Charakterystyka nawozów wieloskładnikowych.

Charakterystyka nawozów wieloskładnikowych.

​

Nawozy wieloskładnikowe zawierają co najmniej dwa składniki pokarmowe lub większą ich ilość. Stosowanie tych nawozów pozwala na zmniejszenie liczby przejazdów na polu, a tym samym na zmniejszenie kosztów nawożenia oraz na ugniatanie gleby. Zaletą fabrycznie produkowanych nawozów wieloskładnikowych jest duża zawartość składników pokarmowych i jednorodny skład chemiczny granul. Ustalony skład chemiczny nawozów jest dopasowany do potrzeb pokarmowych określonych gatunków roślin. Ogranicza to jednak ich przydatność do zwiększania zasobności gleby w określony pierwiastek. Dlatego najlepszy efekt plonotwórczy nawozów wieloskładnikowych uzyskuje się na glebach o średniej zasobności składników pokarmowych. 

Nawozy wieloskładnikowe mogą występować w postaci stałej, płynnej i zawiesinowej. 

​

Stałe nawozy wieloskładnikowe. 

Ze względu na sposób produkcji można je podzielić na: 

− nawozy mieszane - powstające w wyniku mechanicznego wymieszania nawozów pojedynczych 

− nawozy złożone - powstające w procesie chemicznym, zawierają w jednej cząsteczce związku chemicznego dwa składniki pokarmowe roślin 

− nawozy kompleksowe - powstające przez wymieszanie nawozów złożonych z pojedynczymi. 

Nawozy mieszane

są produkowane w wytwórniach nawozów. Powstają w wyniku  wymieszania nawozów, ale z pominięciem ich późniejszej granulacji. Przemysłowe  mieszanki nawozów, tzw. blendingi, składają się z komponentów o takiej wielkości  granul, aby ich rozwarstwienie w trakcie transportu było ograniczone do minimum. 

Mieszanki nawozów mogą być również produkowane w każdym gospodarstwie. 

Nawozy złożone 

Nawozy złożone powstają w wyniku procesu chemicznego. Dlatego dwa składniki pokarmowe występują w jednej cząsteczce związku chemicznego stanowiącego masę nawozu. Najważniejszym nawozem złożonym jest fosforan amonowy. Jest on produkowany w dwóch odmianach: Polimap i Polidap.

Polimap jest nawozem drobnoziarnistym produkowanym w trzech odmianach różniących się zawartością składników pokarmowych: Polimap 56 (10,5% N i 24,5% P), Polimap 57 (11% N i 24,9% P) i Polimap 58 (11% N i 25,3% P). 

Polidap jest nawozem granulowanym zawierającym 18%N i 20%P. Produkowany w Polsce fosforan amonowy jest przeważnie wykorzystywany do produkcji nawozów kompleksowych. 

fosforan amonu

Nawozy kompleksowe

powstają przez zmieszanie i granulację nawozów złożonych (np. polimapu i polidapu) z nawozami prostymi (np. solami potasowymi). Nawozy te mają ustalony skład chemiczny i zawartość składników pokarmowych pod kątem nawożenia określonych gatunków roślin.  Przykładem nawozów kompleksowych jest polifoska

Zawiesinowe nawozy wieloskładnikowe.

Powstają one przez dodanie do roztworu nawozu składnika żelującego. Są to nawozy doglebowe, charakteryzujące się dużą koncentracją składników pokarmowych. 

polifoska

Nawozy kompleksowe - polifoska

​Polifoska® 8 zawiera 8% azotu (N) w formie amonowej, 24% fosforu (P₂O₅) 24% potasu (K₂O). Nawóz ten można stosować pod wszystkie rośliny uprawne: zboża ozime i jare, przemysłowe i okopowe, na użytkach zielonych oraz w uprawie warzyw i sadownictwie. Polifoskę® 8 zaleca się stosować na gleby o zbliżonej zasobności w fosfor i potas, w warunkach prawidłowego nawożenia organicznego oraz szczególnie pod zboża, gdy przyoruje się słomę. Najwyższą efektywność uzyskuje się stosując Polifoskę® 8 przedsiewnie, mieszając z glebą na głębokość 10-20 cm. Nawóz ten można stosować także wczesną wiosną, pogłównie na rośliny ozime. Uprawy wieloletnie nawozić wiosną. Polifoskę® 8 można mieszać bezpośrednio przed rozsiewem z mocznikiem, saletrą amonową i z saletrzakiem/Salmagiem, a w dowolnym czasie z solą potasową.

​

Płynne nawozy wieloskładnikowe

 Składniki pokarmowe w nawozach płynnych występują w postaci jonowej oraz w postaci  chelatów. Mają ustalony skład chemiczny, a tym samym stosunek poszczególnych  składników pokarmowych. 

W związku z tym nawozy te są przeznaczone do pogłównego nawożenia określonych  gatunków roślin. 

Nawozy dolistne mogą być stosowane w określonej fazie rozwojowej roślin: pszenica od  początku strzelania w źdźbło z przerwą w okresie kwitnienia, buraki cukrowe od fazy 4-6  liści do zakrycia międzyrzędzi, rzepak od ruszenia wegetacji wiosną do fazy luźnego  kwiatostanu, ziemniaki od pełni wschodów do wykształcania zielonych jagód. 

​

​

​Chelaty to forma nawozów bardzo szybko przyswajana przez rośliny. Stanowią połączenie mikroskładników z powiązanymi nośnikami organicznymi chelatora. Pierwiastek (np. Fe, Mn, Zn, Cu) otoczony jest przez nośnik, więc nie uwstecznia się, nie wchodzi w trudno rozpuszczalne kompleksy, dzięki czemu jest w stanie znacznie lepiej zasilać roślinę. Chelaty  nie tracą swoich właściwości, a jony są z nich uwalniane do środowiska stopniowo. Sprzyjają one optymalnemu dostarczaniu mikroskładników i wspomagają ich przyswajanie przez rośliny.

