GÖRME YETERSİZLİĞİ OLAN BİREYLERİN EĞİTİMİ

GÖRME YETERSİZLİĞİ OLAN BİREYLERİN EĞİTİMİ

Görme engeli olan bireylerin eğitim programında, aşağıdaki

• Okuma – yazma, dinleme

• Görme kalıntısından yararlanma

• Oryantasyon ve bağımsız hareket eğitimi

• Günlük yaşam becerileri ve sosyal becerileri alanlarında düzenlemeler yapılmalıdır

Uygun Eğitim Araç-Gereçleri

• Braille Alfabesi: Braille Alfabesi iki sütunda yer alan altı noktanın çeşitli kombinasyonları ile harflerin, rakamların, noktalama işaretlerinin, matematik işaretlerinin, müzik notalarının oluşturulduğu bir alfabe sistemidir.

• Görme yetersizliği olan bireyler Braille alfabesi ile yazılmış yazılara parmak uçları ile

  dokunarak okurlar.

Okuma Tablosu

Okuma yazmaya yeni başlayan çocuklara noktaların yerlerini ve harfleri tanıtmak için

kullanılan tablodur

Tablet ve Kalem

Tablet üzerinde altı noktalı hücrelerin bulunduğu bir yazma çerçevesidir.

Tablette yazı yazmak için harfleri tersten yazmak gerekmektedir.

Okuma-yazmaya yeni başlayan çocuklar, önce 4 satırlık tabletle başlar, sonra büyük tablete geçilir.

Braille Rakamları

Braille rakamlarını tanıtmak amacıyla, noktaları kabartma olarak hazırlanmış tablodur.

Küp Kasa – Küp Taş

Matematik işlemlerinin öğretiminde kullanılan ilk aşamadaki materyaldir. Küp şeklindeki taşların üzerinde kabartma olarak sayılar ve işlem işaretleri vardır. Taşlar kasadaki hücrelere yerleştirilerek işlemler yapılır.

Abaküs

Matematik için çok gerekli ve yardımcı bir araçtır.4. ve 5. sınıflardan sonra kullanılabilen matematik işlemlerinin yapıldığı araçtır (hesap makinesi gibi). Taşınma Kolaylığı ve pratik oluşu nedeniyle tercih edilir.

Braille Daktilosu

Braille daktilosu; Üzerinde altı tane tuşun bulunduğu bir daktilodur. Tuşların her biri

altı noktadan birini yazmak için işlev görür. Yazılan harfte kaç nokta varsa o noktaları

yazmak için gerekli tuşlara aynı anda birlikte basmak gerekir.

Bilgisayar Yazılım ve Donanımları

Bilgisayar ekranındaki yazıları seslendiren programlar, normal yazıyı Braille

alfabesine çeviren programlar, bir tarayıcı yardımcıya basılı materyali, bilgisayara aktarıp,

seslendiren programlar ve Braille çıktısı veren yazıcılar bunlar arasında sayılabilir.

Optik ve Optik Olmayan Yardımcı Araçlar

Optik araçlar arasında; Teleskopik ve tele mikroskobik gözlükler, ayaklı ve el

büyüteçleri, optik olmayan araçlar arasında ise; büyük puntolu kitaplar, konuşan kitaplar,

okuma stantları sayılabilir.

Elektronik Yardımcı Araçlar

Görüntüyü büyütmeye yarayan tepegözler, kapalı devre televizyon sistemleri, sentetik

sesle konuşan saat ve hesap makineleri elektronik yardımcı araçlar sayılabilir.

Standart ve Elektronik Bağımsız Yazılım Araçları

Erken çocukluk döneminde ve yetişkinlerin kullanması için desteklenmiş standart

bastonlar, lazer teknolojisi ile engel algılamayı sağlayan bastonlar bu araçlar arasında

sayılabilir.

Laboratuvar Araçları

Görme engellilerin eğitimlerinde kullanılan özelliklerine uygun olarak hazırlanmış bir

çok laboratuvarı araç – gereçleri sayılabilir.

