sinh hoạt tổ

sinh hoạt tổ

Các bước soạn giáo án chủ đề theo hướng phát triển năng lực của học sinh.

XÂY DỰNG BÀI GIẢNG

1. Quy trình chung để chuẩn bị và thực hiện một giờ dạy học

1.1. Quy trình chuẩn bị một giờ dạy học 

         Quy trình chuẩn bị một giờ dạy học với các bước thiết kế một giáo án và khung cấu trúc của một giáo án như sau:

a) Các bước thiết kế một giáo án

Bước 1: Xác định mục tiêu của bài học căn cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng và yêu cầu về thái độ trong chương trình

 Bước này được đặt ra bởi việc xác định mục tiêu của bài học là một khâu rất quan trọng, đóng vai trò thứ nhất, không thể thiếu của mỗi giáo án. Mục tiêu (yêu cầu) vừa là cái đích hướng tới, vừa là yêu cầu cần đạt của giờ học; hay nói khác đi đó là thước đo kết quả quá trình dạy học. Nó giúp giáo viên xác định rõ các nhiệm vụ sẽ phải làm (dẫn dắt học sinh tìm hiểu, vận dụng những kiến thức, kỹ năng nào; phạm vi, mức độ đến đâu; qua đó giáo dục cho học sinh những bài học gì).

Bước 2: Nghiên cứu sách giáo khoa và các tài liệu liên quan

 Công việc này giúp giáo viên hiểu chính xác, đầy đủ những nội dung của bài học; xác định những kiến thức, kỹ năng, thái độ cơ bản cần hình thành và phát triển ở học sinh; xác định trình tự logic của bài học.

         Bước này được đặt ra bởi nội dung bài học ngoài phần được trình bày trong sách giáo khoa còn có thể đã được trình bày trong các tài liệu khác. Giáo viên nên chọn những tư liệu đã qua thẩm định, được đông đảo các nhà chuyên môn và giáo viên tin cậy. Việc đọc sách giáo khoa, tài liệu phục vụ soạn giáo án có thể chia thành 3 cấp độ sau: đọc lướt để tìm nội dung chính xác định những kiến thức, kỹ năng cơ bản, trọng tâm mức độ yêu cầu và phạm vi cần đạt; đọc để tìm những thông tin quan tâm: các mạch, sự bố cục, trình bày các mạch kiến thức, kỹ năng và dụng ý của tác giả; đọc để phát hiện và phân tích, đánh giá các chi tiết trong từng mạch kiến thức, kỹ năng.

         

Thực ra khâu khó nhất trong đọc sách giáo khoa và các tư liệu là đúc kết được phạm vi, mức độ kiến thức, kỹ năng của từng bài học sao cho phù hợp với năng lực của học sinh và điều kiện dạy học. Trong thực tế dạy học, nhiều khi chúng ta thường đi chưa tới hoặc đi quá những yêu cầu cần đạt về kiến thức, kỹ năng. Nếu nắm vững nội dung bài học, giáo viên sẽ phác họa những nội dung và trình tự nội dung của bài giảng phù hợp, thậm chí có thể cải tiến cách trình bày các mạch kiến thức, kỹ năng của sách giáo khoa, xây dựng một hệ thống câu hỏi, bài tập giúp học sinh nhận thức, khám phá, vận dụng các kiến thức, kỹ năng trong bài một cách thích hợp. 

Bước 3: Xác định khả năng đáp ứng các nhiệm vụ nhận thức của học sinh bao gồm: xác định những kiến thức, kỹ năng mà học sinh đã có và cần có; dự kiến những khó khăn, những tình huống có thể nảy sinh và các phương án giải quyết.

Bước này được đặt ra bởi trong giờ học theo định hướng đổi mới phương pháp dạy học, giáo viên không những phải nắm vững nội dung bài học mà còn phải hiểu học sinh để lựa chọn phương pháp dạy học, phương tiện dạy học, các hình thức tổ chức dạy học và đánh giá cho phù hợp. Như vậy, trước khi soạn giáo án cho giờ học mới, giáo viên phải lường trước các tình huống, các cách giải quyết nhiệm vụ học tập của học sinh.

