TAHANAN NG ISANG SUGAROL ARALIN 1 GRADE 9

TAHANAN NG ISANG SUGAROL ARALIN 1 GRADE 9

​Sa araling ito, mabibigyang sagot ang sumusunod na mga tanong:

- Bakit mahalagang maunawaan at mapahalagahan ang iba’t-ibang akdang pampanitikan mula sa Timog- Silangang Asya?

​

- Kailan masasabing malaki ang epekto sa iyo ng mga akdang pampanitikan mula sa Timog-Silangang Asya?

​

- Paano nakatulong ang mabisang paggamit ng wika sa pagpapalutang ng kasiningan ng akda?

​Ako ay malakas ang loob, mapagsiyasat, positibong hinaharap ang mga suliranin at nagpapamalas ng pagkamalikhain at karisma.

​Bigkasin at isabuhay ang Ikalawang Paulinian Affirmation:

Open Ended

Paano ba ang dapat na pagtrato sa isang babae? Maglahad ng tatlong (3) paraan at pagkatapos ay ipaliwanag ang iyong mga isinulat.

Para sa akin, ang babae ay dapat…

Open Ended

Paano kung sa halip na ang mga paraan ng pagtratong isinulat mo ay makakita ka ng babaeng malapit sa iyo (maaaring kapamilya o kaibigan) na sinasaktan o minamaltrato ng mga taong dapat ay nagmamahal at nagmamalasakit sa kanya? Ano ang gagawin o sasabihin mo?

 

​B

​A

​S

​A

​H

​I

​N

​

​

​I

​T

​O

​B A S A H I N I T O.

​B

​A

​S

​A

​H

​I

​N

​

​I

​T

​O

​Paglinang: PAYABUNGIN NATIN

​A. ILO: Nabibigyang-kahulugan ang mahirap na salitang ginamit sa akda batay sa denotatibo o konotatibong kahulugan (F9PT-Ia-b-39)

MAHALAGAN KAALAMAN​

Ang salita ay maaaring magkaroon ng denotatibo o konotatibong kahulugan. Denotatibo kung tumutukoy sa literal na kahulugan ng salita o kahulugang mula sa diksiyonaryo. Samantalang, Konotatibo  tumutukoy sa pahiwatig o hindi tuwirang kahulugan na maaaring pansaririling kahulugan ng isang tao o pangkat na iba kasysa sa karaniwang pakahulugan.  

​A.  Ibigay ang denotatibo o konotatibong kahulugan para sa ilang salitang ginamit sa akda. Ang iba ay ginawa na para sa iyo.

​

SALITA - AHAS

​

DENOTATIBO - Isang uri ng mahabang reptilya, minsa’y makamandag, subalit may uri ding walang kamandag

​

​

KONOTATIBO - Isang taong traydor o tumitira nang patalikod

​

​

Open Ended

Ibigay ang denotatibo o konotatibong kahulugan para sa ilang salitang ginamit sa akda. Ang iba ay ginawa na para sa iyo.

SALITA - HAGULGOL

DENOTATIBO - Malakas na pag-iyak

Ano ang konotatibong kahulugan ng HAGULGOL  batay sa akdang binasa?

Open Ended

Ibigay ang denotatibo o konotatibong kahulugan para sa ilang salitang ginamit sa akda. Ang iba ay ginawa na para sa iyo.

SALITA - MAALIWALAS na langit

Ano ang DENATIBO at KONOTATIBONG kahulugan ng salitang MAALIWALAS na langit batay sa akda?

Open Ended

 Ibigay ang denotatibo o konotatibong kahulugan para sa ilang salitang ginamit sa akda. Ang iba ay ginawa na para sa iyo.

SALITA - Pugon na yari sa LUWAD

DENOTATIBO - Putik

Ano ang KONOTATIBONG kahulugan ng salitang LUWAD batay sa nabasang akda?

Open Ended

Ibigay ang denotatibo o konotatibong kahulugan para sa ilang salitang ginamit sa akda. Ang iba ay ginawa na para sa iyo.

SALITA - Taong tamad na HUMILATA sa kama

Ano ang DENOTATIBO AT KONOTATIBONG kahulugan ng salitang HUMILATA batay sa akda?

