Қазақтың ұлттық ойындары

Қазақтың ұлттық ойындары

6 - сынып

Ұлттық ойындардың тарихы

Этнограф - ғалымдардың пайымдауынша, ата - бабаларымыздан бізге жеткен ұлттық ойындарымыздың тарихы Қазақстан жерінде б.з.б. бірінші мыңжылдықта - ақ қалыптасқан.Олардың ішінде тоғызқұмалақ, қуыршақ, асық ойындары Азия елдерінде тайпалық одақтар мен алғашқы мемлекеттерде кеңінен таралған. Біздің қоғамымыздағы ұлттық ойындардың негізі, шығу тегі, халқымыздың көшпелі дәстүрлі шаруашылық қарекеттерінен бастау алады.

Multiple Choice

Қазақтың алғашқы ойындары қай уақытта пайда болды?

• б.з.б. 2 мыңжылдықта

• б.з.б 1 мыңжылдықта

• б.з. 100 жыл бұрын

• б.з.д 1 мыңжылдықта

Қазақтың ұлттық ойындары бес түрге бөлінеді:

• аңға байланысты

• малға байланысты

• түрлі заттармен ойналатын

• зеректікті, икемділікті, ептілікті қажет ететін ойындар

• соңғы кездері қалыптасқан ойындар

Аңға байланысты ойындар:

Ақсерек - көксерек, аңшылар, аңшылар мен қояндар, кірпіше

Малға байланысты ойындар:

Аларман, асау көк, бура - қотан, көксиыр, соқыр - теке, түйе мен бота.

Түрлі заттармен ойналатын ойындар:

Ағаш аяқ, аққала, ақпа, ақсүйек, ақшамшық, алакүшік, алты - бақан, арқан аттау, арқан - тартпақ

Зеректілікті, ептілікті және икемділікті қажет ететін ойындар:

Айгөлек, айдапсал, атқума, аударыспақ, бағана өрмелеу, балтам шап, бөріктастамақ, бұғанай

Соңғы кезде қалыптасқан ойындар:

әріп таңдау, бригада, сымсыз телефон, сыңарын табу

Multiple Choice

Ақсерек ойыны қай топқа жатады?

• аңға байланысты

• малға байланысты

• түрлі заттармен

• соңғы кездері пайда болған

Poll

Ақсүйек - түрлі заттармен ойналатын ойын түріне жатады

• ия

• жоқ

Multiple Choice

Соқыр - теке ойыны қай топқа жатады?

• зеректілікті қажет ететін ойын

• аңға байланысты ойын

• малға байлансты ойын

• түрлі заттармен

Жігіттер мен қыздар жиналып, жаздың айлы түнінде ашық далада ойнайды. Ақсүйек ойнына малдың ақсөңкелеп қураған жілігі немесе қабығы аршылған, ұзындығы екі қарыстай жұмыр ақ таяқша пайдаланылады. Жиналғандар екі топқа бөлінеді. Ойынды бастау жеребе тастау арқылы анықталады. Содан кейін ойын бастаушы ақсүйекті бар пәрменімен алысқа лақтырады. Жастар таяқты іздеуге кіріседі. Оны тапқан ойыншы өз серіктеріне дыбыс беріп, сөреге қарай жүгіре жөнеледі.