCurie) bằng bao nhiêu Curie?
10−3 Ci
10−6 Ci
103 Ci
106 Ci
Tại sao tia alpha có khả năng ion hóa mạnh nhất nhưng khả năng đâm xuyên lại kém nhất?
Vì nó không mang điện
Vì nó có khối lượng lớn và điện tích +2e nên tương tác mạnh với vật chất, mất năng lượng nhanh
Vì nó chuyển động với vận tốc ánh sáng
Vì nó là sóng điện từ
Nếu nuốt phải chất phóng xạ, loại tia nào gây nguy hiểm nhất cho nội tạng (chiếu trong)?
Tia gamma
Tia alpha (ion hóa cực mạnh tại chỗ)
Tia X
Như nhau
Trong chẩn đoán hình ảnh (SPECT, PET), vì sao ưu tiên đồng vị có chu kỳ bán rã ngắn?
Để hình ảnh rõ nét hơn
Để giảm liều chiếu cho bệnh nhân sau khi chẩn đoán xong
Để tiết kiệm chi phí
Để dễ vận chuyển
Luật nghịch đảo bình phương khoảng cách ( I∼1/d2 ) có ý nghĩa gì trong an toàn bức xạ?
Khoảng cách tăng 2 lần, liều chiếu giảm 2 lần
Khoảng cách tăng 2 lần, liều chiếu giảm 4 lần
Khoảng cách tăng 2 lần, liều chiếu tăng 4 lần
Khoảng cách không ảnh hưởng đến liều chiếu
Sự khác biệt chính giữa tia X và tia gamma là gì?
Bản chất vật lý khác nhau
Nguồn gốc phát sinh khác nhau (tia gamma từ hạt nhân, tia X từ lớp vỏ electron)
Tia X mang điện, tia gamma không mang điện
Tia gamma có bước sóng dài hơn tia X
Tại sao mô ung thư thường nhạy cảm với phóng xạ hơn mô lành?
Vì tế bào ung thư to hơn
Vì tế bào ung thư phân chia nhanh và kém biệt hóa (theo luật Bergonié–Tribondeau)
Vì tế bào ung thư chứa nhiều nước hơn
Vì tế bào ung thư nằm nông hơn
Trong xạ trị, kỹ thuật phân liều (chia tổng liều thành nhiều lần chiếu nhỏ) nhằm mục đích gì?
Để máy có thời gian nghỉ
Để tế bào lành có thời gian hồi phục, trong khi tế bào ung thư hồi phục kém hơn
Để tiết kiệm năng lượng
Để tăng tính ngẫu nhiên
Liều tương đương (SHS) khác liều hấp thụ (SDS) ở chỗ nào?
SHS tính đến loại bức xạ gây hại (hệ số Q)
SHS tính đến độ nhạy cảm của mô (hệ số W)
SHS đo bằng Gy
SHS dùng cho nguồn hở, SDS dùng cho nguồn kín
Liều hiệu dụng (SES) khác liều tương đương (SHS) ở chỗ nào?
SES tính đến độ nhạy cảm phóng xạ của từng mô/cơ quan khác nhau (hệ số W)
SES chỉ dùng cho toàn thân
SES không dùng đơn vị Sievert
SES không quan trọng trong an toàn bức xạ
Khi một hạt nhân phóng xạ tia beta trừ, số khối A và số hiệu nguyên tử Z thay đổi thế nào?
A giảm 4, Z giảm 2
A không đổi, Z tăng 1
A không đổi, Z giảm 1
A và Z đều không đổi
Khi một hạt nhân phóng xạ tia alpha, hạt nhân con sẽ ở vị trí nào trong bảng tuần hoàn so với hạt nhân mẹ?
Lùi 2 ô so với hạt nhân mẹ
Tiến 1 ô
Giữ nguyên vị trí
Lùi 4 ô
Cơ chế tác dụng trực tiếp của phóng xạ là gì?
Bức xạ ion hóa phân tử nước tạo gốc tự do
Bức xạ truyền năng lượng trực tiếp làm gãy vỡ cấu trúc phân tử sinh học quan trọng (như ADN)
Bức xạ làm nóng tế bào
Bức xạ gây phản ứng viêm
Vì sao trẻ em nhạy cảm với phóng xạ hơn người lớn?
Vì trẻ em có kích thước nhỏ
Vì tế bào của trẻ em đang trong quá trình phân chia và phát triển mạnh
Vì da trẻ em mỏng
Vì trẻ em hay vận động
Nguyên lý hoạt động của máy đếm Geiger–Müller dựa trên hiện tượng nào?
Phát quang của tinh thể
Ion hóa chất khí
Tác dụng nhiệt
Tác dụng quang hóa
Giai đoạn ủ bệnh (tiềm tàng) trong tổn thương phóng xạ là gì?
Thời gian từ lúc chiếu xạ đến khi xuất hiện triệu chứng lâm sàng
Thời gian chiếu xạ
Thời gian hồi phục
Thời gian phân rã của nguồn
Tại sao chì (Pb) được dùng làm vật liệu che chắn tốt cho tia gamma/X?
Vì nó rẻ tiền
Vì có mật độ vật chất cao và số thứ tự nguyên tử (Z) lớn nên hấp thụ tia tốt
Vì nó nhẹ
Vì nó có nhiệt độ nóng chảy cao
Nửa giá trị lớp (HVL - Half Value Layer) là gì?
