MİLLİ UYANIŞ TARAMA

MİLLİ UYANIŞ TARAMA

Multiple Choice

. Fransız İhtilali ile dünyada yayılmaya başlayan hürriyet, eşitlik, adalet gibi fikirlerden etkilenen ve Jön Türkler olarak bilinen bu grup, azınlık isyanlarını önlemek için farklı bir fikir ortaya koymuştur. Jön Türklere göre azınlıkların isyan etmesinin temel nedeni, padişahın ülkeyi tek başına yönetmesidir. Jön Türklerin bu düşüncesi doğrultusunda Osmanlı Devleti’nde I. Meşrutiyet ilan edilmiştir. Türk tarihinin ilk anayasası olarak bilinen Kanun-i Esasi hazırlanmıştır. Anayasaya göre yapılan seçimlerin ardından Mebusan Meclisi açılmıştır.

Bu bilgiye göre Jön Türklerin aşağıdaki verilenlerden hangisini amaçladığı söylenebilir?

• Halkın yönetime katılmasını sağlamak

• Bağımsız bir ekonomi oluşturmak

• Padişahın otoritesini güçlendirmek

• Azınlık isyanlarını engellemek

Multiple Choice

Mustafa Kemal yabancı yazarların fikirlerinden de istifade etmiştir. Özellikle Fransız İhtilali’ne zemin hazırlayan Montesquieu ve Jean Jocques Rousseau’nun fikirleri Mustafa Kemal üzerinde etkili olmuştur. Mustafa Kemal “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.” sözünü Rousseau’dan esinlenerek söylemiştir.

Buna göre Fransız yazarların Mustafa Kemal’i aşağıdaki hangi alanda etkilediği söylenebilir?

• Kültürel

• Siyasi

• Askeri

• Hukuki

Multiple Choice

Mustafa Kemal Mondros Ateşkesi’nin imzalanması sonrası Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı’na atanmış ve Mondros Ateşkesi hükümlerinin uygulanması konusundaki endişelerini bir telgraf ile Harbiye Nezareti’ne bildirmiştir. Yıldırım ordularının dağıtılması sonrasında 13 Kasım 1918’de Mustafa Kemal İstanbul’a dönmüştür. Ülkenin genel durumuna baktığında kurtuluş için farklı çareler üretildiğini görmüştür. Bunlar: • İngiliz himayesine girmek • Amerikan mandasını kabul etmek Mustafa Kemal bu iki önerinin dışında üçüncü bir öneriyi getirmiş ve “yabancı bir devletin koruyuculuğunu istemek, insanlık niteliklerinden yoksunluğu, güçsüzlüğü ve beceriksizliği açığa vurmaktan başka bir şey değildir ( …) Oysa Türk’ün onuru ve yetenekleri çok yüksek ve büyüktür. Böyle bir ulus, tutsak yaşamaktansa yok olsun daha iyidir. Öyleyse ya bağımsızlık ya ölüm. İşte gerçek kurtuluşu isteyenlerin parolası bu olacaktır.” demiştir.

Verilen metne göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Kurtuluşu başka bir ülkenin himayesinde arayanların olduğu

• Mustafa Kemal’in önerisinin tam bağımsızlığı vurguladığı

• Mustafa Kemal’in Mondros’tan sonra Yıldırım Orduları komutanı olduğu

• Harbiye Nezareti’nin Mustafa Kemal’in endişelerini dikkate aldığı

Multiple Choice

. İstanbul’un 16 Mart 1920’de işgal edilmesinden 5 gün sonra yola çıkan Yunus Nadi (Abalıoğlu) ile Halide Edip’in (Adıvar) bulunduğu iki kafile, 31 Mart’ta Geyve’de buluşuyor. Akhisar İstasyonu’nda verilen mola sırasında iki aydın, “Ankara’ya gider gitmez bir ajans teşkilatı kurulmasını” görüşüyor. Yunus Nadi ve Halide Edip, ajansın adı konuşulurken, “Türk”, “Ankara” ve “Anadolu” seçenekleri arasından “Anadolu Ajansı”nda birleşiyorlar. Halide Edip ve Yunus Nadi’nin de bulunduğu heyet, 1 Nisan’da Ankara’ya ulaşıyor. Yunus Nadi’nin ifadesiyle, “4 veya 5 Nisan akşamı” Mustafa Kemal Paşa’nın karargâhı Ziraat Mektebi’nde yemekten sonra Anadolu Ajansı’nın kurulmasından söz açılıyor. Bu konuşmanın ardından Anadolu Ajansı’nın kuruluşu, 6 Nisan 1920’de gerçekleştiriliyor. Mustafa Kemal Paşa, Milli Mücadele’nin ateşini tutuşturduğu bütün yurda gönderdiği tarihi genelgeyle Anadolu Ajansı’nın kuruluşunu duyurmakla kalmıyor, girişilen mücadelenin iç ve dış kamuoyuna duyurulmasının önemine de işaret ediyor.

