Fonologi: Konsonan

Fonologi

Konsonan Letupan, Letusan dan Sengauan

Definisi dan konsep konsonan

Konsonan ialah bunyi selain dari bunyi vokal. Konsonan terhasil apabila terdapat gangguan atau halangan oleh alat artikulasi terhadap udara dari peparu. Konsonan terdiri daripada konsonan bersuara dan konsonan tidak bersuara

halangan alat artikulasi

-bibir

-gigi/gusi

-lidah

Dalam bahasa Melayu terdapat dua jenis iaitu ;

1. konsonan asli

2. konsonan pinjaman

KONSONAN ASLI

Terdapat 18 konsonan asli termasuk dua konsonan separuh vokal .Konsonan dalam bahasa Melayu dibahagikan kepada 7 jenis .

konsonan asli bahasa Melayu

1. Letupan       

2. Letusan       

3. Geseran      

4. Getaran       

5. Sisian           

6. Sengauan  

7. Separuh vokal 

Konsonan Letupan/plosif

Bunyi konsonan Letupan terhasil apabila bibir atas dan bawah dirapatkan dan lelangit lembut merapat ke dinding belakang rongga tekak.Udara dari paru-paru akan tertahan di dalam rongga mulut dan seterusnya dilepaskan serta merta.

(a) Letupan dua bibir

Jika udara yang dilepaskan itu tidak menggetarkan pita suara maka bunyi yang terhasil ialah letupan dua bibir tak bersuara [ p ].Manakala apabila pelepasan udara tersebut menggetarkan pita suara maka bunyi yang terhasil ialah letupan bersuara [ b ].

(b) Letupan gusi/ gigi

LETUPAN GUSI TAK BERSUARA [ t ] Hujung lidah ditemukan ke gusi lelangit lembut dinaikkan rapat kepada rongga tekak Udara dari paru-paru keluar melalui rongga mulut Dan dibiarkan tersekat di bahagian belakang pertemuan antara hujung lidah dengan gusi Sekatan udara dilepaskan dengan serta- merta tanpa menggetarkan pita suara Contoh perkataan:

[tali], [atap],

(b) Letupan gusi/ gigi

Letupan gusi bersuara [ d ] Hujung lidah ditemukan digusi Lelangit lembut dinaikkan rapat kepada rongga tekak Udara dikeluarkan dari paru-paru melalui rongga mulut Dibiarkan tersekat di bahagian belakang pertemuan antara hujung daun lidah dengan gusi Sekatan udara dilepaskan serta-merta dan pita suara digetarkan. Contoh perkataan: [dalam], [sedap],

(c) Letupan lelangit lembut tak bersuara [ k ]

Lelangit lembut dinaikkan rapat kepada belakang rongga tekak .. Sekatan udara dilepaskan dengan serta- merta tanpa menggetarkan pita suara Contoh perkataan:

[kata], [akar],

(c) Letupan lelangit lembut bersuara [g]

Lelangit lembut dinaikkan rapat ke belakang rongga tekak .. Sekatan udara dilepaskan dengan serta-merta dan pita suara digetarkan. Contoh perkataan:

gula, pagar,

(d) Hentian glotis [?]

Pita suara dirapatkan serapat-rapatnya dan lelangit lembut dinaikkan rapat kepada belakang rongga tekak. Sekatan udara dilepaskan serta- merta tanpa menggetarkan pita suara. Contoh perkataan:

kanak [?ana?], saat[sa?at],

Gugus konsonan

Gugus konsonan ialah gabungan dua huruf konsonan yang melambangkan satu bunyi konsonan yang baru. Apabila digabungkan konsonan pertama dan konsonan kedua akan kehilangan bunyi asalnya. Bunyi baru yang terhasil adalah bunyi baru.

Contoh: Khu / sus

Dalam contoh di atas, bunyi perkataan ‘khusus bukanlah disebut ‘khusus’ (4 suku kata) tetapi disebut ‘khu-sus’ (dua suku kata).

Multiple Choice

pernyataan berikut adalah benar tentang konsonan KECUALI

• Konsonan terdiri daripada konsonan bersuara dan konsonan tidak bersuara

• konsonan kesemuanya terhasil oleh getaran pita suara

• Terdapat 18 konsonan asli termasuk dua konsonan separuh vokal

• konsonan yang terdiri daripada 2 konsonan yang berada sebelum fonem vokal dikenali sebagi gugus konsonan

Multiple Choice

Udara dari paru-paru keluar melalui rongga mulut. Udara tersekat pada dua bibir yang dirapatkan. Udara dilepaskan dengan serta-merta. Pita suara tidak bergetar.

Perkataan yang terhasil daripada cara di atas ialah

• bekas

• pakat

• tutup

• kitab

Multiple Choice

konsonan ialah bunyi bahasa yang terhasil oleh

• bunyi daripada udara yang ditentukan oleh bentuk bibir

• bunyi daripada udara daripada sekatan alat artikulator

• bunyi daripada udara yang terbit daripada geluncuran dalam dua suku kata

• bunyi daripada udara yang keluar dari paru-paru tanpa sekatan artikulator

Multiple Choice

Letupan gusi/gigi tak bersuara (suku kata pertama) +Letupan lelangit keras tak bersuara (suku kata kedua)

perkataan yang sesuai dengan padanan di atas ialah

• terbit

• terkam

• debu

• daki

Multiple Choice

perkataan yang mengandungi konsonan lelangit lembut bersuara ialah

• bongkah

• bakul

• kotak

• pagar

Multiple Choice

Pernyataan berikut adalah benar tentang konsonan letupan gigi/gusi tak bersuara KECUALI

• pita suara bergetar

• lelangit lembut dinaikkan

• udara dari paru-paru tersekat

• udara dilepaskan serta-merta

Multiple Choice

perkataan yang manakah yang mempunyai konsonan yang dihasilkan dengan getaran pita suara

• pakai

• pangku

• gebu

• teka

soalan seterusnya berdasarkan rajah di sebelah.

penghasilan bunyi [k] melibatkan alat pertuturan yang ditandai oleh huruf...

