Μάθημα Β4.2

Β 4.2 Το εσωτερικό της γης

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΣΕΙΣΜΩΝ

Taiwan 21 Σεπτεμβρίου 1999 (Μ=7.6).

Niigata Ιαπωνίας, 16 Ιουνίου 1964 με
μέγεθος Μ=7.5 (Steinbrugge
Collection, E.E.R.C., University of
California, Berkeley).

Βλάβες σε οικοδομή στην Αθήνα από το σεισμό της
7ης Σεπτεμβρίου 1999 (ΟΑΣΠ).

μέσα στη γη κρύβονται τεράστιες, άγνωστες δυνάμεις …

και μας προκαλούν να τις μελετήσουμε …

όμως …

Σεισμοί και εκρήξεις ηφαιστείων μας κάνουν να

σκεφτούμε ότι …

ΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΌ ΤΗΣ ΓΗΣ

• Η ακτίνα της γης είναι περίπου _ _ _ _ _ Km

• Το βαθύτερο ορυχείο είναι _ km

• Η βαθύτερη ανθρώπινη γεώτρηση έφτασε σε βάθος _ _ Km

(χερσόνησος Κόλα Ρωσίας)

• Γι αυτό οι επιστήμονες αναγκάζονται να μελετήσουν το

εσωτερικό της γης με άλλες μεθόδους (π.χ. με τη μελέτη των
σεισμικών κυμάτων)

6.700

12

4

Multiple Choice

Σήμερα οι επιστήμονες μπορούν να περιγράψουν με βεβαιότητα το εσωτερικό της γης.

• Σωστό

• Λάθος

Multiple Choice

Η ακτίνα της Γης είναι περίπου ...

• 6.700 χλμ

• 6.700 μ

• 75 χλμ

• 120 χλμ

Multiple Choice

Οι επιστήμονες σχημάτισαν μοντέλο του εσωτερικού της γης …

• μελετώντας τα σεισμικά κύματα

• μελετώντας τα ηφαιστειακά κύματα

• μελετώντας τα ηφαίστεια

• κάνοντας βαθιές γεωτρήσεις

Ο ΣΕΙΣΜΟΓΡΆΦΟΣ

ΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΌ ΤΗΣ ΓΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΊΤΑΙ ΑΠΌ

ΔΙΑΔΟΧΙΚΆ ΣΤΡΏΜΑΤΑ

• Οι μελέτες δείχνουν ότι η γήινη σφαίρα θυμίζει εσωτερικά …

κρεμμύδι !!!

• Εξωτερικά υπάρχει ο ……………………

• παραμέσα ο ……………

• και στο κέντρο της ο ……………

ΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΌ ΤΗΣ ΓΗΣ

Ακτίνα γης: 6.700 km

Φλοιός: 5 - 75 km

Μανδύας: 2.900 km

Πυρήνας: 3.400 km

Ο ΦΛΟΙΌΣ

Ηπειρωτικός φλοιός:
•Είναι ένα λεπτό και σκληρό
στρώμα
•«Επιπλέει» πάνω στον
μανδύα.
•Η «επιδερμίδα της Γης»,
γιατί το μεγαλύτερο πάχος
του δεν ξεπερνά τα 70 χλμ.

Ωκεάνιος φλοιός :
• είναι πιο λεπτός και πιο
νέος από τον ηπειρωτικό.
•Το μέγιστο πάχος του δεν
υπερβαίνει τα 10 χλμ.

Multiple Choice

Το μέγιστο πάχος του φλοιού της γης δεν ξεπερνά τα 70χλμ.

• Σωστό
• Λάθος

Multiple Choice

Το πάχος του ηπειρωτικού φλοιού είναι το πολύ …

• 10 χλμ

• 70 χλμ

• 12 χλμ

• 6.700 μ

Multiple Choice

Το πάχος του ωκεάνιου φλοιού είναι το πολύ …

• 120 χλμ

• 70 χλμ

• 10 χλμ

• 6.700 μ

Multiple Choice

Ο ωκεάνιος φλοιός καλύπτει μεγαλύτερη επιφάνεια της γης από τον ηπειρωτικό

• Σωστό

• Λάθος

Multiple Choice

Κάτω από τους ωκεανούς συναντάμε ηπειρωτικό φλοιό.

• Σωστό

• Λάθος

Multiple Choice

Κάτω από τις ηπείρους συναντάμε ηπειρωτικό φλοιό.