Buna göre Anadolu Ajansı ile ilgili olarak;

I. kurucularının kim olduğu, II. hangi tarihte kurulduğu, III. kuruluş amacı bilgilerinden hangilerine ulaşılabilir?

• I ve II

• I ve III

• II ve III

• I, II ve III

Multiple Choice

Mustafa Kemal 27 Aralık 1919 günü Ankara’ya geldikten sonra, Heyet-i Temsiliye’nin yayın organı olabilecek bir gazete çıkarmaya karar verir. Konya’dan bu iş için baskı makinesi getirilir ve meclis bahçesindeki bir binaya yerleştirilir. Gazete Anadolu ve Rumeli Müdafa-i Hukuk Cemiyeti’nin yayın organıdır. 10 Ocak 1920 günü yayınlanan gazetenin ilk başyazısını Mustafa Kemal yazmıştır. Gazetenin çıkış nedeni “Hâkimiyet-i Milliye’nin mesleği, milletin müdafaa-i hâkimiyeti olacaktır.” şeklinde açıklanır. Bu sayıda, Bursalı bayanların işgali protesto eden ve Fransızların Maraş’ı işgallerini protesto eden telgraflarına yer verilir.

Metinde Hâkimiyet-i Milliye gazetesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

• Mustafa Kemal’in ilk başyazısını kaleme aldığına

• Anadolu ve Rumeli Müdafa-i Hukuk Cemiyeti’nin yayın organı olduğuna

• Mustafa Kemal’in “Benim gazetem” dediği gazete olduğuna

• Milli Mücadele yanlısı olduğuna

Multiple Choice

Mondros Ateşkes Antlaşması’nın bazı maddeleri şunlardır; • Bütün haberleşme ve ulaşım araç-gereçleri İtilaf Devletleri’nin kontrolünde olacak. • Çanakkale ve İstanbul Boğazları İtilaf Devletleri’nin kontrolünde olacak. • Osmanlı Ordusu terhis edilecek. Orduya ait silah, cephane, araç-gereç ve taşıtlar İtilaf Devletleri’nin emrine verilecek. Bu maddelere göre İtilaf Devletleri’nin amaçları arasında hangisi yer almaz?

• Yapacakları işgallere yasal zemin hazırlamak

• Osmanlı Devleti’ni savunmasız bırakmak

• Türk milletinin işgallere karşı örgütlenmesine engel olmak

• Boğazların kontrolünü ele geçirmek

Multiple Choice

I. Milli sınırlar içerisinde vatan bir bütündür, bölünemez.

II. TBMM’nin üzerinde bir güç yoktur.

III. Siyasi, adli ve mali gelişmemize engel olan ayrıcalıklar kabul edilemez.

Kurtuluş Savaşı’nın hazırlık döneminde kabul edilen kararların ilgili olduğu alan eşleştirmesi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

• Vatanın bütünlüğü

  Tam Bağımsızlık

  Milli Egemenlik

• Milli Egemenlik

  Vatanın bütünlüğü

  Tam Bağımsızlık

• Milli Egemenlik

  Tam Bağımsızlık

  Vatanın bütünlüğü

• Vatanın bütünlüğü

  Milli Egemenlik

  Tam Bağımsızlık

Multiple Choice

Mustafa Kemal, 31 Mart Vakası’nda isyanı bastırmak için Balkanlardan gelen Hareket Ordusu’nun kurmay subayı olarak görev almıştı. Bu olay sırasında askerlerin siyasete karışmasının tehlikelerini görmüştü. Askerler arasında yayılan siyasi düşünceler orduda düzen ve disiplinin bozulmasına neden olmuştur. Bu nedenle ordunun siyasetten uzak durması gerektiği ile ilgili düşüncelerini arkadaşlarıyla paylaşmıştır. Nitekim I. Balkan Savaşı sırasında Mustafa Kemal’in öngörüleri gerçekleşmiş ve ordumuz büyük bir yenilgi yaşamıştır.

Verilen paragraftan yola çıkarak Mustafa Kemal’in kişilik özelliklerinden hangisine ulaşılabilir?

• Vatanseverlik

• Askeri deha olması

• Çok yönlülük

• İleri görüşlülük

Multiple Choice

Osmanlı Devleti I. Dünya Savaşına girerken yönetimde olan İttihat ve Terakki Partisi yöneticilerinin bazı düşünceleri vardı. Almanya’nın savaşı kazanacağını, uzun süredir desteksiz ve yalnız başına kalmış olan Osmanlı Devleti’nin güçlü bir devletle yan yana gelerek siyasi yalnızlığından kurtulabileceğini, Balkan Savaşları’nda kaybettiği toprakları geri alabileceğini düşünüyor ve böylece ekonomik olarak büyük kayba neden olan Kapitülasyonların yükünden kurtulmayı hedefliyorlardı.

