8.SINIF DÜŞÜNCEYİ GELİŞTİRME YOLLARI-YAZIM-NOKTALAMA TEKRAR

8.SINIF GENEL TEKRAR ÇALIŞMASI

DÜŞÜNCEYİ GELİŞTİRME YOLLARI

• Tanımlama

• Tanık gösterme

• Benzetme

• Örnek gösterme (Örneklendirme)

• Karşılaştırma

• Sayısal verilerden yararlanma

TANIMLAMA

Bir kavramın kendine has özelliklerini anlatmaya yarayan, “Nedir?” sorusuna cevap veren anlatımdır. 

ÖRNEK:

Roman, insanların başından geçen ya da geçebilecek türdeki olayları yer ve zaman belirterek anlatan uzun yazı türüdür. Yazarın üstün bilgisi, sağlam gözlemi, duygusu romanın başarılı olmasını sağlayan en önemli etkendir.

TANIK GÖSTERME

Bir düşünceyi ünlü kişilerin sözlerinden (özdeyişlerden) ve atasözlerinden yararlanarak, inandırıcı kılmaktır. 

ÖRNEK:

Jean Paul Sartre şöyle der: "İnsan bazı şeyleri söylemeyi seçtiği için yazardır." Bu görüşe katılmamak mümkün mü? Söz sanatçısı dediğin, herkesin söylemek isteyip de söyleyemediği sözleri, kendine özgü biçimler arasından seçerek söyleyivermeli ve okuyucuya : "Benim söylemek istediğimden daha güzel" dedirtmeli.

BENZETME

Anlatılan düşünceye güç ve güzellik katmak, bir şeyin niteliğini anlatmak için; o niteliği, tam olarak taşıyan bir şeyle göstermektir. 

ÖRNEK:

Bisiklet, kullanımı ve bakımı kolay bir araçtır. Çok az yer kaplar; bir duvar kenarına ya da apartmanın bir köşesine rahatça bırakılabilir. Mekanik bir karıncadır bisiklet. Kendi ağırlığından birkaç kat fazla yükü taşır.

ÖRNEKLENDİRME

Düşünceye inandırıcılık kazandırmak için düşünceyi örneklerle açıklamaktır. 

ÖRNEK:

Dünya edebiyatında olduğu gibi edebiyatımızda da ölümle ilgili çok güzel şiirler vardır. Yahya KEMAL, “Sessiz Gemi” şiirinde ölümü limandan ayrılan bir gemiye benzeterek anlatmıştır. Ahmet HAŞİM’de merdivenin son basamağıdır ölüm. Cahit SITKI ise 35 yaşa sığdırmıştır ölümü. Herkesin ilgiyle okuduğu daha ismi aklıma gelmeyen yüzlerce şiir…

KARŞILAŞTIRMA

Birden fazla varlık ya da kavram arasındaki benzerlik ve farklılıklardan yararlanarak düşünceyi geliştirmektir. 

ÖRNEK:

Bizim memleket eskiden çok hareketliydi.

Değirmencilik öyle işlek bir zanaattı ki, on kilometrelik yerden çiftçiler öğütülecek buğdayı bize getirirlerdi. Köyü saran tepeler yel değirmenleriyle kaplıydı. Bu tepelerde, yollar boyunca inip çıkan çuval yüklü eşek

katarlarından başka bir şey görülmezdi. Şimdi ise ne eski değirmen ve değirmenciler ne de buğday getiren köylüler kaldı...

SAYISAL VERİLERDEN YARARLANMA

Düşünceye inandırıcılık kazandırmak için düşünceyi örneklerle açıklamaktır. 

ÖRNEK:

Ekonomideki krizden en çok etkilenen sektörlerin başında kara yoluyla yolcu taşımacılığı geliyor. Bu sektörde yolcu sayısında büyük bir düşüş var. Geçen yılın bu aylarında otobüslerdeki doluluk oranı %87 iken bu yıl %34’tür.Yine geçen yıl bir gün içinde Ankara’ya gelen yolcu sayısı ortalama 24.000 civarındayken bu yıl 9.000 civarına gerilemiş durumdadır.

Multiple Choice

Anılarda yaşanmış olanlar anlatılır. Anı yazarı, gerçeğe bağlı kalmak, inandırıcılığını arttırmak amacıyla mektuplardan, belgelerden, günlüklerden yararlanır. Anılarla birlikte dönemin anlayışı, siyasal durumu, tarihsel gerçeklikleri de anlatılır. Bu konuda Türk edebiyatında da birçok anı örneğine rastlanır: Mor Salkımlı Ev, Boğaziçi Mehtapları, Çankaya, Zeytin Dağı, Ömer'in Çocukluğu vb.

Bu parçanın anlatımında özellikle aşağıdakilerden hangisine başvurulmuştur?

• Tanımlama

• Tanık Gösterme

• Örneklendirme

• Karşılaştırma

Multiple Choice

Herhangi bir konuda okuyucuya bilgi vermek, bir gerçeği açıklamak ya da bazı bilgiler çerçevesinde bir düşünceyi savunmak amacıyla yazılan bir düzyazı türü olan makale gerek Tanzimat döneminde gerekse Servetifünun ve Fecriati edebiyatı döneminde gerçek makale olmaktan oldukça uzak bir kimliğe sahiptir. Bu dönemlerde makale basit bir yazı gibidir. Milli edebiyat ve özellikle de Cumhuriyet dönemiyle birlikte makale asıl kimliğine kavuşur ve birçok kişi tarafından dergi ve gazetelerde makaleler neşredilmeye başlanır. Bu dönemlerde Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Ziya Gökalp, Refik Halit Karay, Falih Rıfkı Atay, Peyami Safa, Halit Fahri Ozansoy makale türünde ön plana çıkan kişilerdir.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisine başvurulmamıştır?

