1980 Sonrası Türk Şiiri

1980 Sonrası Türk Şiiri

1980 Sonrası Türk Şiiri

• İkinci Yeni sonrasında 1980’e kadar şiiri toplumcu bir bakışla kavrayan şairlerin anlayışı, 1980 darbesiyle yerini özellikle 1970’lerin toplumculuğunu ön plana alan şiire karşı duran 1980 kuşağı şairlerine bırakmıştır.1980’e kadar şiiri ideolojik

  anlamda algılayan şairler, 12 Eylül darbesiyle birlikte bir iç hesaplaşmaya gider. Bu hesaplaşmanın sonucunda ideolojik anlamdaki şiir anlayışında bir çözülme başlar. Siyasî söylem, yerini konudan çok dil arayışlarına bırakır. 1980 sonrası kuşakta politik ve toplumsal konular arka planda kalırken bireysel kaygılar ön planda olmuştur.

• 1980 sonrası Türk şiirinde şairlerin genel yaklaşımı “Türk şiirinin bir bütün olduğu, bu şiirin hiçbir ayrım gözetilmeden sahiplenilmesi gerektiği” şeklindedir. Bu dönemde “kent kimliği, şehirleşme” tema olarak öne çıkmıştır.

• 1980 sonrası şiir kuşağının en önemli özelliği tek bir şiir anlayışından değil, çeşitli şiir anlayışlarından söz edilebilmesidir. 1980 sonrası şairleri; şiirde geleneksel birikimin önemini vurgulamışlar ve Halk, Divan, İkinci Yeni ve saf şiir gibi ayrımlara girmeden en yeniden en eskiye kadar Türk şairlerini dikkatle okumayı savunmuşlardır. 

1980 Sonrası Türk Şiiri

• 1980 sonrası Türk şiiri, gelişme ortamını dergilerde bulmuştur ve aynı dergide farklı şiir anlayışında şairler birlikte ürünler verebilmiştir. “Çok seslilik” bu kuşağın belirleyici özelliğidir.

• Bu dönemde, her şey şiirin lehine gelişir. İkinci Yeni şiiri yeniden gündeme gelir, imge bu dönem şiirinin en önemli özelliği olur.

• Bu kuşak için önemli dergiler olarak Üç Çiçek, Poetika, Şiir Atı, Fanatik, Sombahar, Broy, Yönelişler dergileri sayılabilir.

• Tuğrul Tanyol, Haydar Ergülen, Metin Celal, Lale Müldür, Seyhan Erözçelik, Şavkar Altınel, Roni Marguiles, İhsan Deniz, Adnan Özer, Osman Hakan A., Akif Kurtuluş, Hüseyin Atlansoy, Enver Ercan, Turgay Fişekçi, Hüseyin Ferhad, Sina Akyol, Enis Batur, Şükrü Erbaş, Salih Bolat, Birhan Keskin, Ebubekir Eroğlu, Murathan Mungan, Küçük İskender, Metin Cengiz, Sunay Akın, Akgün Akova, Melisa Gürpınar, Ahmet Erhan, Yaşar Miraç

Multiple Choice

(I) 1980 sonrası, Türk şiiri için, politik kaygıların, sanatsal kaygıların önüne geçtiği yıllardır.

(II) Bu yıllarda şiir özellikle dergilerde gelişmiştir.

(III) Dünya görüşleri ve şiir anlayışları farklı olan şairler birlikte dergiler çıkarmışlardır.

(IV) Dergilerinde Ahmet Hamdi Tanpınar, Turgut Uyar, Ahmet Muhip Dıranas, Attila İlhan gibi şairler için özel dosyalar hazırlamışlardır.

(V) Kendilerinden önceki kuşakları eleştirmek yerine onların şiire getirdikleri yeniliklerden faydalanmışlardır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

• I

• II

• III

• IV

• V

Multiple Choice

Aşağıdakilerden hangisinde 1980 sonrası Türk şiiriyle ilgili bir bilgi yanlışı vardır?

• Uzak çağrışımlarla yüklü imgelere yer verilmesi

  yönüyle İkinci Yeni şiirinin imge anlayışı devam

  ettirilmiştir.

• Bireyci, toplumcu, imgeci, modernist, gelenekçi

  denebilecek farklı yönelimler ortaya konmuştur.

• İçerik ve temadan çok farklı biçem ve söyleyiş özellikleri

  üzerinde durulmuştur.

• Biçim ve ölçü bakımından halk ve divan şiirinin

  olanaklarından yararlanılmıştır.

• Soyut tema ve söylemler yerine sıradan insanın

  günlük sorunları ele alınmıştır.