Nói cách khác, tính khả thi của giáo án phụ thuộc vào trình độ, năng lực học tập của học sinh, được xuất phát từ: những kiến thức, kỹ năng mà học sinh đã có một cách chắc chắn, vững bền; những kiến thức, kỹ năng mà học sinh chưa có hoặc có thể quên; những khó khăn có thể nảy sinh trong quá trình học tập của học sinh. Bước này chỉ là sự dự kiến; nhưng trong thực tiễn, có nhiều giờ học do không dự kiến trước, giáo viên đã lúng túng trước những ý kiến không đồng nhất của học sinh với những biểu hiện rất đa dạng. 

. Do vậy, dù mất công nhưng mỗi giáo viên nên dành thời gian để xem qua bài soạn của học sinh trước giờ học kết hợp với kiểm tra đánh giá thường xuyên để có thể dự kiến trước khả năng đáp ứng các nhiệm vụ nhận thức cũng như phát huy tích cực vốn kiến thức, kỹ năng đã có của học sinh.

Bước 4: Lựa chọn phương pháp dạy học, phương tiện dạy học, hình thức tổ chức dạy học và cách thức đánh giá thích hợp nhằm giúp học sinh học tập tích cực, chủ động, sáng tạo

      Bước này được đặt ra bởi trong giờ học theo định hướng đổi mới phương pháp dạy học, giáo viên phải quan tâm tới việc phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, rèn luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần hợp tác, kỹ năng vận dụng kiến thức vào những tình huống khác nhau trong học tập và trong thực tiễn; tác động đến tư tưởng và tình cảm để đem lại niềm vui, hứng thú trong học tập cho học sinh.

Trong thực tiễn dạy học hiện nay, các giáo viên vẫn quen với lối dạy học đồng loạt với những nhiệm vụ học tập không có tính phân hoá, ít chú ý tới năng lực học tập của từng đối tượng học sinh. Đổi mới phương pháp dạy học sẽ chú trọng cải tiến thực tiễn này, phát huy thế mạnh tổng hợp của các phương pháp dạy học, phương tiện dạy học, hình thức tổ chức dạy học và cách thức đánh giá nhằm tăng cường sự tích cực học tập của các đối tượng học sinh trong giờ học. 

 Bước 5: Thiết kế giáo án

         Đây là giai đoạn mà người giáo viên bắt tay vào soạn giáo án - thiết kế nội dung, nhiệm vụ, cách thức hoạt động, thời gian và yêu cầu cần đạt cho từng hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học tập của học sinh. 

   Trong thực tế, có nhiều giáo viên khi soạn bài thường chỉ đọc sách giáo khoa, sách giáo viên và bắt tay ngay vào hoạt động thiết kế giáo án; thậm chí, có giáo viên chỉ căn cứ vào những gợi ý của sách giáo viên để thiết kế giáo án bỏ qua các khâu xác định mục tiêu bài học, xác định khả năng đáp ứng nhiệm vụ học tập của học sinh, nghiên cứu nội dung dạy học, lựa chọn các phương pháp dạy học, phương tiện dạy học, hình thức tổ chức dạy học và cách thức đánh giá thích hợp nhằm giúp học sinh học tập tích cực, chủ động, sáng tạo. Cách làm như vậy không thể giúp giáo viên có được một giáo án tốt và có những điều kiện để thực hiện một giờ dạy học tốt.

Bài soạn.

 Chương I: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA TIN HỌC

Bài 2: THÔNG TIN VÀ DỮ LIỆU

I.     Mục tiêu

Kiến thức:

          – Biết khái niệm thông tin, lượng TT, các dạng TT, mã hoá TT cho máy tính.

          – Biết các dạng biểu diễn thông tin trong máy tính.

          – Hiểu đơn vị đo thông tin là bit và các bội của bit

          Kĩ năng:

          – Bước đầu mã hoá được thông tin đơn giản thành dãy bit.

