AP week 2

AP week 2

Mga Karapatan ng Mamamayang Pilipino

Ang karapatan ay kalagayan o sitwasyon ng isang tao na dapat ay malaya niyang tinatamasa. Artikulo III, Seksyon 1-22 ng Saligang Batas ng 1987-dito nakasaad ang mga kalipunan ng mga karapatan ng mamamayan.

Mga Karapatan ayon sa Konstitusyon:

• 1. Sibil

• 2. Politikal

• 3. Panlipunang Pangkabuhayan

• 4. Nasasakdal

Mga Karapatan ayon sa Konstitusyon

Mga Karapatang Sibil

Ito ay nauukol sa pagtatamasa ng mamamayan ng kapayapaan at kaligayahan sa buhay. Kasama rito ang sumusunod.

1. Karapatang mabuhay

2. Karapatang magsalita at ipahayag ang sarili

3. Karapatang di mabilanggo dahil sa pagkakautang

4. Karapatang magkaroon ng tirahan at ari-arian

5. Karapatan laban sa sapilitang paglilingkod

6. Karapatan sa pantay na proteksyon sa batas

7. Karapatan sa di-makatwiran na pagdakip at paghalughog

8. Karapatan sa mabilis na paglilitis

Mga Karapatang Politikal

Ito ay nauukol sa ugnayan ng mamamayan sa pamahalaan. Ito ay ang :

1. Karapatang bomoto

2. Karapatan sa pagkamamamayan

3. Karapatang magpetisyon

4. Kalayaang magsalita, maglimbag at magtipun-tipon

5. Karapatang bumuo ng samahang hindi labag sa batas.

6. Karapatang gumanap ng tungkuling pampubliko

7. Karapatang alamin ang mahahalagang impormasyon ukol

sa pamamalakad ng pamahalaan.

Mga Karapatang Panlipunan

Ito ay nakatutulong sa pangangalaga ng kapaka-

nan ng mga mamamayan

gaya ng sumusunod:

1. Karapatang pumili ng relihiyon

2. Karapatang maglakbay

3. Karapatan sa lihim na korespondensya

at komunikasyon

Mga Karapatang Pangkabuhayan

Ito ay tumutulong sa pangangalaga ng kapakanan ng kabuhayan tulad ng sumusunod:

1. Karapatang pumili ng hanapbuhay

2. Karapatang maging ligtas sa maruming kapaligiran at pagawaan

3. Karapatang makinabang sa mga likas na yaman.

4. Karapatan na bayaran ng wasto sa pribadong ari-arian na ginamit ng pamahalaan

5. Karapatan sa edukasyon

6. Karapatan sa pagmamay-ari

Mga Karapatan kapag Nasasakdal

Sa katunayan, ang karapatan kapag nasasakdal ay isang karapatang sibil. Pinangangalagaan ng karapatang sibil na ito ang nasasakdal laban sa anumang kasalanan sa pamamagitan ng makatarungang paglilitis. Ito ay ang:

1. Karapatang marinig sa hukuman

2. Karapatang malaman ang kaso laban sa kaniya

3. Karapatang pumili ng magaling na abogado

4. Karapatan sa madalian at walang kinikilingang paglilitis

5. Karapatang magkaroon ng testigo

Mga Karapatan kapag Nasasakdal

6. Karapatang magkaroon ng sapat na tulong

7. Karapatang magbayad ng piyansa upang pansamantalang makalaya

8. Karapatan laban sa malupit at di makataong pagparusa.

9. Karapatang maituring na walang kasalanan o inosente hanggang

hindi napapatunayan ng korte

10. Karapatan laban sa dalawang ulit na kaparusahan sa iisang kasalanan

11. Karapatang makaharap ang umaakusa at mga saksi

Mga Karapatan ng mga Bata

Ang Samahan ng Nagkakaisang Bansa (United Nations) ay bumuo ng Pandaigdigang Kasunduan ng mga Karapatan ng mga Bata (Universal Declaration of Children’s Rights) upang tugunan ang pang-aabuso sa mga bata sa ibat’ ibang panig ng mundo. Narito ang mga karapatang nakapaloob sa Kasunduan:

