11 сынып. Электрондық цифрлық қолтаңба және сертификат

Электрондық цифрлық қолтаңба және сертификат

​

Сенің білетінің:

• электронды цифрлық қолтаңбаның не екендігін;

• цифрлық қолтаңба сертификаты дегеніміз не екендігін.

Multiple Choice

Blockchain (блокчейн) дегеніміз не?

• орталықтандырылмаған криптовалюта

• Nonce деп аталатын 32 биттік бүтін сан

• өзгерту, бұзу немесе алдау мүмкін емес ақпараттың жазба жүйесі.

Multiple Choice

Биткойн дегеніміз не?

• орталықтандырылған криптовалюта

• орталықтандырылмаған криптовалюта

• 256 биттік сан.

Multiple Select

Блокчейн транзакциясы блогындағы негізгі элементтерді ата? (3 дұрыс жауабы бар)

• түйіндер

• блоктағы деректер

• тізбек

• хэш

Multiple Choice

Авторлық құқық дегеніміз не?

• Туындыларға өз есімдерін беру құқығы

• автордың шығармашылық немесе ғылыми еңбегінің нәтижесіне берілген құқық.

• Интернетке ақпарат орналастыру құқығы

Multiple Select

Авторлық құқық берілетін нысандарды анықта. (3 дұрыс жауабы бар)

• есепті шешу тәсілі

• өнер туындысы

• ғылыми жаңалықтар

• компьютерлік бағдарлама

Электрондық цифрлық қолтаңба

• Жаңа инфрақұрылымдағы негізгі ұғымдардың бірі - электрондық цифрлық қолтаңба.

Электрондық қолтаңбалар дегеніміз -

бір нәрсеге қол қою ниетін білдіретін кез-келген дыбыс, символ немесе процесс. 

Заттай құжаттарға қолмен қол қойылатыны сияқты, электронды бланкілер электронды құжаттарға цифрлық қолтаңба сертификаты арқылы қол қою керек.

Қазіргі уақытта адамдардың көпшілігі құжаттарға сандық қол қою тәжірибелеріне ие. Мұны қалай жасауымыз жағдайға, келісімшартқа және елге байланысты. IPad-та жазудан бастап қағазға қол қоюға, сканерлеуге және оны сурет ретінде қосуға дейін әркімнің өз тәжірибесі бар.

Электрондық цифрлық қолтаңба бизнес-процестерді жеделдетуге және пайдалану шығындарын оңтайландыруға ұмтылатын компанияларда болуы керек. Электрондық цифрлық қолтаңба процестерін жүзеге асыра отырып, компаниялар әрбір транзакцияға қатысатын барлық тараптарға көшірмелер ұсыну, файлдар құру және сонымен бірге цифрлық шифрлау арқылы деректер қауіпсіздігін арттыру арқылы кідірісті азайтады. Осылайша, құжаттарды қол қоюшының жеке басына, қол қойылған құжаттың қолданылмауы мен тұтастығына байланысты үшінші тұлғалар оқи алмайды және өзгерте алмайды. Жылдамдықты, уақытты және шығындарды үнемдеу және қағазсыз процестің арқасында қоршаған ортаға зиян тигізбеу - ЭЦҚ-ның артықшылықтарының бірі.

• Қауіпсіздік - ЭЦҚ-ның басты артықшылығы. Электрондық цифрлық қолтаңбаға енгізілген қауіпсіздік мүмкіндіктері құжаттың өзгертілмегендігіне және қолтаңбалардың заңды екендігіне кепілдік береді.

  
  

• Құрылғының кілтін байлайтын құжатқа қол қоятын сенімді тарап сертификаттау орталығы (CA) деп аталады. Куәландырушы орталықта осы құжаттарға қол қою үшін қолданылатын криптографиялық кілт бар. Бұл құжаттар сертификаттар деп аталады.

ЭЦҚ-ны қолдану салалары:

• Басқару нысандары: мемлекеттік органдарда. 

• Қаржылық құжаттар. Қаржылық департаменті шот-фактураларға сандық қолтаңба қояды,

• Медициналық деректер: деректердің құпиялығы медициналық карталар үшін де, зерттеу деректері үшін де маңызды. 

• Шарттар және заңды құжаттар: электрондық цифрлық қолтаңба заңды күшке ие.

• Жеткізу құжаттары: 

• Сату келісім шарттары: 

PKI – шифрінің толық мағынасы Public Key Infrastructure

• Ашық кілтті инфрақұрылым - бұл сандық әлемдегі пайдаланушылар мен құрылғылардың аутентификация технологиясы.

• Үйде отырып www.pki.gov.kz; www.egov.kz сайттары арқылы тіркелуге болады.

• www.pki.gov.kz- ҚР Ұлттық куәландырушы орталығының сайты.

www.pki.gov.kz порталы

Multiple Choice

ЭЦҚ (электрондық цифрлық қолтаңба) дегеніміз не?

• ашық кілтті инфрақұрылым

• құрылғының кілтін байлайтын құжатқа қол қоятын сенімді тарап сертификаттау орталығы (CA

• бір нәрсеге қол қою ниетін білдіретін кез-келген дыбыс, символ немесе процесс.

Multiple Choice

Жүйеге қол жеткізгісі келетін пайдаланушының жеке басын растайтын процесс қалай аталады?

• СА

• Аутентификация

• ЭЦҚ

Multiple Choice

Сертификациялау орталығы дегеніміз?

• Құрылғының кілтін байлайтын құжатқа қол қоятын сенімді тарап

• Ққұжаттарға қол қою үшін қолданылатын криптографиялық кілт

Multiple Select

ЭЦҚ-ны қолдану салаларын көрсетіңіз? (3 дұрыс жауабы бар)

• Білім саласында

• Басқару нысандары

• Қаржылық құжаттар

• Медициналық деректер

Multiple Choice

PKI – шифрінің толық мағынасы қандай

• Public Key Infrastructure

• Public Key Identification

• Public Klass Identification

Poll

Кері байланыс