Font size
WorksheetsPowtórzenie
Total questions: 25
Worksheet time: 19mins
Luka w prawie może może być następstwem niewydania rozporządzenia mimo zawarcia w przepisie blankietowym kompetencji o charakterze obligatoryjnym. Taki brak regulacji nazywamy:
luką techniczną
swoistą luką w prawie
luką pozorną
luką aksjologiczną
Norma o treści: "nie wolno trzymać łokci na stole podczas obiadu"
zabezpieczona jest sankcją spontaniczą i rozproszoną
jest normą prawa zwyczajowego
jest normą obyczaju
zabezpieczona jest sankcją sformalizowaną i skupioną
Prawa podmiotowe:
mogą być skuteczne erga omnes lub inter partes w zależności od stosunku prawnego
zawsze mają charakter absolutny (nie mogą podlegać ograniczeniom)
to zespół uprawnień i wolności
przysługują jedynie obywatelom danego państwa, którzy mają pełną zdolność do czynności prawnych
Osoba fizyczna
w określonych okolicznościach może zostać uznana za zmarłą
posiada od urodzenia zdolność do czynności prawnych
jest to określenie dotyczące człowieka jako podmiotu praw i obowiązków prawnych
jest tą samą kategorią, co osoba prawna
Obowiązywanie prawa w ujęciu aksjologicznym:
może być przywoływane w celu uzasadnienia tzw. obywatelskiego nieposłuszeństwa
oznacza, iż prawo nie obowiązuje jeśli nie pokrywa się wartościami wyznawanymi przez większość społeczeństwa; może też zachodzić w przypadku wartości wyznawanych przez jednostkę
wymaga spełnienia warunków formalnych, m. in. uchwalenia zgodnie z normami kompetencyjnymi i ogłoszenia
zachodzi, tylko gdy prawo zostało ogłoszone przez przywódcę danej grupy religijnej
Obowiązujące w Polsce prawo:
jest tworzone wyłącznie przez parlament, w sposób jednostronny
jest tworzone również poprzez odpowiednie organy Unii Europejskiej
może powstawać poprzez zawieranie dwu- lub wielostronnych umów międzynarodowych
obowiązuje wyłącznie obywateli Polski, którzy przebywają na jej terytorium
W Polsce, vacatio legis
jako instytucja prawna jest odzwierciedleniem m. in. wymogów wynikających z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP)
powinno zasadniczo być nie krótsze niż 14 dni
może zostać określone przez prezydenta podczas podpisywania ustawy
według ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, może zostać skrócone poniżej 14 dni jeżeli jest to odpowiednio uzasadnione
Koncepcja, która zakłada, że wszystkie dowody są tak samo wiarygodne i podlegają swobodnej ocenie organu stosującego prawo:
to koncepcja dominująca w polskim prawie i postępowaniu dowodowym
jest tym samym co ideologia swobodnej decyzji sądowej
to inaczej koncepcja swobodnej oceny dowodów
to inaczej koncepcja związanej (legalnej) oceny dowodów
Art. 154. § 1. Domniemywa się, że mury, płoty, miedze, rowy i inne urządzenia podobne, znajdujące się na granicy gruntów sąsiadujących, służą do wspólnego użytku sąsiadów
wywołuje skutki w zakresie ciężaru dowodu (onus probandi)
dopuszcza możliwość prowadzenia dowodu przeciw zawartemu w nim domniemaniu
zawiera domniemanie faktyczne
zawiera domniemanie prawne niewzruszalne
Normy-reguły charakteryzują się tym, że:
w przypadku zachodzącej między nimi sprzeczności stosuje się reguły kolizyjne
w przypadku kolizji podlegać mogą tzw. ``wyważaniu''
zakładają alternatywne ``wszystko albo nic''
mają charakter stopniowalny (mogą być stosowane w większym lub mniejszym stopniu
Art. 438 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi: „Kto nabywa przedsiębiorstwo, może je nadal prowadzić pod dotychczasową nazwą. Powinien jednak umieścić dodatek wskazujący firmę lub nazwisko nabywcy, chyba że strony postanowiły inaczej''. Można stwierdzić, że art. 438 § 1 zdanie 2 Kodeksu cywilnego:
wyraża normę o charakterze ius dispositivum
wyraża normę sankcjonującą
określa wzór zachowania wiążący dla stron stosunku prawnego, a zarazem dopuszcza zachowanie odmienne, które wynikać może ze swobodnej decyzji stron o takim, a nie innym ukształtowaniu tego stosunku
wyraża normę o charakterze ius cogens
W polskim systemie prawa:
przepisów kompetencyjnych i karnych nie można wykładać rozszerzająco
organy państwa mogą działać tylko na podstawie i w granicach prawa (zasada legalizmu)
zgodnie z zasadą woli narodu parlament nie jest ograniczony żadnymi przepisami
zasada demokratycznego państwa prawnego jest jedną z podstawowych zasad ustrojowych
Zasady sprawiedliwości społecznej
w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego odwołują się przede wszystkim do zasady różności
mają charakter dyrektywalny
zostały sformułowane przez L.L. Fullera
są wyrażone wprost w przepisach Konstytucji RP
Zgodnie z regułami wykładni językowej:
zdania opisowe należy traktować jako obowiązek
zwroty jednobrzmiące należy rozumieć jednolicie
interpretacja nie może prowadzić do zbędności tekstu
do tekstu nie można dodawać w drodze wykładni żadnych nowych elementów
Karol oskarżył Andrzeja o kradzież jego Bitcoina. W tej sytuacji:
Ze względu na precedensowy charakter sprawy Trybunał Konstytucyjny powinien rozstrzygnąć, na jakiej zasadzie Andrzej powinien ponieść odpowiedzialność
Andrzej będzie odpowiadał na zasadzie ryzyka
zgodnie z zasadą domniemania niewinności, Andrzej nie poniesie kary, dopóki oskarżyciel publiczny nie udowodni przed sądem, że Andrzej faktycznie dokonał kradzieży
Andrzej może stwierdzić, że nie wiedział, że Bitcoinów nie można kraść, w związku z czym nie poniesie odpowiedzialności (ignorantia iuris exculpat)
W demokratycznym państwie prawnym prawo publiczne reguluje:
stosunki prawne międy organami władzy publicznej i obywatelami, chyba że strony postanowiły inaczej.
