Ενότητα 16 – Παραθετικά επιθέτων (Γραμματική - Ασκήσεις)

Ενότητα 16

Παραθετικά επιθέτων

- Η Ελένη είναι ωραία.

- Εγώ όμως είμαι ωραιότερη.

- Μπα! Η πιο ωραία από όλες είμαι εγώ.

- Μη μαλώνετε! Όλες είστε πολύ ωραία κορίτσια.

Επίθετα θετικού βαθμού λέγονται τα επίθετα που φανερώνουν ότι ένα ουσιαστικό έχει ένα γνώρισμα.

Ο συγκριτικός και υπερθετικός βαθμός του επιθέτου σχηματίζονται μονολεκτικά (με μία λέξη) ή περιφραστικά (με περισσότερες από μία λέξεις), σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα.

Ο συγκριτικός και ο υπερθετικός βαθμός λέγονται και παραθετικά του επιθέτου.

Ας μάθουμε περισσότερα!

Επίθετα συγκριτικού βαθμού λέγονται τα επίθετα που φανερώνουν ότι ένα ουσιαστικό έχει ένα γνώρισμα σε μεγαλύτερο βαθμό από ένα άλλο.

Ο συγκριτικός βαθμός σχηματίζεται με δύο τρόπους:

• Α. Μονολεκτικά (μία λέξη)

  θετικός βαθμός ουδετέρου + -τερος (ομορφότερος, μακρύτερος, ευγενέστερος)

• Β. Περιφραστικά (με περισσότερες από μία λέξεις)

  πιο + θετικός βαθμός (πιο όμορφος, πιο μακρύς, πιο ευγενής)

Ο σχετικός υπερθετικός βαθμός ενός επιθέτου δηλώνει ότι το ουσιαστικό που συνοδεύει έχει ένα γνώρισμα σε μεγαλύτερο βαθμό από όλα τα άλλα όμοιά του.

Κοιτάξτε, τώρα, πώς σχηματίζουμε τον σχετικό υπερθετικό:

Συγκριτικός   Σχετικός υπερθετικός

ομορφότερος → ο ομορφότερος

πιο όμορφος→ ο πιο όμορφος

μακρύτερος → ο μακρύτερος

πιο μακρύς → ο πιο μακρύς

ευγενέστερος → ο ευγενέστερος

πιο ευγενής → ο πιο ευγενής

Ο σχετικός υπερθετικός σχηματίζεται ως εξής:

άρθρο + συγκριτικός βαθμός

ο ομορφότερος, ο μακρύτερος, ο ευγενέστερος

ο πιο όμορφος, ο πιο μακρύς, ο πιο ευγενής

Ο απόλυτος υπερθετικός βαθμός δηλώνει ότι το ουσιαστικό έχει ένα γνώρισμα σε πολύ μεγάλο βαθμό, χωρίς να γίνεται σύγκριση με άλλα.

Ο απόλυτος υπερθετικός σχηματίζεται με δύο τρόπους:

• Α. Μονολεκτικά (μία λέξη)

  θετικός βαθμός ουδετέρου + -τατος 

  ομορφότατος, μακρύτατος, ευγενέστατος

• Β. Περιφραστικά (με περισσότερες από μία λέξεις)

  πολύ + θετικός βαθμός

  πολύ όμορφος, πολύ μακρύς, πολύ ευγενής

Τα παραθετικά των επιθέτων σε -ύς, -ιά, -ύ σχηματίζονται με την κατάληξη -ύτερος, -ύτατος,

π.χ. βαθύς, βαθύτερος, βαθύτατος

Λίγες πληροφορίες ακόμα!

Μερικά παραθετικά δεν έχουν θετικό βαθμό!

κατώτερος - κατώτατος

ανώτερος - ανώτατος

Μερικά άλλα δεν έχουν ούτε θετικό ούτε υπερθετικό:

προτιμότερος, προγενέστερος, μεταγενέστερος

Ανώμαλα παραθετικά

Κάποια επίθετα σχηματίζουν τα μονολεκτικά παραθετικά τους με διαφορετικό τρόπο.

