Ενότητα 16 – Παραθετικά επιθέτων (Γραμματική - Ασκήσεις)

Ενότητα 16

Παραθετικά επιθέτων

- Η Ελένη είναι ωραία.

- Εγώ όμως είμαι ωραιότερη.

- Μπα! Η πιο ωραία από όλες είμαι εγώ.

- Μη μαλώνετε! Όλες είστε πολύ ωραία κορίτσια.

Επίθετα θετικού βαθμού λέγονται τα επίθετα που φανερώνουν ότι ένα ουσιαστικό έχει ένα γνώρισμα.

Ο συγκριτικός και υπερθετικός βαθμός του επιθέτου σχηματίζονται μονολεκτικά (με μία λέξη) ή περιφραστικά (με περισσότερες από μία λέξεις), σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα.

Ο συγκριτικός και ο υπερθετικός βαθμός λέγονται και παραθετικά του επιθέτου.

Ας μάθουμε περισσότερα!

Επίθετα συγκριτικού βαθμού λέγονται τα επίθετα που φανερώνουν ότι ένα ουσιαστικό έχει ένα γνώρισμα σε μεγαλύτερο βαθμό από ένα άλλο.

Ο συγκριτικός βαθμός σχηματίζεται με δύο τρόπους:

• Α. Μονολεκτικά (μία λέξη)

  θετικός βαθμός ουδετέρου + -τερος (ομορφότερος, μακρύτερος, ευγενέστερος)

• Β. Περιφραστικά (με περισσότερες από μία λέξεις)

  πιο + θετικός βαθμός (πιο όμορφος, πιο μακρύς, πιο ευγενής)

Ο σχετικός υπερθετικός βαθμός ενός επιθέτου δηλώνει ότι το ουσιαστικό που συνοδεύει έχει ένα γνώρισμα σε μεγαλύτερο βαθμό από όλα τα άλλα όμοιά του.

Κοιτάξτε, τώρα, πώς σχηματίζουμε τον σχετικό υπερθετικό:

Συγκριτικός   Σχετικός υπερθετικός

ομορφότερος → ο ομορφότερος

πιο όμορφος→ ο πιο όμορφος

μακρύτερος → ο μακρύτερος

πιο μακρύς → ο πιο μακρύς

ευγενέστερος → ο ευγενέστερος

πιο ευγενής → ο πιο ευγενής

Ο σχετικός υπερθετικός σχηματίζεται ως εξής:

άρθρο + συγκριτικός βαθμός

ο ομορφότερος, ο μακρύτερος, ο ευγενέστερος

ο πιο όμορφος, ο πιο μακρύς, ο πιο ευγενής

Ο απόλυτος υπερθετικός βαθμός δηλώνει ότι το ουσιαστικό έχει ένα γνώρισμα σε πολύ μεγάλο βαθμό, χωρίς να γίνεται σύγκριση με άλλα.

Ο απόλυτος υπερθετικός σχηματίζεται με δύο τρόπους:

• Α. Μονολεκτικά (μία λέξη)

  θετικός βαθμός ουδετέρου + -τατος 

  ομορφότατος, μακρύτατος, ευγενέστατος

• Β. Περιφραστικά (με περισσότερες από μία λέξεις)

  πολύ + θετικός βαθμός

  πολύ όμορφος, πολύ μακρύς, πολύ ευγενής

Τα παραθετικά των επιθέτων σε -ύς, -ιά, -ύ σχηματίζονται με την κατάληξη -ύτερος, -ύτατος,

π.χ. βαθύς, βαθύτερος, βαθύτατος

Λίγες πληροφορίες ακόμα!

Μερικά παραθετικά δεν έχουν θετικό βαθμό!

κατώτερος - κατώτατος

ανώτερος - ανώτατος

Μερικά άλλα δεν έχουν ούτε θετικό ούτε υπερθετικό:

προτιμότερος, προγενέστερος, μεταγενέστερος

Ανώμαλα παραθετικά

Κάποια επίθετα σχηματίζουν τα μονολεκτικά παραθετικά τους με διαφορετικό τρόπο.

Δείτε τον παρακάτω πίνακα:

Μερικά παραθετικά επιθέτων είναι ελλειπτικά, δηλαδή δεν έχουν θετικό βαθμό ή δεν έχουν και έναν ακόμη από τους δύο άλλους βαθμούς.