Multiple Choice

Beni eskit, bir terzi çıkar

fazlalıklarımdan, prova yokmuş

meğer! acıyan ve acıtan ten var

oldukça gövde dikiş tutmuyor

Bu dizeler, 1980 sonrası Türk şiirine ilişkin aşağıda verilen özelliklerden hangisine örnek oluşturmaz?

• Şiirde ideolojik yaklaşımın öncelikli olmadığına

• İmgeli söyleyişin yerini açık ve dolaysız söylemin

  aldığına

• Ölçü ve uyak gibi biçimsel öğelerden uzaklaşıldığına

• Bireyin iç dünyasına yönelik temaların ağırlık kazandığına

• Dil ve yazım kurallarının ihmal edildiğine

Cumhuriyet Dönemi Halk Şiiri

• Cumhuriyet Dönemi’nde halk şiiri, ilgi görmüş bir alandır. Bunda bazı sanatçıların Millî Edebiyat zevk ve anlayışını devam ettirmek istemeleri etkili olmuştur. Çünkü bu anlayıştaki sanatçılar (Arif Nihat Asya, Orhan Şaik Gökyay, Necmettin Halil Onan vb.) halkın geleneğinden, dilinden, ortak zevkinden vb. yararlanmışlar; böylelikle bir memleket edebiyatı meydana getirmeye çalışmışlardır.

• Halk kültürünün önemsenmesi, TRT gibi kurumlarda televizyon ve radyolarda sanatçılara yer verilmesi, halk kültürü üzerine akademik çalışmaların yaygın biçimde yapılması gibi etkenler de halk şiirinin 20. yüzyılda gelişmesine katkı sağlamıştır.

• Küçük değişiklikler olsa da Âşık edebiyatının özellikleri bu dönemde de devam etmiştir. Yani sanatçılar; saz eşliğinde çalıp söyleme, sade dil kullanma, halk kültüründen uzaklaşmama, hece ve dörtlük nazım birimini kullanma gibi özellikleri bu dönemde de sürdürmüşlerdir.

Cumhuriyet Dönemi Halk Şiiri

• Daha önceki yüzyıllardan farklı olarak bu dönemde şiirler, nazım şekillerinin (koşma, semai, destan…) adlarıyla anılmamış; her şiir için özel başlık kullanılmıştır.

• Halk şiirinin geleneksel konularının yanında yer yer güncel konulara da değinilmiştir.

• Kimi ozanlar şiirlerini bağlama eşliğinde söylerken saz çalmayan kimi ozanların şiirleri de başka sanatçılarca bestelenmiştir.

• Âşık Veysel Şatıroğlu, Âşık Mahzuni Şerif, Âşık Feymani, Şeref Taşlıova, Murat Çobanoğlu, Yaşar Reyhanî, Neşet Ertaş, Abdurrahim Karakoç gibi sanatçılar âşıklık geleneğini devam ettiren ozanlarımızdır.

https://www.turkudostlari.net

https://www.turkudostlari.net

Multiple Choice

Aşıklık geleneğinin 20. yüzyıldaki son büyük temsilcisi

ve taşıyıcısıdır. Cumhuriyet Dönemi’nde, Ahmet Kutsi

Tecer tarafından keşfedilerek Köy Enstitüsünde halk

edebiyatı dersleri vermesi sağlanmış, radyo aracılığıyla

ünü yayılmıştır. Şiirleri ölümünden sonra “Dostlar Beni

Hatırlasın” adıyla yayınlanmıştır.

Yukarıda sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?

• Âşık Mahzunî Şerif

• Şeref Taşlıova

• Âşık Feymanî

• Âşık Veysel

• Neşet Ertaş

Multiple Choice

Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet Dönemi’nde

halk şiiri geleneğini içerik ve biçim özellikleri bakımından

sürdüren şairlerden biri değildir?

• Yavuz Bülent Bakiler

• Mahzunî Şerif

• Şeref Taşlıova

• Abdurrahim Karakoç

• Murat Çobanoğlu

Multiple Choice

Yaşım yetmiş iki, usandım gel-git

Bini buldu burda yediğim zılgıt

Eğer diyeceksen: bana ne, öl git!

Oğlumun bir oğlu oldu hâkim beğ.

Cumhuriyet Dönemi halk şiirine ait bu dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerin hangisi söylenemez?

• Yalın, anlaşılır bir dilinin olduğu

• Yerel söyleyiş özellikleri taşıdığı

• Bir taşlamadan alındığı

• Duraksız, hece ölçüsüyle yazıldığı

• Geleneksel ahenk ögelerinin kullanıldığı