NEW
Font size
WorksheetsGeguritan Kelas X
Total questions: 50
Worksheet time: 2hrs 57mins
Salah sijining karya sastra jawa ingkang kawujud saking rasa ing ati kang diungkapaken kaliyan penyair ngagem bahasa ingkang gadhah irama, rima, mitra, bait lan penyusunan lirik kang gadhah arti utawa makna yaiku...
kakawin
kidung
macapat
geguritan
Miturut S. Padmo Soekotjo geguritan asale saka tembung guritan saka linggane tembung gurit kang tegese ....
kakawin
tembang utawa kidung
tulisan
pahatan
Titikanipun geguritan gagrag kuna yaiku...
Kawiwitan irah irahan
Cacahe wanda ing saben gatra ora ajeg
Tibaning swara kudu runtut
Pilihan tembung mentes
Titikanipun Geguritan Gagrag Anyar yaiku....
Cacahing gatra (larik) ora ajeg, nanging sethithike papat
Cacahing wanda (suku kata) ana ing gatra siji lan sijine kudu padha akehe
Sangarepe geguritan diwiwiti nganggo tembung sun nggegurit
Dhong dhinge swara ing pungkasane gatra ora ajeg
Tipografi yaiku...
rerangken tetembungan ing geguritan bisa medharake pengalaman indrawi
wangun geguritan kang tinulis ora ngebaki larik lan ora kudu kawiwitan aksara gedhe, sarta ora dipungkasi tandha pawacan
tetembungan kang bisa ditangkep dening alat indra kang bisa nuwuhake imaji
tembung kang digunakake penyair kanggo nyritakake sawijining bab kanthi cara mbandhingake karo barang utawa tembung liyane
Pamilihe tetembungan kang maknane mentes (padat), kang bisa negesi pirang-pirang kekarepan kanthi nggatekake larasing unine tembung yaiku...
diksi
purwakanthi
tembung konkret
imaji
Runtuting swara ing geguritan kang bisa ing wiwitan, tengah, utawa ing pungkasaning gatra yaiku...
lelewaning basa
purwakanthi
diksi
imaji
Punjeraning bab kang ndadekake geguritan kuwi dumadi yaiku....
tema
pangrasane penyair
nada
amanat
Bab kang pengen diwedharake penyair/panulis marang pamaos yaiku...
tema
pangrasane penyair
nada
amanat
Cendek dhuwure nada/swara (intonasi) yaiku...
wirama
wicara
wiraga
wirasa
Pangraos minangka maos geguritan yaiku...
wirama
wicara
wiraga
wirasa
Kang kalebu struktur batin geguritan yaiku ...
tema lan amanat
tema dan lelewaning basa
panyitra lan diksi
purwakanthi lan wirasa
diksi lan tipografi
Kang kalebu struktur fisik geguritan yaiku ...
panyitra lan tema
wirama lan wirasa
wirasa lan amanat
diksi lan tipografi
tema lan amanat
Wong sing nulis geguritan diarani . . .
panggurit
penulis
pamaos
dening
narator
Sawise lawas pisah
Ketemu wes padha dadi simbah
Rambut-rambut putih, pasuryan padha malih
Ing pethilan geguritan kasebut tinemu imaji ....
imaji paningal/ penglihatan
imaji pangrasa/ perasaan
imaji pangrungu/ pendengaran
imaji panindak/ perbuatan
swarane lembut kaya kapas
Majas sing tinemu ing ukara ing dhuwur yaiku ....
majas personifikasi
majas simile
majas antitese
majas litotes
majas ironi
Nalika maca geguritan kudu nggatekake wirama kang tegese . . .
obahing awak
isining geguritan
alon, banter, cetha lan samaring swara
ngucapake swara
bantere swara
Nalika maca sawijining geguritan kudu nggatekake wirasa kang tegese . . .
rasaning swasana ati
pocapan kang cetha
pathokan
dawane ukara
solah bawa
Geguritan ing dhuwur dumadi saka ... pada, saben pada dumadi saka ... gatra.
2, 5
3, 5
3, 4
2, 4
4, 2
Ing ngisor iki sing ora kalebu bab sing kudu digatekake sadurunge nemokake isi geguritan yaiku ...
negesi tembung sing angel
nggoleki maknane ing saben gatra
nggathukake maknane ing saben pada
nyimpulake maknane geguritan kanthi wutuh
ngrasakake kekarepane geguritan lan njlimeti asmane panggurit
Ing ngisor iki sing ora kalebu tata cara nggancarake geguritan yaiku ...
