fen proje

Konu:Periyodik Tablo

Öğretmen:Ebru Turgut

Sınıf/Numara:8/C 87​

By bulut yüce

TARİHİ​

PERİYODİK

TABLONUN​

​

Johann Wolfgang Döbereiner (d. 13 Aralık 1780 - ö. 24 Mart 1849), Alman kimyacı özellikle periyodik tablo ve kimyasal elementlerde yaptığı deneylerden dolayı tanınmıştır.

Atomları 3'erli gruplara ayırmasıyla (Triadlar Kuralı) tanınmıştır.

​JOHANN

DÖBREİNER​

​

ALEXANDRE

BEGUYER​

​Bir Fransız jeoloğu olan Alexandre-Émile Béguyer de Chancourtois, elementlerin periyodikliğini fark eden ilk kişiydi (Atom ağırlıklarına göre sıralandığında benzer özellikleri taşıyan elementlerin düzenli aralıklarla bulunması Elementlerin artan atom ağırlıklarına göre spiral bir eğilimde bir silindir üzerinde bulunduğu bu sistemde, de Chancourtois benzer özellik taşıyan elementlerin dikey bir sırada yerleştiğini gözlemledi. Kendisinin 1863 yılındaki yayınında yer alan bir tablo elementlere ek olarak iyonları ve bileşikleri de kapsadı, fakat asıl olarak yayımladığı Comptes rendus de l'Académie des sciences (Bilim Akademisi Tutanakları) adlı makalesinde kimyasal terimlerden ziyade jeolojik terimleri kullandı ve bir diyagram kullanmadı. Sonuç olarak, de Chancourtois’in düşünceleri Dimitri Mendeleyev’in çalışmaları yayımlanana kadar dikkat çekmedi

​1864 yılında, İngiliz kimyager John Newlands bilinen 62 tane elementi fiziksel özelliklerine göre 7 farklı gruba ayırmıştır. Newlands birçok benzer elementin çiftler halinde bulunduğunu ve bunların kütle numaralarında 8’in katlarıyla farklılık gösterdiğini belirtmiş, elementlere ilk defa atom numaraları atayan bilim insanı olmuştur.^[ Chemisty News dergisinde yayınlanan, sekizlerin periyodikliğini müzikteki gamlara benzettiği ve adını “Oktavların Yasası” koyduğu çalışması dönemin bazı çağdaşları tarafından ciddiye alınmamıştır.  Newlands’in bilime olan katkısı 2008 yılında The Royal Chemistry Society (Kraliyet Kimya Topluluğu) tarafından “Kimyasal elementler için periyodik kanun’un kaşifi” sıfatıyla evine asılan mavi bir plaket ile kabul edilmiştir

​JOHN NEWLANDS​

​

​

Mendeleyev ile tanışmamış olan bir Alman kimyageri olan Lothar Meyer’in de periyodik tablo konusunda çalışmaları olmuştur. Her ne kadar 1864'te Mendeleyev’den bağımsız hazırladığı çalışması yayımlanmış olsa da, az sayıda tarihçi Lothar Meyer’i periyodik tablonun ortak yaratıcılarından birisi olarak kabul etmektedir. Meyer’in tablosu, toplamda sadece 28 element içermiş ve elementleri atom numaralarına göre değil, değerliklerine göre sıralamıştır. Dolayısıyla, yeni elementleri tahmin etme ve atom ağırlıklarını düzeltme konusunda yetersiz kalmıştır. Mendeleyev’in bilinen elementlerden oluşan tabloyla beraber tabloyu tamamlamak adına yeni elementlerin varlığını tahmin etmesi ve bazı elementlerin atom ağırlıklarını düzeltmesini yayımlamasından yaklaşık 3 ay sonra, Meyer neredeyse aynı özelliklere sahip bir periyodik tablo yayımlamıştır.

Bazı bilim tarihçilerine göre, Mendeleyev ve Meyer’in periyodik tablonun ortak yaratıcısı olarak kabul edilmesi gerektiği belirtilirken, Mendeleyev’in keşfedilmemiş elementler konusundaki hassas tahminleri kendisinin periyodik tablonun keşfinde daha büyük bir pay sahibi olarak anılmasına sebebiyet vermiştir.