Yukarıda Osmanlı Devleti’nin I.Dünya Savaşı’na girmek istemesinin nedenlerine yer verilmiştir. Verilen bilgilerde Osmanlının hangi hedefinden bahsedilmemiştir?

• İtilaf Devletleri’nin savaşı kazanacağı düşüncesi

• Siyasi yalnızlıktan kurtulmak istemesi

• Kaybettiği toprakları geri alabilme düşüncesi

• Ekonomik bağımsızlığını tekrar elde etme düşüncesi

Multiple Choice

İngilizler’in isteği ile on binlerce Avustralyalı ve Yeni Zelandalı genç, ta 15 bin km uzaklıktaki Türk topraklarına doğru yola çıktılar. Üç aya yakın süren bir deniz yolculuğundan sonra Gelibolu Yarımadası’na ulaştılar… Anzak askerleri yaptıkları taarruz karşısında, Türk askerinin hiç tahmin etmedikleri güçlü direnişiyle karşılaştılar. Avustralya 26 bin, Yeni Zelanda da 7500 askerini bu savaşta kaybetti. 24 Nisan’ın 25’e bağlayan gün şafak vakti Anzaklar beyaz bayrağı çekerek barış istedi…

Yalnızca bu metne bakılarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• Çanakkale Cephesinin savunma cephesi olduğu.

• Türk askerinin kahramanca savaştığı.

• Bu cephede gösterilen direncin I. Dünya Savaşı’nı uzattığı.

• İngiliz sömürgelerinden gelen askerlerin bu cephede başarısız olduğu.

Multiple Choice

Mustafa Kemal’in idadi yıllarını geçirdiği Manastır, Osmanlı Devleti’nin Makedonya’daki stratejik öneme sahip askeri merkezlerinden biriydi. Mustafa Kemal, “Minnet borcum vardır, bana yeni bir ufuk açtı” dediği Tarih Öğretmeni Yüzbaşı Mehmet Tevfik Bey’i Manastır Askeri İdadisinde okurken tanıdı. Vatan Şairi Namık Kemal’in, Türkçülük akımının öncülerinden Mehmet Emin Yurdakul’un şiirlerini ve Aydınlanma Çağı düşünürlerinin eserlerini Manastır’daki öğrencilik yıllarında okudu. Mustafa Kemal’in, Manastır Askeri İdadisi’nde ki yıllarının anlatıldığı metne göre hangi çıkarımı yapmamız doğru olmaz?

• Manastır Balkanlarda önemli bir askeri merkezdir.

• Mustafa Kemal lise yıllarında askeri başarıları ile ön plana çıkmıştır.

• Mustafa Kemal Batılı fikirlerden idadi yıllarında etkilenmiştir.

• Mustafa Kemal’in milliyetçi düşüncede olmasında Manastır’ın önemli bir yeri vardır.

Multiple Choice

Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra yurdun işgal edilmesine sessiz kalmayan Türk halkı işgalci güçlere tepki göstermiş ve kendi aralarında teşkilatlanarak milli cemiyetler oluşturmuştur. Bunun yanında işgalci güçlerle ortak hareket eden, milli mücadeleye karşı çıkan kurtuluşu farklı yollarda gören zararlı cemiyetlerde kurulmuştur. Cemiyetlerin bazı özellikleri şunlardır:

I. Güçlü bir devletin himayesine girmeyi kurtuluş olarak görmüşlerdir.

II. Basın ve yayın yoluyla millî bilinci uyandırmaya çalışmışlardır.

III. İşgalci güçlerle iş birliği yapmışlardır.

IV. İşgal güçlerine karşı silahlı direnişte bulunmuşlardır.

verilen özelliklerden hangileri “millî cemiyetler” in özelliklerindedendir?

• II ve IV

• I,II

• I ve III

• I,II ve III

Multiple Choice

İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit eden bir durum olursa herhangi bir stratejik noktayı işgal edebilecektir. (7. Madde) Mondros Ateşkes Antlaşmasının 7. Maddesinden hareketle yapılan yorumlardan hangisisin doğru olduğu söylenebilir?

• İleride kurulması amaçlanan Ermeni devletine zemin hazırlamayı amaçlamıştır.

• İşgallere karşı Türk milletinin birleşerek direnişe geçmesini engellemeyi amaçlamıştır.

• Osmanlı topraklarının işgaline hukuki zemin hazırlamayı amaçlamıştır.

• Osmanlı Devleti’ni savunmasız hâle getirmeyi ve işgalleri kolaylaştırmayı amaçlamıştır.