Open Ended

Ibigay ang denotatibo o konotatibong kahulugan para sa ilang salitang ginamit sa akda. Ang iba ay ginawa na para sa iyo.

SALITA - Hindi naglakas-loob na TUMUTOL

Ano ang DENOTATIBO AT KONOTATIBONG kahulugan ng salitang TUMUTOL batay sa akda?

​B.ILO: Nabibigyang-kahulugan ang mahihirap na salita batay sa konteksto ng pangungusap (F9PT-IIi-j-49)

​

​

Hanapin mula sa iba pang salita sa pangungusap ang salitang kaugnay o kasingkahulugan ng nakasalungguhit. Gamiting basehan ang konteksto ng pangungusap kung saan ito ginamit. Itype ang iyong sagot.

​

Open Ended

Hanapin mula sa iba pang salita sa pangungusap ang salitang kaugnay o kasingkahulugan ng nakasalungguhit. Gamiting basehan ang konteksto ng pangungusap kung saan ito ginamit. Itype ang iyong sagot. 

 1. Naging miserable ang buhay niya dahil sa murang edad ay nagpakasal siya sa lalaking ipinagkasundo sa kanya at nagdala sa mahirap niyang kalagayan.

Open Ended

Hanapin mula sa iba pang salita sa pangungusap ang salitang kaugnay o kasingkahulugan ng nakasalungguhit. Gamiting basehan ang konteksto ng pangungusap kung saan ito ginamit. Itype ang iyong sagot. 

2. Ang buhay niya’y puno ng kasawiang-palad dahil sa simula pa lang ang pagpapakasal niya’y tiyak nang hahantong sa kabiguan.

Open Ended

Hanapin mula sa iba pang salita sa pangungusap ang salitang kaugnay o kasingkahulugan ng nakasalungguhit. Gamiting basehan ang konteksto ng pangungusap kung saan ito ginamit. Itype ang iyong sagot. 

 3. Nangangambang tinanong ni Siao-lan ang kanyang ina nang makitang nag-aalala na  naman ito.

Open Ended

Hanapin mula sa iba pang salita sa pangungusap ang salitang kaugnay o kasingkahulugan ng nakasalungguhit. Gamiting basehan ang konteksto ng pangungusap kung saan ito ginamit. Itype ang iyong sagot. 

 4. May mga humimok sa lalaki upang dalhin na ang asawa sa ospital kaya’t wala siyang  nagawa kundi sundin ang mga humikayat sa kanya.

Open Ended

Hanapin mula sa iba pang salita sa pangungusap ang salitang kaugnay o kasingkahulugan ng nakasalungguhit. Gamiting basehan ang konteksto ng pangungusap kung saan ito ginamit. Itype ang iyong sagot. 

 5. Pinangko si Siao-lan ang nakababatang kapatid papunta sa kanilang ina subalit muli niya  itong binuhat pabalik nang makiusap ang ina na siya muna ang mag-alaga sa kapatid.

 

​Sa inyong Ikalawang Edisyon Pinagyamang Pluma Aklat 1 sa baitang 9 basahin sa pahina 10 -18  ang maikling kwentong “Tahanan Ng Isang Sugarol”(Kuwentong Malaysian Salin ni Rustica Carpio).

​

​​

​ Isulat sa iyong kuwaderno(notebook) ang mga salitang hindi mo gaanong maintindihan o maunawaan ang kahulugan kapag binasa mo na ang ating aralin. Kilalanin ang kasingkahulugan ng mga salitang iyong isinulat gamit ang diksyonaryo o halawin ang kahulugan batay sa konteksto ng pangungusap kung saan ito ginamit.

​https://www.facebook.com/AsignaturangFilipino/posts/tahanan-ng-isang-sugarol-salin-ni-rustica-carpioang-maputing-ulap-sa-maaliwalas-/547844371940328/ 

BASAHIN AT INTINDIHIN (Link para sa “Tahanan Ng Isang Sugarol”)

Open Ended

Sagutin ang sumusunod na mga tanong.

1. Ano ang naging kalagayan ni Lian-chiao sa piling ng asawang si Li Hua? Ano-anong mga pang-aabuso ang napagdaanan niya sa kamay ng malupit na asawa?

