ไฟฟ้า 3

ไฟฟ้าในชีวิตประจำวัน

1.พลังงานไฟฟ้า

2.อิเล็กทรอนิกส์

การส่งไฟฟ้าจากโรงไฟฟ้าไปยังบ้านเรือน

การไฟฟ้าจะส่งไฟฟ้ามาถึงผู้ใช้ต้องผ่านขั้นตอนต่างๆมากมาย มีโรงไฟฟ้าหลายแห่งทั่วประเทศคอยผลิตไฟฟ้าเข้าสู่สถานีไฟฟ้าแล้วมีการแปลงแรงดันไฟฟ้าเพื่อส่งไปตามสายไฟฟ้าและปรับแรงดันก่อนส่งเข้าครัวเรือนและภาคอุตสาหกรรมตามเหมาะสม

Multiple Choice

อุปกรณ์ไฟฟ้าใดเปลี่ยนพลังงานไฟฟ้าเป็นพลังงานความร้อน

Multiple Choice

อุปกรณ์ไฟฟ้าใดเปลี่ยนพลังงานไฟฟ้าเป็นพลังงานกล

กำลังไฟฟ้า

โดยปกติ เครื่องใช้ไฟฟ้าทั่วไปจะมีการระบุกำลังไฟฟ้าไว้

ยิ่งกำลังไฟฟ้า (วัตต์) มาก หมายถึง อัตราการใช้งานไฟฟ้ามาก ค่าไฟฟ้าก็จะมากตาม

Multiple Choice

การเลือกใช้เครื่องไฟฟ้า ควรคำนึงถึง

• ได้มาตรฐาน มอก.

• จำนวน Watt ที่เหมาะสมต่อการใช้งาน

• มีฉลากประหยัดไฟเบอร์ 5

• ทุกข้อที่กว่ามา ถูกหมด

กำลังไฟฟ้า

เราไม่สามารถเปรียบเทียบพลังงานไฟฟ้าตรงๆได้ เนื่องจากหน่วยการใช้ไฟฟ้าจะเทียบหน่วยพลังงานไฟฟ้าที่ใช้ต่อเวลา หรือที่เรียกว่า กำลังไฟฟ้า (electric power) ซึ่งมีหน่วยเป็น วัตต์ (Watt)

Multiple Choice

เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ จำนวน Watt มาก ก็จะ...

• กินไฟน้อย

• กินไฟมาก

• ไม่ส่งผลใดๆ

• ไม่รู้จริงๆ

Fill in the Blank

เครื่องเล่นเกม SONY PS5 ขนาด 200 Watt เปิดเล่นเกม เป็นเวลา 5 ช.ม. จะใช้พลังงานไฟฟ้าทั้งสิ้นเท่าใดในหน่วยกิโลจูล (KJ)

P = W/t

1 ช.ม. = 3600 วินาที

Fill in the Blank

iPhone 12 pro Max สามารถชาร์จ กับหัวชาร์จ 20 watt จนแบตเต็ม ได้ภายในเวลา 1 ชั่วโมง

ถ้าต้องการ ชาร์จจนเต็ม ต้องใช้พลังงานกี่จูล

การคำนวณค่าไฟฟ้า

ค่าไฟฟ้าคิดจากพลังงานไฟฟ้าทั้งหมดที่ใช้จากสมการ W =Pt/1000

มีหน่วยเป็นกิโลวัตต์.ชั่วโมง หรือ หน่วย (unit)

เช่น ใช้เตารีด 1,200 วัตต์ เป็นเวลา 2 ชั่วโมง

คิดเป็นพลังงาน 1,200 x 2 / 1,000 = หรือ 2.4 กิโลวัตต์.ชั่วโมง หรือ 2.4 หน่วย

ใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าอย่าประหยัดและปลอดภัย

การใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าต้องคำนึงถึงความปลอดภัยและความประหยัด และใช้งานอย่างถูกต้อง