A. P

B. R

C. N

D. M

Multiple Choice

berdasarkan rajah sebelum ini , jawapannnya ialah

• P

• R

• N

• M

Konsonan Letusan / Afrikat

Perbezaan antara bunyi letupan dan letusan ialah bunyi letusan dilepaskan secara perlahan-lahan dan pita suara bergetar dan tidak bergetar bagi menghasilkan bunyi bersuara dan tidak bersuara.

2 jenis konsonan letusan

Konsonan letusan dalam bahasa melayu ialah letusan lelangit keras tak bersuara [ c ] dan letusan lelangit keras bersuara [ j ].

Konsonan Letusan

Bunyi letusan atau afrikat dihasilkan dengan depan lidah ditemukan dengan lelangit keras. Lelangit lembut dinaikkan rapat ke didnding belakang rongga tekak.

Arus udara yang keluar dari paru-paru keluar melalui rongga mulut dan tersekat di belakang pertemuan depan lidah dan gusi dan dilepaskan perlahan-lahan

Letusan lelangit keras gusi tak bersuara [ č ]

Depan lidah ditemukan kepada daerah lelangit keras gusi. .Sekatan udara dilepaskan secara perlahan- lahan tanpa menggetarkan pita suara.

Letusan lelangit keras gusi bersuara

[ j]

Depan lidah ditemukan kepada daerah lelangit keras gusi . Sekatan udara dilepaskan secara perlahan- lahan dan pita suara digetarkan. Contoh perkataan: [jari], [jala], [kanji], [puji], [kolej], [garaj]

Multiple Choice

-Depan lidah dirapatkan pada lelangit keras-gusi untuk membuat sekatan

-Udara yang tersekat pada bahagian sekatan itu dilepaskan secara perlahan-lahan.

-Pita suara bergetar.

Bunyi yang dihasilkan dengan cara di atas ialah

• [ z ]

• [ j ]

• [ c ]

• [ sy ]

Multiple Choice

Yang manakah kumpulan perkataan yang kesemuanya

mengandungi gugus konsonan?

• Praktik, cipta, aksi

• Syarat, harga, teks

• Khabar, subjek, protein

• Plastik, struktur, kompleks

Konsonan Sengauan

Bunyi sengau dihasilkan apabila lelangit lembut diturunkan bagi membolehkan udara keluar melalui rongga hidung

[m] sengauan dua bibir bersuara

[n] sengauan gusi bersuara

[ᶮ] sengauan gusi lelangit keras bersuara

[ᵑ] sengauan lelangit lembut bersuara

Semua bunyi sengau adalah bersuara. (pita suara bergetar)

konsonan sengauan dua bibir bersuara [m]

-Dihasilkan apabila bibir bawah dirapatkan kepada bibir atas • Lelangit lembut dalam keadaan biasa yang menyebabkan udara melalui rongga hidung.

-Pita suara bergetar.

konsonan sengauan gusi bersuara [n]

-Dihasilkan dengan hujung lidah dirapatkan kepada gusi • Lelangit lembut dalam keadaan biasa.

-Lelangit lembut dan anak tekak diturunkan untuk memberikan laluan arus udara dari paru-paru ke rongga hidung.

-Pita suara bergetar

konsonan sengauan lelangit lembut bersuara. [ng]

-Belakang lidah dirapatkan ke lelangit lembut untuk membuat sekatan arus udara.

-Lelangit lembut dan anak tekak diturunkan untuk memberikan laluan arus udara yang keluar dari paru- paru masuk ke rongga hidung. .

-Pita suara bergetar

Multiple Choice

Yang manakah pasangan kata yang kedua-duanya mengandungi konsonan sengauan?

• Batuk, nakal

• Lebah, tolong

• Simpan, gagah

• Masuk, bangkit

konsonan sengauan gusi lelangit keras bersuara. [ny]

-Depan lidah dinaikkan ke lelangit keras untuk membuat sekatan arus udara.

-Lelangit lembut dan anak tekak diturunkan untuk memberikan laluan arus udara yang keluar dari paru- paru ke rongga hidung-

-Pita suara bergetar

Multiple Choice

Fonem segmental konsonan sengauan terdiri daripada /m/, /n/, /n/ dan /ŋ/.

Bunyi konsonan sengauan / n / dihasilkan apabila

• Dua bibir dirapatkan

• Hujung lidah dinaikkan ke gusi

• Tengah lidah dinaikkan ke lelangit lembut

• Belakang lidah dinaikkan ke lelangit lembut

Multiple Choice

apakah trasnskripsi fonetik yang tepat bagi perkataan 'penerbangannya'?

• [pənerbanganŋa]

• [penerbanganɲa]

• [pənərbanganɲa]

• [pənərbaŋanɲa]