Υπάρχουν και μερικά επίθετα (που φανερώνουν ύλη, καταγωγή, τόπο/χρόνο ή κατάσταση που δεν αλλάζει) τα οποία δε σχηματίζουν παραθετικά καθόλου.

Πιο απλά, δεν έχουν συγκριτικό και υπερθετικό βαθμό τα επίθετα που σημαίνουν:

• ύλη: ασημένιος, ξύλινος, χάρτινος, κτλ.

• καταγωγή ή συγγένεια: αδερφικός, καλαματιανός, κτλ.

• τόπο ή χρόνο: γήινος, χτεσινός, κτλ.

• κατάσταση που δεν αλλάζει: ολόκληρος, ζωντανός, άδειος, κτλ.

Δείτε την παρακάτω εικόνα:

Τέλος, υπάρχει και μια ομάδα επιθέτων που σχηματίζουν τα μονολεκτικά παραθετικά τους από διαφορετικό θέμα ή με τρόπο διαφορετικό από τα άλλα. Τα παραθετικά αυτά λέγονται ανώμαλα.

Ώρα για εξάσκηση!

Fill in the Blanks

γρήγορος

Σχηματίστε μονολεκτικά τον συγκριτικό βαθμό:

Fill in the Blanks

ωραίος

Σχηματίστε μονολεκτικά τον υπερθετικό βαθμό:

Fill in the Blanks

μακρύς

Σχηματίστε μονολεκτικά τον συγκριτικό βαθμό:

Fill in the Blanks

βαρύς

Σχηματίστε μονολεκτικά τον υπερθετικό βαθμό:

Multiple Choice

Ο συγκριτικός βαθμός του επιθέτου καθαρός είναι ... .

• ο καθαρότερος

• καθαρότατος

• πολύ καθαρός

• καθαρότερος

Multiple Select

Το γάλα είναι ... από τον καφέ.

Βρείτε τα σωστά (συγκριτικός βαθμός):

• πιο υγιεινό

• υγιεινότατο

• υγιεινότερο

• το πιο υγιεινό

• πιο υγιεινότερο

Multiple Choice

Η Κρήτη είναι ... νησί της Ελλάδας.

Βρείτε το σωστό (σχετικός υπερθετικός βαθμός):

• μεγάλο

• μεγαλύτερο

• το μεγαλύτερο

• μέγιστο

Multiple Select

Η Μυρσίνη είναι ... μαθήτρια του σχολείου.

Βρείτε τα σωστά (σχετικός υπερθετικός βαθμός):

• πιο ψηλή

• πολύ ψηλή

• η ψηλότερη

• η πιο ψηλή

• ψηλότερη

Multiple Choice

Ο Αργύρης είναι ... μαθητής.

Βρείτε το σωστό (απόλυτος υπερθετικός βαθμός):

• καλός

• άριστος

• ο καλύτερος

• καλύτερος

Multiple Choice

Ο Αύγουστος είναι ο μήνας που επισκέπτονται τα ελληνικά νησιά ... τουρίστες.

Βρείτε το σωστό (σχετικός υπερθετικός βαθμός):

• πολλοί

• περισσότεροι

• πιότεροι

• οι περισσότεροι

Multiple Choice

Όλα τα επίθετα έχουν θετικό, συγκριτικό και υπερθετικό βαθμό.

• Σωστό

• Λάθος

Multiple Choice

Ο συγκριτικός βαθμός του επιθέτου φαρδύς γράφεται: φαρδίτερος.

• Σωστό

• Λάθος

Multiple Choice

Ο συγκριτικός βαθμός του επιθέτου καλός είναι: καλύτερος.

• Σωστό

• Λάθος

Multiple Choice

Ο απόλυτος υπερθετικός βαθμός του επιθέτου μικρός είναι: ελάχιστος.

• Σωστό

• Λάθος

Multiple Choice

Ο συγκριτικός βαθμός του επιθέτου πολύς είναι: περισσότερος (πιότερος).

• Σωστό

• Λάθος

Multiple Choice

Ο μονολεκτικός και ο περιφραστικός συγκριτικός βαθμός του επίθετου χάρτινος είναι: χαρτινότερος - πιο χάρτινος.

• Σωστό

• Λάθος

Μπράβο!

Τα καταφέρατε!