yetersizlik türleri ve kaynaştırma 3. hft

Engelli Bireye Sahip Ailelerin Geçirdiği Evreler

Yapılan araştırmalar ailelerin çocuklarının engelli olduğunu öğrendiklerinde benzer duyguları yaşadıkları, zaman içinde özre uyum sağladıkları, bu süreçte yaşananların ve geçilen aşamaların da benzerlik gösterdiğini ortaya koymaktadır.

Anne babalar zaman zaman bu aşamalar arasında gidip gelebilir ya da bir aşamaya takılıp kalabilirler.

Bu durum anne babanın kişilik özellikleri, eğitimi, sosyo-ekonomik düzeyi, diğer insanların tutumları, toplumdaki mevcut olanaklardan yararlanma düzeyi ve daha birçok değişken tarafından etkilenebilmekte ve aileden aileye değişiklik gösterebilmektedir.

Ailelerin özre uyum sürecinin açıklandığı modeller içerisinde en bilineni aşama modelidir. (Gargiulo,1985) Bu modele göre ailelerin engelli çocuklarını kabulde geçirdikleri aşamalar üç evreden oluşmaktadır.

Evre 1:

• ŞOK: Beklemedikleri ve hazır olmadıkları bir durumla karşı karşıya kalan aile aşırı üzüntü ve çaresizlik duygusu yaşar.

• REDDETME: Aile bu aşamada engelli bir çocuğu olduğunu kabul edemez, normal olduğuna ilişkin kanıtlar arar.

• DEPRESYON: Aile, tüm çabalarına rağmen çocuklarının engellilik durumunun ortadan kalkmadığını fark eder, yoğun bir üzüntü ve keder duygusu içinde kendini umutsuz hisseder.

Evre 2:

• Karmaşa: Aileler bir yandan pek çok olumsuz duygu yaşarken diğer yandan çocuklarını sevmekte ve çocukları için en iyisini yapmak istemektedirler. Bu durum ailede karmaşık duygulara neden olur ve suçluluk duygusu ön plana çıkar.

• Suçluluk: Bu aşamada aileler çocuklarının engeline geçmişte yaptıkları hataların neden olduğunu ya da geçmişte yaptıkları yanlışlar yüzünden cezalandırıldıklarını düşünebilmektedir.

• Kızgınlık: Bu aşamada aile, ya „neden ben?‟ sorusunu sormakla yetinir ya da öfkesini engelin kaynağından uzak kişilere yönlendirir.

Evre 3:

• Pazarlık: Bu aşamada aile, çocuğunun engelini ortadan kaldırmanın yollarını arar. Onlar için önemli olan çocuğun normal hale gelmesidir. Aile bunu gerçekleştirebileceğini umduğu herkesle anlaşmaya girebilir. Pazarlık, suçluluk ve çaresizlik duygularının bir yansıması olmaktadır.

• Kabul ve uyum: Bu aşamaya erişebilen anne babalar çocuklarını olduğu gibi kabul etmeye, çocuğu ailenin bir ferdi olarak benimsemeye hazırdır. Ailelerin birçoğu aşamaların en sonuncusu olan kabul aşamasına erişememektedir.

• 
  

Multiple Choice

Aile, tüm çabalarına rağmen çocuklarının engellilik durumunun ortadan kalkmadığını fark eder, yoğun bir üzüntü ve keder duygusu içinde kendini umutsuz hisseder.

Bu evre engelli bireye sahip ailelerin geçirdiği hangi evredir?

• şok

• kabullenme ve uyum

• depresyon

• reddetme

Multiple Choice

Bu aşamada aileler çocuklarının engeline geçmişte yaptıkları hataların neden olduğunu ya da geçmişte yaptıkları yanlışlar yüzünden cezalandırıldıklarını düşünebilmektedir.

Bu aşama aşağıdakilerden hangisidir?