Multiple Choice

Mustafa Kemal, Osmanlının batıya açılan kenti olan Selanik’te doğmuş ve büyümüştür. Selanik batıdaki fikir akımlarının, gazete ve dergiler yoluyla ilk geldiği şehirlerden biridir. Mustafa Kemal eğitim hayatı boyunca yabancı dil öğrenimine önem vermiş, dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip etmiştir. Subay olarak Osmanlının farklı bölgelerinde görev yapmış ve düşünce dünyasını geliştirmiştir. Askeri ateşe olarak atandığı Sofya’da Batı medeniyetini tanıma imkânı bulmuştur. Bu görevleri esnasında devletin ve halkın içine düştüğü durumu görmüş çözüm için düşünceler geliştirmiştir.

Bu parçaya göre Mustafa Kemal ile ilgili olarak;

I. Fikir hayatını yaşadığı yer ve olaylar etkilemiştir.

II. Dünyadaki, gelişmeleri yakından takip etmiştir.

III. Görev yaptığı yerlerde sadece diplomatik faaliyetlerde bulunmuştur.

Özelliklerinden hangisi ya da hangilerine ulaşılabilir?

• Yalnız I

• I ve II

• Yalnız II

• I, II ve III

Multiple Choice

Türk milleti, yurdunun İtilaf güçlerince işgalini asla kabul etmemiş bu konuda ilk günden tepki göstermiştir ancak Yunanlıların İzmir ve çevresini işgal edip halka kötü muamele yapması Millî Mücadele sürecinde bir dönüm noktası olmuştur. Gerçekleşen işgalleri İstanbul Hükümeti’nin geçici bir durum olarak görmesine rağmen Türk halkı işgallerin ciddiyetini çoktan anlamış bölgelerini ve vatanlarını savunmak için işe koyulmuşlardır. İşgallerin geçici değil kalıcı olacağının halk tarafından anlaşılması üzerine Müdafaa-i Hukuk Cemiyetlerinin çalışmaları sonucunda direniş birlikleri oluşturuldu. Kuvâ-yı Millîye denilen bu birliklerde görev yapan askerler gönüllü kişilerdi. Bu birlikleri terhis edilmiş Osmanlı subayları komuta ediyordu. Bu birliklerde kadın, erkek her yaştan vatan sevdalısı bulunuyordu. Kuva-yı Milliye’nin ihtiyaçları halk tarafından karşılanıyordu.

Verilen metne göre aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğru olmaz?

• Kurulan Kuva-yı Miliye birliklerinin ihtiyaçlarını devlet karşılamıştır.

• İzmir’in işgali Kuva-yı Milliye için bir dönüm noktası olmuştur.

• Eski askerler ve vatan sevdalısı halk işgale karşı durmuştur.

• Yapılan işgalleri Osmanlı Hükümeti geçici olarak görmüştür.

Multiple Choice

TBMM 'nin otoritesini sağlamak amacı ile HIYANET-İ VATANİYE kanununu çıkarması hangi yetkiyi kullandığını gösterir?

• Yasama

• Yürütme

• Yargı

Multiple Choice

TBMM'nin kendisine çıkan ayaklanmaları bastırmak içini İSTİKLAL MAHKEMELERİNİ kurması hangi yetkiyi kullandığını gösteriri?

• YASAMA

• YÜRÜTME

• YARGI

Multiple Choice

Temsil Heyeti'nin Ali Fuat Paşa 'yı Batı Cephesi Komutanlığına ataması temsil heyetinin hangi yetkiyi kullandığını gösteririr?

• YASAMA

• YÜRÜTME

• YARGI

Multiple Choice

TBMM'ye karşı düşünce ve uygulamalarıyla veya yazdıkları yazılarla muhalefet ve bozgunculuk edenler vatan haini sayılır.

Hıyanet-i Vataniye Kanununun bu maddesindeki amaç nedir?

• Yargılamayı hızlandırmak

• Haksız suçlamaları önlemek

• İsyanları önleyip meclisin otoritesinin artırmak

Multiple Choice

Olağanüstü ve aceleyi gerektiren hallerde zanlının yaklandığı yerdeki ceza mahkemesi yargılama yapabilecektir.

Hıyanet-i Vataniye Kanununun bu maddesindeki amaç nedir?

• Yargıyı hızlandırmak

• Haksız suçlamaları önlemek

• Meclisin otoritesini artırmak

Multiple Choice

İsyanlara katılmayanlar hakkında bilerek suçlamalarda bulununlar iddia ettikleri suçla cezalandırılır.

Hiyanet-i Vataniye Kanununun bu maddesinin amacı nedir?

• Yargılamayı hızlandırmak

• Haksız suçlamaları önlemek

• Meclisin otoritesini artırmak.