Multiple Choice

ใครใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าได้เหมาะสม

• เอ๋ ใช้เสียบเตาไฟฟ้า 3 เตากับปลั๊กพ่วง 1 อัน

• เอก ชาร์จโทรศัพท์ในห้องน้ำ

• มะตูม อ่านคู่มือหม้อทอดไฟฟ้าก่อนใช้งาน

Multiple Choice

วัสดุใด ไม่ ควรนำมาใช้คล้อง เพื่อช่วยผู้ถูกไฟฟ้าดูด

Multiple Choice

ถ้าลุงข้างบ้านคนหนึ่งโดนไฟดูด ควรใช้ วัสดุใด ช่วยลุง

อิเล็กทรอนิกส์

Electronics

ตัวต้านทาน

ไดโอด

ตัวเก็บประจุ

ทรานซิสเตอร์

ตัวต้านทาน

Resistor

ตัวต้านทานทำหน้าที่ ควบคุมปริมาณกระแสไฟฟ้าในวงจร เมื่อตัวต้านทานมีค่าความต้านทานมาก กระแสไฟฟ้าจะไหลได้น้อย

แบ่งเป็น 2 ประเภท คือ

ตัวต้านทางคงที่ และตัวต้านทานแปรค่าได้

ตัวต้านทานคงที่

ตัวต้านทานคงที่เป็นตัวต้านทานที่มีค่าความต้านทานไฟฟ้าไม่เปลี่ยนแปลง

ตัวต้านทานแปรค่าได้

เป็นตัวต้านนทานที่ค่าความต้านทานไฟฟ้าสามารถเปลี่ยนแปลงได้

ตัวอย่างอุปกรณ์ไฟฟ้าที่มีตัวต้านทานแปรค่าได้

ตัวต้านทานแปรค่าตามแสง

LDR (Light Dependent Resistor)

ตัวต้านทานปรับค่าตามแสง สามารถเปลี่ยนความนําไฟฟ้าได้เมื่อมีแสงมาตกกระทบ 

เป็นตัวต้านทานที่ทำมาจากสารกึ่งตัวนำ (Semiconductor)

ความต้านทานของลวดตัวนำในสายไฟ

สายไฟฟ้าในวงจรไฟฟ้าทำมาจากลวดตัวนำโดยมีความต้านทานค่าหนึ่ง

นอกจากขึ้นอยู่กับชนิดของลวดตัวนำแล้ว ค่าความต้านทานยังขึ้นอยู่กับพื้นที่หน้าตัดและความยาวอีกด้วย

ถ้าพื้นที่หน้าตัดใหญ่จะมีความต้านทานน้อย

ถ้าลวดยาวมากจะมีความต้านทานมาก

Multiple Choice

หน้าที่ของตัวต้านทานคือ

• เพิ่มกระแสไฟฟ้าในวงจร

• ลดกระแสไฟฟ้าในวงจร

• ต้านกระแสไฟฟ้าไม่ให้ไหลเข้าวงจร

Multiple Choice

ตัวต้านทานที่ใช้ในวงจรทั่วไป ไม่สามารถเปลี่ยนค่าความต้านทานได้คือ

• ตัวต้านทานเปรค่าได้

• ตัวต้านทางคงที่

• ตัวต้านทานคงกระพัน

Multiple Choice

อุปกรณ์ใดมีตัวต้านทานแปรค่าได้

Multiple Choice

สายไฟแบบใดกระแสไฟฟ้าไหลผ่านได้มาก

• ใหญ่ ยาว

• ใหญ่ สั้น

• เล็ก สั้น

• เล็ก ยาว

ไดโอด Diode

เป็นชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ที่กระแสไฟฟ้าไหลผ่านได้ทางเดียว มีขั้วบวก (anode) ขั้วลบ (cathode) กระแสไฟฟ้าจะเคลื่อนที่จากขั้วบวกไปลบ

ไดโอดเปล่งแสง LED

ไดโอดเปล่งแสง นำไปใช้สำหรับบอกสถานะการทำงานของเครื่องใช้ไฟฟ้า เช่น คอมพิวเตอร์ ป้ายไฟ

Multiple Select

หน้าที่ของ ไดโอด คือ

(มี 2 คำตอบ)