ngudhari tembung-tembung baliswara (menawa ana)
ngganti tembung sing angel karo tembung sing gampang dimangerteni
munggel tembung-tembung utawa ukara supaya cetha karepe/tegese
maca geguritan dibolan-baleni nganti bisa ngrasakake lan mangerteni maknane geguritan
menehi tembung panggandheng, panyilah, utawa tembung liyane supaya geguritan gampang dimangerteni
Aja nangis anakku
Ibumu isih lunga
Sedhela maneh teka
Aja nangis, anakku
Umpama Hongkong kuwi mung lor kali
Wis wingi-wingi dakparani
Ing geguritan iku, panggurit dadi ...
bapak
ibu
anak
putu
tangga
Aja nangis anakku
Ibumu isih lunga
Sedhela maneh teka
Aja nangis, anakku
Umpama Hongkong kuwi mung lor kali
Wis wingi-wingi dakparani
Isi saka geguritan ing dhuwur yaiku ...
wong tuwa iku mesthi nduweni rasa kangen marang anak
bapak kang nggoleki bojone nganti tekan lor kali
susahe bapak dening tangise anak, amarga kangen ibune kang lagi nyambutgawe ing Hongkong
ibu kang nggoleki anake tekan Hongkong sinambi nyambutgawe ing kana
anak lagi kangen marang bapak lan ibune kang nyambutgawe ing lor kali
Jingglengana geguritan ing ngisor!
Medhitasi Mangsa
Sumono Sandy Asmoro
....
Bumi kae ora nate mbedak-mbedakake
Samubarang kang ana ing sadhuwure
Kabeh winih dithukulake
Ora metung papak lancipe
Isine pethikan geguritan ing dhuwur yaiku manungso ...
Kudu milah lan milih
Tumindak sakarepe
Kang ngina mring sasama
Ora oleh mbeda-mbedake
Kudu bisa mbeda-mbedakake
Gatekna Geguritan ing Ngisor iki!
Guruku
Sira kang mulang aku
Sira kang mulang tanpa sayah
Nesumu minangka tandha tresnamu
Marang aku kang isih cubluk
Aku durung ngerti carane matur nuwun
Muga wae guritan prasaja iki bisa dadi sarana
Kanggo ngucapake matur nuwun marang sliramu
Sliramu wis menehi aku akeh kawruh
Sliramu ora bosen-bosen ngajari aku
Mung tembung matur nuwun
Ingkang saged kula aturaken
Nyuwun pangaputen
Yen murid isih cubluk.
Tegese cubluk yaiku…
bebehan
ngantukan
bodho
pinter
jenius
Bab kang digatekake nalikane gawe geguritan yaiku kudu nggatekake diksi kang endah. Diksi menika ateges ...
pamilihing ukara
pamilihing tembung
pamilihing guru
pamilihing makna
pamilihing gatra
Geguritan kasebut duweni pitutur ...
dadia anak putu kang manut pituture wong tua
dadia bocah kang sregep sinau
kulinakna dadi wong kang bekti
aja sembrana karo bapa
dadia bocah kang bekti marang ibu
gemricik swaramu ing wayah esuk/ agawe tentrem ning ati/ kricik-kricik kaya tatanan tembang kang endah//
kutipan geguritan dhuwur nggunakake panyitra...
pandeleng
pangganda
pangrungu
pangarasa
panindak
Wujud guritan : kaca ora dikebaki tembung, pinggir(tepi) kiwa tengene, pengaturane gatrane, gatra ora diwiwiti huruf kapital lan dipungkasi tandha titik.
Bab-bab ing dhuwur kuwi diarani ...
tipografi
diksi
lelewaning basa
imaji
pitutur
Coba gatekno andharan ngisor iki!
1. Tanpa kaiket ing guru lagu, guru wilangan lan guru gatra
2. Kaiket ing guru lagu, guru wilangan lan guru gatra
3. Larike saora-orane ana 4 gatra
4. diwiwiti nganggo judul geguritan
5. diwiwiti tembung sun gegurit
6. jeneng panulise cetha
Sing kalebu titikane geguritan gagrag anyar yaiku ...
1,3,4
1,4,5
2,4,6
1,4,6
2,3,4
Kang ora kalebu titikane geguritan gagrag lawas yaiku .....
cacahing gatra saora-orane ana 4 gatra
cacahing wanda saben gatra kudu padha
ora diwatesi paugeran
sangarepe geguritan diwiwiti tembung "Sun Anggurit"
Nalika maca geguritan kang surasane utawa isine ngemu kasusahan, kudu alon, alus lan melas diarani ....
wirama
wirasa
wiraga
wicara
obahe awak kanggo mangun swasana nalika maca geguritan diarani ....
wiraga
wirama
wirasa
wicara
Sun Nggegurit
Kahanan jaman saiki
sipat pemudha pemudhi
srawunge sansaya ndadi
raket wewekane sepi
tan kadi duk jaman nguni
srawung sarwa ngati-ati
..................................