Open Ended

2. Paano siya napasok sa ganitong kalagayan?

Open Ended

3. Sa inyong palagay, mali bang ipagkasundo ng magulang ang kanyang anak sa isang taong inaakala niyang makabubuti para rito? Patunayan.

Open Ended

4. Ano kaya ang mararamdaman at gagawin ng ina ni Lian-chiao kung hindi agad siya namatay at nakita pa niya ang kalagayan ng anak dahil sa ipinagkasundo niyang kasal?

Open Ended

5. Sa iyong palagay, may magbabago ba sa buhay ni Lian-chiao kung kahit ipinagkasundo siya ay hindi siya agad nag-asawa sa edad na labinlima? Ano ang kinalaman ng edad niya nang magpakasal sa kalagayan niya sa kaslukuyan? Ipaliwanag.

Open Ended

6. Kung ikaw si Lian-chiao, ano ang gagawin mo kung ikaw ay malalagay sa katulad na kalagayan?

Open Ended

7. Kung patuloy na magtitiis si Lian-chiao sa pilingng kanyang asawa, ano kaya ang mangyayari sa kanya at sa mga anak niya sa hinaharap?

Open Ended

8. Anong damdamin ang naramdaman mo habang binabasa ang akda? Bakit ganito ang naramdaman mo?

Open Ended

9. Kung may kakilala kang may halos katulad na kalagayan kay Lian-chiao, ano ang sasabihin mo o gagawin mo upang matulungan siyang makaahon sa kalagayan? 

Multiple Choice

Maghinuha tungkol sa katangian ng mga tauhan batay saa pag-uugali o kilo na ipinakita ng mga ito. Iclick ang button ng tamang sagot.

1. Sinabi ni Ah Yue sa ina na siya na ang magsasampay sa kanilang mga nilabhan kahit napakaliit pa niya at kinakailangan pang tumuntong sa bangkito upang maabot ang mataas na sampayan.

• MALUPIT

• MATIISIN

• MAPAGMALAKI

• MATULUNGIN

Multiple Choice

2. Kaagad na nagtago sa isang sulok ng bahay ang dalawang bata nang magsimulang magsisisigaw at magmura ang kanilang ama dahil sa hindi pa handa ang pagkain at pampaligo niya.

• TAKOT 

• MARAMOT

• MATIISIN

• MAPAGMALAKI

Multiple Choice

3. Nagpatalo si Li Hua ng dalawampung dolyar sa sugalan subalit hindi niya binigyan ng hinihinging isang dolyar ang asawa na kakailanganin sa pagbili ng mga itlog na gagamitin niya pagkapanganak.

• MAPAGMALAKI

• MATULUNGIN

• MARAMOT

• MALUPIT

Multiple Choice

4. Sa mga gabing hindi makatulog si Lian-chiao ay iniluluha na lamang niya ang lahat ng pagod, sama ng loob, at sakit ng katawan sa piling ng asawa.

• MATULUNGIN

• MATIISIN

• TAKOT

• MARAMOT

Multiple Choice

5. Kapag hindi agad nagagawa ni Lian-chiao ang mga gawain o kapag nagkamali siyang sagutin ang asawa ay sinisigawan, minumura, at binubugbog siya nito.

• MATULUNGIN

• TAKOT

• MARAMOT

• MALUPIT

​A. NAPAGSUSUNOD-SUNOD ANG MGA PANGYAYARI (F9PU-Ia-b-41)

​

Ayusin ang mga pangyayari sa akda ayon sa tamang pagkasunod-sunod sa pamamagitan ng paglalagay ng bilang 1 hanggang 10 sa mga linya. Pagkatapos ay gamitin ang iyong nabuo upang ibuod ang binasa.

​

​

​Sagutin ang bahaging ito ng inyong aralin sa inyong modyul. (PAHINA 5)

​Nasusuri ang mga pangyayari at ang kaugnayan nito sa kasalukuyan sa lipunang asyano batay sa napakinggan o nabasang akda (F9PN-Ia-b-39)

​

​ Maraming pangyayari sa maikling kuwentong Malaysian ang sumasalamin sa ilang kasalukuyang suliraning panlipunan sa ating bansa at maging sa iba pang lipunang Asyano. Basahin ang bawat pangyayari. Piliin ang emoticon na nagpapakita sa iyong damdamin para sa bawat isa at saka mo ipaliwanag kung bakit ganito ang iyong reaksiyon.

