23 Woda

23 Woda

WODA W CHEMII

Właściwości wody

GĘSTOŚĆ WIĘKSZA OD POWIETRZA - organizmy lepiej unoszą się w wodzie

NAPIĘCIE POWIERZCHNIOWE - dzięki działania sił międzycząsteczkowych, na granicy wody i powietrza tworzy się błona (miejsce życia organizmów)

LEPKOŚĆ WODY - mniejsze tarcie, czyli lepsze poruszanie się zwierząt

CZĄSTECZKA WODY

2x wodór

1x tlen

2x wiązania

2x wolne pary elektronów

barwa - brak

zapach- brak

temp wrzenia/skraplania - 100 stopni

temp topnienia/krzepnięcia - 0 stopni

CZY WSZYSTKO MOŻNA ROZPUŚCIĆ W WODZIE?

Słabo/w ogóle --> niepolarne związki

Łatwo --> substancje o budowie jonowej

Atomy wodoru mają dodatni ładunek, więc przyciągają aniony

Atom tlenu ma ujemny ładunek, więc przyciąga kationy.

Czyli cząsteczka wody ma + i -. Cząsteczki o takiej budowie nazywamy dipolami.

ROZTWORY WODNE

Roztwór wodny - jednorodna mieszanina składająca się z rozpuszczalnika i substancji rozpuszczonej

rozpuszczalność - wartość pokazująca ile substancji może rozpuścić się w wodzie

Skala pH

ph roztworu - miara kwasowości i zasadowości roztworów

Do oznaczania pH służą nam wskaźniki (indykatory)

WODA W PRZYRODZIE

Światło i woda

• dzięki niemu rozwijają się w niej różne organizmy

• światło jest źródłem ciepła --> rozwijanie się organizmów

• fotosynteza roślin wodnych --> tlen w wodzie --> zwierzęta wodne oddychają

PRZYSTOSOWANIE RYB DO ŻYCIA W WODZIE

Opływowy kształt ciała

Ciało pokryte śluzem

Obecność płetw

Skrzela

Linia boczna

Pęcherz pławny

Specjalne mechanizmy osmoregulacji

PRZYSTOSOWANIE PŁAZÓW DO ŻYCIA W WODZIE

skóra pokryta śluzem

błony między palcami

opływowy kształt

PRZYSTOSOWANIE GADÓW DO ŻYCIA W WODZIE

Kończyny przystosowane do wiosłowania

Palce z błoną pławną

PRZYSTOSOWANIE PTAKÓW DO ŻYCIA W WODZIE

Opływowy kształt ciała

Błona pławna między palcami

Skrzydła przystosowane do wiosłowania

PRZYSTOSOWANIE SSAKÓW DO ŻYCIA W WODZIE

Opływowy kształt ciała

Brak sierści

Gruba wartswa tłuszczu (izolacja termiczna)

Kończyny przekształcone w płetwy

woda w roślinach

• roślina = woda + "masa sucha"

• ogórek

• marchew

• liście

• soczyste owoce

Woda w zwierzętach

• Zawartość wody w organizmach zwierząt zależy od wieku

• tak samo u człowieka

• roczne dziecko - 65%, kobieta - ok. 53%, mężczyzna - ok. 62%

• Rożne organy w ciele mają różną zawartość wody

• Najwięcej wody tracimy wraz z moczem - 1,5 litra na dobę, wskutek parowania i pocenia - 0,5 l, oddychanie - 300 ml, kał - 100-200 ml

MECHANIZMY OSMOREGULACYJNE - utrzymanie homeostazy związanej z wodą

CO STOI ZA OSMOREGULACJĄ?

Nerki - wydalanie azotowych produktów przemian metabolicznych oraz regulują gospodarkę wodną przez "dostrajanie" ilości wody i soli mineralnych

Namiar wody - wydalanie nadmiaru z moczem

Niedobór - gęsty mocz, mało w nim wody

Ryby słodkowodne

• w ich ciało stale wnika woda na drodze osmozy --> duże ilości rozcieńczonego moczu

• tracą stale sole mineralne --> specjalne komórki w skrzelach --> transport soli min. z wody do ciała

Ryby słonowodne

• Stale tracą wodę, na drodze osmozy (w ich ciele jest mniejsze stężenie soli niż w wodzie)

• Ryby chcą więcej wody --> pija słoną wodę --> zatrzymanie wody w organizmie --> wydalenie niewielkiej ilości stężonego moczu (usuwanie soli mineralnych )

Ryby chrzęstnoszkieletowe

• Magazynują mocznik, który nawet w wysokim stężeniu jest ok

• Powoduje to jednak napływ wody do ich ciał na drodze osmozy

• Wynik --> więcej wody w rybie niż ryba wydala

• Te ryby mają dobrze przystosowane nerki, żeby wydalać duże ilości moczu jak i soli morskich

GRUPY EKOLOGICZNE ROŚLIN

1. HYDROFITY

2. HELOFITY

3. HIGROFITY

4. MEZOFITY

5. KSEROFITY

HYDROFITY

Rośliny wodne przytwierdzone do dna albo pływające sobie w wodzie.

HELOFITY

Rośliny błotne

HIGROFITY

Rośliny lubiące wilgotne środowiska

MEZOFITY

Rośliny siedlisk średnio wilgotnych, dobrze znoszą susze

KSEROFITY

Rośliny żyjące w suchych środowiskach.

Multiple Choice

Roztwór to

• Mikstura przyrządzana przez chemika, w specjalnych warunkach

• Wypieki teściowej

• Mieszanina jednorodna rozpuszczalnika i tlenku wodoru (wody)

• Mieszanina jednorodna substancji rozpuszczanej rozpuszczalnika

Multiple Choice

Roztwór nienasycony to

• roztwór w którym w danej temperaturze można rozpuścić jeszcze pewną ilość danej substancji

• roztwór w którym tylko w dodatniej temperaturze można rozpuścić jeszcze pewną ilość danej substancji

• roztwór w którym w danej temperaturze POD ŻADNYM POZOREM NIE WOLNO rozpuszczać więcej mleka

Multiple Select

Woda morska to mieszanina (wybierz 2 odpowiedzi)

• wody

• śliny

• różnych soli

• ryb

• piany morskiej

Multiple Select

Od czego zależy szybkość rozpuszczania się substancji w wodzie? (wybierz 3 odpowiedzi)

• temperatury

• humoru substnacji

• mieszania

• walczących gołębi

• rozkruszenia substancji

Multiple Choice

Ile procent organizmu człowieka zajmuje woda ?

• 23% - 42%

• 81% - 95%

• 58% - 65%

• 79% - 87%

Multiple Choice

Jaki jest wzór wody

• H2O

• CO2

• NaCl

• NaOH

Multiple Select

Woda podczas zamarzania:

• zmniejsza swoją objętość

• zwiększa swoją gęstość

• zwiększa swoją objętość

• zmniejsza swoją gestość

Multiple Choice

Schemat przedstawia zmiany stanu skupienia wody. Numerem 2 oznaczono proces

• krzepnięcia

• parowania

• topnienia

• skraplania

Multiple Select

Olej pływa po powierzchni wody ponieważ:

• olej miesza się z wodą

• olej ma większą gęstość od wody

• olej ma mniejszą gęstość od wody

• woda ma mniejszą gęstość