Oryantasyon Ve Bağımsız Hareket Eğitimi

Görme engelli olan kişiler içinde bulunduğu çevrede nerede olduğunu ve bu çevrede güvenli olarak nasıl hareket edeceğini bilmelidir.

Hareket özgürlüğünün iki boyutu vardır:

• Zihinsel uyum sağlama,

• Bağımsız hareket etmedir.

• Çevreye uyum sağlama; görme yetersizliği olan kişinin çevresini ve bu çevreyle kendisinin ilişkisini anlamasıdır.

Aileye öneriler

• Çocuğunuzu mutlaka yönlendirin.Güven verin.

• Çocuğunuz bir nesneyi incelerken sabırlı davranın ve olabildiğince net ifadeler kullanın.

• Ona karışık gelebilecek nesneler almayınız.

• 0-3 yaşındayken gerçek nesneleri incelemesine izin verin

• Görmesini destekleyen materyaller kullanınız.

• Bağımsız olarak yapabildiği beceriler varsa nasıl yapabildiğine bakınız.

Öğretmene öneriler

• Çocukların kendi eğitim kitaplarından ve araçlarından sorumlu olması istenmelidir.

• Sınıftaki gören çocuk zaman zaman görme yetersizliği olan çocuğa rehberlik yapabilir.

• Görme yetersizliği olan çocuklarında sınıftaki her etkinliğe katılması cesaretlendirilmelidir.

• Yazdıklarını/çizdiklerini yüksek sesle söylemesi nesnelerin kabartılmış olarak öğrencide bulunması veya dokunarak inceleyebilecekleri nesnelerin bulunması her zaman görme engelli çocuk için yararlı olur.

Hareketi Tayin Etmede Kullanılan Yardımcı Araçlar

• Uzun baston (beyaz baston)

• Rehber köpek

• Gören rehber kişiler

• Elektronik cihazlar

• Gören göz (navigasyon)

Uzun beyaz baston

1944’te Richard Hoover tarafından geliştirilmiştir. Bağımsız dolaşmada en çok kullanılan araçtır.Uzun beyaz baston yürürken zemine hafifçe dokundurularak sürüklenir. Kullanan kişi, zeminin pürüzlülüğü, delikler, merdivenler ve diğer engeller hakkında dokunma ve yankı aracılığı ile bilgi edinerek harekete geçmektedir.

Rehber köpek

• Kişinin başka bir engeli yoksa 16 yaşından önce kullanımı önerilmemektedir.

• Bununla birlikte bastonla yürümeye göre muhtemel tehlikelere karşı daha hızlı tepki verme olanağı sağlamaktadır.

Gören rehber kişiler

Görme yetersizliği olan bireyler birçok durumda gören bireylerden yardım alma ihtiyacı duyabilirler. Gören rehber, harekette önemli bir özgürlük olanağı sağlamaktadır. Fakat rehbere bağlı olma pek çok açıdan pratik olmamaktadır. Görme yetersizliği olan bireye rehber olmak için nasıl hareket edilmesi gerektiğinin bilinmesi önemlidir. Örneğin, görme engelli kişi sizin kolunuza girmeli ki adımlarını size göre atabilsin.

Elektronik cihazlar

Ses dalgaları ile yol üstündeki engellerden kişiyi haberdar eden lazerli bastonlar, standart bastona tutturulan lazer araçları bunları arasında sayılabilirler. Bu araçlar çok küçük yaşta kullanmaya başlanarak çocuğun çevreden daha çok bilgi almasını ve bağımsız olmasını sağlayabilir.

Braille Display: (Kabartma Monitör)

40 karakter ekranı gösterir, 6 nokta ya da 8 nokta kabartma özelliği ayrıca üzerinde bulunan Braille klavye ile bilgisayarı kullanma ve yazma olanağı sağlar.

20 karakterli kabartma monitörüyle gelişmiş bir cep telefonu olma özelliğinin yanında hesap makinesi, not defteri, ajanda ve güçlü bir data bankası işlevi görmektedir.