• Karmaşa

• Kızgınlık

• Suçluluk

• Pazarlık

Erken Tanı ve Önemi

• Tanılama, özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin tüm gelişim alanlarındaki özellikleri ile yeterli ve yetersiz yönlerinin, bireysel özelliklerinin ve ilgilerinin belirlenmesi amacıyla tıbbi, psiko-sosyal ve eğitim alanlarında yapılan değerlendirme sürecini kapsar.

• Erken tanılamanın iki temel türü vardır; tıbbi tanılama ve eğitsel tanılama.

Tıbbi tanılama:

• Çocuğun gerilik gösterdiği alanlarla ilgili uzman hekimler tarafından tıbbi teknikler ve/ veya gelişimsel tarama testleri kullanılarak yapılan tıbbi değerlendirme sürecidir. Sağlık merkezleri ve hastanelerin ilgili birimlerinde gerçekleştirilmektedir. Ancak, tıbbi tanılama çocuk için hazırlanacak erken özel eğitim programının içeriğine ilişkin sınırlı bilgi sunmaktadır.

• Tıbbi tanılama sonrasında birey psiko-sosyal değerlendirme sürecine alınır. Psiko-sosyal değerlendirmede kullanılan testler, bireyin diğer bireylerden farklılıklarının hangi alanlarda olduğunun belirlenmesini sağlar.

Eğitsel tanılama:

• Gelişimsel gerilik tanısı almış veya alma riski taşıyan çocukların tüm gelişim alanlarında ( özellikle gerilik gösterdikleri gelişim alanlarında) var olan performans düzeylerinin belirlenmesi sürecidir.

• Bu süreç sonunda çocuk için hazırlanacak özel eğitim programının içeriği belirlenir.

• Bireyin eğitsel değerlendirme ve tanılaması Rehberlik ve Araştırma Merkezinde ( RAM) oluşturulan Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu tarafından nesnel, standart testler ve bireyin özelliklerine uygun ölçme araçlarıyla yapılır.

Eğitsel değerlendirme ve tanılamanın ilkeleri şunlardır

• Eğitsel değerlendirme ve tanılama erken yaşta yapılır.

• Eğitsel değerlendirme ve tanılama, bireyin tüm gelişim alanlarındaki özellikleri ve akademik disiplin alanlarındaki yeterlilikleri ile eğitim ihtiyaçları birlikte değerlendirilerek yapılır.

• Eğitsel değerlendirme ve tanılama; fiziksel, sosyal ve psikolojik bakımdan birey için en uygun ortamda yapılır.

• Eğitsel değerlendirme ve tanılama, bireyin yetersizliğine göre birden fazla yöntem ve teknik ile uygun ölçme araçları kullanılarak yapılır.

• Eğitsel değerlendirme ve tanılama, bireyin eğitim ihtiyacı ve gelişimi dikkate alınarak gerektiğinde tekrarlanır.

• Eğitsel değerlendirme ve tanılamada, bireyin öğrenme ortamları ile yeterli ve yetersiz olduğu yönler birlikte değerlendirilir.

• Eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecinde veli, okul ve uzmanlar işbirliği içinde çalışırlar.

• Eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecinde ailenin ve gerektiğinde bireyin görüşü alınır.

• Eğitsel değerlendirme ve tanılama süreciyle ilgili olarak birey ile ailenin görüş ve onayları alınmadan hiçbir açıklama yapılamaz.

Multiple Choice

uzman hekimler tarafından bazı teknikler ve/ veya gelişimsel tarama testleri kullanılarak yapılan değerlendirme süreci hangisidir?

• tıbbi tanılama

• psikososyal tanılama

• eğitsel değerlendirme

• akademik değerlendirme

Multiple Choice

çocukların tüm gelişim alanlarında ( özellikle gerilik gösterdikleri gelişim alanlarında) var olan performans düzeylerinin belirlenmesi sürecidir.

• eğitsel tanılama

• tıbbi tanılama

• sosyal içerme

• deneysel tanılama