Preromantyzm i romantyzm

Preromantyzm

,,Cierpienia młodego Wertera"

• Co uważasz za największą wartość dzieciństwa?

•  Jakie zagrożenia dla świata stwarza wieczna niedorosłość jednostki?

• Na ile dojrzałość jest potrzebna młodemu człowiekowi?

• Czy możliwa jest miłość czysta i bezinteresowna, nieżądająca wzajemności, gotowa do poświęcenia własnych pragnień?

• Czy cierpienie może zmienić stosunek człowieka do natury?

,,Faust" J.W. Goethe

• Czy nauka powinna podlegać ograniczeniom? Jeśli tak, to jakim?

• 
  

• 
  

• 
  

,,Król olch" (animacja)

https://www.youtube.com/watch?v=kafjO7itkqI&list=WL&index=42

Multiple Select

,,Cierpienia młodego Wertera" to powieść....

• poetycka

• epistolarna

• historyczna

• romantyczna

Multiple Select

Preromantyzm trwał...

• 10 lat

• 15 lat

• 18 lat

• 20 lat

Multiple Select

Werter nieszczęśliwie zakochał się w:

• Locie

• Lottcie

• Elocie

• Charkocie

Romantyzm - ramy czasowe

https://view.genial.ly/5e9a01346326780e1d00a4f9/horizontal-infographic-timeline-romantyzm-ramy-czasowe?fbclid=IwAR1UJFnF_AcRhlwmMIMq0Wo67tgdaKWEb4hLgsPeTU0Mqr0cprM0ZplbC3c

Literatura: romantyczny przegląd

1) Adam Mickiewicz:

,,Romantyczność"

,,Oda do młodości"

wybrane ballady propozycja: ,,To lubię"

wybrane sonety z cyklu ,,Sonety krymskie"

Inne wiersze propozycja: ,,Niepewność"- Sonety odeskie

,,Konrad Wallenrod"

,,Pan Tadeusz" (f)

,,Dziady cz. III"

2) Juliusz Słowacki:

,,Kordian"

,,Grób Agamemnona"

,,Testament mój"

Inne wiersze: propozycja ,Hymn" [Smutno mi, Boże]

3) Zygmunt Krasiński:

,,Nie-boska komedia"

4) Cyprian Kamil Norwid:

Wiersze (np. ,,W Weronie", ,,Fortepian Szopena")

Adam Mickiewicz

https://www.youtube.com/watch?v=oPNMuFXPSeA

Adam Mickiewicz

(24.12.1798—26.11.1855)

-> studia: Uniwersytet Wileński

-> organizacje: Towarzystwo Filomatów (więziony za to)

-> 1830: bezskuteczne próby powrotu do kraju

-> 1834: Celina Szymanowska (1812): 6 dzieci

Celina Szymanowska

(1812-1855)

-> córka pianistki, żona A. Mickiewicza, matka dwóch córek i czworga synów,

-> w Paryżu spotykała się z niechęcią środowiska polskiej emigracji,

-> uważana za rozrzutną, nieuzdolnioną, dominującą w związku i niezrówanoważoną psychicznie,

-> w 1838 r. uznała się za odkupicielkę Polski i wcielenie Matki Boskiej,

-> umieszczona przez męża w szpitalu psychiatrycznym, z którego została uwolniona przez przywódcę Koła Sprawy Bożej,

-> umiera w wieku 43 lat.

Kobiety w życiu Mickiewicz

https://historia.org.pl/2013/03/01/kobiety-w-zyciu-mickiewicza-s-koper-recenzja/

Adam Mickiewicz

-> 1848: Rzym, Legion Polski we Włoszech

-> 1855: niespodziewana śmierć w momencie szykowania się do wojny krymskiej

Ciekawostki

- narodziny w dzisiejszej Białorusi

- nie pochodził z bardzo zamożnej rodziny

- nienawidził kaligrafii

- Joachim Lelewel wydał jego pierwszy tomik poezji

- pierwsze pokolenie zniewolonego kraju

- tajne Towarzystwo Filomatów (kulturowe wskrzeszanie państwa)

- dla Joasi (jego pierwszej miłości) napisał ,,To lubię"

- podróżował po całej Europie

- nie lubił Paryża ani Słowackiego

- improwizacja Mickiewicz i Słowackiego do podkładu Szopena

- członek sekty Koło Sprawy Bożej

,,Romantyczność" A. Mickiewicz

• Prawdy żywe - prawdy martwe. Jak rozumiesz te określenia? Jak ich sens wpływa na wymowę puenty?

