SÖZ SANATLARI

SÖZ SANATLARI

Anlamı güçlendirmek için elde aralarında benzerlik bulunan iki şeyden zayıf olanı, güçlüye benzetmeye teşbih denir.

Tam bir teşbihte dört unsur bulunur.

BENZETME (TEŞBİH) 4 ÖGESİ VARDIR:

• Benzeyen: Benzetilen öğelerden zayıf olanıdır.

• Kendisine Benzetilen:Benzetilen şeylerden güçlü olanıdır.

• Benzetme Yönü:Benzetilen şeyler arasındaki ortak ilgi.

• Benzetme İlgeçi (Edatı):Benzerliği ortaya koyan gibi, kadar vb. kelimeler.

  
  

Kar gibi beyaz ekmeği vardı.

Kar (kendisine benzetilen) gibi(benzetme ilgeci/edatı) beyaz ekmeği (benzeyen) vardı. Benzetme yönü: Ekmeğin beyazlığıdır.

Multiple Choice

Dışarda gürleyerek kükremiş bir ordu gibi

Döverdi sahili binlerce dalgalar, asabi.

– Yarın sen ağları gün doğmadan hazırlarsın;

Sakın yedek biraz ip al, mantar almadan gitme…

Açınca yelkeni hiç bakma, oynasın varsın;

Kayık çocuk gibidir, oynuyor mu kaydetme

Bu dizelerdeki teşbihlerin benzetilen ögeleri aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

• ağ - şimşek

• dalga - kayık

• yelken - gün

• ordu - çocuk

• sahil - insan

Multiple Choice

Yanmış bir tavan gibi çöken akşamın altında

Dinleriz, haykırarak kaçışan kargaları.

(Ziya Osman Saba)

Dizelerindeki teşbihte benzeyen ve benzetilen ögeler hangisinde doğru sırayla verilmiştir.

• tavan - akşam

• akşam-tavan

• kargalar-insan

• insan-karga

Teşbih-i Beliğ (Güzel Teşbih):Sadece kendisine benzeyen ve benzetilenden oluşan teşbihtir. 

• Ali aslandır.

Multiple Select

Teşbihi beliğ (güzel benzetme) örneği bulunan dizelere tıklayınız.

• Duvardaki yangın düğmesini örten cam parçasıyım/

  Kurtuluşun olacaksa hiç düşünme ayakkabının topuğu ile kır beni

• Unutulmaz Munzur senin serin suyun.

• Taş yürekten peyda olmaz merhamet.

İSTİARE (EĞRETİLEME) 

Teşbihin ana öğelerinden sadece kendisine benzeyen ya da kendisine benzetilenle yapılan teşbihe istiare denir.

• Kendisine benzetilenle yapılana "açık istiare"

• kendisine benzeyenle yapılana "kapalı istiare" denir.

Multiple Select

Anlamı açık eğretileme ile kurulmuş dizeler hangisindedir?

• Kara dutum,çatal karam,çingenem

  Nar tanem,nur tanem,bir tanem (Bedri Rahmi Eyüboğlu)

• Uykuya varmak için bu hazin günde, erken,

  Kapanmayan gözlerim duvarlarda gezerken

  Birdenbire kıpkızıl birkaç satırla yandı;

  Bu dört mısra değil, sanki dört damla kandı

• Naftalinledim bende kalan yün kazağını

  söylemiş miydim size

  naftalin

  ki güvelere karşı kullandığı

  kimyasal silahıdır

  anıların (Sunay Akın)

Her kişileştirme aynı zamanda bir kapalı eğretilemedir çünkü varlık insana benzetilmekte ancak benzetilen söylenmemektedir.

Multiple Choice

Hangisinde kapalı eğretileme yoktur?

• Varsın rüzgar bahçelerde gezsin.

• Ay zeytin ağaçlarından yere damlıyordu.

• Sonra dönen, dönerken inleyen tekerlekler...

• Bir ihlal uğruna ya Rab ne güneşler batırıyor.

Multiple Choice

Sâf ü râkid ... Hani akşamki tagayyür, heyecan?

Bir çocuk ruhu kadar pür-nisyân,

Bir çocuk ruhu kadar şimdi münevver, lekesiz

Uyuyor mâi deniz. (Tevfik Fikret) dizelerindeki söz sanatı hangisidir?

• Açık İstiare

• Teşbih

• Mübalağa

• Tezat

• Teşbihi Beliğ

Multiple Choice

Bir gevher-i yek-pâre iki bahr arasında

Hûrşîd-i cihân-tâb ile tartılsa sezâdır (Nedim) (İki deniz arasındaki tek parça mücevher , ancak dünyayı aydınlatan güneş tarafından tartılsa uygun olur.) Beytindeki söz sanatı nedir?

• açık eğretileme (istiare)

• kapalı eğretileme (istiare)

• güzel benzetme (teşbihi beliğ)

• benzetme (teşbih)