• Tanık Gösterme

• Örneklendirme

• Tanımlama

• Karşılaştırma

Multiple Choice

İçten gelen heyecanları anlatan duygusal şiir türüdür lirik şiir. Lirik şiirde duygular bir sel gibi coşkun ve girdaplıdır. Lirik şiiri diğer şiir türlerinden ayıran en önemli nokta da budur. Dünya edebiyatında en çok işlenen şiir türü olan lirik şiir, bizim edebiyatımızda da çok fazla yer edinmiştir. İslamiyet'ten Önceki Türk Edebiyatı'nda bu şiirler "kopuz" eşliğinde söylenirdi. Divan şiirinin önemli türlerinden gazel, murabba, şarkı; Halk şiirimizde ise koşma ve semai türleri lirik şiire güzel birer örnektirler. Tanzimat Döneminde "rebab"la söylenen bu şiirler günümüzde farklı şekillerde karşımıza çıkmaktadır. Dünya edebiyatında Lamartine, Victor Hugo, Musset; Türk edebiyatında Fuzuli, Karacaoğlan, Nedim, Yahya Kemal Beyatlı, Yunus Emre lirik şiirde ön plana çıkan kişilerdir.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisine başvurulmamıştır?

• Tanık Gösterme

• Benzetme

• Örneklendirme

• Karşılaştırma

Multiple Choice

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde büyük harflerin kullanımı ile ilgili bir yazım yanlışı vardır?

• Mimar Sinan'ın Balkanlar'da bile pek çok eseri vardır.

• Size bugün anlattıklarım Türkçe dersinde işinize yarayacak.

• Coğrafi Keşifler, tarihi olayların akışını değiştirmiştir.

• Çocuk, babasının matematik öğretmeni olduğunu söylemişti.

Multiple Choice

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde altı çizili sözün yazımı yanlıştır?

• Her şey istediğimiz biçimde düzenlenmişti.

• O gün birçok arkadaşla görüşmüştüm.

• Bu kitapların pekçoğunu okumuştuk.

• Testteki sorulardan birkaçını çözememişti.

Multiple Choice

I. Kulak verki havasında bahçemizin

II. Gök maviliğinden, dal yeşilliğinden

III. Bir türkü söylenmede kendiliğinden

IV. Nasıl dinlersen öyle, şen veya hazin

Numaralanmış dizelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

• I

• II

• III

• IV

Multiple Choice

Aşağıdaki dizelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

• Açılan güller gibi suda gönüllerimiz

• Bir havuz kenarında yanyana oturmuşuz.

• Su sesine uyarak bir şarkı tutturmuşuz

• Bu su bizim gölgemiz, biziz şeffaf ve temiz

Multiple Choice

Aşağıdaki cümlelerden hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

A)

• Alman konsolosu bakanlığa çağrıldı ve kendisinden açıklama istendi.

• Ege'deki bazı adalara günübirlik geziler düzenleniyordu.

• Türkiye'de Radyo, Televizyon istasyonları devlet eliyle kuruluyordu.

• Ülkemize yeni gelen bu meyvenin anavatanı Amerika'dır.

Multiple Choice

I. Türkçede kullanılan iki farklı "ki" (ek olan ve bağlaç olan) her zaman "ki" biçiminde yazılır.

II. Geçen hafta açıklanan izlence (program) pek ilgi görmedi.

III. Cornaille (Korneyl) Fransız klasisizminin önemli isimlerinden biridir.

IV. Servet-i Fünun'un bu iki önemli şairinin (T. Fikret, C. Şahabettin) şiir anlayışları birbirinden oldukça farklıdır.

Numaralanmış cümlelerden hangi ikisinde ayraç ( ) işareti aynı görevde kullanılmıştır?

• II. ve III.

• I. ve IV.

• III. ve IV.

• I. ve II.

Multiple Choice

Bir romanı ( ) isterse Stendhal'in olsun ( ) üst üste kaç kere okuyabilirsiniz ( ) Anlattıklarını kavradınız mı elbette kapatacaksınız ( )

Parantezle boş bırakılan yerlere, sırasıyla hangi noktalama işaretleri konulmalıdır?

• (,) (,) (?) (.)

• (;) (,) (!) (…)

• (,) (;) (.) (!)

• (,) (,) (!) (.)

Multiple Choice

Aşağıdaki atasözlerinden hangisinde parantezle boş bırakılan yere ötekilerden farklı bir noktalama işareti konulmalıdır?

• Baba oğluna bir bağ bağışlamış ( ) oğul babaya bir salkım üzüm vermemiş.

• Ayağını sıcak tut, başını serin ( ) gönlünü ferah tut, düşünme derin

• Ayağa değmedik taş olmaz ( ) başa gelmedik iş olmaz.

• Bağda izin olsun ( ) üzüm yemeye yüzün olsun.

Multiple Choice

Hayatta güç olan üç şey vardır ( ) bir sırrı saklamak ( ) bir yarayı unutmak ( ) boş zamanı kullanmak ( )

Yukarıda parantezlerle belirtilen yerlere aşağıdakilerden hangisinde verilen noktalama işaretleri getirilmelidir?

• (:) (,) (,) (.)

• (.) (,) (,) (.)

• (:) (;) (,) (…)

• (;) (,) (,) (.)

Multiple Choice

I. Kulak verki havasında bahçemizin

II. Gök maviliğinden, dal yeşilliğinden

III. Bir türkü söylenmede kendiliğinden

IV. Nasıl dinlersen öyle, şen veya hazin

Numaralanmış dizelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

• I

• II

• III

• IV