1. Karapatang mabuhay

2. Karapatang maging malusog

3. Karapatang magkaroon ng pangalan at nasyonalidad

4. Karapatang magtamasa ng maayos na pamumuhay kahit may kapansanan

5. Karapatang mahalin at alagaan ng magulang

Mga Karapatan ng mga Bata

6. Karapatang ampunin kung ito ang higit na makabubuti

7. Karapatan sa sapat na pagkain,damit at tirahan

8. Karapatan sa sapat na edukasyon

9. Karapatang maprotektahan laban sa deskriminasyon

10. Karapatan sa malayang pagpapahayag ng sarili

Mga Karapatan ng mga Bata

11. Karapatan sa malayang pag-iisip budhi at relihiyon

12. Karapatang magpahinga at maglaro

13. Karapatan sa impormasyong kapaki-pakinabang

14. Karapatan sa malayan pagsali sa samahan at mapayapang pagpupulong

15. Karapatan na mabugyan ng proteksyon laban sa pagdukot at pagbebenta ng mga bata.

Mga Karapatan ng mga Bata

16. Karapatan na mabigyan ng proteksyon laban sa armadong labanan.

17. Karapatang mabigyan ng proteksyon laban sa malupit na parusa

18. Karapatang mabigyan ng proteksyon sa mga bawal na gamot

19. Karapatan na mapangalagaan laban sa sekswal na pagmamalabis.

20. Karapatang mapangalagaan sa pagsasamantalang paghahanapbuhay.

Gawain Pagkatuto Bilang 1

Tukuyin kung anong karapatan ang ipinapahayag ng bawat pangungusap.

Multiple Choice

1. Karapatang marinig sa hukuman

• A. Karapatang Sibil

• B. Karapatang Panlipunan

• C. Karapatang Pangkabuhayan

• D. Karapatan kapag Nasasakdal

Multiple Choice

2. Karapatan sa edukasyon

• A. Karapatang Sibil

• B. Karapatang Panlipunan

• C. Karapatang Pangkabuhayan

• D. Karapatan ng mga Bata

Multiple Choice

3. Karapatang maging malusog

• A. Karapatang Sibil

• B. Karapatang Panlipunan

• C. Karapatang Pangkabuhayan

• D. Karapatan ng mga Bata

Multiple Choice

4. Karapatang bumoto

• A. Karapatang Sibil

• B. Karapatang Politikal

• C. Karapatang Panlipunan

• D. Karapatan ng mga Bata

Multiple Choice

6. Karapatang pumili ng propesyon o hanapbuhay

• A. Karapatang Sibil

• B. Karapatang Politikal

• C. Karapatang Panlipunan

• D. Karapatang Pangkabuhayan

Multiple Choice

7. Karapatang magsalita at ipahayag ang sarili

• A. Karapatang Sibil

• B. Karapatang Politikal

• C. Karapatang Panlipunan

• D. Karapatang Pangkabuhayan

Multiple Choice

8. Karapatan sa lihim na korespondensya o komunikasyon

• A. Karapatang Sibil

• B. Karapatang Politikal

• C. Karapatang Panlipunan

• D. Karapatang Pangkabuhayan

Multiple Choice

9. Karapatang magkaroon ng testigo

• A. Karapatang Sibil

• B. Karapatang Panlipunan

• C. Karapatang Pangkabuhayan

• D. Karapatan kapag Nasasakdal

Multiple Choice

10. Karapatang alagaan at mahalin ng magulang

• A. Karapatang Sibil

• B. Karapatang Panlipunan

• C. Karapatang Pangkabuhayan

• D. Karapatan ng mga Bata

Gawain Pagkatuto Bilang 2

Panuto: Piliin ang Tama kung ang pahayag ay tama at Mali naman kung ang pahayag ay mali.

Multiple Choice

1. Si Rudy ay kinasuhan ng kaniyang kapitbahay na nagnakaw ng kanilang telebisyon kaya siya ay binansagan na magnanakaw ng buong subdibisyon kahit hindi pa ito napatunayan.

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

2. Binuksan ni Tina ang liham na dumating para sa kaniyang kapatid dahil wala ito sa bahay.

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

3. Walang pambayad ng abogado si Alex kaya binigyan siya ng korte ng isang abogado mula sa Public Attorney’s Office.

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

4. Pinilit ng mga pulis na maghanap ng mga ebidensiya sa bahay nina Dencio kahit wala silang dalang search warrant.

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

5. Si Jack ay pinaghahanap ng mga pulis dahil sa kasong pagnanakaw kaya nang matagpuan siya ng mga ito ay pinagbubugbog siya.

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

6. Pinakinggan ng guro ang kanyang mag-aaral nang magreklamo ito ukol sa mataas na singil ng papel sa kanilang paaralan.

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

7. Si Dodo ay napagbintangang naglustay ng pera ng opisina. Naging mabilis ang paglilitis kaya siya ay agad na napawalang-sala.

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

8. Ipinakulong ni Cheche ang kanyang kaibigan dahil hindi ito nakabayad ng utang sa kaniya.

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

9. Hindi pinayagan si Dan na magpiyansa nang siya ay ikulong sa kasong pananakit.

• TAMA

• MALI

Multiple Choice

10. Bumili ng mga gulay at prutas ang ina ni Myla para sa kanilang panaghalian.

• TAMA

• MALI