​LOTHAR MEYER

​Rus kimyager Dimitri Mendeleyev günümüzde kullanılana en çok benzeyen periyodik tabloyu oluşturan ilk bilim adamıydı. Mendeleyev, elementleri atom numaralarının göreceli olarak molar ağırlıklarına karşılık gelecek şekilde sıraladı. Söylentilere göre, uzun tren yolculukları sırasında üzerlerinde bilinen elementlerle ilgili bilgiler bulunan kartlarla ‘Kimyasal iskambil oyunu’ oynamıştır.^[12] 6 Mart 1869’da, Rus Kimyasal Topluluğu’na Elementlerin Atom Numaraları Özellikleri Arasındaki İlişki başlıklı resmi bir sunum yapıldı. Tablo, 1869 yılında ünlü olmayan bir Rus dergisinde yayımlanmış, ardından Zeitschrift für Chemie (Kimya Dergisi) adında bir Alman dergisinde yeniden yayımlanmıştır.

DİMİTRİ MENDELEYEV​

​

​1914 yılında, Gelibolu’da çatışmada öldürülmeden bir sene önce, İngiliz fizikçi Henry Moseley, bir elementin atom numarası ile X-ışınları arasındaki ilişkiyi yakalamıştır. Sonrasında, periyodik tabloyu atom ağırlıklarına göre değil, çekirdek yüklerine göre sıralayıp periyodik tabloyu yeniden düzenlemiştir. Bu buluştan önce, atom numaraları bir elementin atom ağırlığına göre belirlenen sıralı rakamlar olarak kabul görmekteydi. Moseley’in buluşu atom numaralarının aslında deneysel ölçümlerle elde edilebileceğini göstermiş oldu.

​HENRY MOSALEY

​

​

1943 yılında Manhattan Projesi için yaptığı araştırmalar sırasında Glenn T. Seaborg, amerisyum ve küriyumu ayırma konusunda beklenmedik zorluklarla karşılaşmıştır. Seaborg bu elementlerin, kimyasal özelliklerinin beklenenden farklı olması sebebiyle, farklı bir seriye ait olabileceğinden şüphelenmiştir. 1945 yılında meslektaşlarının itirazlarına rağmen, Mendeleyev’in oluşturduğu tabloda köklü bir değişim önermiştir: aktinit dizisi.

Seaborg’un aktinitlerin, lantanitler gibi nadir toprak elementlerine benzerlik gösterdiği ve bir geçiş serisi oluşturduğunu öngören aktinit konseptindeki ağır elementlerin elektronik yapısı, günümüzde kabul görmüş ve periyodik tabloda yerini almıştır. Aktinit serisi periyodik tabloda F-bloğun (5f) ikinci sırasında yer almaktadır. Aktinit ve lantanit serilerinin ikisinde de içerilerinde bulunan bir elektron yörüngesi doldurulmaktadır. Aktinit serisi elementler aktinyumdan lavrensiyuma kadar olan elementlerdir. Seaborg’un aktinik serileri konusunda sonradan yaptığı özenli çalışmaları, teorik olarak transaktinik serilerinde 104’ten 121’e kadar olan bir ağır element serisi ve 122’den 153’e kadar olan bir süperaktinik serisi ortaya çıkarmıştır.

​GLENN SEABORG

​

​Periyodik tablo, kimyasal elementlerin sınıflandırılması için geliştirilmiş tablodur. Dilimizde periyodik tablo, periyodik cetvel, periyodik çizelge, elementler tablosu gibi birçok şekilde isimlendirilmiştir. Bu tablo bilinen bütün elementlerin artan atom numaralarına (buna proton sayısı da denir) göre bir sıralanışıdır.

​periyodik

tablo​

​GRUP

​Dış katman elektron dizilimi aynı olan elementlerin oluşturduğu birliğe grup denir. Gruplar periyodik tablodaki sütunlardır. Aynı gruptaki elementlerin kimyasal özellikleri benzerdir.^[3][4][5]

Gruplar iki şekilde adlandırılır. Birincisi IUPAC'ın önerdiği 1'den 18'e kadar olan sayılardır. İkincisi ise daha sık kullanılan harf (A,B) ve rakamlardan oluşan adlandırmadır.

