Ενότητα 7

Η Φιλική Εταιρεία και η κήρυξη της ελληνικής επανάστασης στις παραδουνάβιες ηγεμονίες

Η ίδρυση και η ανάπτυξη της Φιλικής Εταιρείας​

​Η δημιουργία και οι πρωτεργάτες της Φιλικής Εταιρείας

• ​Ιδρύθηκε στην Οδησσό της Ρωσίας το 1814.

• ​Ήταν μια μυστική οργάνωση με στόχο την προετοιμασία του αγώνα για την ελευθερία (παρόμοιες προϋπάρχουσες οργανώσεις επεδίωκαν την απόκτηση παιδείας).

• ​Πρωτεργάτες ήταν οι:

  α) Νικόλαος Σκουφάς

  β) Αθανάσιος Τσακάλωφ

  γ) Εμμανουήλ Ξάνθος

  δ) Παναγιώτης Αναγνωστόπουλος

Fill in the Blanks

Multiple Choice

Οι πρωτεργάτες της Φιλικής Εταιρείας ήταν οι Εμμανουήλ Ξάνθος, Αθανάσιος Τσακάλωφ, Νικόλαος Σκουφάς και Παναγιώτης Αναγνωστόπουλος.

• Σωστό

• Λάθος

Multiple Choice

Η Φιλική Εταιρεία επεδίωκε, όπως και οι υπόλοιπες οργανώσεις, τον ένοπλο αγώνα κατά των Τούρκων.

• Σωστό

• Λάθος

​Προβλήματα που είχε να αντιμετωπίσει η Φιλική Εταιρεία

• ​Να είναι καλά οργανωμένη, για να καλύπτει τον μεγάλο γεωγραφικό χώρο, στον οποίο ήταν διάσπαρτοι οι Έλληνες.

• ​Να δρα με μυστικότητα, ώστε να μη γίνουν αντιληπτοί από τους Τούρκους και τις ευρωπαϊκές απολυταρχικές δυνάμεις.

• ​Να νικήσει τους φόβους των Ελλήνων, οι οποίοι είχαν δει άλλα απελευθερωτικά κινήματα να αποτυγχάνουν.

• Να κινητοποιήσει ανθρώπους από διαφορετικές κοινωνικές ομάδες και με διαφορετικά συμφέροντα.

​Ευνοϊκές συγκυρίες για το έργο των Φιλικών

• ​Στο εσωτερικό της Οθωμανικής αυτοκρατορίας υπήρχαν έντονα προβλήματα.

• ​Οι ιδέες της γαλλικής επανάστασης είχαν διαδοθεί μεταξύ των Ελλήνων.

• ​Πολλοί από τους Έλληνες ήταν έτοιμοι να ξεκινήσουν επανάσταση, για να δημιουργήσουν ανεξάρτητο ελληνικό κράτος.

​Η οργάνωση της Φιλικής Εταιρείας

​Ακολουθούσε το πρότυπο των καρμπονάρων:

• ​Για να γίνει κάποιος μέλος, έπρεπε προηγουμένως να έχει δοκιμαστεί.

• ​Έπειτα, ορκιζόταν πίστη και αφοσίωση. Οι επίορκοι τιμωρούνταν με θάνατο.

• ​Χρησιμοποιούσαν ψευδώνυμα και επικοινωνούσαν με κρυπτογραφικό αλφάβητο.

​Τα μέλη της Φιλικής Εταιρείας

• ​Ως το 1817-1818 προσπαθούσε να προσεγγίσει τους πλούσιους Έλληνες εμπόρους, για να εξασφαλίσει και τα απαραίτητα οικονομικά μέσα.

• ​Επειδή αυτοί δεν έδειχναν ενδιαφέρον, στράφηκε προς όλες τις κοινωνικές ομάδες, ιδιαίτερα στους μικρέμπορους και τους διανοούμενους.

• ​Γυναίκες γίνονταν δεκτές μόνο σε ιδιαίτερες περιπτώσεις.

Multiple Choice

Η Φιλική Εταιρεία γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη όχι όταν απευθύνθηκε στους πλούσιους Έλληνες, αλλά όταν στράφηκε στους διανοούμενους και τους μικρέμπορους.

• Σωστό

• Λάθος

​Η ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας

• ​Η ηγεσία της, η Αόρατη Αρχή, ήταν μυστική.

• ​Οι ιδρυτές της γνώριζαν ότι επειδή οι ίδιοι δεν ήταν γνωστοί στον πολύ κόσμο, δε θα τον ενέπνεαν και γι' αυτό αποφάσισαν να αναθέσουν την αρχηγία σε έναν γνωστό Έλληνα, τον Ιωάννη Καποδίστρια (τότε υπουργό Εξωτερικών της Ρωσίας), ο οποίος όμως αρνήθηκε, γιατί θεωρούσε ότι δεν ήταν ακόμη η κατάλληλη στιγμή, για να ξεσπάσει η επανάσταση.

