Plotka o Weselu

Plotka o Weselu

By Katarzyna Polak

Plotka o Weselu Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Wykonaj polecenia, odwołując się do przytoczonych cytatów z „Plotki o Weselu” Tadeusza Boya-Żeleńskiego.

Plotka o Weselu - czytam i rozumiem

Plotka o Weselu Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Wyjaśnij, jaki cel przyświecał autorowi „Plotki o Weselu”.

„Przez tych dwadzieścia z górą lat, które upłynęły od powstania Wesela, napisano o nim wiele pięknych i mądrych rzeczy; dzieło to posiada całą swoją literaturę, liczniejszą z pewnością niż którykolwiek inny ze współczesnych utworów. Ale literatura ta obraca się raczej w sferze ideologii Wesela; mniej stosunkowo zajmuje się jego stroną genetyczną i można rzec, anegdotyczną.”

Plotka o Weselu - czytam i rozumiem

Open Ended

Wyjaśnij, jaki cel przyświecał autorowi „Plotki o Weselu”.

Plotka o Weselu Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Wyjaśnij, co łączy, zdaniem Tadeusza Boya-Żeleńskiego, powstanie „Pana Tadeusza” i „Wesela”.

„Powstanie Wesela przypomina poniekąd powstanie Pana Tadeusza, tak jak je kreśli tradycja. Wedle tradycji Mickiewicz zamierzał napisać szlachecką anegdotę, która rozrosła się pod piórem w ów nieśmiertelny poemat i stała się żywym wcieleniem Polski. Można by podejrzewać, iż Wyspiański biorąc pióro do ręki zamierzał tu napisać złośliwy pamflecik na swoich znajomych; w trakcie pisania geniusz poezji porwał go za włosy i ściany bronowickiego dworku rozszerzyły się – niby nowe Soplicowo – w symbol współczesnej Polski.”

Plotka o Weselu - czytam i rozumiem

Open Ended

Wyjaśnij, co łączy, zdaniem Tadeusza Boya-Żeleńskiego, powstanie „Pana Tadeusza” i „Wesela”.

Open Ended

Autor pisze: „ [...] na całe miasto gruchnęła wieść: Włodzio Tetmajer ożenił się z wiejską dziewczyną. [...]”.

Wyjaśnij, dlaczego Boy-Żeleński używa zdrobnienia imienia Tetmajera.

Plotka o Weselu Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Wyjaśnij znaczenie związku frazeologicznego bajecznie kolorowy.

​

„Wówczas to przez długą ulicę Karmelicką, przez cały Rynek krakowski zajeżdżają przed kościół owe wozy chłopskie wyładowane białymi sukmanami, „bajecznie kolorowymi” gorsetami, kierezjami, wieńcami, czepkami, w asystencji szumnych drużbów na koniach, tworząc istotnie porywający grą swoich barw i zamaszystością fantazji obraz.”

Plotka o Weselu - czytam i rozumiem

Multiple Choice

Wyjaśnij znaczenie związku frazeologicznego bajecznie kolorowy.

• mający fikcyjne barwy, wymyślone przez autora

• pełen różnych barw, mieniący się cała gamą odcieni

• zawierający elementy magii, fantastyki

• kolory płynnie przechodzące jedne w drugie, bez konturów

Plotka o Weselu Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Nazwij wadę Lucjana Rydla, która stała się przyczyną uszczypliwych uwag.

​

„Lucjan Rydel, cieszący się zasłużonym mirem wśród publiczności, zacny i kochany człowiek, był w kołach artystów w Krakowie figurą po troszę komiczną. Przez dziwny kaprys przyroda połączyła w nim wybitny talent rymotwórczy z usposobieniem najmniej poetycznym, najbardziej - jak wówczas się mówiło – filisterskim, mieszczański.[...]

I wciąż ta sama ballada

–Deszcz pada, pada, pada

–Rydel gada, gada, gada

–I znów ta sama ballada

–Rydel gada, gada, gada

–Deszcz pada, pada, pada – itd.”

Plotka o Weselu - czytam i rozumiem

Multiple Choice

Nazwij wadę Lucjana Rydla, która stała się przyczyną uszczypliwych uwag.

• był zacnym i lubianym człowiekiem, choć inni się z niego śmiali

• tworzył poezję wzniosłą, ale z mało wyrafinowanymi rymami

• rozwlekał opowieści, aż stawały się nudne, nieznośne dla słuchaczy

• mimo talentu poetyckiego dysponował typowo mieszczańska osobowością

Plotka o Weselu Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Wymień dwie cechy, które różniły małżeństwo Lucjana Rydla od małżeństwa Tetmajera.

​

„Małżeństwo Rydla miało, jak wspomniałem, zupełnie innych charakter niż małżeństwo Tetmajera.

Tamto było czymś samorzutnym, śmiałym, urodziło się z serca i oczu, to – raczej z głowy i z papieru. Tamto wystrzeliło nagle, to było poprzedzone długim okresem narzeczeństwa, który obfitował w tak zabawne epizody, że stanowił ciągle źródło radości wszystkich stojących bliżej, do których w pierwszym rzędzie należał kolega Rydla z ławy szkolnej i przyjaciel – Wyspiański.

Rydel przeżywał swoją „miłość” jak temat literacki; pisywał pseudoklasyczne wiersze, w których porównywał swoją Jadwisię do Afrodyty wychodzącej z fali zboża etc.”

Plotka o Weselu - czytam i rozumiem

Open Ended

Wymień dwie cechy, które różniły małżeństwo Lucjana Rydla od małżeństwa Tetmajera.

Plotka o Weselu Tadeusza Boya-Żeleńskiego

​

„Rydel – Pan Młody w Weselu – potraktowany też jest z dobrotliwą ironią. Nie znaczy to bynajmniej, aby miał być obrany ze szczerych i szlachetnych rysów, ale raz po raz wychodzi zeń po trosze ów mieszczuch, ów papierowy literat.”

Plotka o Weselu - czytam i rozumiem

Multiple Choice

Synonimem użytego w tekście wyrażenia dobrotliwa ironia jest

• sarkazm

• uszczypliwość

• cynizm

• pochlebstwo

Plotka o Weselu Tadeusza Boya-Żeleńskiego

​W jakich okolicznościach Wyspiański „ujrzał i usłyszał swoją sztukę”?

„Wieś była oczywiście zaproszona cała, z miasta kilka osób z rodziny i przyjaciół Rydla, cały prawie światek malarski Krakowa. I Wyspiański. Pamiętam go jak dziś, jak szczelnie zapięty w swój czarny tużurek stał całą noc oparty o futrynę drzwi, patrząc swoimi stalowymi, niesamowitymi oczyma. Obok wrzało weselisko, huczały tańce, a tu do tej izby raz po raz wchodziło po parę osób, raz po raz dolatywały jego uszu strzęp rozmowy. I tam ujrzał i usłyszał swoją sztukę.”

Plotka o Weselu - czytam i rozumiem

Open Ended

W jakich okolicznościach Wyspiański „ujrzał i usłyszał swoją sztukę”? Co wówczas robił i w jakim był stanie?

Multiple Choice

Zastąp słowo faktura synonimem, tak aby nie zmienić znaczenia zdania. „Mówi się o oryginalnej fakturze Wesela i wywodzi się ją jasełek.”

• kompozycja, kształt

• kolorystyka, barwność

• pomysłowość, kreatywność

• wesołość, żywiołowość

Plotka o Weselu Tadeusza Boya-Żeleńskiego

​Czy Tadeusz Boy-Żeleński zgadza się z opinią o jasełkowym charakterze Wesela? Uzasadnij swoją odpowiedź.

„Mówi się o oryginalnej fakturze Wesela i wywodzi się ją z jasełek. Zapewne; ale mnie by się zdawało, że jak wszystko w tej sztuce, tak i ona urodziła się w znacznej mierze po prostu z faktycznej rzeczywistości. To wchodzenie osób parami bez logicznego powodu jest najzupełniej naturalne w izbie przyległej do sali tanecznej; od czasu do czasu zjawia się ktoś i sam, aby na chwilę wydychać się i wyparować […].”

Plotka o Weselu - czytam i rozumiem

Open Ended

Czy Tadeusz Boy-Żeleński zgadza się z opinią o jasełkowym charakterze Wesela? Uzasadnij swoją odpowiedź.