Geguritan ing nduwur yaiku jenis geguritan ....
gagrag lawas
gagrag anyar
fisik
batin
Ibu...
Sapa kang bisa ngerti aku
Kajaba ibuku
Saben dina saben wektu
Ibu tansah ndidik awakku
Saben ibu duka marang aku
Lara tenan rasane atiku
Ibu...
Aku njaluk restu
Supaya anggonku sinau
Bisa migunani kanggo masa depanku
Ibu...
Au tresna marang ibu
Tanpa ibu aku dudu sapa-sapa
Amarga ibu aku ana ning donya
Maturnuwun ibu
Aku tresna ibu
tema guritan ing dhuwur yaiku...
keluarga
sosial
pendhidikan
agama
Kang kudu digatekake tumrape wong maca geguritan kaya kang disebutke ing ngisor iki, yaiku…..
wicara, wirama, wiraga, wirasa
wicara, wiwaha, wiraga, widara
wicara, wiwaha, wiraga, wilapa
wisesa, wiwaha, winarna, wirasa
Mak-prepet peteng ndhedhet,
banyu langit sinuntak tanpa bisa diselak.
pethilan geguritan ing nduwur nggunakake imaji pancadriya apa ...
pangrungu
panyawang
pangrasa
pangambu
menehi sifat utawa perilaku marang barang mati bisa urip kaya manungsa diarani majas ...
konotasi
personifikasi
metafora
hiperbola
Gatekna geguritan ing ngisor iki!
Kekudanganku
Dening: M Arif Mahmudi
Ngger, awakmu iku isih wayahe luru ilmu
Ora usah mikir kendhil garing
Cukup bapa biyung kang ngupaya boga
Geger iki isih bisa nyonggo abote damen
Balung iki isih rosa kanggo nggaru
Ora usah sumelang anggonmu merguru
Ya mung awakmu kang dak gadhang-gadhang
…
Tegese tembung kendhil garing saka pethilan geguritan ing ndhuwur yaiku …
Kendhil tanpa isi
Golek pangan
Golek beras
Nyambut gawe
Ngumbah kendhil
Gatekna geguritan ing ngisor iki!
Sabar
Dening Dwi Dhaifuloh
Yen tak sawang kanca-kanca sepantaran
Aku rumangsa kadohan
Dandanan mewah ing sekujur badan
Aku kaya ketinggalan jaman
Numpak motor lan gandengan tangan
Kaya uwis dadi kebiasaan
Apa kudu mengkono yen disebut anak jaman
Mugi Gusti Allah tansah maringi kesabaran
Supaya bias ngadohi kemaksiatan
Amanat kang kakandhut ana ing geguritan ing ndhuwur yaiku...
Aja nganti ora padha karo kancane supaya ora ketinggalan jaman
Kudu bisa nggawa awak supaya ora ketinggalan jaman
Kudu bisa njaga dhiri supaya ora kegawa edane jaman
Aja rendah diri karo kahanane kancane kancane
Tetap sabar supaya ora ketinggalan jaman
Gatekna geguritan ing ngisor iki!
Ketikung Kancaku
Dening Rachel Syefa Wardoyo
Diibaratke ban donat lan ban standar
Aku ketikung kancaku dhewe
Pangarepku beda karo kasunyatan
Aku karo kowe amung angen-angen manis
Kang ora bisa diwujudake
Endah esemmu maraih tatu
Iki pancen salahku
Kang wedi ngungkapake rasa
Umpamane kowe begya karo kancaku
Ning kene aku uga melu begya
Pitutur sing kakandhut saka geguritan ing ndhuwur yaiku …
Aja gampang percaya karo wong wadon
Menawa wis dilarani, kudu bisa mbales larane karo sing luwih lara
Senajan wis dilarani, kudu tetep bisa legawa lan semangat ngadepi dina
Kudu bisa nuduhake maring wong liya menawa dhewek luwih sugih
Aja ndongakna sing apik-apik kanggo wong sing wis nglarani dhewek
ILAT
Dening: Subagiyo Ilham Notodijoyo
Amung sawelat
Ambaning ilat
Pradene wasis murba misesa
Gawe begja cilakaning angga
Ajwa kendhat
Ngreksa ilat
Njaga wetuning wicara saru
Kang njalari tatuning kalbu
Obahing ilat
Darbe kasiyat
Lamun nuju prana bisa mikat
Yen tan pener gawe oreging rat
Pitutur kang kandhut ing geguritan kasebut yaiku ...
awake dhewe kudu tansah njaga wetuning wicara supaya ora nyilakani dhiri lan nglarani wong liya.
awake dhewe kudu bisa njaga tutur wicara supaya diwedeni wong liya
awake dhewe kudu tumindak kang empan papan, nggatekake menawa desa mawa cara negara mawa tata.
awake dhewe kudu kurmat marang wong sing luwih tuwa, ora kena laku daksiya marang sasama.
awake dhewe kudu tansah tulung tinulung marang sasama manungsa ing alam donya.