• ​Τελικά, την αρχηγία πήρε ο Αλέξανδρος Υψηλάντης (υψηλόβαθμος αξιωματικός του ρωσικού στρατού), που ορίστηκε Γενικός Επίτροπος της Αρχής.

Multiple Choice

Η Φιλική Εταιρεία αρχικά θέλησε να αναθέσει την αρχηγία στον

• Αλέξανδρο Υψηλάντη

• Ιωάννη Καποδίστρια

• Δημήτριο Υψηλάντη

Multiple Choice

Ο Ιωάννης Καποδίστριας αρνήθηκε να αναλάβει την ηγεσία της Φιλικής Εταιρείας, γιατί δεν ήθελε να διακινδυνεύσει τη θέση του ως υπουργού Εξωτερικών της Ρωσίας.

• Σωστό

• Λάθος

Η κήρυξη της ελληνικής επανάστασης στις Ηγεμονίες​

​Ο τόπος

​Ως τόπος εκδήλωσης της ελληνικής επανάστασης ορίστηκαν οι παραδουνάβιες ηγεμονίες (σημερινή Ρουμανία), γιατί εκεί:

​

​α) δεν υπήρχε τουρκικός στρατός λόγω παλαιότερων ρωσοτουρκικών συνθηκών και

​

​β) λίγο βορειότερα υπήρχε ρωσικός στρατός και οι Έλληνες πίστευαν ότι θα βοηθούσε.

Multiple Choice

Η επανάσταση ορίστηκε να αρχίσει από τις παραδουνάβιες ηγεμονίες.

• Σωστό

• Λάθος

​Η αναζήτηση συμμάχων

​Προσεγγίστηκαν βαλκάνιοι ηγέτες, προκειμένου να βοηθήσουν:

​

​α) ο Σέρβος ηγέτης Καραγεώργεβιτς έγινε μέλος της Φιλικής Εταιρείας, αλλά αργότερα συνελήφθη και εκτελέστηκε από τους Τούρκους.

​

​β) ο Βλαντιμηρέσκου, ένας τοπικός ηγεμόνας, συμμετείχε μόνο στην αρχή.

​Η κήρυξη της επανάστασης

• ​Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, ξεκινώντας από ρωσικό έδαφος, πέρασε τον ποταμό Προύθο και στις 24/2/1821 κήρυξε την επανάσταση στο Ιάσιο της Βλαχίας.

• ​Κυκλοφόρησαν προκηρύξεις, που άφηναν να εννοηθεί ότι πίσω από την επανάσταση βρισκόταν η Ρωσία.

• ​Παράλληλα, ο ίδιος οργάνωσε τον στρατό του.

​Τα προβλήματα

1. ​Οι πλούσιοι Έλληνες των Ηγεμονιών δε βοηθούσαν επαρκώς οικονομικά.

2. ​Η στρατολόγηση δεν προχωρούσε.

3. ​Ο τσάρος τάχθηκε εναντίον της επανάστασης και επέτρεψε στους Τούρκους να μπουν στις Ηγεμονίες, για να την καταστείλουν.

4. ​Ο πατριάρχης Γρηγόριος Ε' δέχθηκε πιέσεις από τον Σουλτάνο και αφόρισε όσους έπαιρναν μέρος στην επανάσταση.

5. ​Ο Βλαντιμηρέσκου θεωρήθηκε προδότης και εκτελέστηκε με απόφαση της Φιλικής Εταιρείας.

​Η συνέχεια και το τέλος της επανάστασης

• ​Παρά τα προβλήματα, ο αγώνας συνεχίστηκε.

• ​Η κρίσιμη μάχη δόθηκε στο Δραγατσάνι, όπου πρωταγωνίστησε ο Ιερός Λόχος, μονάδα που αποτελούνταν από εθελοντές σπουδαστές.

• ​Οι Έλληνες ηττήθηκαν και ο Υψηλάντης πήγε στην Αυστρία, όπου και συνελήφθη.

• ​Η τελευταία μάχη δόθηκε λίγους μήνες αργότερα στη μονή Σέκκου, όπου εγκλωβίστηκε ένα απομονωμένο τμήμα αγωνιστών με επικεφαλής τους οπλαρχηγούς Γιωργάκη Ολύμπιο (αποφάσισε να ανατιναχθεί μαζί με τους συντρόφους του) και Ιωάννη Φαρμάκη (αντιστάθηκε σθεναρά για δύο εβδομάδες, όμως συνελήφθη και αποκεφαλίστηκε).

Multiple Choice

Ιερός Λόχος ονομαζόταν η στρατιωτική μονάδα που είχε συγκροτηθεί από εθελοντές σπουδαστές.

• Σωστό

• Λάθος

​Για το σπίτι

• ​Μελετώ τις σελ. 28-29 του σχολικού βιβλίου μου.

• ​Απαντώ γραπτά στο τετράδιό μου στην ερώτηση 2 της σελ. 29.