Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội

Tiết 18. Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội

I. Từ ngữ địa phương

Open Ended

Tìm những từ địa phương có trong bài rap ở phần khởi động.

I. Từ ngữ địa phương

• Các từ địa phương có trong bài rap: Lộ, mô, chi, nhởi, nỏ, con tru...

Open Ended

Giải nghĩa các từ "Lộ, mô, chi, nhởi, nỏ, con tru".

Cho biết các từ này thường được sử dụng ở địa phương nào?

I. Từ ngữ địa phương

• Nghĩa các từ: Lộ - Chỗ, mô - ở đâu, chi - gì, nhởi - chơi, nỏ - không, con tru - con trâu.

• Các từ này thưởng được sử dụng ở miền Trung (Nghệ An, Hà Tĩnh).

Ghi nhớ

Khác với từ ngữ toàn dân, từ ngữ địa phương là từ ngữ chỉ được sử dụng ở một (hoặc một số) địa phương nhất định. 

^{Nhanh tay nhanh mắt}

Tìm những từ địa phương trong đoạn thơ, cho biết những từ đó được sử dụng ở địa phương nào? Tìm những từ toàn dân tương ứng với những từ đó?

II. Biệt ngữ xã hội

Quan sát các bức tranh sau và cho biết những từ ngữ nào được giới trẻ sử dụng? Giải thích nghĩa của các từ đó. 

II. Biệt ngữ xã hội

Những từ giới trẻ hay sử dụng:

- Đập đá: hút ma tuý

- Thả thính: cố tình thu hút, lôi cuốn ai đó

- Gato: ghen ăn tức ở

- Quẩy: vui chơi tới bến mà không lo nghĩ gì

- Khô máu: hành động có tính mạnh mẽ, quyết liệt, bất chấp tất cả để giành chiến thắng.

II. Biệt ngữ xã hội

Ví dụ về một số biệt ngữ xã hội

Ghi nhớ

Khác với từ ngữ toàn dân, biệt ngữ xã hội chỉ được dùng trong một tầng lớp xã hội nhất định.

Open Ended

Cho biết những biệt ngữ xã hội có trong đoạn video vừa xem.

Open Ended

Theo em có nên sử dụng các biệt ngữ xã hội trong đoạn video vừa xem để giao tiếp với bố mẹ không?

Khi sử dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội, cần lưu ý điều gì?

Các biệt ngữ xã hội có trong đoạn video:

Đại ca, quẩy, gà, 2 lít, solo

III. Sử dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội

1. Lưu ý khi sử dụng từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã hội

- Không nên lạm dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội. Cần tìm hiểu các từ ngữ toàn dân có nghĩa tương ứng để sử dụng khi cần thiết.

- Khi sử dụng lớp từ này cần chú ý đến: đối tượng giao tiếp, hoàn cảnh giao tiếp, tình huống giao tiếp.

2. Tác dụng của từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội

Tại sao trong đoạn văn sau đây, tác giả vẫn dùng một số từ ngữ địa phương?

III. Sử dụng từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã hội

2. Tác dụng của từ ngữ

địa phương, biệt ngữ xã hội

Trong thơ văn tác giả có thể sử dụng một số từ ngữ thuộc hai lớp từ này để tô đậm màu sắc địa phương, màu sắc tầng lớp xã hội của

 ngôn ngữ, tính cách nhân vật.

IV. LUYỆN TẬP

1. Ghép cặp

Multiple Select

Câu 1. Chọn đáp án đúng nhất trong các đáp án sau:

• A. Bông - hoa, ly - cốc, heo - lợn, thơm - dứa, mãng cầu - na, chén - đũa.

• B. Bông - quả, ly - cốc, heo - lợn, thơm - dứa, mãng cầu - na, chén - bát.

• C. Bông - hoa, ly - cốc, heo - lợn, thơm - dứa, mãng cầu - hoa quả, chén - đũa.

• D. Bông - hoa, ly - cốc, heo - lợn, thơm - dứa, mãng cầu - na, chén - bát.

Open Ended

Câu 2. Em có nhận xét gì về ngôn ngữ của tác giả trong đoạn trích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga? Tác dụng của việc sử dụng ngôn ngữ đó như thế nào?

Câu 2. Nhận xét gì về ngôn ngữ của tác giả trong đoạn thơ trích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga

- Ngôn ngữ mang đậm màu sắc Nam Bộ. Tác giả dùng rất nhiều phương ngữ: tiểu thơ; chi; đàng, mầy, thiệt... 

- Những từ đặc trưng của ngôn ngữ Nam Bộ ấy đã khiến truyện Lục Vân Tiên mang một sắc thái rất riêng. Dường như hơi thở cuộc sông quê hương của chính nhà thơ đã ùa vào thiên truyện. Từ đó, tính cách nhân vật chính được bộc lộ: bộc trực, ngay thẳng, yêu ghét rõ ràng.

IV. Vận dụng

THIẾT KẾ CẨM NANG VĂN HOÁ