          – Học sinh hình dung rõ hơn về cách nhận biết, lưu trữ, xử lý thông tin của máy tính.

Định hướng hình thành và phát triển năng lực:

- Phát triển năng lực sử dụng ngôn ngữ (bằng cách thông qua hoạt động phát biểu khái niệm.

- Phát triển năng lực giao tiếp và năng lực hợp tác (thông qua hoạt động theo nhóm).

- Phát triển năng lực giải quyết vấn đề.

- Phát triển năng lực sáng tạo.

- Phát triển năng lực tự quản lý và năng lực tự học.

I.     Chuẩn bị

-  Giáo viên:

-  Học sinh:

II.      Tổ chức các hoạt động học của học sinh

Tiến trình bài học

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Hoạt động 1: Tạo tình huống học tập dẫn đến ý nghĩa của thông tin và dữ liệu (7 phút)

 (1) Mục tiêu: Biết thông tin và dữ liệu.

(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Nêu vấn đề.

(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Cá nhân và thảo luận nhóm.

(4) Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, máy tính, máy chiếu (nếu có).

(5) Sản phẩm: HS biết được thông tin và dữ liệu..

B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

HOẠT ĐỘNG 1. Khái niệm thông tin và dữ liệu. (10 phút)

          (1) Mục tiêu: Biết khái niệm thông tin và dữ liệu.

 (2) Phương pháp/Kĩ thuật: Đàm thoại - phát hiện/ Vấn đáp – tìm tòi.

(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Cá nhân và thảo luận nhóm.

(4) Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, máy tính, máy chiếu, bảng phụ, (nếu có).

         (5) Sản phẩm: Học sinh biết khái niệm thông tin và dữ liệu.

HOẠT ĐỘNG 2 . Đơn vị đo thông tin: (17 phút)

(1) Mục tiêu: Hiểu đơn vị đo thông tin là bit và các bội của bit.

 (2) Phương pháp/Kĩ thuật: Đàm thoại - phát hiện/ Vấn đáp – tìm tòi.

(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Cá nhân và thảo luận nhóm.

(4) Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, máy tính, máy chiếu. (nếu có)

`       (5) Sản phẩm: Hiểu đơn vị đo thông tin là bit và các bội của bit

HOẠT ĐỘNG 3 .  Các dạng thông tin (6 phút)

(1) Mục tiêu: Biết thuật ngữ tin học.

 (2) Phương pháp/Kĩ thuật: Đàm thoại - phát hiện/ Vấn đáp – tìm tòi.

(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Cá nhân và thảo luận nhóm.

(4) Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, máy tính, máy chiếu. (nếu có)

(5) Sản phẩm: HS biết thuật ngữ tin học.

C. VẬN DỤNG

HOẠT ĐỘNG . Cho HS lấy thêm các ví dụ về thông tin loại số và loại phi số khác trong sách giáo khoa. (3 phút)

(1) Mục tiêu: Biết được sự phát triển của máy tính, ứng dụng của máy tính trong thời đại hiện nay.

(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Cá nhân, nhóm

(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Thảo luận nhóm trên lớp

(4) Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, máy tính, máy chiếu.

(5) Sản phẩm: HS biết thêm các thông in loại số và phi số.

D. TÌM TÒI, MỞ RỘNG

HOẠT ĐỘNG . Cho HS lấy thêm các ví dụ về thông tin loại số và loại phi số khác trong sách giáo khoa. (2 phút)

(1) Mục tiêu: Biết được sự phát triển của máy tính, ứng dụng của máy tính trong thời đại hiện nay.

(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Cá nhân, nhóm

(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Thảo luận nhóm trên lớp

(4) Phương tiện dạy học: Sách giáo khoa, máy tính, máy chiếu.

(5) Sản phẩm: HS biết thêm các thông in loại số và phi số.

Mỗi hoạt động đều thực hiện 4 bước sau:

Bước 1.Giáo viên giao nhiệm vụ

Bước 2.Quan sát và hướng dẫn học sinh thực hiện nhiệm vụ

Bước 3. Yêu cầu học sinh báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

Bước 4.Giáo viên nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức