Coğrafya

Coğrafya

By Keziban Erdoğan

YERYÜZÜNDE ESEN BAŞLICA RÜZGARLAR​

1) SÜREKLİ RÜZGÂRLAR​

a) Alize RüzgârlarıHer iki yarım kürenin 30° DYB’den Ekvator’daki TAB’ye doğru esen rüzgârlara alize rüzgârları denir.Yerden yükseklerde, Ekvator’dan 30° enlemlerine esen rüzgârlara da ters alize denir. Bu rüzgârlar dönenceler civarında merkezkaçın etkisiyle hem bu enlemlerde basıncın artmasına (30° DYB) hem de çöllerin oluşmasına neden olurlar.​

Some text here about the topic of discussion

Özellikleri:​

Her iki yarım küredeki 30° DYB’den Ekvator’daki TAB’ye doğru esen rüzgârlardır.

• Tropikal kuşakta etkili olan rüzgârlardır.

• Tropikal kuşak karalarının doğusuna sürekli olarak yağış bırakırlar

.• Dünya’nın ekseni etrafındaki hareketinden dolayı yönleri sapmaya uğrar, Kuzey Yarım Küre’de kuzeydoğudan, Güney Yarım Küre’de güneydoğudan eserler.​

Subject | Subject

Some text here about the topic of discussion

• Alizeler 30° enlemlerinden doğarken çöllerden başlamış olurlar. Yani başlangıçta çok sıcak ve kuru iken, okyanuslar üzerinden geçerken bol miktarda okyanus nemini alarak Ekvator’a ulaşırlar. Bunun sonucunda da Ekvator’a okyanus nemini getirerek, ekstra nem kazandırmış olurlar.

• Ekvator’un (Ekvatoral iklimin) bol miktarda ve düzenli şekilde yağış almasında Alize rüzgârlarının katkıları büyüktür.

• Sıcak ekvatoral okyanus sularını harekete geçirerek, sıcak okyanus akıntılarını başlatırlar.

• Okyanusta aynı yönde estikleri için yelkenli gemilerin hızını arttırır. Bu nedenle Kristof Kolomb bu rüzgârlara ticaret rüzgârları adını vermiştir.​

Subject | Subject

Some text here about the topic of discussion

​b) Batı Rüzgârları

Alizelerde olduğu gibi Batı rüzgârlarının da zıttı vardır. Batı rüzgârlarına tersi yönde esen yüksek rüzgârlara jet rüzgârları denir.​

Özellikleri:

• Her iki yarım küredeki 30° DYB’den 60° DAB’ye doğru esen rüzgârlardır.

• Orta kuşakta etkili olan rüzgârlardır.

• Orta kuşak karalarının batısına sürekli olarak yağış bırakırlar.​

​

Subject | Subject

Some text here about the topic of discussion

Özellikleri:

• Her iki yarım küredeki 30° DYB’den 60° DAB’ye doğru esen rüzgârlardır.

• Orta kuşakta etkili olan rüzgârlardır

.• Orta kuşak karalarının batısına sürekli olarak yağış bırakırlar.​

Subject | Subject

Some text here about the topic of discussion

"Kuzey Yarımküre'de Avrupa'nın ve Kanada'nın batısında etkili olurlar. Güney Yarımküre'de ise 50°-60° enlemleri arasında kesintisiz olarak eserler."​

Yukarıda özellikleri verilen rüzgar aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kutup Rüzgarı

B) Batı Rüzgarı

C) Alizeler

D) Muson Rüzgarı

E) Meltemler​

Some text here about the topic of discussion

c) Kutup Rüzgârları

• Her iki yarım küredeki 90° TYB’den 60° DAB’ye doğru esen rüzgârlardır.

• Kutup kuşağında etkili olan rüzgârlardır.

• Her iki yarım kürede esiş yönleri Alize rüzgârlarıyla aynıdır.

• Soğuk okyanus akıntılarını başlatırlar (Örneğin, Labrador ve Oyoşivo)​

Subject | Subject

Some text here about the topic of discussion

Multiple Choice

6.Sürekli rüzgarlar Dünya üzerindeki termik ve dinamik basınç kuşaklarına bağlı olarak oluşurlar.

Aşağıda verilenlerden hangisinin sürekli rüzgarlarla ilgili doğru bir bilgi olduğu söylenemez?

• A) Yıl boyunca aynı yönde eserler.

• B) Türkiye orta kuşakta yer aldığı için Batı rüzgarlarının etkisi altındadır.

• C) Batı ve Kutup rüzgarlarının karşılaşma alanları bol yağış alır.

• D) Alizeler tropikal kuşak da karaların doğu kıyılarına yağış bırakırlar.

• E) Ulaştıkları her yerde sıcaklığı artırıcı etki yaparlar.

Poll

Kutup rüzgârları, aşağıdaki ülkelerden hangisinde daha fazla etkili olmaktadır?

• A) Kanada

• B) Avustralya

• C) Mısır

• D) Meksika

• E) Japonya

Open Ended

Batı rüzgârlarına tersi yönde esen yüksek rüzgârlara ...............denir.