Multiple Select

1. Sa maikling kuwento ang babaeng si Lian-chiao ay biktima ng pananakit at iba't ibang uri ng pang-aabuso ng kanyang malupit na asawa.

Open Ended

Ipaliwanag ang iyong sagot.

Multiple Select

2. Ang asawang lalaking si Li Hua ay humihitit ng opyo at gumon saa sugal. Kapag natatalo siya ay sa pamilya niya ibinubunton ang galit.

Open Ended

Ipaliwanag ang iyong sagot.

Multiple Select

3. Kahit halos manganganak na si Lian-chiao ay patuloy pa rin siya sa paggawa ng mabibigat na trabaho kabilang na ang pagtatanim at pag-iigib ng pampaligo ng asawa. Kung hinid ay bubugbugin na naman siya ng kanyang asawa kapag hindi nagustuhan ang gawa niya. Masakit pa nga ang kanyang noo dahil sa suntok nito dalawang araw na ang nakararaan.

Open Ended

Ipaliwanag ang iyong sagot.

Multiple Select

4. Kahit batambata pa si Ah Yue ay tumutulong na siya sa ina maging sa mga gawaing hindi ankop sa kanyang edad. Lagi rin siyang puno ng takot maging ang nakababata niyang kapatid dahil sa pagiging malupit ng kanilang ama.

Open Ended

Ipaliwanag ang iyong sagot.

Multiple Select

5. Dahil sa kagustuhan magkaapo kaagad at sa paghahangad ng mainam na buhay sa pagtanda niya ay ipinagkasundo ng ina si Lian-chiao na noo'y labinlimang taong gulang pa lang kay Li Hua na noo'y anak ng isang mayamang negosyante sa kanilang lugar.

Open Ended

Ipaliwanag ang iyong sagot.

​Naihahambing ang ilang piling pangyayari sa napanood na telenobela sa ilang piling pangyayari sa lipunang Asyano sa kasalukuyan (F9PD-ia-b-39).

​ Maraming bata at kababaihan ang nakararanas ng pang-aabuso sa loob ng kanilang tahanan o 'yong tinatawag na domestic violence. Iba't ibang uri o paraan ng pang-aabuso ang nalalasap nila sa kamay ng mga taong dapat sana'y nagmamahal at nangangalaga sa kanila. Ang suliraning panlipunang ito ay sinasalamin maging sa ilang telenobelang napapanood natin. Ihambing ang mga pang-aabusong naranasan din ng isang tauhan sa telenobelang may kahawig na paksa sa graphic organizer sa kabilang pahina. Sa kahong nasa kabilang pahina ay naglahad ka ng mga mungkahing paraan kung paano mahihinto ang mga pang-aabusong ito.

​Gawin ito sa isang malinis na papel at ilakip sa inyong modyul.

Nakabubuo ng sariling paghahatol o pagmamatuwid sa mga ideyang nakapaloob sa akda (F9PB-Ic-d-40)

​

Pagkatapos mong mabasa ang kuwento ni Lian-chiao ay kausapin mo ang mga tauhan at magpaabot ka ng sarili mong mensahe para sa bawat isa sa kanila kaugnay ng ideyang taglay ng akda at nakalahad sa unang pangungusap. 

​

​Gawin ang bahaging ito sa inyong modyul pahina 6.

​Sagutin ang mga tanong sa pahina 6. Isulat ang iyong sagot sa isang malinis na papel at ilakip ito sa iyong modyul.

​Ang iyong gawain ay bibigyan ng puntos gamit ang Rubric sa pahina 6.

​SANGGUNIAN:

​IKALAWANG EDISYON PINAGYAMANG PLUMA (WIKA AT PANITIKAN PARA SA MATAAS NA PAARALAN) AUTHOR-KOORDINEYTOR ALMA M. DAYAG

SALAMAT SA PAGSAGOT SA IYONG ARALIN.​

CARITAS CHRISTI URGET NOS​