Uneg-uneg tukang rosok marang calon pemimpin
Dening Siti Purwati, S.Pd.
....
Nanging, jajalen ..... titenana
Yen panjenengan klakon lungguh kursi
Aja maneh kok takon lan nyalami aku
Yen ketemu, noleh wae panjenengan ora duwe wektu!
Opo maneh kok mujudake janji-janji jenengan
Tembung “lungguh kursi” ing pethikan geguritan iku mralambangake ...
para mudha
lungguh ing kursi empuk
jabatan
pemimpin
rakyat cilik
Gatekna geguritan ing ngisor iki!
Kresna Seta
(Dening: Hidratmoko Andritamtomo)
Semampir sinandhing sampur (1)
Sinawang kraket sumadulur (2)
Samya sulur sung sembur tutur (3)
Sumela jroning sotya sinangling (4)
Ngrakit pangajab ninthingi werna (5)
Sumelip antarane kresna seta (6)
Seje watak beda slah ingemban (7)
Winimbuh becik jejangkep luput (8)
Nyawiji kanthi sesanti pinuji (9)
Mangun karyatama kasembadan (10)
Sung tuladha amangun karsa (11)
Andayani kang kaesthi jati (12)
Ngrakit pangajab nintingi werna. Tembung pangajab tegese ....
pambuka
pangarep-arep
pakurmatan
pituduh
panglipur
Ana geguritan nganggo tembung "langit peteng ngreksa duka", makna simbolis saka tembung kuwi yaiku ....
Langit pancen peteng amarga wengi
Ana mendhung gede arep udan
Lambang saka rasa susah utawa sedhih
Peteng yaiku wektu sing cocok kanggo nulis
Bukti yen bumi lagi ngadhepi bencana
Gatekna geguritan ing ngisor iki!
Katresnan kang Katundha
Nanging sliramu mung lingsir
Ning pinggir pangangen
Nalika atiku ngudhar swara
Kangenku ora ana watesé.
Apa rasa utama sing digambarke ing geguritan kasebut....
Rasa semangat arep ketemu maneh
Rasa tresna sing kelakon kanthi apik
Rasa kangen sing ora bisa keturutan
Rasa bangga marang pasangan
Rasa bungah ketemu kanca lawas
Sapu Sada
(Dening: Astuti)
Jumat asri
Resik lan sehat
Cancut tali wanda
Nandur kabecikan
Cilik gedhe bagus ayu
Ora mung padha gumuyu
Ora tinggal glanggang colong playu
Tumuju adiwiyata murih rahayu
Crah agawe bubrah
Rukun agawe santosa
Guyub rukun kaya sapu sada
Irah-irahan geguritan ing dhuwur yaiku ....
Guyub rukun
Sapu sada
Adiwiyata murih rahayu
Jumat asri
Angen-Angen
Fara Fitriana
Yen ta iso, aku pengin sampurna
Sakora-orane kaya pari ing sawah
Migunani tumrap bebrayan
Nanging tetep ndingkluk andhap asor
Yen ta isa, aku kepingin dadi kelapa
Migunani wiwit oyot nganti janure
Utawa dadi wit ringin
Kuwat ngayomi sapada-pada
Yen ora aku pengin dadi lilin
Menehi pepadhang kanggo liyan
Ning nyatane aku amung manungsa sawantah
Ora rosa nadhan sesangan
Amung bisa netesake luh ing batin
Nalika gawe gela liyan
Tulung, aku aja dipeksa mbangun turut wae
Aku ngerti,
Aku amung ora pengin ana sing lara ati maneh
Aku lan sapa wae sing iso ngayomi
Aku
Aku mung pengin urip mulya kegaro angen-angenku
(Penyebar semangat, No 18-30 April 2016)
Angen-angen iku ngemu teges ...
Gegayuhan sing wus klakon
Gegayuhan sing durung klakon
Kanyatan sing wis dilakoni
Kanyatan sing durung dilaksanake
Kanyatan sing mokal kelakon
Wiwit kok tulisake tresna iku
Manuk-manuk kepodang padha geguyonan
iki kalebu majas ....
hiperbola
personifikasi
metafora
ironi
pleonasme
Mogat dundum sedhekah
Malah nyebar dhuwit ing lemah
Banjur dadi rebutan
Wekasane bengkerengan
Tembung mogat ing pada nduwur nduweni teges duwe . . .
sikil
omah
montor
niyat
dhuwit