Za sprawą chelatyzacji składników odżywczych w nawozach możliwa jest znaczna poprawa wchłaniania mikroelementów przez liście. Przy nawożeniu dolistnym chelaty sprawiają, że przyswajanie składników odżywczych jest zdecydowanie szybsze i efektywniejsze w porównaniu ze zwykłymi nawozami. Są zdecydowanie lepiej tolerowane przez organizm roślinny niż mikroelementy w postaci soli. Chelaty dobrze rozpuszczają się w wodzie, zmieniając przy tym jej właściwości (obniżają twardość wody i zmniejszają napięcie powierzchniowe). Przy niewielkiej dawce chelatów jesteśmy w stanie znacząco podnieść efektywność nawożenia.

​

Specyfika zastosowania chelatów nawozowych

​

Płynne nawozy wieloskładnikowe

Ze względów ekonomicznych zastosowanie tych nawozów powinno być połączone z zabiegami ochrony roślin. Ważna jest więc znajomość możliwości mieszania nawozu z określonymi pestycydami. Informacji takiej udzielają producenci nawozu i wyspecjalizowane służby doradztwa rolniczego. Niezależnie od tego należy sporządzić małą partię mieszaniny, ocenić jej właściwości fizyczne pod kątem strącania się osadów. 

Płynne nawozy wieloskładnikowe

Sporządzanie mieszaniny nawozu ze środkami ochrony roślin należy rozpocząć od uzupełnienia zbiornika opryskiwacza do ok. 2/3 objętości. Następnie dodaje się roztwór mocznika w ilości uzależnionej od gatunku i fazy rozwojowej rośliny i włącza mieszadło (mocznik jest substancją zmniejszającą napięcie powierzchniowe cieczy).Kolejnym krokiem jest dodanie płynnego nawozu wieloskładnikowego, roztworu pestycydu i wody do pełnej objętości zbiornika. Temperatura cieczy roboczej nie może być mniejsza niż 10°C. 

Nawozy zawierające mikroelementy 

Mikroelementy dostarczane są na pola uprawne wraz z nawozami naturalnymi i organicznymi, jako dodatki do nawozów prostych (np. superfosfat potrójny borowany), nawozów wieloskładnikowych z mikroelementami oraz ciekłych i stałych nawozów mikroelementowych.

Płynne nawozy mikroelementowe.

Mają one większe zastosowanie niż nawozy stałe. Mogą być stosowane doglebowo i dolistnie. Zawierają one jeden lub kilka mikroelementów w postaci chelatów. Przygotowanie cieczy roboczej tych nawozów i zasady stosowania są podobne do zasad dotyczących płynnych nawozów wieloskładnikowych. 

Stałe nawozy mikroelementowe.

Występują one w postaci soli technicznych (np. siarczan manganu, siarczan cynku, boraks, molibdenian amonowy) oraz chelatów mikroelementowych. Chelatowanie mikroelementów ogranicza niekorzystny wpływ warunków glebowych na ich przyswajalność dla roślin. Na przykład w glebach wapnowanych zmniejsza się dostępność wielu mikroelementów (np. manganu) na skutek wytrącania się z roztworu tlenków i wodorotlenków. Kompleks chelatu ogranicza to zjawisko, ponieważ chelatowany kation metalu nie jest aktywny chemicznie i nie reaguje  ze składnikami gleby.

Multiple Select

Jakie są zalety stosowania nawozów wieloskładnikowych?

• wysoka zawartość składników mineralnych

• pozwala na dokładne dostosowanie do zasobności gleby

• zwiększa ekonomikę transportu, magazynowania, transportowania

Multiple Choice

Nawozy kompleksowe otrzymuje się poprzez:

• dokładne wymieszanie nawozów jednoskładnikowych

• procesy chemiczne gdzie w jednej cząsteczce nawozu znajdują się dwa składniki pokarmowe.

• zmieszanie nawozów złożonych z nawozami jednym lub dwoma nawozami pojedynczymi.

Multiple Select

Nawozy wieloskładnikowe są to nawozy:

• nawozy pojedyncze

• dwuskładnikowe

• trójskładnikowe

• uzupełniane magnezem i innymi mikroelementami

Multiple Choice

W nawozach wieloskładnikowych wzajemny stosunek składników pokarmowych oznacza się liczbami określającymi zawartość danego składnika w 100kg nawozu np 3:10:10 oznacza że nawóz jest

• 3%

• 10%

• 23%

Multiple Choice

Stosunek składników pokarmowych w nawozach wieloskładnikowych oznacza się liczbami określającymi zawartość danego składnika w 100kg nawozu np 3:10:10 oznacza że nawóz jest 23% i zawiera w 100 kg nawozu:

• 3 kg N

• 10 kg P2O5

• 10 kg K2O

• 3 kg N, 10 kg P2O5, 10 kg K2O

Multiple Choice

Jaki jest podział nawozów wieloskładnikowych ze względu na sposób produkcji

• zawiesinowe, stale, złożone

• płynne, zawiesinowe, stałe

• mieszane, złożone, kompleksowe

Multiple Choice

Który z nawozów jest zaliczany do nawozów kompleksowych?

• fosforan amonu

• polidap

• polimap

• polifoska

Multiple Select

Który nawóz jest przykładem nawozów złożonych?

• polidap

• fosforan amonu

• polifoska

• azofoska

Multiple Choice

Nawozy wieloskładnikowe stosowane są:

• przedsiewnie

• pogłównie

• przedsiewnie i pogłównie