• Σωστό
• Λάθος

Multiple Choice

Ο ωκεάνιος φλοιός είναι πιο λεπτός από τον ηπειρωτικό

• Σωστό

• Λάθος

Multiple Choice

Ο φλοιός της γης "επιπλέει" πάνω στον πυρήνα

• Σωστό

• Λάθος

Multiple Choice

Ο φλοιός της γης "επιπλέει" πάνω στον μανδύα

• Σωστό

• Λάθος

Ο ΜΑΝΔΥΑΣ

• Αντιπροσωπεύει το

μεγαλύτερο μέρος του
όγκου της Γης (83%).

• Αποτελείται από πολύ

θερμά πυκνόρρευστα
υλικά.

• Το ανώτερο τμήμα του

μανδύα και ο φλοιός
αποτελούν τη
λιθόσφαιρα.

ΛΙΘΟΣΦΑΙΡΑ

• Τι είναι η λιθόσφαιρα;

• Λιθόσφαιρα = Φλοιός + Αν. Μανδύας

• Είναι ενιαία και σταθερή;

​

​

Multiple Choice

Ο μανδύας αποτελείται από πολύ θερμά πυκνόρρευστα υλικά.

• Σωστό

• Λάθος

Multiple Choice

Ο μανδύας είναι πιο θερμός από τον πυρήνα.

• Σωστό

• Λάθος

Multiple Choice

Το εξωτερικό στρώμα της δομής της γης ονομάζεται μανδύας

• Σωστό

• Λάθος

Multiple Choice

Ο φλοιός της γης και το ανώτερο τμήμα του μανδύα αποτελούν τη λιθόσφαιρα

• Σωστό

• Λάθος

Multiple Choice

Από ποια τμήματα της γης αποτελείται η λιθόσφαιρα;

• Από τον φλοιό και τον ανώτερο μανδύα

• Από το μανδύα και τον ανώτερο φλοιό

• Από τον φλοιό και τον κατώτερο μανδύα

• Από τον εξωτερικό πυρήνα και τον μανδύα

Ο ΠΥΡΗΝΑΣ

● Ακόμη πιο θερμός από τον

μανδύα.

● Ένας εξωτερικός «υγρός»

πυρήνας και ένας
εσωτερικός «στερεός»
πυρήνας.

● Είναι μια σφαίρα από

σίδηρο και νικέλιο.

● Οι θερμοκρασίες

στον πυρήνα της Γης
φτάνουν τους 3.700°C,
οι επιστήμονες πιστεύουν
ότι οι υψηλές πιέσεις που
επικρατούν σ’ αυτόν
εμποδίζουν την τήξη του.

Multiple Choice

Ο εξωτερικός πυρήνας είναι στερεός και ο εσωτερικός υγρός.

• Σωστό

• Λάθος

Multiple Choice

Τα διαδοχικά τμήματα του εσωτερικού της γης, από ΕΞΩ προς τα ΜΕΣΑ είναι:

• Πυρήνας - Φλοιός - Μανδύας

• Φλοιός - Μανδύας - Πυρήνας

• Πυρήνας - Μανδύας - Φλοιός

• Μανδύας - Πυρήνας - Φλοιός

Multiple Choice

Οι θερμοκρασίες στον πυρήνα της γης φτάνουν τους …

• 700 °C

• 100 °C

• 3.700 °C

• 10.000 °C

ΟΙ ΛΙΘΟΣΦΑΙΡΙΚΕΣ ΠΛΑΚΕΣ

● H λιθόσφαιρα δεν είναι ενιαία, αλλά αποτελείται από μεγάλες και μικρότερες πλάκες, οι οποίες γλιστρούν πάνω στο παχύρρευστο υλικό του μανδύα.

● Οι πλάκες αυτές λέγονται λιθοσφαιρικές και αποτέλεσμα των κινήσεών τους είναι η σημερινή μορφή της επιφάνειας της Γης.

● Οι λιθοσφαιρικές πλάκες: απομακρύνονται, πλησιάζουν, συγκρούονται ή κινούνται παράλληλα.

Multiple Choice

H λιθόσφαιρα είναι ενιαία και γλιστράει πάνω στο παχύρρευστο υλικό του μανδύα.

• Σωστό

• Λάθος

Multiple Select

Οι λιθοσφαιρικές πλάκες

• πλησιάζουν

• απομακρύνονται

• συγκλίνουν

• κινούνται παράλληλα

Οι λιθοσφαιρικές πλάκες

Πόσες είναι οι σημαντικότερες λιθοσφαιρικές πλάκες στις οποίες χωρίζεται ο φλοιός της Γης;

Multiple Choice

Πόσες είναι οι σημαντικότερες λιθοσφαιρικές πλάκες στις οποίες χωρίζεται ο φλοιός της Γης;

• 4

• 8

• 2

• 5

ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΛΙΘΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ

Γιατί κινούνται οι λιθοσφαιρικές πλάκες;

Η θερμότητα που παράγει ο πυρήνας της Γης είναι υπεύθυνη για τη δημιουργία των ρευμάτων μεταφοράς
στον μανδύα. Τα ρεύματα μεταφοράς προκύπτουν από τη διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ του πάνω και του κάτω μέρους του μανδύα.

