BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ’NDE YÖNETİM VE TOPLUM YAPISI

BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ’NDE YÖNETİM VE TOPLUM YAPISI

Multiple Choice

Bilgi : Orta Asya'da kurulan İslam öncesi Türk devletlerinde, Kut denilen ülkeyi yönetme yetkisinin Göktanrı tarafından verildiğine inanılırdı. Bu anlayıştan dolayı "Devlet hükümdar ailesinin ortak malıdır." düşüncesi gelişmiş ve sürekli veraset kavgaları yaşanmıştır.

Durum : Veraset savaşları İslamiyet’in kabulünden sonra kurulan Karahanlılar ve Selçuklularda da görülmüştür.

Bilgi ve durum birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• A) Türk devletlerinin tamamında göktanrı inancı benimsenmiştir.

• B) İslamiyet Türk toplumlarının yaşam biçimini değiştirmiştir.

• C) Veraset anlayışı İslam dininin özelliklerine uygundur.

• D) İslamiyet Türk devletlerinin yönetim anlayışında esaslı bir değişiklik yapmamıştır.

• E) Göktanrı inancı ile İslamiyet’in yönetim anlayışı aynıdır.

Multiple Choice

Özellikle Büyük Selçuklularda şehzadelerin eğitimi veya bağımsız olarak bir eyaletin yönetimi ile görevli vezirlere ne ad verilir?

• A) Atabey

• B) Hacip

• C) Lala

• D) Kadi-l Kudat

• E) Subaşı

Multiple Choice

Selçukluların ordu teşkilatıyla ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

• A) Hassa askerleri :

  Hükümdara bağlı özel birlikler.

• B) Gulaman-ı Saray :

  Çeşitli milletlerden alınarak sarayda özel olarak yetiştirilen birlikler.

• C) Eyalet askerleri :

  Devlet adamları ve ikta sahiplerinin topraktan elde ettikleri gelirler karşılığında besledikleri askerler.

• D) Yardımcı kuvvetler :

  Bağlı devlet ve beyliklerin savaş sırasında orduya gönderdikleri birlikler.

• E) Türkmenler :

  İlk zamanlarda ordunun ana unsuru olan sonraki dönemlerde sınır bölgelerine yerleştirilen bu birlikler savaş sırasında orduya katılırlar.

Multiple Select

Aşağıda verilen bilgilerin hangileri Büyük Selçuklu Devleti'nde "Gulaman-ı Saray" ordusu ile ilgilidir?

• I. Genellikle gayrimüslim esir çocuklarının ya da satın alınan kölelerin yetiştirilmesiyle oluşan ordudur.

• II. Maaşlı, eğitimli ve her an savaşa hazırdırlar.

• III. Doğrudan sultana bağlıdır.

• IV. Toprak sistemine dayalı bir ordudur.

Multiple Choice

İlk Müslüman - Türk devletlerinde görülene ikta sisteminin;

I. Belli bir düzene göre dağıtılmıştır.

II. Devletin ekonomik açıdan büyümesinde etkili olmuştur.

III. Mülkiyet hakkı ikta sahibine verilmiştir,

özellikleri arasında verilenlerden hangileri gösterilemez?

• Yalnız I

• Yalnız II

• Yalnız III

• I ve II

• II ve III

Multiple Choice

Türk-İslam devletlerinde dirlik sahibi, halktan belirlenmiş olan öşür miktarından fazlasını alamazdı. Böyle durumlarda halk Büyük Divan'a müracaat ederek hakkını arayabilirdi. Tımar sahibi hatalı bulunursa dirlik elinden alınırdı. Bu uygulamanın amacı olarak, aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

• A) Ülkenin törelere göre yönetilmesini sağlamak

• B) Kadıların yönetimde söz sahibi olmasına ortam hazırlamak

• C) Türklerin yerleşik hayata geçmelerini kolaylaştırmak

• D) Devlet otoritesini korumak

• E) Sınıf farklılıklarını ortadan kaldırma

Multiple Select

Selçuklu sultanları Horasan ve Irak’ta sulama kanalları açmışlar, çiftçilere tohum ve çiftlik hayvanı vermişlerdir. Ayrıca yol güvenliğini sağlamak için tedbirler alıp kervansaraylar yaptırmışlardır.

Bu faaliyetler ile Selçuklu sultanlarının aşağıdaki

amaçlardan hangilerini gerçekleştirmek istedikleri söylenebilir?

• I. Tarımsal üretimi artırmak,

• II. Ticareti geliştirmek,

• III. Ekonomiyi canlandırmak

Multiple Choice

Nizamiye Medreselerinin kuruluş amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

• A) Ülkenin bilim ve teknik açıdan gelişmesini sağlamak

• B) Din ve devlet adamı yetiştirmek

• C) Şehzadelerin en iyi şekilde eğitim almalarını sağlamak

• D) Sünni düşünceye uygun âlimler yetiştirmek

• E) Yoksul ve zeki öğrencilere fırsat eşitliği sağlamak

Multiple Choice

Aşağıdaki sanat dallarından hangisi Türklerin İslamiyet geçişleri ile birlikte önemini kaybetmiştir?

• Minyatür

• Balbal

• Mimari

• Hat

• Çini

Multiple Choice

Büyük Selçuklularda ordu komutanları ve atabeyler Türk idi. Buna karşın sivil yöneticiler, özellikle vergi işleriyle ilgilenen memurlar İranlılardan oluşuyordu.

Aşağıdakilerden hangisi bu uygulamanın Selçuklular açısından ortaya çıkardığı sonuç olarak gösterilebilir?

• A) Arapça’nın önem kazanması

• B) Halifelerin Selçuklular üzerindeki etkisinin artması

• C) Veraset sisteminin düzenlenmesi

• D) Selçuklu ordusuna yeni güçlerin katılması

• E) Türkmenlerin devlet yönetimine karşı ayaklanması

Multiple Choice

Türk devletlerinde vakıf sistemi ile sosyal hayır kuruluşlarının giderleri karşılanmıştır.

Aşağıdakilerden hangisi vakıf sisteminin faydaları arasında gösterilemez?

• Kervansaraylarda konaklayan tüccarlarının ihtiyaçlarının giderilmesi

• imarethanelerde yoksul halka yemek dağıtılması

• Saray masraflarının karşılanması ;

• Camii ve mescitlerin onarımının yapılması,

• Medreselerde okuyan öğrencilere burs verilmesi