Βιολογία Γ γυμνασίου: Αλληλόμορφα γονίδια

Βιολογία Γ γυμνασίου: Αλληλόμορφα γονίδια

Ας θυμηθούμε……..

• •Το γονίδιο είναι τμήμα του DNA και αποτελεί τη βασική φυσική μονάδα κληρονομικότητας στους ζωντανούς οργανισμούς, το οποίο περιέχει κωδικοποιημένη μια βιολογική πληροφορία, την οποία μεταβιβάζει από το κύτταρο στα θυγατρικά του και κατ΄ επέκταση από τη μια γενιά στην άλλη.

• Τα γονίδια ελέγχουν τη δομή όλων των πρωτεϊνών ενός οργανισμού καθώς και των ενζύμων τα οποία καταλύουν κάθε βιοχημική αντίδραση. Η παρουσία μιας πρωτεΐνης σχετίζεται έμμεσα ή άμεσα με κάποιο κληρονομικό γνώρισμα.

Multiple Choice

Που βρίσκεται το DNA;

• Στα ριβοσώματα

• Στο κυτταρόπλασμα

• Στον πυρήνα

Multiple Choice

Βάλε με τη σειρά από το μεγαλύτερο στο μικρότερο:

• DNA-γονίδιο-χρωμόσωμα

• Χρωμόσωμα-γονίδιο-DNA

• DΝΑ-χρωμόσωμα-γονίδιο

• Γονίδιο-DNA-χρωμόσωμα

Multiple Select

Ομόλογα χρωμοσώματα έχουν:

• Οι διπλοειδείς οργανισμοί

• Οι απλοειδείς οργανισμοί

• Τα βακτήρια

Αλληλόμορφα γονίδια

• Κάθε γονίδιο, που ελέγχει μια ιδιότητα, καταλαμβάνει μια συγκεκριμένη θέση πάνω στο χρωμόσωμα που λέγεται γονιδιακή θέση. 

• Τα ομόλογα χρωμοσώματα φέρουν στις αντίστοιχες γονιδιακές θέσεις πληροφορία για τα ίδια γενετικά χαρακτηριστικά. 

• •Γονίδια που ελέγχουν τις παραλλαγές ενός χαρακτηριστικού και καταλαμβάνουν αντίστοιχες γονιδιακές θέσεις στα ομόλογα χρωμοσώματα, ονομάζονται αλληλόμορφα γονίδια.

Άρα οι διπλοειδείς οργανισμοί διαθέτουν δύο αλληλόμορφα για κάθε χαρακτηριστικό. Ένα άτομο μπορεί να φέρει δύο ίδια ή διαφορετικά αλληλόμορφα για ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό.

Ίδια ή διαφορετικά???????

• Όταν τα αλληλόμορφα είναι ίδια, το άτομο που τα φέρει είναι ομόζυγο για το συγκεκριμένο χαρακτηριστικό,

• ενώ, αν είναι διαφορετικά, το άτομο είναι ετερόζυγο.

Και τι θα φαίνεται?????

• Το αλληλόμορφο του οποίου η δράση εκδηλώνεται στην ετερόζυγη κατάσταση ονομάζεται επικρατές και συμβολίζεται συνήθως με κεφαλαίο γράμμα (π.χ. Α). 

• Το αλληλόμορφο του οποίου η δράση δεν εκδηλώνεται στην ετερόζυγη κατάσταση ονομάζεται υπολειπόμενο και συνήθως συμβολίζεται με το αντίστοιχο πεζό γράμμα (π.χ. α). Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι τα υπολειπόμενα αλληλόμορφα μπορούν να εκδηλωθούν μόνο σε ομόζυγη κατάσταση.

Multiple Choice

Ποια από τις παρακάτω κοπέλες είναι σίγουρα ομόζυγη ως προς το χρώμα μαλλιών; Ξέρουμε ότι καμία από τις εικονιζόμενες δεν βάφει τα μαλλιά της.

Multiple Choice

Πατέρας με γαλανά μάτια και μητέρα με καστανά μάτια. Το παιδί θα έχει:

• Σίγουρα καστανά μάτια

• Σίγουρα γαλανά μάτια

• Μπορεί να έχει καστανά, μπορεί να έχει γαλανά

Multiple Choice

Δυο γονείς με κατσαρά μαλλιά κάνουν ένα παιδί που θα έχει:

• Σίγουρα κατσαρά μαλλιά

• Σίγουρα ίσια μαλλιά

• Δεν αποκλείεται να έχει ίσια μαλλιά

Multiple Choice

Κάποιο παιδί δεν μπορεί να αναδιπλώσει τη γλώσσα του, ενώ και οι δυο γονείς του μπορούν. Αυτό σημαίνει ότι και οι δυο γονείς του είναι:

• ετερόζυγοι ως προς αυτό το χαρακτηριστικό

• ομόζυγοι ως προς αυτό το χαρακτηριστικό

• ο ένας ομόζυγος και ο άλλος ετερόζυγος ως προς αυτό το χαρακτηριστικό.