Δείτε τον παρακάτω πίνακα:

Μερικά παραθετικά επιθέτων είναι ελλειπτικά, δηλαδή δεν έχουν θετικό βαθμό ή δεν έχουν και έναν ακόμη από τους δύο άλλους βαθμούς.

Υπάρχουν και μερικά επίθετα (που φανερώνουν ύλη, καταγωγή, τόπο/χρόνο ή κατάσταση που δεν αλλάζει) τα οποία δε σχηματίζουν παραθετικά καθόλου.

Πιο απλά, δεν έχουν συγκριτικό και υπερθετικό βαθμό τα επίθετα που σημαίνουν:

• ύλη: ασημένιος, ξύλινος, χάρτινος, κτλ.

• καταγωγή ή συγγένεια: αδερφικός, καλαματιανός, κτλ.

• τόπο ή χρόνο: γήινος, χτεσινός, κτλ.

• κατάσταση που δεν αλλάζει: ολόκληρος, ζωντανός, άδειος, κτλ.

Δείτε την παρακάτω εικόνα:

Τέλος, υπάρχει και μια ομάδα επιθέτων που σχηματίζουν τα μονολεκτικά παραθετικά τους από διαφορετικό θέμα ή με τρόπο διαφορετικό από τα άλλα. Τα παραθετικά αυτά λέγονται ανώμαλα.

Ώρα για εξάσκηση!

Fill in the Blanks

Fill in the Blanks

Fill in the Blanks

Fill in the Blanks

Multiple Choice

Ο συγκριτικός βαθμός του επιθέτου καθαρός είναι ... .

• ο καθαρότερος

• καθαρότατος

• πολύ καθαρός

• καθαρότερος

Multiple Select

Το γάλα είναι ... από τον καφέ.

Βρείτε τα σωστά (συγκριτικός βαθμός):

• πιο υγιεινό

• υγιεινότατο

• υγιεινότερο

• το πιο υγιεινό

• πιο υγιεινότερο

Multiple Choice

Η Κρήτη είναι ... νησί της Ελλάδας.

Βρείτε το σωστό (σχετικός υπερθετικός βαθμός):

• μεγάλο

• μεγαλύτερο

• το μεγαλύτερο

• μέγιστο

Multiple Select

Η Μυρσίνη είναι ... μαθήτρια του σχολείου.

Βρείτε τα σωστά (σχετικός υπερθετικός βαθμός):

• πιο ψηλή

• πολύ ψηλή

• η ψηλότερη

• η πιο ψηλή

• ψηλότερη

Multiple Choice

Ο Αργύρης είναι ... μαθητής.

Βρείτε το σωστό (απόλυτος υπερθετικός βαθμός):

• καλός

• άριστος

• ο καλύτερος

• καλύτερος

Multiple Choice

Ο Αύγουστος είναι ο μήνας που επισκέπτονται τα ελληνικά νησιά ... τουρίστες.

Βρείτε το σωστό (σχετικός υπερθετικός βαθμός):

• πολλοί

• περισσότεροι

• πιότεροι

• οι περισσότεροι

Multiple Choice

Όλα τα επίθετα έχουν θετικό, συγκριτικό και υπερθετικό βαθμό.

• Σωστό

• Λάθος

Multiple Choice

Ο συγκριτικός βαθμός του επιθέτου φαρδύς γράφεται: φαρδίτερος.

• Σωστό

• Λάθος

Multiple Choice

Ο συγκριτικός βαθμός του επιθέτου καλός είναι: καλύτερος.

• Σωστό

• Λάθος

Multiple Choice

Ο απόλυτος υπερθετικός βαθμός του επιθέτου μικρός είναι: ελάχιστος.

• Σωστό

• Λάθος

Multiple Choice

Ο συγκριτικός βαθμός του επιθέτου πολύς είναι: περισσότερος (πιότερος).

• Σωστό

• Λάθος

Multiple Choice

Ο μονολεκτικός και ο περιφραστικός συγκριτικός βαθμός του επίθετου χάρτινος είναι: χαρτινότερος - πιο χάρτινος.

• Σωστό

• Λάθος

Μπράβο!

Τα καταφέρατε!