budowa i funkcje krwi

budowa i funkcje krwi

Czym jest krew i jakie są jej zadania

1.      Krew to tkanka płynna której zadaniem jest:

a)     Dostarczanie do wszystkich komórek organizmu tlen i substancji pokarmowych

b)     Pobieranie z komórek dwutlenku węgla i innych zbędnych produktów przemiany materii

c)      Transportowanie związków regulujących pracę organizmu

d)     Zwalczanie czynników chorobotwórczych

e)     Pranie udziału w regulacji temperatury ciała praz ilości wody i soli mineralnych.

W naczyniach krwionośnych dorosłego człowieka krąży około 5 litrów krwi.

Skład krwi

1. krew stanowi około 7 % masy ciała.
2. Składa się z żółtawej substancji międzykomórkowej, nazywanej osoczem, oraz zanurzonych w niej elementów morfotycznych, czyli krwinek i płytek krwi.
3. Głównym składnikiem osocza jest woda, w której rozpuszczone są sole mineralne oraz substancje odżywcze i gazy takie jak dwutlenek węgla.
4. Osocze zawiera także hormony i substancje zwalczające drobnoustroje chorobotwórcze.

ERYTROCYTY- krwinki czerwone

Erytrocyty inaczej krwinki czerwone

Stanowi element morfotyczny krwi i sa wytwarzane w szpiku kostnym czerwonym, który znajduje się w istocie gąbczastej, czyli w kościach płaskich i nasadach kości długich. Erytrocyty wytwarzane są również przez węzły chłonne , grasicę oraz migdałki.

Cykl życia erytrocytów wynosi około 120 dni (4 miesiące). Po tym czasie są rozkładane przez organizm (w śledzionie i wątrobie) i mogą być ponownie wykorzystane.Głównym zadaniem czerwonych krwinek jest transport cząsteczek tlenu z płuc do wszystkich tkanek, a także transportowanie dwutlenku węgla. Proces ten jest możliwy dzięki obecności w krwinkach hemoglobiny - czerwonego barwnika, który jest niezbędny w transporcie tlenu. 

Erytrocyty swój czerwony kolor zawdzięczają hemoglobinie. To właśnie hemoglobina będąca białkiem transportuje tlen z płuc do wszystkich komówrk w organiźmie. W jednym milimetrze sześciennym krwi znajduje się od 4 do 6.5 miliona krwinek czerwonych. Ich liczba jest większa u mężczyzn niż u kobiet

Krwinki białe- LEUKOCYTY

Ich średnica jest 5 razy większa od średnicy erytrocytów, i 20 razy większa od płytek krwi.

KRWINKI BIAŁE

W odróżnieniu od erytrocytów leukocyty maja JĄDRO KOMÓRKOWE i są mniejsze i posiadają zdolność do ruchu. Ich zadaniem jest niszczenie drobnoustrojów. Ich zadaniem jest również budowanie skrzepów. chorobotwórczych które je wchłaniają i je trawią. W jednym milimetrze sześciennym krwi znajduje się 4-10 tysięcy leukocytów.

PŁYTKI KRWI- TROMBOCYTY

TROMBOCYTY-charakterystyka

1. Jest składnikiem morfotycznym krwi w kształcie strzępka- przypomina dysk.
2. Nie posiada jądra komórkowego.
3. nie posiada zdolności poruszania się.
4. Bierze udział w procesie krzepnięcia krwi.
5. W jednym milimetrze sześciennym krwi znajduje sie 150-400 tysięcy trombocytów.

FIBRYNOGEN- to rozpuszczalne w osoczu białko

Bierze udział w procesie krzepnięcia w związku z powstaniem rany i przeciecia naczyń krwionośnych.

Proces krzepnięcia krwi.

Rozpoczynają go płytki krwi które przyklejają się do brzegów rany i zmniejszają wielkość jego uszkodzenia. Następnie płytki krwi wydzielają substancje dzięki krórej fibrynogen zmienia się w fibrynę, której włókna tworzą gęstą sieć, która zatrzymuje komórki krwi. Ta sięć wzmacnia się i twardnieje tworząc skrzep, który wypełnia ubytek naczynia i zapoczątkowuje gojenie sie rany.

GRUPY KRWI

WYRÓŻNIAMY 4 GŁÓWNE GRUPY KRWI:

1. Grupę A
2. Grupę B
3. Grupę AB
4. Grupę 0

Grupy krwi wyodrębnia się na podstawie obecności lub braku na powierzchni erytrocytów cząsteczek zwanych przeciwciałami

Grupa krwi A

Osoba posiadająca antygen A nosi grupę krwi A, a w osoczu krwi znajdują się antygeny-B

Grupa krwi B

Osoba która ma antygen B posiada grupę-B a w osoczu krwi znajduje się antygen-A

Grupa krwi AB

• Osoba, która ma antygen A i B posiada grupę-AB a w osoczu krwi jest brak antygenów

Grupa krwi 0.

Osoba która ma grupę krwi 0 nie posiada żadnych antygenów,

a w osoczu krwi znajdują się antygen - A i B

Informacje o grupie krwi są niezbędne do zabiegu TRANSFUZJI- polegającego na przetoczeniu krwi lub jego elementów. Krew dawcy i biorcy muszą mieć zgodną grupę ponieważ w osoczu znajdują się przeciwciała, które powodują zlepianie się erytrocytów innej grupy niż własna. Powikłania z tym związane mogą prowadzić do śmierci pacjenta. Przed wykonaniem transfuzji należy sprawdzić też obecność czynnika Rh

85% Polaków ma krew z czynnikiem Rh+

Honorowe krwiodawstwo

• brak krwi o podobnej grupie może uniemożliwić uratowanie komuś życia.Dlatego właśnie nowoczesna opieka medyczna nie jest w stanie obejść sie bez honorowych dawców krwi.

• Do tego grona może należeć każdy zdrowy człowiek w wieku od 18 do 65 lat. Od dawcy pobiera się jednorazowo 450 mililitrów krwi, czyli około 10% całej jego objętości

• organizm uzupełnia jej braki w ciągu 2-3 tygodni.

KONFLIKT SEROLOGICZNY

Do konfliktu serologicznego może dojść gdy przyszła matka ma grupę krwi Rh-, a tata ma grupę krwi Rh+. Jeśli dziecko odziedziczy krew po ojcu i podczas porodu wniknie do krwiobiegu matki, w organizmie kobiety powstaną przeciwciała. Pozostaną one we krwi matki i moga stanowić zagrożenie podczas następnej ciąży, jeśli kolejny płód odziedziczy grupę krwi po ojcu. Sytuacje w której przeciwciała z krwi matki atakują krwinki płodu nazywamy KONFLIKTEM SEROLOGICZNYM. Prowadzi on do chorób krwo dziecka, jest też przyczyną wielu poronień. Aby do tego nie dopuścić podaje sie ciężarnym specjalne leki zapobiegające temu konflikrowi i jego skutkom.