Multiple Choice

Γιατί κινούνται οι λιθοσφαιρικές πλάκες;

• Λόγω του σεισμού

• Λόγω του αέρα

• Λόγω των ρευμάτων μεταφοράς

• Για κανέναν λόγο

ΣΥΓΚΛΙΣΗ ΛΙΘΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ

1. Σύγκλιση Ηπειρωτικού με Ωκεάνιο φλοιό
Η πλάκα με τον ωκεάνιο φλοιό (πιο βαρύς) βυθίζεται και προχωράει κάτω από την
άλλη για αρκετά χιλιόμετρα, ώσπου να λιώσει μέσα στον μανδύα. Ο μηχανισμός αυτός δημιουργεί τάφρους σε μεγάλα βάθη της θάλασσας, σεισμούς, ηφαίστεια, αλλά και κοντινές οροσειρές (πχ.Άνδεις).
Το πρότυπο αυτό ακολουθεί και η σύγκλιση της Αφρικανικής πλάκας με την πλάκα
του Αιγαίου, που δημιουργεί και τη μεγάλη σεισμικότητα που παρουσιάζει η Ελλάδα.

ΣΥΓΚΛΙΣΗ ΛΙΘΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ

2. Σύγκλιση Ωκεάνιου με Ωκεάνιο φλοιό
Όταν δύο λιθοσφαιρικές πλάκες πλησιάζουν μεταξύ τους, δηλαδή συγκλίνουν, η μία βυθίζεται κάτω από την άλλη και προχωράει κάτω της για αρκετά χιλιόμετρα ώσπου να λιώσει μέσα στον μανδύα. Όταν ο φλοιός και των δύο συγκρουόμενων πλακών είναι ωκεάνιος τότε ο μηχανισμός αυτός δημιουργεί ηφαιστειακά νησιωτικά τόξα, τάφρους, σεισμούς.

3. Σύγκλιση Ηπειρωτικού με Ηπειρωτικό
φλοιό

Στην ειδική περίπτωση που έχουμε σύγκλιση
μεταξύ δύο ηπειρωτικών ορίων, επειδή ο «ελαφρύς» ηπειρωτικός φλοιός δεν μπορεί να
βυθιστεί μέσα στον μανδύα όπως ο ωκεάνιος,
έχουμε θραύση και πτύχωση των πετρωμάτων
και ανύψωση μεγάλων οροσειρών (παράδειγμα
τα Ιμαλάια στην σύγκλιση της Ινδικής με την
Ευρασιατική πλάκα)

ΣΥΓΚΛΙΣΗ ΛΙΘΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ

ΣΥΓΚΛΙΣΗ ΛΙΘΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ

Σύγκλιση λιθοσφαιρικών πλακών

ΑΠΟΚΛΙΣΗ ΛΙΘΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ

Όταν οι λιθοσφαιρικές πλάκες απομακρύνονται μεταξύ τους, συνήθως στα μέσα των ωκεανών, το κενό ανάμεσά τους καλύπτεται συνέχεια από ρευστό υλικό που βγαίνει
από το εσωτερικό της Γης. Αυτό στερεοποιείται και δημιουργεί έτσι νέο συμπλήρωμα
στον ωκεάνιο φλοιό. Το νέο αυτό συμπλήρωμα σχηματίζει μια μορφή υποθαλάσσιων
οροσειρών γνωστών με το όνομα «μεσοωκεάνιες ράχες». Η πλέον γνωστή περίπτωση μεσοωκεάνιας ράχης είναι αυτής του Ατλαντικού ωκεανού.

ΑΠΟΚΛΙΣΗ ΛΙΘΟΣΦΑΙΡΙΚΩΝ ΠΛΑΚΩΝ

Multiple Select

Η σύγκλιση των λιθοσφαιρικών πλακών προκαλεί

• Σεισμούς

• Ηφαίστεια

• Τάφρους

• Βουνά

Multiple Select

Η απόκλιση/απομάκρυνση των λιθοσφαιρικών πλακών προκαλεί

• Σεισμούς

• Ηφαίστεια

• Τάφρους

• Βουνά

• Μεσωκεάνιες ράχες