сессия

Front

Орындалуы бойынша жіктелуі (бағаналы жазақтық(қағаздық және жұқа қабатты)

Back

Бағаналы анализ арнайы бағана арқылы заттарды бөлуге негізделген.

Жазықтық анализ екіге бөлінеді:

Қағаздық-адсорбент ретінде қағаз қолданылады

Заттар қағаз бетімен әртүрлі жылдамдықпен жылжып бөледі.

Жұқа қабатты

– Шыны/пластина бетіне жұқа адсорбент қабаты жағылады

Қоспалар осы жұқа қабатта бөлінеді.

Front

Элютрлеу әдістері юойынша жіктелуі (фронтальды ығыстыру элюентті)

Back

Фронтальды элюция (фронтальды әдіс)

Қоспа бағананың басына тұрақты түрде жіберіледі.

Әлсіз байланысқан компонент бірінші болып шығады, ал күштісі колонкада ұсталып қалады.

Компоненттер толық бөлінбейді, тек ретімен шығады.

2. Ығыстырушы элюция (ығыстыру әдісі)

Бағанаға қоспадан кейін ығыстырғыш (дислокациялаушы зат) енгізіледі.

Ол адсорбенттен басқа компоненттерді ығыстырып шығарады.

Компоненттер айқын бөлініп, әрқайсысы жеке «зона» түрінде шығады.

3. Элюенттік элюция (градиентті немесе изоқұрамды)

Бағанаға тек элюент жіберіледі, қоспа алдын ала енгізіледі.

Компоненттер адсорбентпен өзара әрекеттесу күшіне қарай кезекпен шығады.

Ең көп қолданылатын классикалық әдіс.

Front

Физикалық химия пәні және оның міндеттері

Back

Физикалық химия — заттардың қасиеттерін, құрылысы мен химиялық процестердің жүру заңдылықтарын физикалық әдістер мен заңдар арқылы зерттейтін ғылым.

Физикалық химияның негізгі міндеттері:

1. Заттардың құрылысын зерттеу (атомдық, молекулалық, кристалдық құрылым).

2. Физикалық қасиеттері мен күй өзгерістерін түсіндіру (қысым, температура, энергия, тепе-теңдік).

3. Химиялық реакциялардың механизмдерін және олардың жүру жылдамдығын анықтау.

4. Термодинамика заңдарын химиялық жүйелерге қолдану.

5. Тепе-теңдік жағдайын және оның өзгерісін болжау.

6. Химиялық процестердің энергетикасын (энталпия, энтропия, еркін энергия) анықтау.

7. Заттар арасындағы өзара әрекеттесулерді физикалық тұрғыдан түсіндіру.

8. Есептеу әдістерін және модельдерді қолдана отырып химиялық жүйелерді сипаттау

Front

Химиялық термодинамика

Back

Химиялық термодинамика — химиялық жүйелердегі энергия өзгерістерін, жылу алмасуын және процестердің өздігінен жүру мүмкіндігін зерттейтін физикалық химияның бөлімі.

Front

Термодинамиканың бірінші заңы және химиялық процестерге қолодану

Back

Термодинамиканың бірінші заңы:

Энергия жоқтан пайда болмайды және жоғалып кетпейді, ол тек бір түрден екінші түрге ауысады.

U = Q - A

ΔU – жүйенің ішкі энергиясының өзгеруі

Q – жүйеге берілген жылу

A – жүйенің атқарған жұмысы

1. Химиялық реакция кезінде энергия сақталады.

Реакция жылуы (энтальпиясы) ішкі энергия өзгеруімен тығыз байланысты.

2. Реакциядағы жылу эффектілерін есептеуге мүмкіндік береді.

3. Жүйенің атқарған жұмысы мен жылу алмасуы арасындағы байланысты анықтайды.

4. Химиялық реакциялардың энергетикалық теңдеулерін (ΔH, ΔU) есептеуде негізгі заң.

5. Термохимиялық теңдеулерді (Гесс заңы, жану жылуы, түзілу жылуы) шығару осы заңға негізделген.

Front

Энтальпия

Back

Энтальпия — жүйенің жалпы жылу мөлшерін сипаттайтын термодинамикалық функция. Ол ішкі энергия мен көлемдік жұмыстың қосындысы:

H = U + pV

Front

Гесс заңы

Back

Гесс заңы:

Химиялық реакцияның жылу эффектісі (ΔH) реакцияның өту жолына байланысты емес, тек бастапқы және соңғы күйге тәуелді

Front

Гесс заңынын салдары

Back

1-салдары. Реакцияның энтальпиясы — өнім мен реагенттердің түзілу энтальпияларының айырмасына тең:

aA + bB = cC + dD

2-салдар.Реакцияның энтальпиясы реагенттер мен өнімнің жану энтальпияларының айырмасына тең:

aA + bB = cC + dD

3-салдары.Реакцияның термохимиялық теңдеуін қосуға, азайтуға, көбейтуге және бөлуге болады, реакция қайтымды болмаса да, теңдеуді оңнан солға қарай жазуға болады.

I.

C(тв) + O₂(г) → CO₂(г)

ΔH₁ = –393,8 кДж

II.

1. C(тв) + 1/2 O₂(г) → CO(г)

 ΔH₂ = –110,5 кДж

Front

Химиялық реакциялардың жылу эффекттісі

Back

Жылу эффекти – химиялық реакция кезінде жүйеден қоршаған ортаға бөлінетін немесе қоршаған ортадан сіңірілетін жылу мөлшері.

Түрлері:

1. Экзотермиялық реакциялар (ΔH < 0)

Жылу бөлінеді, жүйе энергиясын жоғалтады.

2. Эндотермиялық реакциялар (ΔH > 0)

Жылу сіңеді, жүйе энергия алады.

Front

Заттардың стандартты түзілу энтальпиялары

Back

Заттардың стандартты түзілу энтальпиялары (ΔH°_f) – бұл бір моль химиялық қосылыстың стандартты жағдайда (25 °C, 1 атм) элементтерінен оның ең тұрақты түрінде түзілу барысында бөлінетін немесе сіңірілетін жылу мөлшері.