Độ dày vật liệu cần thiết để giảm cường độ chùm tia xuống còn một nửa
Thời gian để cường độ giảm một nửa
Độ dày làm chùm tia biến mất hoàn toàn
Độ dày để năng lượng hấp thụ tối đa
Điều nào sau đây ĐÚNG khi nói về tia X và phụ nữ mang thai?
Tuyệt đối không được chụp X-quang.
Nên tránh chụp trong 3 tháng đầu thai kỳ (giai đoạn phân chia tế bào mạnh nhất), nếu bắt buộc phải che chắn kỹ vùng bụng.
Chỉ được chụp MRI.
Không ảnh hưởng gì.
Hệ số trọng số bức xạ (SW_RS hay Q) của notron nhanh so với tia Gamma là:
Nhỏ hơn.
Bằng nhau.
Lớn hơn nhiều (nguy hiểm hơn).
Không xác định.
Để giảm liều chiếu cho nhân viên y tế khi chụp X-quang tại giường, cách hiệu quả nhất là:
Đứng càng xa đầu đèn càng tốt (tối thiểu 2m) và mặc áo chì.
Nín thở.
Đứng ngay cạnh bệnh nhân để giữ phim.
Dùng tay che chắn.
Một chất phóng xạ có chu kỳ bán rã T=10 ngày. Hằng số phân rã λ của nó là:
0.0693 ngày −1
0.693 ngày −1
6.93 ngày −1
0.01 ngày −1
Ban đầu có N0 hạt nhân. Sau 3 chu kỳ bán rã, số hạt nhân còn lại là:
3N0
6N0
8N0
9N0
Một nguồn phóng xạ có hoạt độ ban đầu là 100 mCi . Sau 2 chu kỳ bán rã, hoạt độ còn lại là:
50 mCi
25 mCi
12.5 mCi
75 mCi
Một người đứng cách nguồn phóng xạ 1 m chịu liều chiếu là 40 mSv . Nếu người đó lùi ra xa cách nguồn 2 m , liều chiếu sẽ là:
20 mSv
10 mSv
80 mSv
5 mSv
Một bệnh nhân nhận một liều hấp thụ 2 Gy từ tia Gamma (Q=1) . Liều tương đương là:
1 Sv
2 Sv
20 Sv
200 Sv
Một bệnh nhân nhận một liều hấp thụ 0.1 Gy từ tia Alpha (Q=20) . Liều tương đương là:
0.1 Sv
1 Sv
2 Sv
20 Sv
Đổi đơn vị: 500 mrad= ? Gy (Nhớ: 1 Gy=100 rad )
5 Gy
0.5 Gy
0.05 Gy
0.005 Gy
Một mẫu phóng xạ có chu kỳ bán rã là 1 giờ. Nếu ban đầu có 1000 hạt, sau 3 giờ số hạt còn lại là:
500
250
125
62.5
Biết 1 C/kg≈3876 R . Một liều chiếu đo được là 100 R . Đổi sang C/kg :
0.0258 C/kg
387600 C/kg
25.8 C/kg
0.001 C/kg
Công thức tính liều hấp thụ: Dk=d2kHt . Nếu thời gian chiếu t tăng gấp đôi và khoảng cách d tăng gấp đôi, thì liều hấp thụ Dk sẽ:
Không đổi
Tăng gấp đôi
Giảm đi một nửa
Giảm đi 4 lần
Chất phóng xạ I-131 có chu kỳ bán rã là 8 ngày. Sau 16 ngày, tỷ lệ phần trăm chất phóng xạ đã bị phân rã là:
25%
50%
75%
12.5%
Một tấm chì có bề dày một nửa (HVL) là 1 cm . Để giảm cường độ tia Gamma xuống còn 41 , cần tấm chì dày:
1 cm
2 cm
3 cm
4 cm
Một nhân viên đứng cách nguồn 2 m đo được suất liều là 10 mR/h . Hỏi suất liều tại vị trí cách nguồn 1 m là bao nhiêu?
5 mR/h
20 mR/h
40 mR/h
2.5 mR/h
Đồng vị 32P có chu kỳ bán rã 14 ngày. Hôm nay đo được hoạt độ là 2 Ci . Hỏi 42 ngày trước (3 chu kỳ), hoạt độ của nó là bao nhiêu?
4 Ci
8 Ci
16 Ci
6 Ci
200 rem bằng bao nhiêu Sievert?
0.2 Sv
2 Sv
20 Sv
2000 Sv
Một liều chiếu 500 mR trong 2 giờ. Suất liều trung bình là:
1000 mR/h
250 mR/h
125 mR/h
500 mR/h
Hệ số mô của tuyến sinh dục là 0.20 , của phôi là 0.12 . Nếu cả hai cơ quan cùng chịu một liều tương đương như nhau, cơ quan nào đóng góp nhiều hơn vào liều hiệu dụng toàn thân?
Phôi
Tuyến sinh dục
Bằng nhau
Không tính được
1 μCi (microCurie) bằng bao nhiêu phân rã/giây (Bq)?
37000
37000000
37
Liều hấp thụ (SDS) được đo bằng đơn vị nào?
Gray (Gy)
Sievert (Sv)
Roentgen (R)
Becquerel (Bq)
Tia nào có khả năng ion hóa mạnh nhất trong các loại tia phóng xạ?
Tia gamma
Tia beta
Tia X
Tia alpha
Nguyên tắc nào không phải là một trong ba nguyên tắc vàng trong an toàn phóng xạ?
Che chắn
Vệ sinh
Thời gian
Khoảng cách