​PERİYOT

​

​Periyodik tablodaki satırlara periyot denir. Toplam yedi periyot vardır. Altıncı periyot 32 elemente sahip uzun bir periyottur, bu periyodun 14 elementi aşağıya taşınmıştır. Bunlara lantanit denir. Aynı şey yedinci periyot için de geçerlidir. Yedinci periyottan ayrılan bölümlere ise aktinit denir. (Periyodik tablonun altında bulunan 2 periyot şeklinde olan yer.)

​

​HİDROJEN-HELYUM-LİTYUM-BERİLYUM-BOR-KARBON-​AZOT-OKSİJEN-FLOR-NEON-SODYUM-MAGNEZYUM-ALİMİNYUM-SİLİSYUM-FOSFOR-KÜKÜRT-KLOR-ARGON-

POTASYUM-KALSİYUM​-KROM-DEMİR-KOBALT-NİKEL-BAKIR-ÇİNKO-GÜMÜŞ-BAKIR-İYOT-ALTIN-CIVA-URANYUM

​

​PERİYODİK TABLODAKİ EN ÖNEMLİ ELEMENTLER

METALLER

​AMETALLER

SOYGAZLAR

​YARI METALLER

TOPRAK ALKALİ METALLER

​GEÇİŞ METALLERİ

​HALOJENLER

AKTİNİTLER

​LANTİNİTLER

PERİYODİK TABLO BÖLÜMLERİ​

​PEKİŞTİRME SORULARI

Multiple Choice

PERİYODİK TABLODA KAÇ ADET ELEMENT VARDIR?

• 300

• 130

• 243

• 118

• 174

Multiple Choice

PERİYODİK TABLODAKİ 1. ELEMENT NEDİR?

• HELYUM

  (HE)

• GALYUM

  (GA)

• TEKNESYUM

  (TC)

• HİDROJEN

  (H)

• GADOLİNYUM

  (GD)

Multiple Choice

PERİYODİK TABLODA 18.ELEMENT NEDİR

• ARGON

• SELENYUM

• GALYUM

• POTASYUM

Multiple Choice

PERİYODİK TABLODA 20.ELEMENT NEDİR

• SEZYUM

• KALSİYUM

• AYNŞTAYNYUM

• SİLİSYUM

Multiple Choice

PERİYODİK TABLODA 8.ELEMENT NEDİR

• OKSİJEN

• İYOT

• POLONYUM

• HELYUM

Multiple Choice

PERİYODİK TABLODAKİ SATIRLARA NE ADI VERİLİR?

• PERİYOT

• GRUP

• SOYGAZ

• PERİYODİK CETVEL

• ELEMENT ÇİZELGESİ

Multiple Choice

HENRY MOSALEY NE YAPMIŞTIR

• TABLONUN SONUNA 2 TANE SATIR EKLEMİŞTİR

• X IŞINLARI+ATOM NUMARALARI

• YENİ ELEMENTLER BULMUŞTUR

• PERİYODİK TABLOYU KEŞFETMİŞTİR

Multiple Choice

GLEEN SEABORGUN İSMİNİ ALAN ELEMENTİN SİMGESİ HANGİSİDİR?

• SN

• HG

• Bİ

• SG

• Sİ

Multiple Choice

PERİYODİK TABLODA 3.ELEMENT NEDİR

• BERİYUM

• LİTYUM

• ARSENİK

• POTASYUM

Multiple Choice

PERİYODİK TABLODA 67.ELEMENT NEDİR

• TİTAN

• FOSFOR

• PROSEODİNYUM

• HOLMİYUM

Multiple Select

DOĞRULARINIZA GÖRE SONUÇLAR

• %10/10

  SINAVA HAZIRSIN😎

• %10/8

  MUHTEŞEME YAKIN BİR BİLGİN VAR😃

• %10/6

  HA GAYRET�

• %10/4

  KONU TEKRARI YAP VE TEST ÇÖZ😐

• %10/0

  DAHA ÇOK ÇALIŞMALISIN😔