earth science โครงสร้างโลก

earth science โครงสร้างโลก

by ครูดวงรัตน์

​

การแบ่งโครงสร้างโลกตามองค์ประกอบเคมี

นักธรณีวิทยาแบ่งโครงสร้างภายในของโลก โดยพิจารณาจากองค์ประกอบทางเคมี ออกเป็น 3 ส่วน ดังภาพที่ 1

​ เปลือกโลก (Crust)  เป็นผิวโลกชั้นนอก มีองค์ประกอบส่วนใหญ่เป็นซิลิกาไดออกไซด์ และอะลูมิเนียมออกไซด์ ประกอบด้วยเปลือกโลกทวีปและเปลือกโลกมหาสมุทร

• เปลือกโลกทวีป (Continental crust)  ส่วนใหญ่เป็นหินแกรนิต มีองค์ประกอบส่วนใหญ่เป็น ซิลิกอน อะลูมิเนียม และออกซิเจน มีความหนาเฉลี่ย 35 กิโลเมตร  ความหนาแน่น 2.7 กรัม/ลูกบาศก์เซนติเมตร

• เปลือกโลกมหาสมุทร (Oceanic crust)  ส่วนใหญ่เป็นหินบะซอลต์ มีองค์ประกอบส่วนใหญ่เป็น มีเหล็ก แมกนีเซียม ซิลิกอน และออกซิเจน ความหนาเฉลี่ย 5 กิโลเมตร   ความหนาแน่น 3  กรัม/ลูกบาศก์เซนติเมตร มากกว่าเปลือกทวีป  ดังนั้นเมื่อเปลือกโลกทั้งสองชนกัน เปลือกโลกทวีปจะถูกยกตัวขึ้น ส่วนเปลือกโลกมหาสมุทรจะจมลง และหลอมละลายเป็นแมกมาอีกครั้ง

​ 

​เนื้อโลก (Mantle)  คือส่วนซึ่งอยู่อยู่ใต้เปลือกโลกลงไปจนถึงระดับความลึก 2,900 กิโลเมตร   มีองค์ประกอบหลักเป็นซิลิคอนออกไซด์ แมกนีเซียมออกไซด์ และเหล็กออกไซด์ แบ่งออกป็น 3 ชั้น ได้แก่  

• เนื้อโลกตอนบนสุด (Uppermost sphere)  มีสถานะเป็นของแข็ง เป็นฐานรองรับเปลือกโลกทวีป และเปลือกโลกมหาสมุทร อยู่ใต้แนวแบ่งเขตโมโฮโรวิชิก เรียกโดยรวมว่า ธรณีภาค (Lithosphere) มีความหนาโดยรวมประมาณ 30 - 100 กิโลเมตร 

• เนื้อโลกตอนบน (Upper mantle) หรือบางครั้งเรียกว่า ฐานธรณีภาค (Asthenosphere) อยู่ที่ระดับลึก 100 - 700 กิโลเมตร มีึลักษณะเป็นของแข็งเนื้ออ่อน  อุณหภูมิที่สูงมากทำให้แร่บางส่วนหลอมละลายเป็นหินหนืด (Magma) เคลื่อนที่หมุนวนด้วยการพาความร้อน (Convection) 

• เนื่อโลกตอนล่าง (Lower mantle) มีสถานะเป็นของแข็งที่ระดับลึก 700 - 2,900 กิโลเมตร มีองค์ประกอบส่วนใหญ่เป็นเหล็ก แมกนีเซียม และซิลิเกท 

​

​ ​

  แก่นโลก (Core)  คือส่วนที่อยู่ใจกลางของโลก มีองค์ประกอบหลักเป็นเหล็ก แบ่งออกเป็น 2 ชั้น 

• แก่นโลกชั้นนอก (Outer core) เป็นเหล็กในสถานะของเหลว เคลื่อนที่หมุนวนด้วยการพาความร้อน (Convection) ที่ระดับลึก 2,900 - 5150 กิโลเมตร เหล็กร้อนเบื้องล่างบริเวณที่ติดกับแก่นโลกชั้นในลอยตัวสูงขึ้น เมื่อปะทะกับแมนเทิลตอนล่างที่อุณหภูมิต่ำกว่าจึงจมตัวลง การเเคลื่อนที่หมุนวนเช่นนี้เหนี่ยวนำให้เกิดสนามแม่เหล็กโลก  

• แก่นโลกชั้นใน (Inner core) ที่ระดับลึก 5,150 กิโลเมตร จนถึงใจกลางโลกที่ระดับลึก  6,370 กิโลเมตร ความดันมหาศาลกดทับทำให้เหล็กมีสถานะเป็นของแข็ง

​

​ ​

 

​ ​

 

​

 เมื่อพิจารณาองค์ประกอบทางเคมีในแต่ละชั้นภายในของโลก ดังภาพที่ 2 แล้วจะพบว่า ธาตุที่หมายเลขอะตอมมาก หรือมีความถ่วงจำเพาะสูง เช่น เหล็ก (atomic no: 26) จมลงสู่แก่นกลางของโลก  ธาตุที่มีหมายเลขอะตอมน้อย หรือมีความถ่วงจำเพาะต่ำกว่า เช่น ออกซิิเจน อะลูมิเนียม และซิลิกอน (atomic no: 8, 13, 14) ลอยตัวขึ้นเป็นองค์ประกอบหลักของเปลือกโลก 

Multiple Choice

โครงสร้างโลกแบ่งตามลักษณะทางเคมีได้ 3 ชั้น อะไรบ้าง

• ชั้นเปลือกโลก ชั้นใต้เปลือกโลก ชั้นแก่นโลก

• ชั้นเปลือกโลก ชั้นหินหนืด ชั้นแก่นโลก

• ชั้นเปลือกโลก ชั้นเนื้อโลก ชั้นแก่นโลก

• ชั้นเปลือกโลก ชั้นเนื้อโลก ชั้นธรณีภาค

Multiple Choice

เปลือกโลกแบ่งออกเป็น 2 บริเวณ ข้อใดถูกที่สุด

• เปลือกโลกภาคพื้นทวีปและเปลือกโลกภาคพื้นน้ำ

• เปลือกโลกภาคพื้นดินและเปลือกโลกภาคพื้นน้ำ

• เปลือกโลกชั้นนอกและเปลือกโลกชั้นใน

• เปลือกโลกภาคพื้นทวีปและเปลือกโลกภาคพื้นสมุทร

Multiple Choice

แก่นโลกมีธาตุใดเป็นส่วนประกอบหลัก

• อลูมิเนียมและนิกเกิล

• เหล็กและนิกเกิล

• ซิลิกอนและนิกเกิล

• อลูมิเนียมและซิลิกอน

Multiple Choice

ชั้น R มีธาตุใดเป็นองค์ประกอบมากที่สุด

• เหล็กและเหล็ออกไซด์

• อลูมิเนียมออกไซด์

• แคลเซียมออกไซด์

• ซิลิกอนไดออกไซด์

Multiple Choice

ชั้น F มีธาตุใดเป็นองค์ประกอบมากที่สุด

• เหล็กและเหล็ออกไซด์

• อลูมิเนียมออกไซด์

• แคลเซียมออกไซด์

• ซิลิกอนไดออกไซด์

Multiple Choice

ชั้นใดที่มีองค์ประกอบเป็นหินหนืดที่เรียกว่าแมกมา

• F

• A

• R

• S

Multiple Choice

ชั้นใดที่มีอะลูมิเนียมออกไซด์และแมกนีแซมออกไซด์เป็นองค์ประกอบมากที่สุด

• F

• A

• R

• S