stosunki prawne, w których może dochodzić do relacji o charakterze podległości kompetencji (np. prawo administracyjne)
stosunki prawne, w których w jakiejś formie uczestniczy państwo
stosunki prawne, w których równorzędne strony decydują o kształcie zawieranej przez nie umowy
Tzw. teza o rozdziale:
jest jedną z ``zasad programowych'' pozytywizmu prawniczego
dotyczy rozdzielenia prawa ustanowionego przez człowieka i prawa pozytywnego
jest jedną z ``zasad programowych'' realizmu prawniczego
dotyczy rozdzielenia prawa i moralności
15-letnia Ania, uczennica szkoły podstawowej:
może samodzielnie sprzedać rower, który otrzymała w prezencie od rodziców
ma zdolność prawną
ma ten sam zakres zdolności do czynności prawnych, co jej 12-letnia koleżanka Asia
ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych
``Należałoby zmienić polskie prawo, tak aby bardziej troszczyło się o osoby uboższe''. Zdanie to:
wyraża przekonanie, że polskie prawo zawiera lukę aksjologiczną
zawiera wniosek de lege ferenda
zawiera wniosek de lege lata
wskazuje na lukę techniczą w prawie
Delikt konstytucyjny polega na popełnieniu czynu naruszającego Konstytucję RP lub ustawę
co nie wyklucza zastosowania zasady ignorantia iuris nocet.
jest przedmiotem orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego.
i może być dokonany umyślnie bądź nieumyślnie.
może być wynikiem działania bądź zaniechania określonej osoby pełniącej funkcję publiczną.
Instrumentalizacja prawa to:
zjawisko podważające autorytet prawa
nieunikniony proces przenikania się prawa i polityki
niepożądane zjawisko związane z nadużywaniem prawa, zwłaszcza w procesie jego stanowienia lub stosowania
wykorzystywanie prawa do osiągania partykularnycyh celów politycznych
Norma typu ius dispositivum:
pozwala na kształtowanie stosunków prawnych w sposób odmienny, niż sama przewiduje
zakłada pierwszeństwo woli stron w kształtowaniu stosunków prawnych
zawiera wyłącznie dyspozycję
jest podstawowym budulcem prawa karnego
Wykładnia legalna
występuje wtedy, gdy Sąd Najwyższy wydaje uchwałę w sprawie rozstrzygnięcia rozbieżności w wykładni prawa
to wykładnia dokonywana w procesie stosowania prawa przez sądy
to wykładnia dokonywana przez Sejm RP za pomocą uchwał
to powszechnie wiążąca wykładnia prawa dokonywana przez upoważniony do tego organ państwa
„Przed wykładnią nie ma prawa'' jest cytatem
akcentującym rolę interpretatora, w szczególności sędziego, w „urzeczywistnianiu prawa''
sformułowanym przez przedstawiciela hermeneutycznej koncepcji prawa
charakterystycznym dla tzw. twardego pozytywizmu prawniczego
nawiązującym do tworzenia prawa w drodze wykształcania się zwyczaju prawnego
Art. 702 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi: „Oferta złożona w toku aukcji przestaje wiązać, gdy inny uczestnik aukcji (licytant) złożył ofertę korzystniejszą, chyba że w warunkach aukcji zastrzeżono inaczej''. Można stwierdzić, że ten przepis:
wyraża normę sankcjonującą
wyraża normę o charakterze ius dispositivum
określa wzór zachowania wiążący dla stron stosunku prawnego, a zarazem dopuszcza zachowanie odmienne, które wynikać może ze swobodnej decyzji stron o takim, a nie innym ukształtowaniu tego stosunku
wyraża normę o charakterze ius cogens