• เพื่อควบคุมทิศทางการไหลของประจุไฟฟ้ายอมให้กระแสไฟฟ้าไหลไปในทิศทางเดียวกัน

• ป้องกันกระแสการไหลกลับทิศทางเดิม

• เป็นสวิตซ์เปิด เปิดวงจร

ตัวเก็บประจุ capacitor

ทำหน้าที่เก็บพลังงานในสนามไฟฟ้า ที่สร้างขึ้นระหว่างคู่ฉนวน โดยมีค่าประจุไฟฟ้าเท่ากัน แต่มีชนิดของประจุตรงข้ามกัน บางครั้งเรียกตัวเก็บประจุนี้ว่าคอนเดนเซอร์(condenser)เป็นอุปกรณ์พื้นฐานสำคัญในงานอิเล็กทรอนิกส์ และพบได้แทบทุกวงจร

ตัวเก็บประจุ capacitor

หน้าที่เก็บและคายประจุไฟฟ้า

หน่วยเป็น ฟารัด F

ตัวเก็บประจุ capacitor

เมื่อต่อตัวเก็บประจุเข้ากับแหล่งกำเนิดไฟฟ้า ตัวเก็บประจุจะรับประจุไฟฟ้าเข้ามาเก็บไว้ เรียกว่า การประจุ (charging) และเมื่อประจุคายประจุ (discharging) จะนำประจุไฟฟ้าไปใช้งานกับอุปกรณ์ต่างๆ เช่น ไฟในห้องโดยสารรถยนต์ แฟลชของกล้องถ่ายรูป

ทรานซิสเตอร์ Transistor

ทำหน้าที่ควบคุมการเปิดหรือปิดวงจรไฟฟ้าเมื่อกระแสไฟฟ้าเคลื่อนที่ผ่านขาเบสที่มีความต่างศักย์ไฟฟ้าระหว่างขาเบสและขาอิมิตเตอร์ที่เหมาะสม

แบ่งเป็น 2 ชนิด

ชนิด NPN

ชนิด PNP

ทรานซิสเตอร์ Transistor

ทรานซิสเตอร์ทำหน้าที่เป็นสวิตซ์อัตโนมัติ ปิดหรือเปิดวงจรไฟฟ้าและควบคุมปริมาณกระแสไฟฟ้า

เช่น เครื่องขยายเสียง ไฟกะพริบ ไฟจราจร

เบรดบอร์ด Breadboard

แผ่นสำหรับประกอบวงจรไฟฟ้า

Multiple Choice

จงบอกหน้าที่ของอุปกรณ์นี้

• ให้กระแสไฟฟ้าผ่านทางเดียว

• เปล่งแสงสว่างได้

• เก็บและคายประจุไฟฟ้า

• ควบคุมหรือจำกัดปริมาณกระแสไฟฟ้า

• สวิตซ์อัตโนมัติ ปิดหรือเปิดวงจรไฟฟ้า

Multiple Choice

จงบอกหน้าที่ของอุปกรณ์นี้

• ให้กระแสไฟฟ้าผ่านทางเดียว

• เปล่งแสงสว่างได้

• เก็บและคายประจุไฟฟ้า

• ควบคุมหรือจำกัดปริมาณกระแสไฟฟ้า

• สวิตซ์อัตโนมัติ ปิดหรือเปิดวงจรไฟฟ้า

Multiple Choice

จงบอกหน้าที่ของอุปกรณ์นี้

• ให้กระแสไฟฟ้าผ่านทางเดียว

• เปล่งแสงสว่างได้

• เก็บและคายประจุไฟฟ้า

• ควบคุมหรือจำกัดปริมาณกระแสไฟฟ้า

• สวิตซ์อัตโนมัติ ปิดหรือเปิดวงจรไฟฟ้า

Multiple Choice

จงบอกหน้าที่ของอุปกรณ์นี้

• ให้กระแสไฟฟ้าผ่านทางเดียว

• เปล่งแสงสว่างได้

• เก็บและคายประจุไฟฟ้า

• ควบคุมหรือจำกัดปริมาณกระแสไฟฟ้า

• สวิตซ์อัตโนมัติ ปิดหรือเปิดวงจรไฟฟ้า