• Co to znaczy: ,,Miej serce i patrzaj w serce"?

• Racjonalizm czy irracjonalizm? Który z tych poglądów jest ci bliższy?

• ,,Romantyczność" jest uważana za manifest programowy romantyzmu. Jakie idee i tezy odnajdujesz w tym wierszu?

• Czym powinniśmy się kierować, gdy chcemy pomóc potrzebującym - sercem czy rozumem?

,,To lubię" (,,Ballady i romanse")

https://www.youtube.com/watch?v=4tEjOk3UXjU

https://literat.ug.edu.pl/amwiersz/0015.htm

,,Oda do młodości" A. Mickiewicz

• ,,Jednością silni, rozumni szałem" - czy wspólnota i solidarność to wartości bezwzględnie pozytywne? Czy w pewnych okolicznościach mogą stanowić zagrożenie?

• Jakie warunki muszą być spełnione, aby młodzi mogli ruszyć ,,bryłę z posad świata" i pchnąć ją na nowe tory? Kiedy sprzeciw wobec zastanej rzeczywistości ma sens, a kiedy jest reakcją bezsensowną?

• Jakie postawy i wartości wiążą się bezpośrednio z młodością?

• ,,Do Radości" (kontekst, Schiller): niby oda, a zupełnie coś innego: Radość, braterstwo, miłość - czy dostrzegasz związek między nimi?

  
  

  
  

,,Stepy akermańskie" (wyk. Stasiak)

https://www.youtube.com/watch?v=Z5CVDNOMLhw

https://www.youtube.com/watch?v=7O65MTiNFNw

https://www.youtube.com/watch?v=gI9lVllsgqQ (najlepszy)

,,Stepy akermańskie" (wyk. Stasiak)

Adam Mickiewicz został skazany na przymusowy pobyt w Rosji bez prawa powrotu na ziemie polskie z powodu udziału w tajnych zgromadzeniach (Towarzystwo Filomatów i Filaretów).

Autor odbył wtedy podróż na Krym i pod wpływem wrażeń z tej podróży napisał 18 sonetów pt. "Sonety krymskie". Pierwszy sonet to "Stepy akermańskie".

Bohater wszystkich sonetów to podróżnik, pielgrzym , który podziwia piękno przyrody Wschodu, ale też czuje się jak wygnaniec, tułacz i tęskni za ojczyzną.

,,Burza" (wyk. Stasiak)

https://www.youtube.com/watch?v=WpcNst09y70

,,Burza" (Sonety krymskie) A. Mickiewicz

Zdarto żagle, stér prysnął, ryk wód, szum zawiei,

Głosy trwożnéj gromady, pomp złowieszcze jęki,

Ostatnie liny majtkom wyrwały się z ręki,

Słońce krwawo zachodzi, z niém reszta nadziei.

Wicher z tryumfem zawył; a na mokre góry,

Wznoszące się piętrami z morskiego odmętu,

Wstąpił geniusz śmierci i szedł do okrętu,

Jak żołniérz, szturmujący w połamane mury.

Ci leżą na pół martwi, ów załamał dłonie,

Ten w objęcia przyjaciół żegnając się pada,

Ci modlą się przed śmiercią, aby śmierć odegnać.

Jeden podróżny siedział w milczeniu na stronie

I pomyślił: szczęśliwy, kto siły postrada,

Albo modlić się umié, lub ma z kim się żegnać.

,,Niepewność" A. Mickiewicz

Kiedy czyjeś zainteresowanie drugą osobą przekracza granice flirtu i staje się molestowaniem albo stalkingiem? Co można, a czego nie można w sztuce uwodzenia?

Czy dozwolone jest wyrażenie uczuć miłosnych w sferze publicznej, czy też są w tej kwestii pewne ograniczenia?

Jakie miłosne zachowania powinny pozostać prywatne? ,

,Z nim będziesz...": Co sądzisz o postawie mężczyzny z wiersza? Czy postąpił słusznie, godząc się z tym, że jego ukochana będzie szczęśliwsza z innym? (nawiązanie do ,,Cierpień młodego Wertera")

Co powinno być ważniejsze w miłości - przeżywane uczucie czy ukochana osoba? W odpowiedzi odwołaj się do znanych z literatury wzorców miłości romantycznej.